ଯଦି ଆପଣ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରର ଓଜନ ସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲେ ଆପଣ ହୃଦରୋଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ, ତେବେ ଏହି ଖବର ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ। ନ୍ୟୁରୋଲୋଜି ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ (Neurology Journal)ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ନୂତନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଶୋଇବା ସମୟରେ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ହେବା ସମସ୍ୟା ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ଲିପ୍ ଆପନିଆ (Sleep apnea) ଥିବା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ହୃଦରୋଗ ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀରର ମୋଟ ଓଜନ କିମ୍ବା ବଡି ମାସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (BMI) ବିପଦର କାରଣ ନୁହେଁ। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ପେଟ ପାଖରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ଚର୍ବି ବା ମେଦ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।

ଗବେଷଣାରୁ କ'ଣ ମିଳିଛି ତଥ୍ୟ?

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କରାଯାଇଥିବା ସେଭ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ (SAVE trial) ର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଥିରେ ୨,୬୬୨ ରୋଗୀଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତଥ୍ୟକୁ ପାଖାପାଖି ପୌଣେ ଚାରି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଗବେଷଣାରେ ସାମିଲ ଥିବା ସମସ୍ତ ରୋଗୀ ମଧ୍ୟମରୁ ଗମ୍ଭୀର ଶ୍ରେଣୀର ସ୍ଲିପ୍ ଆପନିଆରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନଙ୍କର ହୃଦରୋଗ କିମ୍ବା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ସମସ୍ୟା ଥିଲା। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ଫଳାଫଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚକିତ କରିବା ଭଳି ଥିଲା।

ବିଏମଆଇ (BMI) ବନାମ ପେଟର ଚର୍ବି

ଯେତେବେଳେ ପାରମ୍ପରିକ ବଡି ମାସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଆଧାରରେ ରୋଗୀମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ କେବଳ ୩୧.୮ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀ ମୋଟାପଣ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଅଣ୍ଟାର ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଉଚ୍ଚତାର ଅନୁପାତକୁ ଆକଳନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରାୟ ୯୫.୬ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲାଇଜଡ୍ ମୋଟାପଣ ଅର୍ଥାତ୍ ପେଟର ଚର୍ବି ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।

ପେଟର ଚର୍ବି ଏବଂ ହୃଦଘାତ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ବଡି ମାସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (BMI) ଶ୍ରେଣୀଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବାକୁ ଥିବା ହୃଦରୋଗ କିମ୍ବା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଆଶଙ୍କାର କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ। ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଯେଉଁ ରୋଗୀଙ୍କ ଅଣ୍ଟା ଏବଂ ଉଚ୍ଚତାର ଅନୁପାତ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କଠାରେ ପୁନର୍ବାର ହୃଦଘାତ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ କିମ୍ବା ହାର୍ଟ ଫେଲିଓର୍ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଅନୁପାତ ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ୧.୫୨ ଗୁଣା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ବିଶେଷ କରି, ଏହି ବର୍ଗର ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାୟୋକାର୍ଡିଆଲ୍ ଇନଫାର୍କସନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ହୃଦଘାତର ଆଶଙ୍କା ୨.୩ ଗୁଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।

ଆଜିକାଲି ହୃଦଘାତ ବା ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ଏକ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି। ତେବେ ଏହା ପଛରେ ଏବେ ଏକ ନୂଆ କାରଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ତାହା ହେଉଛି ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (Microplastic)। ଇଟାଲୀର ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହି ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେ, ରକ୍ତରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ହୃଦଘାତର ଆଶଙ୍କା ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଯାଉଛି।

ହୃଦଘାତ ରୋଗୀଙ୍କ ରକ୍ତରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା

ୟୁରୋପିଆନ୍ ହାର୍ଟ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ (European Heart Journal) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଗୁରୁତର ହୃଦଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ୮୪ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀଙ୍କ ରକ୍ତରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଏବଂ ନାନୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିଛି। ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ, କ୍ରନିକ୍ ଇସକେମିକ୍ ହାର୍ଟ ଡିଜିଜ୍ ଥିବା ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ହୃଦୟ ଥିବା ୩୨ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ତରେ ଏହି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ତଥ୍ୟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ ଶରୀରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ହୃଦଘାତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିପଦ ପାଲଟିଛି। ରୋମ୍ ସ୍ଥିତ ସାପିଏଞ୍ଜା ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ପ୍ରଫେସର ଇମାନୁଏଲ୍ ବାର୍ବାଟୋ (Professor Emanuele Barbato) ଏବଂ ଡାକ୍ତର ପାସ୍କୁଆଲେ ପାଓଲିସୋ (Dr. Pasquale Paolisso) ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୬୧ ଜଣ ରୋଗୀଙ୍କୁ ନେଇ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

ସର୍ବାଧିକ ମିଳିଛି 'ପଲିଥିଲିନ୍'

ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ହୃଦଘାତ ରୋଗୀଙ୍କ ରକ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିଥିବା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପଲିଥିଲିନ୍ (Polyethylene) ର ମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା। ଏହି ପଲିଥିଲିନ୍ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ୟାକେଜିଂ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଗୁଡ଼ିକ ୫ ମିଲିମିଟରରୁ କମ୍ ଆକାରର ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ନାନୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଏତେ ଛୋଟ ଯେ ତାହା ସହଜରେ କୋଷ ଏବଂ ଟିସୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ।

ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଧୂମପାନର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ

ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଧୂମପାନ କାରଣରୁ ରକ୍ତରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅଧିକ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିବାର ଆଶଙ୍କା ଢେର୍ ଅଧିକ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ୬ ଗୁଣ ଅଧିକ ଥାଏ। ଉଭୟ ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ରହୁଥିବା ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ରକ୍ତରେ ଏହି ମାରାତ୍ମକ କଣିକା ମିଳିଥିବା ବେଳେ, ଧୂମପାନ କରୁନଥିବା ଓ କମ୍ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ରହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ମାତ୍ର ୧୨.୫ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି।

ଶରୀର ଭିତରକୁ କିପରି ଯାଏ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍?

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଆମ ପରିବେଶରେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ରହିଛି। ଆମେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ନିଃଶ୍ୱାସ, ପିଉଥିବା ପାଣି ଏବଂ ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆମ ଶରୀର ଭିତରକୁ ଯାଇ ରକ୍ତରେ ମିଶିଥାଏ, ଯାହା ଶେଷରେ ହୃଦୟ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ଉପରେ ମାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।

ଆଜିକାଲି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୃଦଘାତ ବା ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ (Heart Attack) ସମସ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଜିମ୍‌ରେ ବ୍ୟାୟାମ କରୁଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଖେଳୁଥିବା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ଟଳିପଡ଼ୁଛନ୍ତି ଅନେକ ଯୁବକ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦେଶର ବିଶିଷ୍ଟ ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ତଥା ନାରାୟଣା ହେଲ୍‌ଥର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଡାକ୍ତର ଦେବୀ ଶେଟ୍ଟୀ (Dr. Devi Shetty) ଏକ ବଡ଼ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ ଭାରତୀୟମାନେ ଏବେଠାରୁ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହାର୍ଟ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ୩୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସିଟି ସ୍କାନ (CT Scan) କରାଇବା ଉଚିତ। ଡାକ୍ତର ଶେଟ୍ଟୀଙ୍କ ଏହି ଆହ୍ୱାନକୁ ନେଇ ଏବେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

ସୁସ୍ଥ ଦିଶୁଥିବା ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ବିପଦ କାହିଁକି?

ଡାକ୍ତର ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, କେବଳ ସୁସ୍ଥ ଅନୁଭବ କରିବା ମାନେ ଆପଣଙ୍କ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଏକ ଭ୍ରମ ଅଟେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୃଦଘାତ ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ବିଶେଷ କରି ମଧୁମେହ ବା ଡାଇବେଟିସ୍ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ବିନା କୌଣସି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ 'ସାଇଲେଣ୍ଟ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍' ହୋଇଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀ, ମାନସିକ ଚାପ, ଖରାପ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପରିବେଶ ଯୋଗୁଁ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଧମନୀରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବ୍ଲକେଜ୍ ବା ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।

୧୮ରେ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ୩୫ରେ ସିଟି ସ୍କାନର ଆବଶ୍ୟକତା

କାର୍ଡିଓଲୋଜିକାଲ୍ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଗାଇଡଲାଇନକୁ ଆଧାର କରି ଡାକ୍ତର ଶେଟ୍ଟୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯୁବପିଢ଼ି ନିଜର କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ, ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ବ୍ଲଡ୍ ସୁଗାରର ସ୍ତରକୁ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଦରକାର।

୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ: ଲିପିଡ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଏବଂ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଟେଷ୍ଟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଦରକାର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅସ୍ୱାଭାବିକ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ପାରିବ। ଏହି ବୟସରେ ସମସ୍ୟା ଜଣାପଡିଲେ ଲାଇଫ୍‌ଷ୍ଟାଇଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ।

୩୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ: ଏହି ବୟସରେ ଏକ ସିଟି ସ୍କାନ (CT Scan) କିମ୍ବା ସିଟି କୋରୋନାରୀ ଆଞ୍ଜିଓଗ୍ରାଫି କରାଇବା ଜରୁରୀ। ସାଧାରଣ ଇସିଜି (ECG) କିମ୍ବା ଟ୍ରେଡମିଲ୍ ଟେଷ୍ଟ ଅନେକ ସମୟରେ ଧମନୀରେ ଥିବା ବ୍ଲକେଜକୁ ଧରିପାରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସିଟି ସ୍କାନ ମାଧ୍ୟମରେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡରେ ଥିବା ସମସ୍ୟାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ।

ଅନ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଏହି ଆହ୍ୱାନ ଉପରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ଅଧିକାଂଶ ଡାକ୍ତର ଏହି କଥାରେ ସହମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଜେନେଟିକ୍ ଗଠନ ହୃଦରୋଗ ପାଇଁ ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ତେଣୁ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ନିହାତି ଜରୁରୀ। ତେବେ କିଛି ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ୩୫ ବର୍ଷରେ ସିଟି ସ୍କାନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନକରି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପରିବାରରେ ହୃଦରୋଗର ଇତିହାସ ରହିଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସାଧାରଣ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି, ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଡାକ୍ତରମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସର୍ବଶେଷରେ, ଯୁବକମାନେ କେବଳ ଶାରୀରିକ ସୁସ୍ଥତା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ନିଜ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ଯତ୍ନ ନେବାରେ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆଜିକାଲି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କଠାରେ ହୃଦଘାତ ବା ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ସମସ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଅନେକ ଲୋକ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ତଚାପ (ବ୍ଲଡ୍ ପ୍ରେସର) ଏବଂ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ସାଧାରଣ ଅଛି, ତେବେ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ହୃଦଘାତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆପଣ ଶାରୀରିକ ଭାବେ ଫିଟ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହାର୍ଟ ଆଟାକର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି।

ଲିପୋପ୍ରୋଟିନ୍ (a) ଟେଷ୍ଟ କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ଶରୀରରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାରର ଜେନେଟିକ୍ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ଲିପୋପ୍ରୋଟିନ୍ (a) ବା Lipoprotein (a) କୁହାଯାଏ। ଏହି କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ଅଧିକ ରହିଲେ, ଏହା ରକ୍ତନଳୀରେ ବ୍ଲକେଜ୍ ବା ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଯାହା ସିଧାସଳଖ ହାର୍ଟ ଆଟାକର କାରଣ ପାଲଟିଥାଏ। ସାଧାରଣ ଲିପିଡ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଟେଷ୍ଟରେ ଏହା ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ। ତେଣୁ ବିଶେଷ କରି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଟେଷ୍ଟ କରାଇବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପରିବାରରେ ପୂର୍ବରୁ ହୃଦ୍‌ରୋଗର ଇତିହାସ ରହିଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଜେନେଟିକ୍ ଆକଳନ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଡାକ୍ତର ତରୁଣ କୁମାରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ

nସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତର ତରୁଣ କୁମାରଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଯୁବ ବର୍ଗରେ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ଘଟଣା ବଢ଼ୁଥିବାରୁ ସମସ୍ତେ ଅଧିକ ସତର୍କ ରହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ କେବଳ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ କିମ୍ବା ଡାଏଟ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି, ଲୋକମାନେ ନିଜର ଆନୁବଂଶିକ (ଜେନେଟିକ୍) ରିସ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍। Lipoprotein (a) ଟେଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ହୃଦଘାତର ପ୍ରକୃତ ଆଶଙ୍କାକୁ ଆଗୁଆ ଚିହ୍ନଟ କରି ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିକାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରିବ।

ଏଣୁ ଯଦି ଆପଣ ନିଜକୁ ଫିଟ୍ ବୋଲି ଭାବୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଧାରଣ ରିପୋର୍ଟ ନର୍ମାଲ୍ ଅଛି, ତଥାପି ଥରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟେଷ୍ଟ ନିଶ୍ଚୟ କରାନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତର ବଡ଼ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।

ପୁରୀ: ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପୁରୀରେ ରଥ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ରଥ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିବା ଜଣେ ଭୋଇ ସେବାୟତଙ୍କର ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି, ଯାହାଫଳରେ ରଥଖଳାରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି। ମୃତ ସେବାୟତ ଜଣକ ହେଉଛନ୍ତି ଧୋବା ଭୋଇ। ସେ ମହାପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ତାଳଧ୍ୱଜ ରଥ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ। 

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ମଙ୍ଗଳବାର ସକାଳେ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ଅବସ୍ଥା ଗୁରୁତର ହେବାରୁ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସ୍ଥିତ ଏକ ଘରୋଇ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା, ମାତ୍ର ସେଠାରେ ଡାକ୍ତର ତାଙ୍କୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

ଖବର ପାଇବା ପରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ରଥଖଳା ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ସ୍ଥିତିର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ସେବାୟତଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ସେ ଗଭୀର ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଜିଲ୍ଲାପାଳ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଜଣେ ବସ୍ ଡ୍ରାଇଭର ନିଜର ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ୧୮ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇ ମହାନତାର ପରିଚୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଚଳନ୍ତା ବସରେ ହଠାତ୍ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ ବିଚଳିତ ନହୋଇ ବସଟିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ଅଟକାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭାବବିହ୍ୱଳ କରିଦେଇଛି।

ମୃତ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କ ନାମ କାତ୍ରାପୁ ନାଗରାଜୁ (୩୯) ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ସଡ଼କ ପରିବହନ ନିଗମ (APSRTC)ର ଜଣେ ଡ୍ରାଇଭର ଥିଲେ। ସୋମବାର ଦିନ ସେ ହାଇଦ୍ରାବାଦରୁ ବିଜୟୱାଡା ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ଏକ "ଅମରାବତୀ" ଏସି ବସ୍ ଚଳାଉଥିଲେ। ହାଇଦ୍ରାବାଦ-ବିଜୟୱାଡା ଜାତୀୟ ରାଜପଥରେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ପ୍ରବଳ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ନାଗରାଜୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇ ନଥିଲେ। ସେ ତୁରନ୍ତ ବସଟିକୁ ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତାରୁ ସର୍ଭିସ ରୋଡକୁ ନେଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅଟକାଇ ଦେଇଥିଲେ। ବସ୍ ରୋକିବା ପରେ ସେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ଟଳି ପଡ଼ିଥିଲେ।

ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଏକ ଅଟୋ-ରିକ୍ସା ଯୋଗେ ନିକଟସ୍ଥ ଘରୋଇ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ନେଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଡାକ୍ତର ଉପଲବ୍ଧ ନଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ୟାଦାଦ୍ରି ଭୁବନଗିରି ଜିଲ୍ଲା ଚୌତୁପଲ ସରକାରୀ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଡାକ୍ତରମାନେ ଇସିଜି (ECG) କରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

ବସରେ ଥିବା ଜଣେ ଯାତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, "ସେ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜଣେ ହିରୋ ସାଜିଥିଲେ। ସେ ଚାହିଁଥିଲେ ନିଜ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବସକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନେଇପାରିଥାନ୍ତେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଥିଲେ।" ନାଗରାଜୁଙ୍କ ପରିବାରରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଛୁଆ ଅଛନ୍ତି।

ଏହି ଘଟଣା ଚଳିତ ମାସରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଘଟିଛି। ଏହାପୂର୍ବରୁ ଜାନୁଆରୀ ୧୮ରେ ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଡ୍ରାଇଭର ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ହୃଦଘାତରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇବା ପୂର୍ବରୁ ୪୦ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

ମାଲକାନଗିରି: ଚଳନ୍ତା ବସ୍‌ରେ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କୁ ହୃଦ୍‌ଘାତ। ନିଜେ ଚାଲିଗଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ୨୫ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ବିଜୟନଗରମରୁ ମାଲକାନଗିରି ଆସୁଥିବା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ବିଭାଗର ବସ୍‌ର ଡ୍ରାଇଭେର ପି.ସାଇକୃଷ୍ଣ କୁନ୍ଦୁଲି ନିକଟରେ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେବାରୁ ସେ ଉପସ୍ଥିତ ବୁଦ୍ଧି ଖଟାଇ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ବସ୍‌ଟିକୁ ରଖିଦେଇ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଅତିରିକ୍ତ ଡ୍ରାଇଭର କର୍ମଚାରୀ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସକୁ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଆସିବାରେ ବିଳମ୍ବ ସୂଚନା ପାଇବା ପରେ ରୁରନ୍ତ କୋରାପୁଟକୁ ଆସି ପରେ କଣ୍ଡକ୍ଟରଙ୍କ ସହିତ ଅଟୋ ସାହାଯ୍ୟରେ ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜକୁ ନେଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଡ୍ରାଇଭେରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଡ୍ରାଇଭେରଙ୍କ ଘର ମାଲକାନଗିରିରେ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବଢିଚାଲିଥିବା ମୋଟାପଣ ଓ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଗତ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତିତ। ନିଜକୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁନ୍ଦର ରଖିବା ପାଇଁ ଯୁବକଙ୍କଠୁ ନେଇ ବୟସ୍କଙ୍କ ଯାଏଁ ଜିମ୍‌କୁ ଦୌଡୁଛନ୍ତି। ଆଉ କିଛି ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜିମ୍‌ ସ୍ବର୍ଗ ପରି। ଜିମ୍‌ରେ ଟ୍ରେଡମିଲର ଗୁଞ୍ଜରଣ, ଓଜନ ଉଠାଇବାର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ୱାର୍କଆଉଟ ସମୟରେ ସଙ୍ଗୀତ ବାଜିଲେ ସେମାନଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ଲାଗେନି। ଜିମ୍‌ ଏପରି ଏକ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ନିଜକୁ ଫିଟ୍‌ ରଖିବା ପାଇଁ ସୀମା ଲଙ୍ଘନ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମାନ ସ୍ଥାନ କେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଯାଇପାରେ । ଜିମ୍‌ରେ ହୃଦଘାତର ଚିନ୍ତା ପ୍ରାୟତଃ ମନକୁ ଆସେ, ଏବଂ ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ ଗୁରୁତର ହୃଦ୍‌ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମତରେ, ବ୍ୟାୟାମ ହୃଦୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ, କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ ହୃଦୟ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇପାରେ। ବ୍ୟାୟାମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ହୃଦଘାତ ସେତେବେଳେ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଶରୀର ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ଯୋଗୁଁ ହୃଦୟ ମାଂସପେଶୀକୁ ରକ୍ତ ଯୋଗାଣ ହ୍ରାସ କରେ ଏବଂ ହୃଦଘାତର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ଏହା ବିଶେଷକରି ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଦିଏ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ପୂର୍ବରୁ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ସମସ୍ୟା ଅଛି କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଅନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଅଭ୍ୟାସ ଅଛି।

ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ମତରେ ଜିମ୍‌ କରିବା ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପକ୍ଷେ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହଁ। ମାତ୍ର ଏ ଜିମକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ନକଲେ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହାର ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିପାରେ। ଖାଲି ପେଟରେ ଜିମ୍‌ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ହାର୍ଟ ଉପରକୁ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।ସେହିଭଳି ଭାବେ ଜିମ ପୂର୍ବରୁ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ୟାଫିନର ବ୍ୟବହାର ଜିମରଙ୍କ ପାଇଁ ହାର୍ଟ ଆଟକର କାରଣ ସାଜିପାରେ। ଯଦି ଆପଣ ହାଇ ବ୍ଲଡ଼ ପ୍ରେସର୍ ବା ହାଇ ସୁଗାରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ତେବେ ନିହାତି ରୂପେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ସହ ଜିମ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଅସୁସ୍ଥ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରି ପାରିବ।

ଯେଉଁମାନେ ଧୂମପାନ କରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ ଏବଂ ହୃଦରୋଗର ସମସ୍ୟାରେ ଥାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଜିମ୍‌ରେ ଅଧିକ ସତର୍କ ରହିବା ଉଚିତ। ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ସମୟରେ ନିଜର ସୀମା ଜାଣନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜକୁ ଅତ୍ୟଧିକ କଷ୍ଟକର କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଶୀଘ୍ର ଚାପ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।” ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଓଜନ ଉଠାଇବା ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ, ଯାହା ହୃଦଘାତର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଜିମ୍‌ରେ ହଠାତ୍ ଅଧିକ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ମଧ୍ୟ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ସକ୍ରିୟ ନଥିଲେ। ଏ ବିଷୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତର ସତୀଶ ସାୱନ୍ତ କୁହନ୍ତି ଯେ ଯଦି କେହି ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟାୟାମ ବନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ। ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ ଏବଂ ଯେକୌଣସି ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ।

ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ଯୋଗୁଁ ଏବେ ବୟସ୍କଙ୍କ ପରି କମ୍‌ ବୟସର ପିଲା ହୃଦ୍‌ଘାତର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଏବଂ କାର୍ଡିଆକ୍‌ ଆରେଷ୍ଟ ହୃଦ୍‌ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା; ଅନେକ ଏହାକୁ ସମାନ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ବନ୍ଦ ହୋଇ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହେଉଥିବାବେଳେ କାର୍ଡିଆକ୍‌ ଆରେଷ୍ଟରେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଅଚାନକ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥାଏ। ଯଦିଓ କେତେକାଂଶରେ କାର୍ଡିଆକ୍‌ ଆରେଷ୍ଟର ଚିକିତ୍ସା ସମ୍ଭବ; ହେଲେ ପ୍ରାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ବିଫଳ ହୋଇଥାଏ। ଅଚାନକ କାର୍ଡିଆକ୍‌ ଆରେଷ୍ଟ ହୋଇ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଶ୍ବାସକ୍ରିୟାରେ ସମସ୍ୟା, ମୁଣ୍ଡ ଘୂରାଇବା, ମୂର୍ଚ୍ଛା ଯିବା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇଥାଏ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, କାର୍ଡିଆକ୍‌ ଆରେଷ୍ଟର ପ୍ରାୟ ଘଣ୍ଟାକ ପୂର୍ବରୁ ବାନ୍ତି ଏବଂ ବିଚଳିତ ଲାଗିଥାଏ। ତେଣୁ କାର୍ଡିଆକ୍‌ ଆରେଷ୍ଟ ହେଲାମାତ୍ରେ ତୁରନ୍ତ ଲକ୍ଷଣକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ରୋଗୀଙ୍କୁ କାର୍ଡିଓ ପଲ୍‌ମୋନାରୀ ରେସ୍ୟୁସିଏସନ୍‌(ସିପିଆର୍‌) ଦିଆଯାଏ।

ସିପିଆର୍‌ ଏକ ଜୀବନ ରକ୍ଷକ କୌଶଳ। ଯାହା ସମସ୍ତେ ସଠିକ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ତେବେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଶ୍ବାସପ୍ରଶ୍ବାସ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥାଏ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜରୁରିକାଳୀନ ସ୍ଥିତିରେ ସିପିଆର ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ। ସିପିଆର୍‌ ଦେଉଥିଲେ, କିଛି ବିଶେଷ କଥାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଯେମିତିକି ରୋଗୀର ସ୍ଥିତିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବା, ଅଚାନକ ଯଦି ଜଣେ ମୂର୍ଚ୍ଛାଯାଇ ବିପଦସ୍ଥଳରେ ଅଛନ୍ତି, ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ଆଣି ତାଙ୍କ କାନ ପାଖରେ କ’ଣ ହୋଇଛି ବୋଲି ପଚାରିବା ଦରକାର। ନାକରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଲଗାଇ ଛାତିରେ ହାତ ରଖି ତାଙ୍କ ଶ୍ବାସକ୍ରିୟାକୁ ପରଖିବା ଉଚିତ। ଏହାରି ମଧ୍ୟରେ ଜରୁରିକାଳୀନ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସକୁ ଫୋନ୍‌ କରାଯିବା ବୁଦ୍ଧିମାନର କାମ। ଯଦି ରୋଗୀଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରୟା ନ ମିଳେ, ତାହେଲେ ତାଙ୍କ ହାତ ଏବଂ ବେକରେ ନାଡ଼ି ଦେଖିବା। ନାଡ଼ି ନ ପାଇଲେ, ଆଣ୍ଠେଇ ତାଙ୍କ ଛାତିର ମଧ୍ୟମ ଏବଂ ବାମପାର୍ଶ୍ବକୁ ଜୋର ଜୋରରେ ଚାପିବାକୁ ହୋଇଥାଏ। ୩୦ଥର ଚାପିବା ପରେ ଦୁଇଥର ରୋଗୀର ପାଟିରେ ନିଃଶ୍ବାସ ଦେବା କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିବା ଦରକାର। ଏପରି କରିବା ଦ୍ବାରା ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ସ୍ପନ୍ଦନ ଏବଂ ଶ୍ବାସପ୍ରଶ୍ବାସ ଫେରିବା ଦରକାର। ତେଣୁ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଏପରି ସ୍ଥିତି ଦେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ ସିପିଆର ଦେଇ ଜଣକ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇହେବ।

ପୂର୍ବରୁ ପଚାଶ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କଙ୍କୁ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହେଉଥିଲା। ହେଲେ ଏବେ ତିରିଶ ବର୍ଷ ତଥା ଏହାଠୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲା ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ହୃଦ୍‌ଘାତଠାରୁ ଏବେ ଘାତକ ପାଲଟିଛି ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ। ଶରୀରରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଯଥା- ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଶ୍ବାସକ୍ରିୟା ଜନିତ ସମସ୍ୟା ନଥାଇ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ କୁହାଯାଇଥାଏ। ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ମୁତାବକ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହୋଇଥାଏ। ଏଥିରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ହାଲୁକା ସଙ୍କେତକୁ ଅଣଦେଖା ନ କରି ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଜରୁରି।

କାହିଁକି ହୁଏ ହୃଦ୍‌ଘାତ
ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତକୁ ସାଇଲେଣ୍ଟ ଇସ୍କେମିୟା କୁହାଯାଏ। ହୃଦ୍‌ଘାତରେ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଶ୍ବାସକ୍ରିୟାରେ ସମସ୍ୟା, ଝାଳ ବୋହିବା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ। ହେଲେ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତରେ ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଇ କରୋନାରି ଧମନୀରେ ୩୦ରୁ ୪୦ % ପ୍ଲାକ୍‌ ରକ୍ତଜମାଟ ବାନ୍ଧିଯାଏ। ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ମାଂସପେଶୀକୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଏବଂ ରକ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇବା ବିଳମ୍ବ ଯୋଗୁଁ ନୀରବ ହୃତ୍‌ଘାତ ହୁଏ। ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଅଚଳ ହୋଇଥାଏ। ସେହିପରି କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍‌ ସ୍ତର ସାମାନ୍ୟ ଥାଇ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହୁଏ। ବୟସ୍କ, ଅଧÒକ ଚିନ୍ତା କରିବା, ଅତ୍ୟଧÒକ ବ୍ୟାୟାମ ବା କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ନ କରିବା, ମଧୁମେହ, ମୋଟାପା, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ, ନିଶା ତଥା ଧୂମ୍ରପାନ ସେବନ ଦ୍ବାରା ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହୋଇଥାଏ।

ଲକ୍ଷଣ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହୋଇଥାଏ। କାମ କରି ଥକ୍କାପଣ ଅନୁଭବ କରିବା, ଛାତିରେ ସାମାନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଛାତି ଓ ପେଟ ଜଳାପୋଡ଼ା, ଡିହାଇଡ୍ରେସନ୍‌, ବଦହଜମୀ, ନିଃଶ୍ବାସ ନେବାରେ ସମସ୍ୟା,ଶରୀର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେବା, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଶରୀରରୁ ଅଧÒକ ଝାଳ ବୋହିବା, ଆଦି ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତର ଲକ୍ଷଣ। ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇଥାଏ।

ପ୍ରଭାବିତ ବର୍ଗ
ମଧୁମେହ କିମ୍ବା ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଭୟ ଅଧିକ ଥାଏ। ଅଧିକ ଲୋକ ବଦହଜମୀ ବା ଅମ୍ଳଜନିତ ସମସ୍ୟାକୁ ଅଣଦେଖା କରିଦିଅନ୍ତି। ଏହା ହିଁ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତର ଲକ୍ଷଣ।

ଆଧୁନିକ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ଦାୟୀ

ସମ୍ପ୍ରତି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ତଥା ଅଧିକ ତେଲ ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦ୍ବାରା ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଜନିତ ସମସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ତେଣୁ ତେଲ

ମସଲା, ଜଙ୍କ୍‌ଫୁଡ୍‌ ଓ ମାଛ-ମାଂସ ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଅନ୍ୟପଟେ ସୁସ୍ଥ-ସବଳ ଶରୀର ବନାଇବା ଚକ୍କରରେ ଏବେ ସମସ୍ତେ ଜିମ୍‌ ଯାଉଛନ୍ତି। ତେବେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପରିଶ୍ରମ କରିବା

ସମୟରେ ଜିମ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଅନେକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ହୃଦ୍‌ଜନିତ ସମସ୍ୟା ସହ ହାତ ମାଂସପେଶୀରେ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ, ଜିମ୍‌ରେ ଅଧିକ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ମାମଲା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ।

ମାନସିକ ଅବସାଦ ବି କାରଣ
ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ ତଥା ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥା ଯୋଗୁଁ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଠାରେ ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଦେଖାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ହାର୍ଟ ଆସୋସିଏସନ (ଏଏଚ୍‌ଏ) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ୩୫ ବର୍ଷରୁ କମ୍‌ ବୟସ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ ହୃଦ୍‌ଘାତର ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ। ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥÒବାବେଳେ ଏଥିପାଇଁ ସଚେତନ ସହ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ରହିବା ଜରୁରି।

ଚିକିତ୍ସା ବିକଳ୍ପ
ନିୟମିତ ରକ୍ତଚାପ, ଶର୍କରା ଏବଂ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଚେକ୍‌ଅପ୍‌ କରାନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟ ହଜମ ନ ହେବା କିମ୍ବା ଅମ୍ଳ ଯୋଗୁଁ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିଲେ, ହୃଦ୍‌ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ଡାଏଟ୍‌ରେ ପୌଷ୍ଟିକ ଖାଦ୍ୟ ସାମିଲ କରିପାରିେବ। ରକ୍ତଚାପ ପୀଡ଼ିତ ନିୟମିତ ରକ୍ତଚାପ ପରୀକ୍ଷା କରି ଔଷଧ ସେବନ କରନ୍ତୁ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଇଲୋକ୍ଟ୍ରୋକାର୍ଡିଓଗ୍ରାମ୍‌ ଏବଂ ଇକୋକାର୍ଡିଓଗ୍ରାମ୍‌ ଟେଷ୍ଟ କରି ନୀରବ ହୃଦ୍‌ଘାତକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିେବ। ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଏଞ୍ଜିୟୋପ୍ଲାଷ୍ଟି, ହୃତପିଣ୍ଡ ପ୍ରତ୍ୟାରୋପଣ, ବାଇପାସ୍‌ ସର୍ଜରୀ ଆଦି ଚିକିତ୍ସା କରିବାକୁ ହୁଏ। ନିଦ ପୂରା କରନ୍ତୁ। ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ ସହ ନିଶା ଓ ଧୂମ୍ରପାନ ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

ମସ୍କୋ : ରୁଷର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନଙ୍କୁ ହୃଦଘାତ ହୋଇଥିବା ଖବର ହସ୍ତଗତ ହୋଇଛି । କେତେକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ପୁଟିନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବେଡରୁମରେ ଅଚେତ ଅବସ୍ଥାରେ ପାଇଥିଲେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରକ୍ଷୀ । ଘଟଣାଟି ରବିବାର ସନ୍ଧ୍ଯାରେ ଘଟିଥିବା ଜଣାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହି ଘଟଣା ସଂପର୍କରେ ରୁଷ ସରକାର ଔପଚାରିକଭାବେ କୌଣସି ସୂଚନା ଦେଇନାହାନ୍ତି ।

ରୁଷର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଟେଲିଗ୍ରାମ ହାଣ୍ଡଲରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁଟିନଙ୍କ ଅଙ୍ଗରକ୍ଷୀମାନେ ତାଙ୍କ ବେଡରୁମ ଭିତରୁ କିଛି ପଡ଼ିବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇବା ପରେ ତୁରନ୍ତୁ ସେଠାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ପୁଟିନ ତଳେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଟେବୁଲରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ବିଛାଡ଼ି ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏହା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଡକାଯାଇଥିଲା ଓ ଡାକ୍ତମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଆଇସିୟୁରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା ।

ସୂଚନାଥାଉ କି, ୭୧ ବର୍ଷୀୟ ଏହି ନେତା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅସୁସ୍ଥ ଥିବା ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇ ଆସୁଛି ।

ଯେ କୌଣସି ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହେଉ ନା କାହିଁକି, ଡାକ୍ତର ପ୍ରଥମେ ଆଖି ପରିକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି। କାରଣ ଅନେକ ପ୍ରକାର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ଲକ୍ଷଣ ଆଖିରୁ ଜଣାପଡ଼େ। ହୃଦ୍‌ରୋଗ ବା କାର୍ଡିଓ ଭାସ୍କୁଲାର୍‌ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଆଖିରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ। ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ରୋଗ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଚାଲିଯାଇପାରେ। ତେଣୁ ଆଖି ସହିତ କିଭଳି ଭାବେ ହୃଦ୍‌ରୋଗର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି, ଏ ବିଷୟରେ କିଛି ତଥ୍ୟ ଜାଣି ରଖିବା ଉଚିତ।

ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ
ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପର ସମସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଆଖିରେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ରୋଗରେ ଆଖିର ସ୍ନାୟୁଗୁଡ଼ିକରୁ ରକ୍ତ ବାହାରିଥାଏ। ଆଖପାଖ ସ୍ଥାନ ଫୁଲିଯାଏ। ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ସମସ୍ୟା ଅଧÒକ ହେଲେ, ଆଖÒର ସ୍ନାୟୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଚାଲିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ଥାଏ।

ରେଟିନାର ସଙ୍କୋଚନ
ଯେତେବେଳେ ଏଥେରୋସ୍କେଲେରୋଟିକ୍‌ ନାମକ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ହୋଇଥାଏ, ସେତେେବଳେ ଆଖିର ମାଂସପେଶୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ। ଏହି ରୋଗରେ ରେଟିନା ସଙ୍କୋଚନ ହୋଇ ଶୁଖିଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ଚାଲିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ।

ମୋତିଆବିନ୍ଦୁ
ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଗବେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ମୋତିଆବିନ୍ଦୁ ସହିତ ହୃଦ୍‌ରୋଗର ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି। ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡରେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଗଲେ, ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷଣ ଭାବେ ଆଖିରେ ମୋତିଆବିନ୍ଦୁ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଅପରେସନ୍‌ ସମ୍ଭବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହୃଦ୍‌ରୋଗରେ ଅନେକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ପଡ଼ିଥାନ୍ତି।

ଆଖି ପାଖରେ ଧଳା ଦାଗ
ଯେତେେବଳେ ରକ୍ତରେ କ୍ଷତିକାରକ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍‌ ଜମା ହୁଏ, ସେତେେବଳେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଭାବେ ଆଖିପତା ଉପରେ ବା ଆଖି ପାଖରେ ବ୍ଲଡ୍‌ ଭେସଲ୍ସ ଦ୍ବାରା ଚର୍ବି ଜମା ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଚର୍ବି ଯୋଗୁଁ ଧଳା ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ।