ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ମିଳିତ ଭାବରେ ଚାନ୍ଦିପୁର ସମନ୍ୱିତ ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନାଭାଲ୍ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ମିସାଇଲ୍-ସର୍ଟ ରେଞ୍ଜ୍ ବା NASM-SR ର ସଫଳ 'ସାଲଭୋ ଲଞ୍ଚ' କରିଛନ୍ତି।

ଶତ୍ରୁ ଜାହାଜକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ

ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ, ଏକ ହେଲିକପ୍ଟରରୁ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଦୁଇଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି 'ସାଲଭୋ ଲଞ୍ଚ' କୌଶଳ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭେଦ କରିବାରେ ବେଶ୍ ସହାୟକ ହେବ। ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁ ଜାହାଜର ନିମ୍ନ ଭାଗକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ସହ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ଘଟାଇବାର କ୍ଷମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଦେଶୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଗତିସମ୍ପନ୍ନ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁ ଜାହାଜକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ସହିତ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କ୍ଷମତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶୁଭେଚ୍ଛା

ଏହି ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଉଭୟ ଡିଆରଡିଓ, ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ହାସଲ ଦିଗରେ ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ବୋଲି ସେ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି।

ଖୋର୍ଦ୍ଧା: ପୁଣି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କଲେ ଆଉ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଅଗ୍ନିବୀର ପ୍ରଶିକ୍ଷାତ୍ରୀ । ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ବାଲୁଗାଁ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଚିଲିକା ପରିସରରେ ଘଟିଛି ଏପରି ଅଘଟଣ । ଚଳିତ ମାସ ୮ ତାରିଖରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଜଣେ ଅଗ୍ନିବୀର ପ୍ରଶିକ୍ଷାତ୍ରୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ୧୧ ଦିନ ପରେ ଗତକାଲି ଆଉ ଜଣେ ଅଗ୍ନିବୀର ପ୍ରଶିକ୍ଷାତ୍ରୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି । ଆତ୍ମହତ୍ୟା କାରଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି ।

ପ୍ରଶିକ୍ଷାତ୍ରୀ ଜଣଙ୍କ ରହୁଥିବା ବ୍ୟାରେକ ପାଖରେ ଥିବା ଜିମ ହଲ ଘର ଭିତରେ ବେକରେ ରସି ଲଗାଇ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି  । ତେବେ ଆତ୍ମହତ୍ୟାର କାରଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିବାବେଳେ, ନୌସେନା ବିଭାଗ କର୍ମଚାରୀ ମୃତଦେହକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି କ୍ୟାମ୍ପ ଭିତରେ ଥିବା ମେଡିକାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିଥିଲେ । ପରେ ଡାକ୍ତର ଅଗ୍ନିବୀର ପ୍ରଶିକ୍ଷାତ୍ରୀଙ୍କୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ମୃତ ଅଗ୍ନିବୀର ପ୍ରଶିକ୍ଷାତ୍ରୀ ହେଲେ ବିହାରର ଭୋଜପୁର ଜିଲ୍ଲା ସନ୍ଦେଶ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ସାରିପୁର ଗ୍ରାମର ବିକାଶ କୁମାର । ଖବର ପାଇ ମୃତ ବିକାଶଙ୍କ ବାପା ପିଣ୍ଟୁ ସାଏ ଚିଲିକା ନୌସେନା କ୍ୟାମ୍ପରେ ପହଞ୍ଚି ପୁଅକୁ ଚି଼ହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ପରେ ବିକାଶଙ୍କ ବାପା ବାଲୁଗାଁ ଥାନାରେ ପହଞ୍ଚି ଏକ ଲିଖିତ ଅଭିଯୋଗ କରିବା ପରେ  ଘଟଣା ସ୍ଥଳରେ ବାଲୁଗାଁ ପୋଲିସ ନୌସେନା ଚିଲିକା କ୍ୟାମ୍ପ ପରିସରରେ ପହଞ୍ଚି ଏକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରି ମୃତଦେହକୁ ଜବତ କରି ଶବ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ପଠାଇ ସାଇଣ୍ଟିଫିକ ଟିମ ସହିତ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରଖିଛି  ।

ଭାରତ ନିଜର ସାମୁଦ୍ରିକ ଏବଂ ପରମାଣୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ତୃତୀୟ ପରମାଣୁ ଚାଳିତ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ (SSBN) ଆଇଏନଏସ୍ ଅରିଦମନ (INS Aridhaman)କୁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ନିକଟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଏକ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ଜରିଆରେ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହା ଭାରତର ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଟ୍ରାଏଡ୍ (Nuclear Triad) ବା ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି।

ଆଇଏନଏସ୍ ଅରିଦମନର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା

ପୂର୍ବରୁ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ଆଇଏନଏସ୍ ଆରିହନ୍ତ (୨୦୧୬) ଏବଂ ଆଇଏନଏସ୍ ଅରିଘାତ (୨୦୨୪) ତୁଳନାରେ ଅରିଦମନ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବିଶାଳ। ଏସ୪ (S4) ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ୭,୦୦୦ ଟନ୍ ଓଜନର ବୁଡ଼ାଜାହାଜର ଲମ୍ବ ୧୨୫ ମିଟର। ଏହା ନିଜ ସାଥିରେ ୨୪ଟି କେ-୧୫ (K-15) ସର୍ଟ-ରେଞ୍ଜ୍ ମିସାଇଲ୍ କିମ୍ବା ୮ଟି କେ-୪ (K-4) ମଧ୍ୟମ ଦୂରଗାମୀ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, କେ-୪ ମିସାଇଲ୍ ୩,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିପାରିବ, ଯାହା ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ଯେକୌଣସି ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ।

ଏସ୪ ଷ୍ଟାର୍ ଏବଂ ଏସ୫ ବୁଡ଼ାଜାହାଜର ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଭେସେଲ୍ (ATV) ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ଭାରତର ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ଚତୁର୍ଥ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ, ଯାହାର କୋଡ୍ ନାମ ଏସ୪ ଷ୍ଟାର୍ (S4*) ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଯାହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନାମ ଆଇଏନଏସ୍ ଅରିସୁଦନ, ତାହାର ସମୁଦ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ସାମିଲ କରାଯିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରତ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଏସ୫ (S5-class) ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ପ୍ରାୟ ୧୩,୫୦୦ ଟନ୍ ଓଜନ ଏବଂ ୧୯୦ ମେଗାୱାଟ୍ ରିଆକ୍ଟର ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ବୁଡ଼ାଜାହାଜରେ କେ-୫ ଏବଂ କେ-୬ ଭଳି ଲମ୍ବା ଦୂରଗାମୀ ମିସାଇଲ୍ ଖଞ୍ଜାଯିବ, ଯାହା ୮,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିପାରିବ।

ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ବର୍ଷା ଓ ସାମରିକ ଦକ୍ଷତା

ଏହି ସବୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ତଥା ଗୁପ୍ତ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ବର୍ଷା (Project Varsha) ଅଧୀନରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ନୌସେନା ଘାଟି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଆରିହନ୍ତ, ଅରିଘାତ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅରିଦମନ ସହିତ ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚା ଅଭେଦ୍ୟ ହୋଇପାରିଛି। ଏହି ବିଶାଳ ବୁଡ଼ାଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଭାରତର ସେକେଣ୍ଡ-ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (Second-Strike) କ୍ଷମତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁନାହିଁ, ବରଂ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାକୁ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ 'ଆଇଏନଏସ ଅରିଦମନ' (INS Aridaman) ଏବଂ ଉନ୍ନତମାନର ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଫ୍ରିଗେଟ୍ 'ଆଇଏନଏସ ତାରାଗିରି' (INS Taragiri) ସାମିଲ ଅଛି। ଏହି ଦୁଇଟି ଯୁଦ୍ଧପୋତର ସାମିଲ ହେବା ଫଳରେ ଦେଶର ନୌସେନାର ଶକ୍ତି ବହୁଗୁଣିତ ହେବ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଦେଶ ଭାରତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ଆଖି ଉଠାଇବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ।

ରାଜନାଥ ସିଂହଙ୍କ ଘୋଷଣା ଏବଂ ବିଶାଖାପାଟଣା ଗସ୍ତ

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 'ଏକ୍ସ'ରେ ପୋଷ୍ଟ କରି ଭାରତର ତୃତୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜର ଲଞ୍ଚ୍ ନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଏହା କୌଣସି ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଶକ୍ତି - 'ଅରିଦମନ'"। ଏହି ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ପରମାଣୁ ନିରାପତ୍ତାକୁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ କରିବ। ଏଥିସହ ସେ ବିଶାଖାପାଟଣା ଠାରେ ଆଡଭାନ୍ସଡ ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଫ୍ରିଗେଟ୍ ଆଇଏନଏସ ତାରାଗିରିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ନୌସେନାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବେ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ନୌସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆଡମିରାଲ ଦିନେଶ କେ ତ୍ରିପାଠୀ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବୁଡ଼ାଜାହାଜର ସାମିଲ ନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ।

ପୂର୍ବ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ

ଆଇଏନଏସ ଅରିଦମନରେ ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ମିସାଇଲ ଖଞ୍ଜାଯାଇଛି, ଯାହା ଶତ୍ରୁକୁ ବହୁ ଦୂରରୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିପାରିବ। ପୂର୍ବରୁ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ଆଇଏନଏସ ଅରିହନ୍ତ (୨୦୧୬) ଏବଂ ଆଇଏନଏସ ଅରିଘାତ (ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪) ତୁଳନାରେ ଏହା ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ଏବଂ ମାରକ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ। ଅରିହନ୍ତରେ ମାତ୍ର ୪ଟି ଭର୍ଟିକାଲ ଲଞ୍ଚ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ଥିବାବେଳେ, ଅରିଦମନରେ ୮ଟି ଭର୍ଟିକାଲ ଲଞ୍ଚ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ଲଗାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଅଧିକ ମିସାଇଲ ବହନ କରିପାରିବ।

ମିସାଇଲ ବହନ କ୍ଷମତା

ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜରେ ୮ଟି କେ-୪ (K-4) ମିସାଇଲ ଲଗାଯାଇପାରିବ, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୩୫୦୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଏଥିରେ ୨୪ଟି କେ-୧୫ (K-15) ମିସାଇଲ ମଧ୍ୟ ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଛି। ଏହାର ସମସ୍ତ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷଣ ଶେଷ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଏହା ଖୁବ୍‌ଶୀଘ୍ର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଫୋର୍ସେସ୍ କମାଣ୍ଡରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ନୌସେନାରେ ଯୋଗ ଦେବା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଲାଗିରହିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସାମଗ୍ରୀ ବହନ କରୁଥିବା ଆଉ ଦୁଇଟି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅତିକ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଖୁବଶୀଘ୍ର ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିବେ। ଇରାନ ଅନ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବାଟ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବା ବେଳେ ଭାରତକୁ ଏକ 'ବନ୍ଧୁ ରାଷ୍ଟ୍ର' ଭାବରେ ବିବେଚନା କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜାଗ

ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇଦେବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲର୍ଟ ମୋଡରେ ଅଛି। ଏଥିପାଇଁ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର (Persian Gulf) ରେ ନୌସେନାର ଯୁଦ୍ଧପୋତ ମଧ୍ୟ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ (Energy Supply) କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସଫଳ ହେଉଛି ବୋଲି ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ରୁଟ୍ ଦେଇ ଆହୁରି ଅନେକ ଜାହାଜ ଭାରତ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ସୁରକ୍ଷିତ ପହଞ୍ଚିଲା ୪ଟି ଏଲପିଜି ଜାହାଜ

ବିଦେଶ ସଚିବ ଦେଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ନିକଟରେ ଏଲପିଜି (LPG) ନେଇ ଆସୁଥିବା ୪ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ସଫଳତାର ସହ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପାର କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସଙ୍କଟମୟ ସମୟରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (Directorate General of Shipping) ର ଏକ ୨୪x୭ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସେଣ୍ଟର ଲଗାତାର ସକ୍ରିୟ ରହିଛି। ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରକୁ ୯୮ଟି କଲ୍ ଏବଂ ୩୩୫ଟି ଇମେଲ୍ ମିଳିଛି, ଯାହାର ତୁରନ୍ତ ସମାଧାନ କରାଯାଇଛି। ସରକାର ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ କେତେ ସତର୍କ ଅଛନ୍ତି, ତାହା ଏଥିରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି।

ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଭାରତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି ବୋଲି ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୟସ୍ୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅଛି। ଭୌଗୋଳିକ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦେଶର ଇନ୍ଧନ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ସକ୍ରିୟ ରଣନୀତି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟର ଆଶଙ୍କା ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଇରାନ ବିପକ୍ଷରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ଦିନକୁ ଦିନ ତୀବ୍ର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା (Indian Navy) ପକ୍ଷରୁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଏବଂ ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଢୁଛି ସଙ୍କଟ

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସାମରିକ ଅଶାନ୍ତି କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୪୫% କଞ୍ଚା ତୈଳ ଏବଂ ୯୦% ଏଲପିଜି (LPG) ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥରେ ଅବରୋଧ ଯୋଗୁଁ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ଦେଖାଦେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଫସି ରହିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର 'ଅପରେସନ୍ ସଙ୍କଳ୍ପ'

ଏହି ସଙ୍କଟମୟ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଅପରେସନ୍ ସଙ୍କଳ୍ପ ଅଧୀନରେ ଆରବ ସାଗର ଏବଂ ଓମାନ୍ ଉପସାଗରରେ ନିଜର ଅପରେସନାଲ୍ ମୁତୟନ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ୭ଟି ଅତିରିକ୍ତ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସପୋର୍ଟ ଭେସେଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯେକୌଣସି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରିବ।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ

ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ କଞ୍ଚା ତୈଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଦେଶକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ନିକଟରେ ଫସି ରହିଥିବା ୨୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ସହିତ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ପାଲଟିଛି।

ଗୁଜରାଟ: ଭାରତର ଉର୍ଜା କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଣିଦେଇଛି ଏଲପିଜି ଟ୍ୟାଙ୍କର 'ନନ୍ଦାଦେବୀ' । ଆଜି ସକାଳେ ଏହି ଜାହାଜ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଗୁଜରାଟର ଭାଦିନାର ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ଜାହାଜରେ ପ୍ରାୟ ୪୭,୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଗ୍ୟାସ୍ ବା ଏଲପିଜି (LPG) ରହିଛି। ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅତିକ୍ରମ କରିବାରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଭାବେ ସଫଳତା ପାଇଛି। 

ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜାହାଜଟିକୁ କାଣ୍ଡଲା ବନ୍ଦରରେ ଡକ୍ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଭିତ୍ତିରେ ଅନଲୋଡ୍ କରିବା ପାଇଁ ଭାଦିନାର ବନ୍ଦରକୁ ପଠାଯାଇଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ସୋମବାର ରାତିରେ ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାହାଜ 'ଶିବାଲିକ୍' ମଧ୍ୟ ୪୬,୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଏଲପିଜି ନେଇ ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଉଭୟ ଜାହାଜର ମିଳିତ ପ୍ରୟାସରେ ମୋଟ ୯୨,୭୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଏଲପିଜି ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାକି ସମଗ୍ର ଦେଶର ଦିନକର ଆମଦାନୀ ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ସମାନ। ଏଥିରୁ ୨୪,୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଏଲପିଜି କେବଳ ତାମିଲନାଡୁ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି। ଦୀନଦୟାଲ ପୋର୍ଟ ଅଥରିଟିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ସୁଶୀଲ କୁମାର ସିଂହ ମଧ୍ୟ ଜାହାଜ ପରିଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଇରାନୀ ନୌସେନାର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଯାତ୍ରା ସଫଳ ହୋଇପାରିଛି। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ୨୨ଟି ଭାରତୀୟ ପତାକାବାହୀ ଜାହାଜ ରହିଥିବାବେଳେ ସେଥିରେ ୬୧୧ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକ ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଅପ୍ରୀତିକର ଘଟଣା ଘଟିନାହିଁ। ଏହାଛଡ଼ା, ୟୁଏଇରୁ ୮୧,୦୦୦ ଟନ୍ ମୁର୍ବାନ୍ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ନେଇ 'ଜଗ ଲାଡ଼କୀ' ନାମକ ଆଉ ଏକ ଜାହାଜ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଛି।

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ରୁ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ରହିଛି। ଭାରତ ଏହାର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା (୮୮% ଅଶୋଧିତ ତୈଳ, ୬୦% ଏଲପିଜି ଏବଂ ୫୦% ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍) ପାଇଁ ଏହି ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାମରିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଇରାନ ସହ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା ଓ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଫଳତା ମିଳିପାରିଛି। ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ ଦୂର କରିବାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଲାଇଫଲାଇନ୍ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଶକ୍ତି ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ଏହାର ତୃତୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ (Nuclear Submarine) INS ଅରିଧମନକୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ କିମ୍ବା ମେ ମାସରେ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ କରିପାରେ। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ପାକିସ୍ତାନ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା 'ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର'ର ପ୍ରଥମ ବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୁଡ଼ାଜାହାଜକୁ କମିଶନ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

INS ଅରିଧମନର ବିଶେଷତ୍ୱ

INS ଅରିଧମନ (S-4) ହେଉଛି ଅରିହନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ତୃତୀୟ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଉନ୍ନତ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା INS ଅରିହନ୍ତ ଏବଂ INS ଅରିଘାତ ଠାରୁ ଆକାରରେ ବଡ଼ ଏବଂ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

* ଏହାର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୭,୦୦୦ ଟନ୍, ଯାହା ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବୁଡ଼ାଜାହାଜ (୬,୦୦୦ ଟନ୍) ଠାରୁ ଅଧିକ।

* ଏଥିରେ ୮ଟି ମିସାଇଲ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୩,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାରକ କ୍ଷମତା ଥିବା K-4 ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମୁତୟନ କରାଯାଇପାରିବ।

* ଏହା ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ନଜରରୁ ବର୍ତ୍ତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ରହିବାର କ୍ଷମତା ରଖେ।

ଚୀନ୍ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ

INS ଅରିଧମନ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଭାରତର 'ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଟ୍ରାୟାଡ୍' (ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଓ ଆକାଶରୁ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା) ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ। ଏହା ଭାରତକୁ 'ସେକେଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍' ବା ଶତ୍ରୁର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପାଲଟା ଜବାବ ଦେବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ। ବିଶେଷକରି ଚୀନ୍‌ର ବଢୁଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।

କଣ ଥିଲା 'ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର'?

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୨୦୨୫ ମସିହା ମେ ମାସରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoK)ରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶିବିର ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା 'ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର'। ପହଲଗାମ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏହି ଅପରେସନ ଜରିଆରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଥିଲା। ଏବେ ଏହାର ବାର୍ଷିକୀରେ INS ଅରିଧମନର ଲୋକାର୍ପଣ ଶତ୍ରୁ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ହେବ।

ସରକାରୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ କୋଚିନ୍ ସିପିୟାର୍ଡ (Cochin Shipyard) ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନଟି ବେଶ୍ ଲାଭଦାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି। କମ୍ପାନୀକୁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବିଶାଳ ଅର୍ଡର ମିଳିବା ପରେ ଏହାର ସେୟାର ମୂଲ୍ୟରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଷ୍ଟକ୍ ମାର୍କେଟରେ କମ୍ପାନୀର ସେୟାର ପ୍ରାୟ ୭% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅର୍ଡର

କୋଚିନ୍ ସିପିୟାର୍ଡ ଲିମିଟେଡ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ଟେଣ୍ଡରରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ବିଡର ବା L1 ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏହି ଅର୍ଡର ଅଧୀନରେ କମ୍ପାନୀ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ୫ଟି 'ନେକ୍ସଟ୍ ଜେନେରେସନ୍ ସର୍ଭେ ଭେସେଲ୍' (NGSV) ନିର୍ମାଣ କରିବ। କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଛି। ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଔପଚାରିକତା ଶେଷ ହେବା ପରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବ ବୋଲି କମ୍ପାନୀ କହିଛି।

ସେୟାର ବଜାରରେ ଉତ୍ସାହ

ଗତ ଚାରି ଦିନ ଧରି କୋଚିନ୍ ସିପିୟାର୍ଡର ସେୟାର ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ଦେଖାଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ଖବର ଆସିବା ପରେ ସେୟାରରେ ଜବରଦସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ସକାଳେ ବଜାର ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ଷ୍ଟକ୍ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୫୭୫ ଟଙ୍କାର ଇଣ୍ଟ୍ରାଡେ ହାଇ (Intraday High) ସ୍ତରକୁ ଛୁଇଁଥିଲା। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଣିଦେଇଛି।

କମ୍ପାନୀର ବୟାନ

କମ୍ପାନୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି ଅର୍ଡର ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ସଂସ୍ଥାରେ କୋଚିନ୍ ସିପିୟାର୍ଡର ପ୍ରମୋଟର କିମ୍ବା ଗ୍ରୁପ୍ କମ୍ପାନୀର କୌଣସି ସ୍ୱାର୍ଥ ଜଡ଼ିତ ନାହିଁ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ମିଳିଛି। ଏହି ନୂତନ ଅର୍ଡର କମ୍ପାନୀର ଅର୍ଡର ବୁକକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କମ୍ପାନୀର ରାଜସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହେବ।

ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ଓଡ଼ିଆ ଯୁବ ନାବିକ ସାର୍ଥକ ମହାପାତ୍ର ନିଖୋଜ ହୋଇଯିବା ଘଟଣା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ରହସ୍ୟ ପାଲଟିଛି। ଘଟଣାକୁ ୫ ଦିନ ବିତିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଯାଏଁ ସାର୍ଥକଙ୍କର କୌଣସି ପତ୍ତା ମିଳିପାରିନାହିଁ। ମରିସସ୍ ନିକଟ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ସେ ନିଖୋଜ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାନା ଆଶା ଓ ଆଶଙ୍କା ଲାଗିରହିଛି।

ସିଙ୍ଗାପୁରରୁ ଫେରୁଥିଲା ଜାହାଜ

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସିଙ୍ଗାପୁରରୁ ଫେରୁଥିବା ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସିପ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ (Anglo-Eastern Ship Management) ସଂସ୍ଥାର EA ଜର୍ସୀ (EA Jersey) ଭେସେଲରେ ସାର୍ଥକ ଜଣେ କ୍ରିୟୁ ମେମ୍ବର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ଗତ ୩ ତାରିଖରେ ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଜାହାଜର ସିସି କ୍ୟାମେରାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହାପରଠାରୁ ତାଙ୍କର ଆଉ କୌଣସି ଖୋଜ ଖବର ମିଳୁନାହିଁ, ଯାହା ପରିବାର ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

କେନ୍ଦ୍ରର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଲୋଡିଲେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର

ସାର୍ଥକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ପରିବାର ବର୍ଗ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ ପରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ତତ୍ପରତା ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ୍ ରେସିଡେଣ୍ଟ କମିଶନର ବିଶାଲ୍ ଗଗନ ଏ ସଂପର୍କରେ କେନ୍ଦ୍ରର ୪ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗକୁ ଚିଠି ଲେଖିଛନ୍ତି। ମାମଲାକୁ ଗୁରୁତର ସହ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ, ସ୍ବରାଷ୍ଟ୍ର ସଚିବ, ଜଳପଥ ସଚିବ ଓ ସିପିଂ ଡିଜିଙ୍କୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଭଦ୍ରକ ସାଂସଦ ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ ମଧ୍ୟ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ଭାରତ । ସେନାବଳ ବଢାଇବାକୁ ସାମିଲ୍ କରୁଛି ନୂଆ ନୂଆ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ । ୭୭ତମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ପରେଡରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟପଥରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ 'ଲଙ୍ଗ-ରେଞ୍ଜ୍ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ହାଇପରସୋନିକ୍ ଗ୍ଲାଇଡ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର' (LRAShM) । ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ଏହା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ନୌସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।

ଏହି ହାଇପରସୋନିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହାର ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ଷିପ୍ର ବେଗ। ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଡାଇରେକ୍ଟର ଏ ପ୍ରସାଦ ଗୌଡଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ହାଇପରସୋନିକ୍ ବେଗରେ ଗତି କରୁଥିବାରୁ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର କୌଣସି ରାଡାର୍ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହାର ରେଞ୍ଜ୍ ବା ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା, ଏହି ୧୫୦୦ କିମି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଏହାକୁ ମାତ୍ର ୧୫ ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗିବ।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଯେକୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଏହାର ଏରୋଡାଇନାମିକ୍ ଦକ୍ଷତା ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ଲାଇଡ୍ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପେ-ଲୋଡ୍ ବହନ କରି ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଜବାବ ଦେବାକୁ ସକ୍ଷମ।

DRDO ବର୍ତ୍ତମାନ ହାଇପରସୋନିକ୍ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ଏବଂ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଶ୍ରୀ ଗୌଡ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ପାଖରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୦୦୦ ରୁ ୩୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଚଳିତ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସରେ ଏହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଭାରତର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ସାମରିକ ଶକ୍ତିର ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ଦମ୍ ଦେଖାଇଲା ଭାରତୀୟ ନୌସେନା । ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ୪୦ଘଣ୍ଟାର କଠିନ ଅପରେସନ୍ ପରେ ୧୭ ଜଣ ନାବିକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ସହ ୩୫ ଜଣ ସୋମାଲିଆ ଜଳଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ କାବୁ କରିଛି ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ।

ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ସୋମାଲିଆ ଜଳଦସ୍ୟୁମାନେ ଏକ ପଣ୍ୟବାହୀ ଜାହାଜକୁ ଅପହରଣ କରିନେଇଥିଲେ । ଏହାସହ ଏଥିରେ ଥିବା ନାବିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଣବନ୍ଦୀ ରଖିଥିଲେ । ହେଲେ ଏହି ଜାହାଜକୁ ଠାବ କରାଯିବା ପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଭାରତୀୟ ନୌସେନା। ନୌସେନା ଏହି କାମରେ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ଆଇଏନଏସ କୋଲକାତା ଓ ଆଇଏନଏସ୍ ସୁଭଦ୍ରାକୁ ଲଗାଇଥିଲା । ଏହାସହ ମାର୍କୋସ୍ କମାଣ୍ଡୋମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଭାରତୀୟ ଉପକୂଳରୁ ପ୍ରାୟ ୨୬ ଶହ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଇଛି । ଭାରତୀୟ ଜାହାଜକୁ ଦେଖିବା ପରେ ଜଳଦସ୍ୟୁମାନେ ଗୁଳିଚାଳନା କରି ପଣ୍ୟବାହୀ ଜାହାଜକୁ ନେଇ ପଳାଇଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ହେଲେ ମାର୍କୋସ୍ କମାଣ୍ଡୋମାନେ ଏହା କରିବାକୁ ଦେଇନଥିଲେ । ଏଥିରେ ଥିବା ୧୭ ଜଣ ନାବିକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯିବା ସହ ୩୫ ଜଣ ଜଳଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।