ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଖୁସି ଖବର। ଚଳିତ ସପ୍ତାହ ଶେଷରେ ଆକାଶରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ସୌରମଣ୍ଡଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗ୍ରହ ବୃହସ୍ପତି ଆଜି ଅର୍ଥାତ୍ ଜାନୁଆରୀ ୧୦ ତାରିଖ (ଶନିବାର) ପୃଥିବୀର ଖୁବ୍ ନିକଟତର ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ପୃଥିବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସରଳରେଖାରେ ରହିବ, ଫଳରେ ବୃହସ୍ପତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଠିକ୍ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ରହିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଟି ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ବଡ଼ ଦେଖାଯିବ। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଆଜିଠାରୁ ଆକାଶରେ 'ବୃହସ୍ପତି' ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଓ ବଡ଼ ଦେଖାଯିବ । ଆଜିଠାରୁ ଆସନ୍ତା ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମହାଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟ ରାତି ସାରା ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ।

ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସହିତ ବୃହସ୍ପତି ପୂର୍ବ ଆକାଶରେ ଉଦିତ ହେବ ଏବଂ ସାରା ରାତି ଆକାଶରେ ଜେମିନି ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳୀ ନିକଟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଚମକିବ। ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା -୨.୭ ମ୍ୟାଗ୍ନିଚ୍ୟୁଡ୍ ରହିବ, ଯାହା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ତାରା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ତେଜୀୟାନ ଦେଖାଯିବ। ବୃହସ୍ପତି ରାତି ଅଧରେ ଆକାଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିବ ଏବଂ ଭୋର ସମୟରେ ଅସ୍ତ ହେବ। ଏହାକୁ 'ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ରାଜା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ଏହି ମହାଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଦାମୀ ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। କେବଳ ଖାଲି ଆଖିରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ପରିଷ୍କାର ଆକାଶରେ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହକୁ ଦେଖିପାରିବେ। ତେବେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ସାଧାରଣ ବାଇନୋକୁଲାର ଅଛି, ତେବେ ଆପଣ ବୃହସ୍ପତିର ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପଗ୍ରହ – ଆୟୋ, ୟୁରୋପା, ଗାନିମେଡ ଏବଂ କାଲିଷ୍ଟୋକୁ ଏକ ଛୋଟ ବିନ୍ଦୁ ଭଳି ଗ୍ରହ ଚାରିପାଖରେ ଧାଡି ବାନ୍ଧିଥିବାର ଦେଖିପାରିବେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏକ ଛୋଟ ଟେଲିସ୍କୋପ ସାହାଯ୍ୟରେ ଗ୍ରହର 'ଗ୍ରେଟ୍ ରେଡ୍ ସ୍ପଟ୍' ଏବଂ ଏହାର ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପଟିମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

ବୃହସ୍ପତି ବ୍ୟତୀତ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆକାଶର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଶନି ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ, ଯଦିଓ ଏହା ଟିକିଏ କମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶିବ। ବୃହସ୍ପତିର ଏହି 'ଅପୋଜିସନ୍' ସ୍ଥିତି ପରେ ମଧ୍ୟ ଜାନୁଆରୀ ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଏହା ସନ୍ଧ୍ୟା ଆକାଶରେ ଭଲ ଭାବରେ ଦେଖାଯିବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୨୦୨୭ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୬ ତାରିଖରେ ପୁଣିଥରେ ବୃହସ୍ପତିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅପୋଜିସନ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।

ନ୍ୟୂୟର୍କ: ପ୍ରାୟ ଛଅ ଦଶନ୍ଧି ପରେ ସୌର ଜଗତର ସର୍ବବୃହତ ଗ୍ରହ ବୃହସ୍ପତି ପୃଥିବୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଛି। ଏହାପୂର୍ବରୁ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ବୃହସ୍ପତି ପୃଥିବୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ବୃହସ୍ପତି ପୃଥିବୀଠାରୁ ଆନୁମାନିକ ୩୬ କୋଟି ୭୦ ଲକ୍ଷ କୋଷ ଦୂରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥିଲା । ସାଧାରଣତଃ ବୃହସ୍ପତି ପୃଥିବୀ ଠାରୁ ୬୦ କୋଟି କୋଷ ଦୂରରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାୟ ୩୬ କୋଟି ୭୦ ଲକ୍ଷ କୋଷ ଦୂର ପାଖକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲା । ତେବେ ସୋମବାର ଏହି ଗ୍ରହ ପୃଥିବୀ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ନିୟୁତ କିମି ଦୂରରେ ରହି ପୃଥିବୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥିବା ଆମେରିକାର ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାନ ନାସା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ସୋମବାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅସ୍ତ ଯିବା ପରେ ବୃହସ୍ପତି ଏହି ଦିଗରୁ ଦେଖାଯାଇଛି ବୋଲି ନାସା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଗ୍ରହର କକ୍ଷପଥ ସମାନ ନଥିବାରୁ ଏଭଳି ନିକଟତର ହୋଇଥିବା କହିଛି ନାସା ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଗତ ଦୁଇବର୍ଷ ତଳେ ସୌରମଣ୍ଡଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗ୍ରହ ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ଶନି ଗ୍ରହ ପୃଥିବୀର ସରଳରେଖାରେ ରହି ଏକ ବିରଳ ମହାଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହାର ଠିକ୍‍ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ପୁଣି ଥରେ ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହ ପୃଥିବୀର ନିକଟତର ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଗତ ପ୍ରାୟ ୭୦ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ନିକଟତର ହେବ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ୱର ୨୬ତାରିଖ ରାତିରେ ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହ ଆକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ। ପୃଥିବୀର ସମାନ୍ତରାଳ ସରଳରେଖାରେ ଏହା ସେତେବେଳେ ଦେଖାଯିବ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଏକ ଗ୍ରହ ପୂର୍ବରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମରେ ଅସ୍ତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଉକ୍ତ ଗ୍ରହ ଆମ ପୃଥିବୀର ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ବରେ ହିଁ ସେହି ସମୟରେ ଦୃଶ୍ୟମାନେ ହେବ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଗ୍ରହର କକ୍ଷପଥରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେତୁ ଏଭଳି ମହାଜାଗତିକ ସଂଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ଉଭୟ ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାକାର କକ୍ଷ ପଥରେ ଘୂରି ବୁଲନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଗ୍ରହମାନେ ବର୍ଷସାରା ବିଭିନ୍ନ ଦୂରତାରେ ପରସ୍ପରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ୨୬ ତାରିଖ ସୋମବାର ବୃହସ୍ପତି ପୃଥିବୀଠାରୁ ୫୮ ନିୟୁତ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିବ। ଏହା ଆମଠାରୁ ୯୬ ନିୟୁତ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ ବୋଲି ନାସା ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।