ଅନୀଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ରିଲାଏନ୍ସ ଗ୍ରୁପ୍‌କୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (ଇଡି) ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଲାଗିଛି। ବେଆଇନ ଅର୍ଥ କାରବାର ବା ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ମାମଲାରେ ଇଡି ରିଲାଏନ୍ସ ହୋମ୍ ଫାଇନାନ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (RHFL) ଏବଂ ରିଲାଏନ୍ସ କମର୍ସିଆଲ୍ ଫାଇନାନ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (RCFL) ର ପ୍ରାୟ ୫୮୧.୬୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ୩୧ଟି ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଜବତ କରିଛି।

୧୩ଟି ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇଡି ପକ୍ଷରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଜବତ ହୋଇଥିବା ସମ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜମି ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହା ଦେଶର ୧୩ଟି ରାଜ୍ୟ ଯଥା- ଗୋଆ, କେରଳ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ପଞ୍ଜାବ, ତାମିଲନାଡୁ, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ହରିୟାଣା, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଦିଲ୍ଲୀ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପି ରହିଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ପରିଚାଳନା ଆଇନ (FEMA) ଏବଂ ପ୍ରିଭେନ୍ସନ୍ ଅଫ୍ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ଆକ୍ଟ (PMLA) ଅଧୀନରେ କରାଯାଇଛି।

ମୋଟ ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ୧୬,୩୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଲା

ଇଡିର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଅନୀଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ବିରୋଧରେ ଏହା ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନୁହେଁ। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ମାମଲାରେ ଇଡି ଅନେକ ସମ୍ପତ୍ତି ଜବତ କରିସାରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନୂତନ ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ମିଶାଇଲେ ରିଲାଏନ୍ସ ଗ୍ରୁପ୍‌ ବିରୋଧରେ ଇଡିର ମୋଟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମୂଲ୍ୟ ୧୬,୩୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରିଲାଏନ୍ସ ଇନ୍‌ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍‌ଚର୍ ଲିମିଟେଡ୍ (R-Infra) ର ୧୩ଟି ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ୭୭.୮୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଫିକ୍ସଡ୍ ଡିପୋଜିଟ୍ ଆକାରରେ ଥିବା ୨.୪୮ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ମଧ୍ୟ ଫ୍ରିଜ୍ କରାଯାଇଛି।

ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ଏବଂ ସିବିଆଇ ତଦନ୍ତ

ଏହି ତଦନ୍ତ ମୂଳତଃ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା (ସିବିଆଇ) ଦ୍ୱାରା ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ଏଫ୍ଆଇଆର୍ (FIR) ଉପରେ ଆଧାରିତ। ୟେସ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ, ୟୁନିୟନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ସିବିଆଇ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଥିଲା। ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, RHFL ଏବଂ RCFL କମ୍ପାନୀ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାରୁ ପାଣ୍ଠି ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିରୁ ୧୧,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଅଣ-ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି ବା ଏନପିଏ (NPA) ରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅର୍ଥକୁ ବେଆଇନ ଭାବେ ଅନ୍ୟ ସେଲ୍ (Shell) କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଇଡି ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଶିଳ୍ପପତି ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣି ଥରେ ଅଡ଼ୁଆ ବଢ଼ିଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (ଇଡି) ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ଗ୍ରୁପ୍ କମ୍ପାନୀ 'ରିଲାଏନ୍ସ ପାୱାର' ସହ ଜଡିତ ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ ଚଢ଼ଉ କରିଛି। ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଏହି ଚଢ଼ଉ ଜାରି ରହିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଏହାର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ପ୍ରାୟ ୧୦ରୁ ୧୨ଟି ସ୍ଥାନରେ ଇଡିର ୧୫ଟି ଟିମ୍ ଏକକାଳୀନ ତଲାସି ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଛନ୍ତି।

କାହିଁକି ହେଉଛି ଚଢ଼ଉ?

ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଚଢ଼ଉ ଏକ କଥିତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ଏବଂ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ମାମଲା ସହ ଜଡିତ। ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ପରିଚାଳନା ଆଇନ (FEMA) ଏବଂ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ନିବାରଣ ଆଇନ (PMLA) ଅଧୀନରେ ଇଡି ଏହି ତଦନ୍ତ କରୁଛି। ରିଲାଏନ୍ସ ପାୱାର ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଠିର ଅନିୟମିତତା ଏବଂ ଋଣ ଅର୍ଥର ବିପଥଗାମୀ ବ୍ୟବହାର ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଏଜେନ୍ସି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ତେବେ ରିଲାଏନ୍ସ ଗ୍ରୁପ୍ ପକ୍ଷରୁ ଏନେଇ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିପାରି ନାହିଁ।

ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ଅଡ଼ୁଆ ବଢ଼ିଲା

ଏହି ମାମଲାରେ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଇଡି ଦୁଇଥର ଜେରା କରିସାରିଛି। ନିକଟରେ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଇଡି ତାଙ୍କର ମୁମ୍ବାଇସ୍ଥିତ ବାସଭବନକୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଜବତ କରିଥିଲା। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ଇଡି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଦନ୍ତକାରୀ ଦଳ (SIT) ଗଠନ କରି ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ଗ୍ରୁପ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ଥିବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ଠକେଇ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ କରୁଛି।

ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଳ୍ପପତି ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ ଲିଖିତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ କୋର୍ଟଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା ସେ ଦେଶ ବାହାରକୁ ଯିବେ ନାହିଁ। କଥିତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ଏବଂ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ମାମଲାରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (ED) ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା ତଦନ୍ତ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସେ ଏହି ସତ୍ୟପାଠ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି।

ଫେବୃଆରୀ ୨୬ରେ ହାଜର ହେବାକୁ ଇଡିର ନୋଟିସ

ରିଲାଏନ୍ସ ଗ୍ରୁପର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କୁ ଇଡି ପକ୍ଷରୁ ପୁଣି ଥରେ ସମନ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ହାଜର ହେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇପାରି ନଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଆସନ୍ତା ଫେବୃଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ହାଜର ହେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି। ପ୍ରାୟ ୪୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର କଥିତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ମାମଲାରେ ତାଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରାଯିବ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।

କୋର୍ଟରେ କଣ ହେଲା?

ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଆବେଦନକାରୀ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ଅନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ଅପରାଧୀଙ୍କ ଭଳି ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ମଧ୍ୟ ଦେଶ ଛାଡ଼ି ପଳାଇ ପାରନ୍ତି। ଏହାର ଜବାବରେ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ଓକିଲ ମୁକୁଲ ରୋହତଗୀ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ମହକିଲ ତଦନ୍ତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ କରିବେ ଏବଂ କୋର୍ଟଙ୍କ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ ରେକର୍ଡ କରିବା ସହ ତଦନ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ସିବିଆଇ (CBI) ଓ ଇଡିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ମାମଲାରେ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଟିନା ଅମ୍ବାନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଇଡି ସମନ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ହାଜର ହେବା ପାଇଁ ସମୟ ମାଗିଥିଲେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିବା ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ନୂତନ ପନ୍ଥା ଆପଣାଉଛନ୍ତି। ସମ୍ପ୍ରତି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସାଇବର ଠକେଇର ଏକ ନୂଆ ତରିକା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ନାଁରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ନିମିଷକ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଟଙ୍କା ହରାଇଲେ, ତାହା ଏହି ଘଟଣାରୁ ଜଣାପଡିଛି।

କିପରି ହେଉଛି ଏହି ନୂଆ ଧରଣର ଠକେଇ?

ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିବା ଘଟଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଯୁବକ (ଠକ) ରାସ୍ତାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ନିଜ ଫୋନ୍ ଚୋରି ହୋଇଯାଇଥିବା ନାଟକ କରୁଛି। ସେ ବହୁତ ବ୍ୟସ୍ତ ବିବ୍ରତ ହୋଇ ଘରକୁ କଲ୍ କରିବା ପାଇଁ ସାମ୍ନା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଫୋନ୍ ମାଗୁଛି। ମାନବିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ନିଜ ଫୋନ୍ ଦେବା ମାତ୍ରେ, ଠକ ଜଣକ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସହ କଥା ହେବାର ଅଭିନୟ କରୁଛି।

କଥା ହେବା ସମୟରେ ଠକ ଜଣକ ଜୋରରେ ଏକ ନମ୍ବର (୬୨୪୦) ପାଟି କରି କହୁଛି ଏବଂ ଦାବି କରୁଛି ଯେ ଏହା ତା’ ଫୋନ୍ ଚୋରି କରିଥିବା ଗାଡ଼ିର ନମ୍ବର। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ସମୟରେ ଫୋନ୍ ମାଲିକଙ୍କ ମୋବାଇଲକୁ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଏକ OTP ଆସିଥାଏ, ଯାହା ହେଉଛି ୬୨୪୦। ଠକ ଜଣକ ଚତୁରତାର ସହ ଗାଡ଼ି ନମ୍ବର ବାହାନାରେ ଏହି OTP କୁ ପଢ଼ି ନିଏ କିମ୍ବା ଅପରପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ସହଯୋଗୀକୁ ଜଣାଇଦିଏ।

ଫୋନ୍ ଫେରାଇ ଠକ ଜଣକ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଫୋନ୍ ଚେକ୍ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କଟିଯାଇଛି। ସେହି '୬୨୪୦' କୌଣସି ଗାଡ଼ି ନମ୍ବର ନୁହେଁ, ବରଂ ଟଙ୍କା ଉଠାଣ ପାଇଁ ଆସିଥିବା OTP ଥିଲା।

ଏହି ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚେତାବନୀ। ଯଦି କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ଜରୁରୀ କଲ୍ ପାଇଁ ଫୋନ୍ ମାଗୁଛନ୍ତି, ତେବେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ। ନିଜ ହାତରୁ ଫୋନ୍ ନ ଦେଇ ନିଜେ ନମ୍ବର ଡାଏଲ କରି ଲାଉଡ୍ ସ୍ପିକରରେ କଥା କରାଇ ପାରିବେ। ବିଶେଷକରି ଫୋନ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ ଯେପରି କୌଣସି ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ମେସେଜ୍ ବା OTP ସେୟାର ନ ହୁଏ।

ଭୁବନେଶ୍ବର: ୩ କୋଟି ୩୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ବ୍ୟାଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି ମାମଲାରେ ଦୁଇ ଜଣ ଗିରଫ । ଦୁଇ ପୂର୍ବତନ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କଲା କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚ ଇଓଡବ୍ଲୁ । ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆର ପୂର୍ବତନ ବ୍ରାଞ୍ଚ ମ୍ୟାନେଜର ଡମ୍ବୁରୁଧର ନାୟକ ଓ ପୂର୍ବତନ ଆଗ୍ରୀକଲଚରାଲ ଫାଇନାନ୍ସ ଅଫିସର ଦେବିଦତ୍ତ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଗିରଫ ହୋଇଛନ୍ତି । କେନ୍ଦୁଝର ଓ ଭୁବନେଶ୍ବରରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଛି ଇଓଡବ୍ଲୁ । ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ବ୍ୟାଙ୍କର ରିଜିଓନାଲ ମୁଖ୍ୟ ଏମାନଙ୍କ ନାଁରେ ଠକେଇ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ ରୁ ୨୦୧୮ ଭିତରେ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଦୁର୍ନୀତି ।

ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କିଷାନ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ନାଁରେ କରାଯାଇଥିଲା ଦୁର୍ନୀତି । ବେଆଇନ ଭାବେ ନକଲି ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶାଇ ଟଙ୍କା ଚଳୁ କରିବା ସହ ସବସିଡ୍ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟ ହଡ଼ପ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା । ୩ କୋଟି ୩୩ଲକ୍ଷ ୫୨ ହଜାର ୬୦୨କୋଟି ଟଙ୍କାର ଠକେଇ ଅଭିଯୋଗ ନେଇ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭୁବନେଶ୍ବର ଆଞ୍ଚଳିକ ମୁଖ୍ୟ ଇଓଡବ୍ଲୁର ଦ୍ବାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ।

ଭୁବନେଶ୍ବର: STF କବଜାରେ ଏକ ଅନ୍ତଃରାଜ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ରାକେଟ । ଏହି ରାକେଟର ୩ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଛି କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚ STF । ଗିରଫ ୩ ଅଭିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲାର ଏସକେ ହାପିଜୁଲ , ଏସକେ ଯାହାଙ୍ଗୀର ଓ ଅନ୍ୟଜଣେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଏସକେ ଜାମୀର ଉଦିନ।

ରେଡ ବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବ୍ୟାଙ୍କ ପାସ ବୁକ, ପ୍ରି ଆକ୍ଟିଭେଟେଡ଼ SIM, ଆଧାର କାର୍ଡ ଜବତ ହୋଇଛି। ଓଡିଶା, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଏହି ରାକେଟ ସକ୍ରିୟ ଥିଲା  । ଏହି ରାକେଟର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲା ଏସକେ ଜାମୀର ଉଦିନ । ୧୦ ରୁ୧୫ ଜଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଚାକିରି ଦେଇ ମାସକୁ ୧୫ ହଜାର ଟଙ୍କା ଦରମା ଦେଉଥିଲା ଅଭିଯୁକ୍ତ ଏସକେ ଜାମୀର ।

ଉପାନ୍ତ ଏରିଆରେ ଯାଇ ଗରିବ ଆଦିବାସୀ ଲୋକଙ୍କଙ୍କୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ପାଇ କହୁଥିଲେ ।  ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିଲେ ପ୍ରତି ଏକାଉଣ୍ଟ ପିଛା ୨୦୦୦ଟଙ୍କାର ଲୋଭ ଦେଖଉଥିଲେ। ଏହି ସବୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ସାଇବରଠକଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରିଦେଉଥିଲେ । ଆକାଉଣ୍ଟ ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇ ଠକ ମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ଟେଲିଗ୍ରାମ ଚ୍ୟାନେଲ, ଫେସବୁକ ଓ ହ୍ଵାଟ୍ସଆପ । ଗୋଟିଏ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ସାଇବର ଠକ ମାନଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରି ୧୫ ରୁ ୨୦ହାଜର ପାଉଥିଲେ ।୫ହଜାରଟି ଆକାଉଣ୍ଟ ବିକ୍ରି କରା ଯାଇଥିବା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛି STF ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଦେଶର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗି କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେଉଥିବା ଠକେଇ ଘଟଣାରେ ହ୍ରାସ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦେଶରେ ପୂର୍ବ ତୁଳନାରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଟଲା ମାମଲା ହ୍ରାସ ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ବି ଏହି ଠକେଇ ପରିମାଣ ହାଜର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ରହିଥିବା ଆରବିଆଇ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆର୍ଥିକବର୍ଷ ୨୦୨୧-୨୨ରେ ହୋଇଥିବା ମୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଟାଲା ବାବଦରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି। ସରକାରୀ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍‌ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କାର ଘୋଟାଲା ମାମଲାରେ ଆଖିଦୃଶିଆ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି।

ଆର୍ଥିକବର୍ଷ ୨୦୨୧-୨୨ରେ ଏହି ଘୋଟାଲା ସଂଖ୍ୟା ୧୧୮ ରହିଛି। ଏହାର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ୨୦୨୧ରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୨୬୫ ରହିଥିଲା। ଏଥିରେ ସରକାରୀ ଏବଂ ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କ ଉଭୟରେ ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ସାମିଲ ରହିଛି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆରବିଆଇ ଏପରି ଘୋଟାଲାର ତଥ୍ୟ ଏକାଠି କରୁଛି, ଯାହାର ମୋଟ ରାଶି ୧୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଥିବ । ସରକାରୀ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ, ୧୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଘୋଟାଲାର ଏବେ ୮୦ଟି ମାମଲା ରହିଛି । ଗତ ବର୍ଷ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୧୬୭ ଥିଲା । ଏହା ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କର ତଥ୍ୟ। ଅନ୍ୟପଟେ ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଟାଲା ମାମଲା କେବଳ ୩୮ ଥିବା ଜଣାପଡିଛି । ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଏହା ୯୮ ରହିଥିଲା।

ଆରବିଆଇରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଆର୍ଥିକବର୍ଷ ୨୦୨୦-୨୧ରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଟାଲାରେ ମୋଟ ୧.୦୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବାଜିରେ ଲାଗିଥିଲା। ଆର୍ଥିକବର୍ଷ ୨୦୨୧-୨୨ରେ ଏହି ରାଶି ହ୍ରାସ ହୋଇ ୪୧ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଛି । ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଏହି ରାଶି ୨୮,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଥିବାବେଳେ ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କର ୧୩,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଛି । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୦-୨୧ରେ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ଘୋଟାଲା ପରିମାଣ ୬୫,୯୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଥିଲା। ସେହିପରି ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକରେ ୩୯,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବାଜିରେ ଲାଗିଥିଲା।

ଆଲୋଚ୍ୟ ଆର୍ଥିକବର୍ଷରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଟାଲା ମାମଲା ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଆରବିଆଇ ନିୟମ କଠୋର ହେବା ପରେ ଏଥିରେ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଏହାଛଡା ଘୋଟାଲ ଉପରେ ଲଗାମ ଲଗାଇବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ମାର୍କେଟ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସି ଗଠନ କରିଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଟାଲା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ସହ ଡାଟା ଆନାଲିସିସ୍‌ କରିଥାଏ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଏବେ ବିଶ୍ବସ୍ତରରେ ଡିଜିଟାଲ କରେନ୍ସି ପାଇଁ ଚାହଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବେଳେ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଉଛି। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏନେଇ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାବେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଡିଜିଟାଲ କରେନ୍ସି ପ୍ରଚଳନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଏସମ୍ପର୍କରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଡିଜିଟାଲ କରେନ୍ସି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ କ୍ରିପ୍ଚୋ କରେନ୍ସି ଠାରୁ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ହେବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଏଭଳି ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ବାରା ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ରୋକାଯାଇପାରିବ। ଏହାସହିତ ଋଣ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ବଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିନକୁ ଦିନ ବ୍ୟାଙ୍କ ଠକେଇ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ପରିମାଣ ଉଭୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ଚେକ୍‌ ଦେବାରେ ଡିଜିଟାଲ କରେନ୍ସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନେକ ଦିଗରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୧୯-୨୦ରେ ଭାରତରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଠକେଇ ସଂଖ୍ୟା ୧୫୯ ରହିଥିଲା ବେଳେ ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୨.୫ ଗୁଣ ଅଧିକ ରହିଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା।