ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି (CJI) ଡି.ୱାଇ. ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଛି। ୟୁକ୍ରେନର ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଓଶଚାଡବ୍ୟାଙ୍କ (Oschadbank) ଦ୍ୱାରା ଦାୟର କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିନିଯୋଗ ଚୁକ୍ତି ବିବାଦରେ ରୁଷ (Russia) ନିଜର ମଧ୍ୟସ୍ଥକାରୀ ବା ଆର୍ବିଟ୍ରେଟର ଭାବରେ ଡି.ୱାଇ. ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି। ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଆର୍ବିଟ୍ରେସନ୍ ରିଭ୍ୟୁର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରୁଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତିକୁ ନେଇ ଏହି ମାମଲା ଦାୟର କରାଯାଇଛି।

ତିନି ଜଣିଆ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣାଣି

ଏହି ବିବାଦର ଶୁଣାଣି ଏକ ତିନି ଜଣିଆ ଆର୍ବିଟ୍ରାଲ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବ। ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସହମତିରେ କୋଷ୍ଟାରିକାର ପୂର୍ବତନ ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ମଧ୍ୟସ୍ଥକାରୀ ଦ୍ୟାଲା ହିମେନେଜ୍ (Dyalá Jiménez) ଏହି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିବେ। ୟୁକ୍ରେନର ଓଶଚାଡବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସିଙ୍ଗାପୁର ଜାତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ତଥା ଗ୍ରୀକ୍ ମଧ୍ୟସ୍ଥକାରୀ ଷ୍ଟାଭ୍ରୋସ୍ ବ୍ରେକୋଲାକିସ୍ (Stavros Brekoulakis)ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ରୁଷ ପକ୍ଷରୁ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ମାମଲାରେ ରୁଷର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।

କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି

ଏହି ବିବାଦ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ୟୁକ୍ରେନ ଏବଂ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବିନିଯୋଗ ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ରୁଷର ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ୟୁକ୍ରେନର ଡୋନେସ୍କ, ଲୁହାଂସ୍କ, ଖେରସନ୍ ଏବଂ ଜାପୋରିଜିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ବିପୁଳ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟର କ୍ଷତି ଘଟିଥିଲା। ଏହି କ୍ଷତି ବାବଦକୁ ଓଶଚାଡବ୍ୟାଙ୍କ ଶହ ଶହ ନିୟୁତ ଡଲାରର କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି କରିଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ରୁଷକୁ ଏକ ନୋଟିସ୍ ପଠାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର କୌଣସି ଉତ୍ତର ନମିଳିବାରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହି ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ମଙ୍ଗଳବାର ସକାଳେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏପରି କିଛି ଘଟିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ରାଗିଯାଇଥିଲେ। ରାଗି ଯିବା ପରେ ଜଣେ ଓକିଲଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରିବା ସହ ଅସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରି ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ଓକିଲଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ‘ମୋର ଅଧିକାର ସହ ଖେଳ ନାହିଁ’। ତେବେ କଣ ପାଇଁ ରାଗିଲେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ? କାହିଁକି ଓକିଲଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କଲେ?

ତେମେ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଖଣ୍ଡପୀଠ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପାଖାପାଖି ୧୦୦ ମାମଲାର ଣୁଣାଣି କରନ୍ତି। ମଙ୍ଗଳବାର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବେଞ୍ଚ ଏହି କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଜଣେ ଓକିଲ ନିଜ ମାମଲାର ଶୀଘ୍ର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ କହିଥିଲେ। ଏହାପରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ କହିଥିଲେ କି ତାଙ୍କ ମାମଲାଟି ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ତାରିଖର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇସାରିଛି। ଥରେ ମନା କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ସେହି ଓକିଲ ଜଣଙ୍କ ରାଜି ହୋଇନଥିଲେ, ଏହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ରାଗିଯାଇଥିଲେ।

The counsel had asked CJI DY Chandrachud if he could mention the matter before a different bench.

CJI DY Chandrachud: Do not play these tricks with me. You can’t mention it here and then elsewhere for an earlier date.#SupremeCourt #SupremeCourtOfIndia

— Live Law (@LiveLawIndia) April 11, 2023

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡଙ୍କ ବେଞ୍ଚରେ ଜଷ୍ଟିସ୍ ପିଏସ୍ ନରସିଂହ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଜେ.ବି ପାରଦୀୱାଲା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ। ଏହି ବେଞ୍ଚ ମାମଲା ଶୁଣାଣି କରିବା ସମୟରେ ଉକ୍ତ ଓକିଲ ନିଜ ମାମଲାର ତ୍ବରିତ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ କହିଥିଲେ।ତେବେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଏହି ମାମଲା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୭ରେ ଶୁଣାଣି କରିବାକୁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିସାରିଥିଲେ । ତଥାପି ଓକିଲ ଶୀଘ୍ର ତାରିଖ ଦେବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ତାଙ୍କୁ ମନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଓକିଲ ଜଣକ ରାଜି ହୋଇନଥିଲେ ।ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଓକିଲଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଆମେ ୧୭ ଏପ୍ରିଲ୍ ତାରିଖ ଦେଉଛୁ । ୧୭ ତାରିଖ ଦିନ ଏହାର ଶୁଣାଣି ହେବ  ଆଗୁଆ ଡେଟ୍ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।

ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ରାଜି ହୋଇ ନଥିଲେ। ଓକିଲ ଜଣଙ୍କ କହିଥିଲେ ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଆପଣ ଯଦି ଆଜି ଶୁଣାଣି କରିବେ ନାହିଁ ତେବେ ମତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ମାମଲାକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବେଞ୍ଚ ଆଗରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବି। ଯାହା ପରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ରାଗିଯାଇଥିଲେ।

ଓକିଲଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରି ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି କହିଥିଲେ ଯେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କ୍ଷମା କର, କିନ୍ତୁ ମୋର ଅଧିକାର ସହ ଖେଳ ନାହିଁ। ମୋ ସହିତ କୌଣସି ଖେଳ ଖେଳନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ନିଦ୍ଧିଷ୍ଟ ତାରିଖ ଦିଆଯାଇ ସାରିଛି। ଏହି ମାମଲକୁ ଆଉ କୌଣସି ବେଞ୍ଚକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ। ଆଜି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ୫୦ତମ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ ସୋମବାର ଏହି ପଦରେ ତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ ଦେଇଛନ୍ତି। ବିଚାରପତି ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ନଭେମ୍ବର ୯ରେ ନିଜର ପଦଭାର ଗ୍ରହଣ କରିବେ। କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ କିରେନ ରିଜିଜୁ ଟୁଇଟ୍ କରି ଏ ସଂପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଥିବା ୟୁୟୁ ଲଳିତ ଗତ ମଙ୍ଗଳବାର ନିଜର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଜଷ୍ଟିସ ଡିଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡଙ୍କ ନାମ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲେ।ଜଷ୍ଟିସ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ ହେଉଛନ୍ତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ସବୁଠୁ ବରିଷ୍ଠ ବିଚାରପତି । ସେ ଆଗାମୀ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଦାୟିତ୍ବରେ ରହିବେ । ୨୦୨୪ ନଭେମ୍ବର ୧୦ରେ ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅବସର ନେବେ।

In exercise of the power conferred by the Constitution of India, Hon'ble President appoints Dr. Justice DY Chandrachud, Judge, Supreme Court as the Chief Justice of India with effect from 9th November, 22.

— Kiren Rijiju (@KirenRijiju) October 17, 2022

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ୫୦ତମ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଜଷ୍ଟିସ ଡି ଓ୍ଵାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ୧୯୫୯ ନଭେମ୍ବର ୧୧ରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ଵ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏଲଏଲବି କରିବା ପରେ ହାଭାର୍ଡ ବିଶ୍ଵ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏଲଏଲଏମ ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍(ଏସଜେଡି) କରିଛନ୍ତି। ସେ ଅନେକ ଆଇନ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ବିଶ୍ଵ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଦେଇ ସାରିଛନ୍ତି। ସେ ଭାରତର ଅନେକ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଆଇନଜୀବୀ ଭାବେ କାମ କରିଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ, ଗୁଜରାଟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

୧୯୯୮ରେ ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ(ସିନିୟର ଆଡଭୋକେଟ୍) ଭାବେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ଅତିରିକ୍ତ ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ ଭାବେ କାମ କରିଛନ୍ତି। ସେ ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅତିରିକ୍ତ ବିଚାରପତି ଏବଂ ୨୦୧୩ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଆହ୍ଲାବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।