ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ସୋମବାର, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୭, ୨୦୨୬ ରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପରିଷଦ (DAC) ବୈଠକରେ ପ୍ରାୟ ୧.୧୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପୁଞ୍ଜିଗତ ଅଧିଗ୍ରହଣ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସୈଦ୍ଧାନ୍ତିକ ପ୍ରଶାସନିକ ମଞ୍ଜୁରୀ (AoN) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।

ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ୯୮% ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଉପକରଣ ଘରୋଇ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରୁ କ୍ରୟ କରାଯିବ। ଏହା ଦେଶର 'ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ' ଅଭିଯାନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ଘରୋଇ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ। ଏହି କ୍ରୟ ଦ୍ୱାରା ତିନି ସେନାର କ୍ଷମତା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।

ଭାରତୀୟ ସେନା ପାଇଁ କ'ଣ ରହିଛି?

ଏହି ମଞ୍ଜୁରୀ ଜରିଆରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାଇଁ କେମିକାଲ୍ ବାୟୋଲୋଜିକାଲ୍ ରେଡିଓଲୋଜିକାଲ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର (CBRN) ରେକି ଯାନ, ହାଇ ମୋବିଲିଟି ଭେଇକିଲ୍ (HMV), ସେଲ୍ଫ-ପ୍ରୋପେଲ୍ଡ ମେକାନିକାଲ୍ ମାଇନ୍ ଲେୟାର (MML), ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଲାଇଟ୍ ହେଲିକପ୍ଟର (ALH), ଟ୍ରଲ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ଏବଂ 'ସର୍ବତ୍ର' ବ୍ରିଜ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ କ୍ରୟ କରାଯିବ। CBRN ରେକି ଯାନ ଦ୍ୱାରା ରାସାୟନିକ ଏବଂ ଆଣବିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସହଜ ହେବ। ସେହିପରି ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ HMV ଏବଂ MML ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।

ନୌସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନାର ବଢ଼ିବ ଶକ୍ତି

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ଆରୁଧ୍ରା ରାଡାର (Arudhra Radars) ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଗ୍ୟାସ୍ ଟର୍ବାଇନ୍ (MGT) ର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ବିକାଶ ପାଇଁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦିଆଯାଇଛି। ନୂଆ ରାଡାର ନୌସେନା ଷ୍ଟେସନରେ ଥିବା ପୁରୁଣା ରାଡାରର ସ୍ଥାନ ନେବ, ଏବଂ MGT ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଚାଳନାରେ ବିଦେଶୀ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବ।

ଅନ୍ୟପଟେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ର ଫାଇଟର ଜେଟ୍, ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ବିମାନ ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟରର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି। ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍-ବେସ୍ଡ୍ ମଲ୍ଟି-ପରପୋଜ୍ ଜାମର୍ (GBMPJ) ଏବଂ ଡିଫେନ୍ସ ଫୋର୍ସେସ୍ ସିକ୍ୟୁର୍ ଆକ୍ସେସ୍ କାର୍ଡ (DEFSAC) ସିଷ୍ଟମ୍ କ୍ରୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମୋଦନ ଦିଆଯାଇଛି。

ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀ ଜିଇ ଏରୋସ୍ପେସ୍ (GE Aerospace) ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ତେଜସ୍ ଏମକେ-୧ଏ (Tejas Mk1A) ହାଲୁକା ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନେଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (HAL) କୁ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ରେ ଆଉ ୩ଟି F404-IN20 ଇଞ୍ଜିନ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଏହାଫଳରେ ବିମାନ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏକ ନୂଆ ଗତି ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଆସିଛି ୧୦ଟି ଇଞ୍ଜିନ୍

ନୂତନ ଖେପ ଆସିବା ପରେ HAL ନିକଟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମୋଟ ୧୦ଟି ଇଞ୍ଜିନ୍ ପହଞ୍ଚିସାରିଛି। ଗତ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସପ୍ତମ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଆସିଥିବା ବେଳେ ଷଷ୍ଠ ଇଞ୍ଜିନରେ କିଛି ସାଧାରଣ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଇଥିଲା, ଯାହାକୁ କମ୍ପାନୀ ତୁରନ୍ତ ସମାଧାନ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଆସିବା ଫଳରେ ତେଜସ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ରହିଥିବା ବାଧା ଏବେ ଦୂର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଆଗାମୀ ଡିସେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ସମୁଦାୟ ୨୨ଟି ଇଞ୍ଜିନ୍ ପାଇବା ପାଇଁ HAL ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।

୪୮,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚୁକ୍ତି

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧ ରେ HAL ସହିତ ୪୮,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ବୃହତ୍ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ୮୩ଟି ବିମାନ (୭୩ଟି ଫାଇଟର୍ ଏବଂ ୧୦ଟି ଟ୍ରେନର୍) ସାମିଲ ରହିଛି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ଜିଇ (GE) କୁ ମୋଟ ୯୯ଟି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଇଦେବାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ମିଳିଛି। ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣରେ ବିଳମ୍ବ କାରଣରୁ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଧାରାବାହିକ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦନ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ଥରେ ଟ୍ରାକକୁ ଫେରିଛି।

ବାୟୁସେନାର ବଢ଼ିବ ଶକ୍ତି

ତେଜସ୍ ଏମକେ-୧ଏ ହେଉଛି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ପ୍ରକଳ୍ପ। ଇଞ୍ଜିନର ନିରନ୍ତର ଆପୂର୍ତ୍ତି ଯୋଗୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ HAL ଉତ୍ପାଦନକୁ ଦ୍ରୁତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ନୂତନ ବିମାନ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ବାୟୁସେନାର ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇପାରିବ।

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ପଶ୍ଚିମ ରାଜସ୍ଥାନରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ନିକଟରେ ଏକ ବିଶାଳ ସମରାଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି। ଏହି ବୃହତ ସମରାଭ୍ୟାସକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିପୁଳ ଆକାଶମାର୍ଗକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଛି।

ବାୟୁସେନା ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ହେଲା ନୋଟାମ୍ (NOTAM)

ବାୟୁସେନା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ନୂଆ ନୋଟାମ୍ (Notice to Airmen) ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆସନ୍ତା ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରୁ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୈସଲମେର, ଫଲୋଦି, ବିକାନେର ଏବଂ ଯୋଧପୁର ଆଖପାଖର ଆକାଶମାର୍ଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି। କେତେକ ଜୋନ୍ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ଠାରୁ ମାତ୍ର ୨୦ କିଲୋମିଟର ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୪୦,୦୦୦ ଫୁଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ। ଗତ କିଛି ଅଭ୍ୟାସ ତୁଳନାରେ ଏଥର କ୍ଷେତ୍ର ବଡ଼ ଏବଂ ଅବଧି ଲମ୍ବା ରହିଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ଉପରେ କଟକଣା ଜାରି ରହିଥିବାରୁ ଏହି ଗତିବିଧି ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନଜର ରହିଛି।

ଭାରତ-ଜାପାନ ଅଭ୍ୟାସ 'ବୀର ଗାର୍ଡିଆନ୍ ୨୬'

ଏହି ବିଶାଳ ସମରାଭ୍ୟାସ ପୂର୍ବରୁ ୯ ରୁ ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଧପୁର ଏୟାରଫୋର୍ସ ଷ୍ଟେସନରେ ଭାରତ-ଜାପାନ ମିଳିତ ଅଭ୍ୟାସ ବୀର ଗାର୍ଡିଆନ୍ ୨୬ (Veer Guardian 26) ଆୟୋଜିତ ହେବ। ଏଥିରେ ଜାପାନ ଏୟାର ସେଲ୍ଫ-ଡିଫେନ୍ସ ଫୋର୍ସର ତିନୋଟି ଏଫ୍-୨ଏ (F-2A) ଫାଇଟର ବିମାନ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୧୧୦ ଜଣ କର୍ମଚାରୀ ସାମିଲ ହେବେ। ଏହା ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ହେବ ଯେତେବେଳେ ଜାପାନୀ ଫାଇଟର ବିମାନ ଗୁଡିକ ଭାରତୀୟ ଏୟାର ବେସରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବେ ଏବଂ ଏରିଆଲ୍ କମ୍ବାଟ୍ ଟ୍ରେନିଂ କରିବେ।

'ତରଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ୨୦୨୬' ସହ ଓଭରଲାପ୍

ଏହି ନୋଟାମ୍ ଅବଧି ବାୟୁସେନାର ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମରାଭ୍ୟାସ ତରଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ୨୦୨୬ (Tarang Shakti 2026) ସହିତ ମଧ୍ୟ ଓଭରଲାପ୍ କରୁଛି। ତରଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ଅଭ୍ୟାସ ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରୁ ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଧପୁରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ବିଦେଶୀ ବାୟୁସେନା ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଜଟିଳ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅପରେସନ୍ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସହଯୋଗ କ୍ଷମତା (Interoperability) ବିକାଶ କରିବା ଉପରେ ଏଥିରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ର ହିରୋ ତଥା ଗ୍ରୁପ୍ କ୍ୟାପଟେନ୍ ଅଭିନନ୍ଦନ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ସାମରିକ ସେବାରୁ ଅବସର ନେଇଛନ୍ତି। ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନର F-16 ଫାଇଟର ଜେଟ୍ କୁ ଖସାଇ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିବା ଏହି ସାହସୀ ଯୋଦ୍ଧା ଏବେ ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ନୂତନ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଗୋଆ ଭିତ୍ତିକ ଘରୋଇ ଆଞ୍ଚଳିକ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ FLY91 ରେ ଜଣେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପାଇଲଟ୍ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରାୟ ୨୨ ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପରେ ସେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ ତାରିଖରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଠାରୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଏନଓସି (NOC) ପାଇବା ପରେ ସେ ଗତ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଏହି ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। FLY91 ଏକ ନୂତନ ବିମାନ ସେବା କମ୍ପାନୀ, ଯାହାକି ମୁଖ୍ୟତଃ ATR 72-600 ବିମାନ ବ୍ୟବହାର କରି ଭାରତର ଟାୟାର-୨ ଏବଂ ଟାୟାର-୩ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ସଂଯୋଗ କରିଥାଏ।

୨୦୧୯ ବାଲାକୋଟ୍ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ବୀରତ୍ୱ

ଫେବୃଆରୀ ୧୪, ୨୦୧୯ ରେ ହୋଇଥିବା ପୁଲୱାମା ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାକିସ୍ତାନର ବାଲାକୋଟ୍ ଠାରେ ଐତିହାସିକ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ଫେବୃଆରୀ ୨୭ ରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନା ଭାରତୀୟ ଆକାଶସୀମାରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ୱିଙ୍ଗ୍ କମାଣ୍ଡର ଥିବା ଅଭିନନ୍ଦନ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ନିଜର ପୁରୁଣା ପିଢ଼ିର MiG-21 Bison ଯୁଦ୍ଧବିମାନରେ ପାକିସ୍ତାନର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ F-16 କୁ ଗୋଡ଼ାଇ ଖସାଇ ଦେଇଥିଲେ।

ଏହି ସାହସିକ ଲଢ଼େଇ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବିମାନଟି ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀରରେ (PoK) ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାପ ଫଳରେ ମାତ୍ର ୬୦ ଘଣ୍ଟା ପରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧, ୨୦୧୯ ରେ ତାଙ୍କୁ ସସମ୍ମାନେ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଦେବାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ହିରୋ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ।

ବୀର ଚକ୍ର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ନୂଆ ଇନିଂସ

ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ବିମାନକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଏବଂ ଅସାଧାରଣ ସାହସିକତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବାରୁ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଦେଶର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ସାହସିକତା ପୁରସ୍କାର ବୀର ଚକ୍ର (Vir Chakra) ରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରୁପ୍ କ୍ୟାପଟେନ୍ ପଦବୀକୁ ପଦୋନ୍ନତି ମିଳିଥିଲା।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନିଂସ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଅବଶ୍ୟ ତାଙ୍କର ନୂତନ ଭୂମିକା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ FLY91 କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ବିଶେଷ କିଛି ତଥ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇନାହିଁ। କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗୋପନୀୟତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କମ୍ପାନୀର ମୁଖପାତ୍ର ଏହି ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଜଣେ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ପାଇଲଟ୍ ରୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପାଇଲଟ୍ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଏହି ନୂଆ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ମହଲରୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ମିଳୁଛି।

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ 'ତରଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ୨୦୨୬' (Tarang Shakti 2026) ରେ ଏଥର ଏକ ବଡ଼ ଆକର୍ଷଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଏହି ଅଭ୍ୟାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆମେରିକାର ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ୍ ଫାଇଟର୍ ଜେଟ୍ ଏଫ୍-୩୫ (US F-35 Lightning-II) ସାମିଲ ହେବାର ଦୃଢ଼ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ନିକଟସ୍ଥ ଯୋଧପୁର ଏୟାରବେସ୍ ଠାରେ ଏହି ବିଶାଳ ବାୟୁସେନା ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।

ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସରେ F-35ର ଏଣ୍ଟ୍ରି

ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କେବଳ 'ଏରୋ ଇଣ୍ଡିଆ' (Aero India) ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ଭାରତ ଆସିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ତରଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ୨୦୨୬ ରେ ଭାଗ ନିଏ, ତେବେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ହେବ ଯେତେବେଳେ F-35 ଭାରତୀୟ ମାଟିରେ କୌଣସି ସାମରିକ ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସରେ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବ। ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଘାତକ ତଥା ଆଡଭାନ୍ସ ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ୍ ଫାଇଟର୍ ଜେଟ୍ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଏହି ବିମାନର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏହି ଅଭ୍ୟାସକୁ ଅଧିକ ରୋମାଞ୍ଚକର କରିବ ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

୩୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଦେଶଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ

ଏହି ମେଗା ମିଲିଟାରୀ ଡ୍ରିଲ୍ ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରୁ ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜସ୍ଥାନର ଯୋଧପୁର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ଆମେରିକା, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଜାପାନ ସମେତ ୩୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶ ନିଜର ଯୋଗଦାନ ଦେବେ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୮ଟି ଦେଶ ନିଜର ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ସହିତ ଭାଗ ନେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି।

ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ନିକଟରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ

ଯୋଧପୁର ଏୟାରବେସ୍ କୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ତଥା ସାମରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘାଟି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ର ଖୁବ୍ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଭଳି ଏକ ସ୍ପର୍ଶକାତର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁସେନାଗୁଡ଼ିକର ଏକତ୍ର ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରୁଛି।

ନେଟଫ୍ଲିକ୍ସର ଲୋକପ୍ରିୟ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ 'ଅପରେସନ୍ ସଫେଦ୍ ସାଗର' (Operation Safed Sagar) ଏହାର ବାସ୍ତବବାଦୀ ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାର କାହାଣୀ ପାଇଁ ଦର୍ଶକଙ୍କଠାରୁ ବେଶ୍ ପ୍ରଶଂସା ସାଉଁଟୁଛି। ତେବେ ଏହି ସିରିଜ୍ ନିର୍ମାଣ ବେଳେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ଅଧିକାରୀମାନେ ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଥା କଡ଼ା ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ଧୀର ଗତିରେ ଚାଲୁଥିବା ହିରୋ ଦୃଶ୍ୟକୁ ନା

ସାଧାରଣତଃ ବଲିଉଡ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଫାଇଟର୍ ପାଇଲଟମାନଙ୍କୁ ବିମାନରୁ ଓହ୍ଲାଇବା ପରେ ଷ୍ଟାଇଲରେ ଏବଂ ଧୀର ଗତିରେ (slow motion) ଚାଲୁଥିବାର ଦେଖାଯାଏ। ମାତ୍ର ପ୍ରକୃତ ବାୟୁସେନା ଅଧିକାରୀମାନେ ଏହାକୁ ନାପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସକୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସିରିଜର ସହ-ନିର୍ମାତା ଅଭିଜିତ୍ ସିଂହ ପରମାର୍ କହିଛନ୍ତି, "ଆମେ ଯେତେବେଳେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଫାଇଟର୍ ପାଇଲଟମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେଲୁ, ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦାବି ଥିଲା। ସେମାନେ କହିଥିଲେ ଯେ ବିମାନରୁ ଓହ୍ଲାଇବା ପରେ ଆମକୁ ଧୀର ଗତିରେ ଚାଲୁଥିବା ହିରୋ ଭଳି ଦେଖାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆମେ ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଘୃଣା କରୁ।"

ପାଇଲଟମାନେ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ଗୋଟିଏ ଉଡ଼ାଣ ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ମିଗ୍-୨୧ (MiG-21) ବିମାନରୁ ବାହାରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଝାଳରେ ଭିଜି ଯାଇଥାନ୍ତି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଗୋଟିଏ ଉଡ଼ାଣ ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୧ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ କମିଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଗ୍ଲାମରସ୍ ଦେଖାଯିବା ଅସମ୍ଭବ।

ବାସ୍ତବତା ଓ ଭାବନା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ସିରିଜର ସହ-ପ୍ରଯୋଜକ ମେହବୁବ ପାଲ୍ ସିଂହ ବ୍ରାର୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୀର୍ଘ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଗବେଷଣା ପରେ ସେମାନେ ଏହି କାହାଣୀର ଆତ୍ମାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲେ। ବଡ଼ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ, ବିଶାଳ ବେସ୍, ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଷ୍ଟାରକାଷ୍ଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ମାନବୀୟ ଭାବନା ଓ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବାୟୁସେନା ଅଧିକାରୀମାନେ ହିଁ ସିରିଜକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ କରିବାକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା ଥିଲେ।

କାର୍ଗିଲ୍ ଯୁଦ୍ଧର ଅମର ଗାଥା

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୧୯୯୯ କାର୍ଗିଲ୍ ଯୁଦ୍ଧ ବେଳେ ବାୟୁସେନା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ଏହି ସିରିଜ୍ ଆଧାରିତ। ନେଟଫ୍ଲିକ୍ସରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏହି ମିଲିଟାରୀ ଡ୍ରାମାରେ ଜିମ୍ମି ସେରଗିଲ୍, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, ଅଭୟ ବର୍ମା, ଦିୟା ମିର୍ଜା ଏବଂ ପ୍ରାଜକ୍ତା କୋଲିଙ୍କ ଭଳି ତାରକାମାନେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି। ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓନି ସେନ୍ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ସିରିଜ୍ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧର ରଣନୀତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଯବାନ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ତ୍ୟାଗକୁ ନିଖୁଣ ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି।

ଗତ ବର୍ଷ ମେ ମାସରେ ପାକିସ୍ତାନ ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର (Operation Sindoor) ର ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଏବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆଉ ଏହି ଅପରେସନରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ସୁଖୋଇ Su-30MKI ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଏବେ ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂରର 'ଅସଲ ହିରୋ' ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂରରେ Su-30MKI ର ପରାକ୍ରମ

ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ ରେ ହୋଇଥିବା ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଥିଲା। ମେ ୭ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ୮୮ ଘଣ୍ଟିଆ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର'ରେ ବାୟୁସେନାର ଏକାଧିକ Su-30MKI ଏବଂ ରାଫେଲ୍ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ସୁଖୋଇ ବିମାନ ଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ରାଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଚକମା ଦେଇ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପିଓକେ (PoK) ଭିତରେ ପଶି ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ୯ଟି ଶିବିର ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ।

ମହିଳା ପାଇଲଟ୍ ଏବଂ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଲିଡରଙ୍କ ବୀରତ୍ୱ

ନିକଟରେ ରିଲିଜ୍ ହୋଇଥିବା ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ 'ଡିକ୍ଲାସିଫାଇଡ୍: ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' ରୁ ଅନେକ ରହସ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଫାଇଟର ପାଇଲଟ୍ Su-30MKI ଉଡ଼ାଇ ପାକିସ୍ତାନର ମୁରିଦକେ ସ୍ଥିତ ଲସ୍କର-ଇ-ତୋଏବା ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଉପରେ ସଫଳତାର ସହ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ସେହିପରି ମେ ୭ ତାରିଖ ରାତିରେ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଲିଡର ରିଜୱାନ୍ ମଲିକ୍ ବିନା କୌଣସି ଏସକର୍ଟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିମାନକୁ ଶତ୍ରୁ କ୍ଷେତ୍ରର ଅତି ଭିତରକୁ ନେଇ ସଠିକ୍ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଅସାଧାରଣ ବୀରତ୍ୱ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବୀର ଚକ୍ର ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି।

'ସୁପର୍ ସୁଖୋଇ' ଅପଗ୍ରେଡ୍: ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଏହି ସଫଳ ଅପରେସନ୍ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ସରକାର Su-30MKI ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ସୁପର୍ ସୁଖୋଇ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ₹୭୬,୫୦୦ କୋଟି ବିନିମୟରେ ବାୟୁସେନାର ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରାଯାଉଛି। ଏଥିରେ DRDO ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସ୍ୱଦେଶୀ ବିରୂପାକ୍ଷ AESA ରାଡାର (Virupaksha AESA radar) ଲଗାଯାଉଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଚୀନର J-35 ଭଳି ଷ୍ଟିଲ୍ଥ (Stealth) ବିମାନକୁ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରୁ ଠାବ କରି ଅସ୍ତ୍ର ମାର୍କ-୩ (Astra Mk3) ମିସାଇଲ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହାସହ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନେଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (HAL) ₹୧୩,୫୦୦ କୋଟି ବ୍ୟୟରେ ୧୨ଟି ନୂଆ ସୁଖୋଇ ବିମାନ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୬୨.୬% ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର ହେବ।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଏବଂ Su-30MKI ର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅପଗ୍ରେଡ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଗରେ କିପରି ପାକିସ୍ତାନର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ହାର୍ ମାନିଥିଲା, ସେ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଖୁଲାସା ହୋଇଛି। ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନାର (PAF) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଅଧିକାରୀ ଖାଲିଦ୍ ଚିସ୍ତି (Khalid Chishti) ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ, ମେ ୨୦୨୫ରେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' (Operation Sindoor) ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ରାଫେଲ୍ ବିମାନର ଭୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ସମସ୍ତ ଏଫ୍-୧୬ (F-16) ଫାଇଟର୍ ଜେଟ୍‌କୁ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡରେ ଲୁଚାଇ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।

ରାଫେଲର 'ମିଟିଓର୍ ମିସାଇଲ୍' ଆଗରେ ଫିକା ପଡ଼ିଲା ପାକିସ୍ତାନ

ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଏୟାର୍ କମୋଡୋର୍ ଖାଲିଦ୍ ଚିସ୍ତିଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ନିର୍ମିତ ପାକିସ୍ତାନର ଏଫ୍-୧୬ ବିମାନରେ ଏଆଇଏମ୍-୧୨୦ ଏଏମ୍‌ଆର୍‌ଏଏମ୍ (AIM-120 AMRAAM) ମିସାଇଲ୍ ଲାଗିଛି, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା କେବଳ ୧୦୦ କିଲୋମିଟର୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ରାଫେଲ୍ (Rafale) ବିମାନରେ ଥିବା ମିଟିଓର୍ ମିସାଇଲ୍ (Meteor Missile) ର କ୍ଷମତା ୧୨୦ ରୁ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର୍ ଅଟେ ଏବଂ ଏହାର ୬୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ 'ନୋ ଏସ୍କେପ୍ ଜୋନ୍' ରହିଛି। ବିୟଣ୍ଡ-ଭିଜୁଆଲ୍-ରେଞ୍ଜ୍ (BVR) ରେ ରାଫେଲର ଏହି ଅତୁଳନୀୟ କ୍ଷମତା କାରଣରୁ, ଆକାଶରେ ରାଫେଲ୍ ସହିତ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତା। ତେଣୁ, ପାକିସ୍ତାନୀ କମାଣ୍ଡରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟବାନ ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ବିପଦରେ ନପକାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ।

କଣ ଥିଲା ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର?

ଗତ ମେ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ପହଲଗାମରେ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ, ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ପାକିସ୍ତାନର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶିବିର ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, ଯାହାକୁ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅପରେସନ୍ ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ସଠିକ୍ ଏୟାର୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରି ପାକିସ୍ତାନର ଜାକୋବାବାଦ ଭଳି ଏୟାରବେସ୍, ସେନା କ୍ୟାମ୍ପ୍, ଏବଂ ରାଡାର୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା, ଗ୍ରାଉଣ୍ଡରେ ଥିବା ଅନେକ ପାକିସ୍ତାନୀ ଏଫ୍-୧୬ ବିମାନକୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ବାହିନୀ ନଷ୍ଟ କରିଦେବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।

ବାୟୁସେନାର ଅପୂର୍ବ ପରାକ୍ରମ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ଅସହାୟତା

ପୂର୍ବତନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତି କେତେ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଏଫ୍-୧୬, ରାଫେଲର ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ଦକ୍ଷତା ସାମ୍ନାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅସହାୟ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ନିଜ ଏଫ୍-୧୬ ଫ୍ଲିଟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀରେ ଲୁଚାଇ ରଖିବା ଛଡ଼ା ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନଥିଲା।

ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପରେଖ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିବାକୁ ଯାଉଛି। ଭବିଷ୍ୟତର ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ନିଜର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଯୁଦ୍ଧବିମାନ (6th Generation Fighter Jets) ସନ୍ଧାନରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛି। ନିକଟରେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିଗରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭାଗୀଦାରୀ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମରେ ସାମିଲ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ବହୁତ ଆଗୁଆ ହୋଇପାରିବ।

ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ବିଶେଷତ୍ୱ

ଏହି ନୂତନ ପିଢ଼ିର ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ବିମାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କମାଣ୍ଡ ନୋଡ୍ (Command Node) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ। ଏଥିରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI), ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଷ୍ଟେଲ୍‌ଥ (Stealth) ଜ୍ଞାନକୌଶଳ, ଡେଟା ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଏବଂ ମାନବଯୁକ୍ତ ଓ ମାନବବିହୀନ ଟିମ୍ (Manned-Unmanned Teaming) ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ସହିତ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଡ୍ରୋନ୍ ମଧ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବେ। ଏହାସହ ଲମ୍ବା ଦୂରତାର ସଠିକ୍ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବା ପ୍ରୋପଲସନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ ହେବ।

ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରସ୍ତାବ

ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱରେ ଆମେରିକାର ଏଫ୍-୪୭ (F-47) ଏବଂ ଚୀନର ଜେ-୩୬ (J-36) ଓ ଜେ-୫୦ (J-50) ଭଳି ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଉପରେ କାମ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ଇଉରୋପରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ- ବ୍ରିଟେନ୍-ଇଟାଲୀ-ଜାପାନର ଗ୍ଲୋବାଲ କମ୍ବ୍ୟାଟ୍ ଏୟାର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ (GCAP) ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ-ଜର୍ମାନୀ-ସ୍ପେନ୍ ନେତୃତ୍ୱରେ ଫ୍ୟୁଚର୍ କମ୍ବ୍ୟାଟ୍ ଏୟାର ସିଷ୍ଟମ୍ (FCAS) ରହିଥିଲା। ତେବେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଓ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମତଭେଦ କାରଣରୁ ଏହି FCAS ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଘେରରେ ପଡ଼ିଛି। ଏହି ସୁଯୋଗରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବେ ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିବାର ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଭାରତ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ

ଯଦି ଫ୍ରାନ୍ସ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ସହିତ ଭାରତର ଏହି ସହଭାଗିତା ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିଜର ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ବିମାନ ଏଏମସିଏ (AMCA - Advanced Medium Combat Aircraft) ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏହି ନୂଆ ମିଳିତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପକୁ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ମିଳିବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତର ଆଧୁନିକ ବାୟୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ବିଶେଷକରି, ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷରେ ରଣନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଭାରତ ନିଜର ଦବଦବା ବଜାୟ ରଖିପାରିବ।

ଭାରତୀୟ ସେନା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' (Operation Sindoor) ରେ ସହିଦ ହୋଇଥିବା ୬ ଜଣ ବୀର ଯବାନଙ୍କ ନାମକୁ ସରକାର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ଥିତ ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ (National War Memorial) ରେ ଏହି ସହିଦମାନଙ୍କ ନାମକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଅମର ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି,।

'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର'ରେ ସହିଦ ହୋଇଥିବା ବୀର ଯବାନ

ଗତବର୍ଷର ଏହି ସାମରିକ ଅଭିଯାନରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ୫ ଜଣ ଏବଂ ବାୟୁସେନାର ଜଣେ ଯବାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ୟୁନିଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

* ସୁବେଦାର ମେଜର ପବନ କୁମାର – ହେଡକ୍ୱାର୍ଟର ୧୦ ଇନଫ୍ୟାଣ୍ଟ୍ରି ବ୍ରିଗେଡ୍

* ରାଇଫଲମ୍ୟାନ୍ ସୁନୀଲ କୁମାର (ବୀର ଚକ୍ର) – ୪ ଜାମ୍ମୁ ଆଣ୍ଡ କାଶ୍ମୀର ଲାଇଟ୍ ଇନଫ୍ୟାଣ୍ଟ୍ରି

* ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଦିନେଶ କୁମାର – ୫ ଫିଲ୍ଡ ରେଜିମେଣ୍ଟ

* ଅଗ୍ନିବୀର ଆଭିଏସନ୍ ଟେକ୍ନିସିଆନ୍ ମୁଡ୍ ମୁରଲୀନାଏକ – ୮୫୧ ଲାଇଟ୍ ରେଜିମେଣ୍ଟ,

* ହାବିଲଦାର ସୁନୀଲ କୁମାର ସିଂହ – ୨୩୭ ଫିଲ୍ଡ ୱାର୍କସପ୍ କମ୍ପାନୀ

* ସର୍ଜେଣ୍ଟ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର (ବାୟୁସେନା ପଦକ) – ୩୯ ୱିଙ୍ଗ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା

ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀରେ ଅମର ହେଲେ ବୀର ସହିଦ

ଏହି ୬ ଜଣ ଯବାନଙ୍କ ନାମକୁ ଏବେ ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀର ୱେବସାଇଟରେ ଥିବା 'ରୋଲ୍ ଅଫ୍ ଅନର' (Roll of Honour) ରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି,। ଏହା ସହିତ ସ୍ମାରକୀର ତ୍ୟାଗ ଚକ୍ର (Tyag Chakra) ଅନ୍ତର୍ଗତ ୩ଡି ୱାଲ୍ (Wall 3D) ର ୨୦୨୫ ସେକ୍ସନରେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଖୋଦେଇ କରାଯାଇଛି,। ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଦେଶ ପାଇଁ ଏହି ଯବାନମାନଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନକୁ କେବେ ବି ଭୁଲି ହେବ ନାହିଁ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସହିଦମାନଙ୍କ ପରିଚୟ ସରକାରୀ ଭାବେ ଗୋପନ ରଖାଯାଇଥିଲା।

କ'ଣ ଥିଲା 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର'?

ଏପ୍ରିଲ ୨୨, ୨୦୨୫ ରେ କାଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମଠାରେ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣରେ ୨୬ ଜଣ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପ୍ରାଣହାନୀ ଘଟିଥିଲା,। ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବଳ ପକ୍ଷରୁ ମେ' ୭, ୨୦୨୫ ରେ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅପରେସନ୍ ଲଗାତାର ୪ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନା ମିଳିତ ଭାବେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoK) ରେ ଥିବା ୯ଟି ଆତଙ୍କବାଦୀ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ,। ଏଥିରେ ୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ଘଟିଥିଲା,।

ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଗୁରୁବାର ଦିନ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ 'ନେତ୍ର ଏୟାରବର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଲି ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ ଆଣ୍ଡ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍' (Netra AEW&C) ସିଷ୍ଟମକୁ ଫାଇନାଲ୍ ଅପରେସନାଲ୍ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ବା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ମଞ୍ଜୁରୀ (FOC) ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଏହି ମଞ୍ଜୁରୀ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁସ୍ଥିତ 'ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଏୟାରବର୍ଣ୍ଣ ସିଷ୍ଟମ୍ସ' (CABS) ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହି ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ବାୟୁସେନାର ଡେପୁଟି ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଏୟାର୍ ଷ୍ଟାଫ୍, ଏୟାର ମାର୍ଶଲ ଅବଧେଶ କୁମାର ଭାରତୀ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହି ସଫଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, "ଏହା କେବଳ ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ସଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଗଠନ ଦିଗରେ ବାୟୁସେନା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସହଭାଗିତାର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।"

ଭାରତର ଆକାଶର ଆଖି

ନେତ୍ର (AEW&C) ସିଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତର 'ଆକାଶର ଆଖି' ବା 'Eye in the Sky' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ରାଡାର୍ ଏବଂ ସେନ୍ସରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ବିମାନ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ବହୁ ଦୂରରୁ ଠାବ କରିପାରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବାୟୁସେନାକୁ ରିଅଲ-ଟାଇମ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ, ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ଏବଂ ମିଲିଟାରୀ ଅପରେସନ୍‌ରେ ବିଶେଷ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ। ଭୂମିସ୍ଥିତ ରାଡାର ଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ସବୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ନେତ୍ର ଏହାର ସହଜ ସମାଧାନ କରିଥାଏ।

ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି କ୍ଷମତା

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ୩ଟି ନେତ୍ର ମାର୍କ-୧ ସିଷ୍ଟମ୍ ରହିଛି ଯାହାକୁ ଏମ୍ବ୍ରାଏର ଇଆରଜେ-୧୪୫ (Embraer ERJ‑145) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଛି। ୨୦୧୯ର ବାଲାକୋଟ୍ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍, ୨୦୨୦ର ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ବିବାଦ ଏବଂ ୨୦୨୫ର ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର ସମୟରେ ଏହା ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବ୍ୟବହାର ହେବା ପରେ, ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ମଞ୍ଜୁରୀ (FOC) ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସରକାର ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବ ସୀମାର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ହାସିମାରା ଏୟାରବେସ୍ ଏବଂ କଲାଇକୁଣ୍ଡା ଏୟାରବେସ୍ ପାଇଁ ଜମି ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ହେବ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର କୌଣସି ବି ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ସେନା ସର୍ବଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବ।

ବାୟୁସେନା ଘାଟିର ହେବ ବିକାଶ

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଶୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ହାସିମାରା ଏୟାରବେସ୍‌କୁ ୨୫ ଏକର ଏବଂ କଲାଇକୁଣ୍ଡା ଏୟାରବେସ୍‌କୁ ୩୭ ଏକର ଜମି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଜମିଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏୟାରବେସ୍‌ର ବୁନିୟାଦୀ ଢାଞ୍ଚାର ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଯିବ। ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଏୟାରବେସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାରୁ ଏହାର ବିସ୍ତାର ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା।

ମୁତୟନ ଅଛନ୍ତି ରାଫେଲ୍ ଓ S-400 ଭଳି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ଦୁଇ ଏୟାରବେସ୍‌ରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ମୁତୟନ ଅଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ, ଋଷିଆର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା S-400 ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁଖୋଇ (Su-30 MKI) ଏଠାରେ ମୁତୟନ ରହିଛନ୍ତି। ନୂତନ ଜମି ମିଳିବା ପରେ ଏହି ସବୁ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ଆହୁରି ସୁବିଧାଜନକ ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ସୀମା ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିବ।