ପାକିସ୍ତାନର 'ହାତ କାଟିଦେବୁ' ଧମକର କିଛି ଦିନ ପରେ ଏବେ ଭାରତ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି। ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ବନ୍ଦ ନ କରିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି (Indus Water Treaty) ସ୍ଥଗିତ ରହିବ। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବଡ଼ ବୟାନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।

ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦକୁ ନେଇ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସାପ୍ତାହିକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୈସ୍ୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦକୁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରତିବାଦରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନକୁ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ତଥା ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନର ଅଭିଯୋଗ

ନିକଟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଚେନାବ-ବିଆସ୍ ଲିଙ୍କ୍ ଟନେଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (Chenab-Beas Link Tunnel Project) ଏବଂ ସଲାଲ୍ ଡ୍ୟାମ୍ (Salal Dam) ଜଳଭଣ୍ଡାରରୁ ପଟୁମାଟି ସଫା କରିବା ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ "ଜଳକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର" କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏହି ଅଭିଯୋଗ ପରେ ପାକିସ୍ତାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବିବୃତ୍ତି ଉପରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଯାଇ ଭାରତ ଏହି କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖିଛି।

ପହଲଗାମ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର

ଗତ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ ରେ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମ୍ ଠାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୨୬ ଜଣ ନିରୀହ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଭାରତ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରି ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର (Operation Sindoor) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହା ସହିତ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଐତିହାସିକ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିକୁ ସ୍ଥଗିତ କରିଦେଇଥିଲା। ଏବେ ପାକିସ୍ତାନ ଆତଙ୍କବାଦ ବନ୍ଦ ନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଳବତ୍ତର ରହିବ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।

ମୁଜାଫରାବାଦ ନିକଟରେ ବୁଧବାର ଦିନ ପାକିସ୍ତାନ ସେନାର ଏକ ଏମଆଇ-୧୭ (Mi-17) ହେଲିକପ୍ଟର ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ବିମାନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସାମରିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଉଡ଼ାଣ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଘଟିଲା ଦୁର୍ଘଟଣା

ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାର ମିଡିଆ ୱିଙ୍ଗ୍ ଇଣ୍ଟର-ସର୍ଭିସେସ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ରିଲେସନ୍ସ (ISPR) ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିବୃତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ହେଲିକପ୍ଟରଟି ଉଡ଼ାଣ ଭରିବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ଏକ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି କାରଣରୁ ତଳକୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoK) ର ରାଜଧାନୀ ମୁଜାଫରାବାଦ ନିକଟରେ ଏହି ଅଭାବନୀୟ ଘଟଣା ଘଟିଛି। ବିମାନରେ ଥିବା କୌଣସି ବି ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବିତ ନଥିବା ଆଇଏସପିଆର (ISPR) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ତେବେ ମୃତକଙ୍କ ସଠିକ୍ ସଂଖ୍ୟା ସେନାର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇନାହିଁ।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ତଦନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ

ଦୁର୍ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଖବର ପାଇବା ମାତ୍ରେ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେନା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏକ ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ଇନକ୍ୱାରୀ (Board of Inquiry) ଗଠନ କରାଯାଇ ତଦନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ

ଏହି ହେଲିକପ୍ଟର କ୍ରାସ୍ ଘଟଣାରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲ ଅସିମ ମୁନିର ଗଭୀର ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାର ପ୍ରତି ସମବେଦନା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପାକିସ୍ତାନରେ ଏଭଳି ସାମରିକ ହେଲିକପ୍ଟର ଦୁର୍ଘଟଣା ପ୍ରଥମ ନୁହେଁ, ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଅନେକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିସାରିଛି।

ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ (Pakistan) ପକ୍ଷରୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ (Afghanistan) ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକାଧିକ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ ବା ବୈମାନିକ ଆକ୍ରମଣରେ ଅତିକମରେ ୧୩ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ୧୪ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଆକ୍ରମଣର ନିଶାନା ଏବଂ ମୃତାହତ

ତାଲିବାନର ମୁଖ୍ୟ ମୁଖପାତ୍ର ଜବିହୁଲ୍ଲା ମୁଜାହିଦ (Zabihullah Mujahid) ବୁଧବାର ଦିନ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଖୋଷ୍ଟ, କୁନାର ଏବଂ ପାକତିକା (Khost, Kunar and Paktika) ପ୍ରଦେଶକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଇଛି। ସବୁଠାରୁ ଦୁଃଖଦାୟକ ବିଷୟ ହେଉଛି, ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୧ ଜଣ ଶିଶୁ, ଜଣେ ମହିଳା ଏବଂ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଅବଶ୍ୟ, ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିପାରି ନାହିଁ।

ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଛି ବିବାଦ

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ମାସଠାରୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ବିବାଦକୁ ନେଇ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସଂଘର୍ଷ ଲାଗିରହିଛି। ଯେଉଁଥିରେ ଶହ ଶହ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ଗଲାଣି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ପାକିସ୍ତାନର ଖାଇବର ପାଖ୍ତୁନଖ୍ୱା (Khyber Pakhtunkhwa) ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ଏକ ସୁରକ୍ଷା ପୋଷ୍ଟ ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ୬ ଜଣ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ପାଲଟା ଜବାବରେ ସେନା ୮ ଜଣ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ନିପାତ କରିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ଠିକ୍ ପରେ ପରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଉପରେ ଏହି ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଆତଙ୍କବାଦକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନର ଅଭିଯୋଗ

ପାକିସ୍ତାନର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ନିଜ ମାଟିରେ ତେହେରିକ୍-ଇ-ତାଲିବାନ ପାକିସ୍ତାନ (TTP) ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଛି, ଯେଉଁମାନେ ପାକିସ୍ତାନ ଭିତରେ ପଶି ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଟିଟିପି ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ତାଲିବାନ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ସଂଗଠନ, ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛି। ତେବେ ୨୦୨୧ ମସିହାରୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିବା ତାଲିବାନ ସରକାର ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖଣ୍ଡନ କରିଆସୁଛି। ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମାଟିକୁ କୌଣସି ଦେଶ ବିରୋଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ତାଲିବାନ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।

ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ (UNSC) ରେ ଭାରତ ପୁଣିଥରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ସମାଲୋଚନା କରିଛି। ନିଜ ଦେଶରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା କିଛି ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା 'ଫିତନା ଅଲ-ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ' ଭାବେ ନାମକରଣ କରାଯିବାକୁ ଭାରତ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିଛି। ଏହାକୁ ଭାରତ ଅପପ୍ରଚାର ବୋଲି ଦର୍ଶାଇବା ସହ ପାକିସ୍ତାନକୁ "ଘୃଣା ଉତ୍ପାଦନର ଏକ ସଂଗଠିତ କାରଖାନା" ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛି ଏବଂ ନିଜର ବିଫଳତା ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ସର୍ବଦା ଭାରତ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦୁଛି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଜାତିସଂଘରେ ଭାରତର କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଜାତିସଂଘରେ ଭାରତର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି ପର୍ବତନେନି ହରିଶ ସୋମବାର ଦିନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଆଲୋଚନା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏହି କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନିଜ ସୀମା ଭିତରେ ଥିବା ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକୁ 'ଫିତନା ଅଲ-ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ' କହିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସିମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ଧାର୍ମିକ ଆଳରେ "ସରକାରୀ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ଓ ଅପପ୍ରଚାର" ଅଟେ। ଶ୍ରୀ ହରିଶ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ପାକିସ୍ତାନୀ 'ଡିପ୍ ଷ୍ଟେଟ୍' ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏକ ସଂଗଠିତ ଘୃଣା ପ୍ରଚାର ଅଭିଯାନର ଅଂଶବିଶେଷ, ଯାହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନିଜ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ସହ ସ୍ଥାୟୀ ଶତ୍ରୁତାରେ ବାନ୍ଧି ରଖିବା ଏବଂ କ୍ଷମତା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଜାୟ ରଖିବା।

ନିଜ ବିଫଳତା ଲୁଚାଇବାକୁ ହୀନ ପ୍ରୟାସ

ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ମୂଳ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମସ୍ୟାରୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଏଭଳି ଚାଲ୍ ଖେଳୁଛି। ଏହି ଅବସରରେ ସେ ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନର ୨୭ତମ ସଂଶୋଧନକୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସେନାର ପ୍ରଭାବକୁ ଦେଶର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରାଯାଇଛି। ସେ ଏହାକୁ ମିଲିଟାରୀ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଘୋଷିତ କ୍ଷମତା ଦଖଲ ବା ଡି-ଫ୍ୟାକ୍ଟୋ କୁପ୍ (de facto coup) ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ଆତଙ୍କବାଦକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ

ଗତ ବର୍ଷ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ପ୍ରଦେଶରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସଂଗଠନକୁ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଭାରତର ଇସାରାରେ ଚାଲୁଥିବା ଦର୍ଶାଇ ଅଫିସିଆଲ୍ ଭାବରେ 'ଫିତନା ଅଲ-ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ' ନାମରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ତେବେ ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ଦାବିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ବି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ। ଭାରତ ଜାତିସଂଘକୁ ଅବଗତ କରାଇଛି ଯେ ନିଜର ଦୋଷ ପଡ଼ୋଶୀ ଉପରେ ଲଦିବା ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ପୁରୁଣା ଅଭ୍ୟାସ। ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ପ୍ରତାରଣା କରିବା ଏବଂ ଭ୍ରମିତ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ଅପପ୍ରଚାର କେବେହେଲେ ସଫଳ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାରତ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ ଦେଶର 'ପରିଚୟ ସଙ୍କଟ' (Identity Crisis) ଏବଂ ଇତିହାସ ବହିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ସେ ପାକିସ୍ତାନୀ ଇତିହାସ ବହିରେ ପଢ଼ାଯାଉଥିବା ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ହିରୋ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯିବା ନେଇ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଆସିଫଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ପାକିସ୍ତାନର ମୂଳ ଇତିହାସ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡ଼ା କରିଛି।

ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ହିରୋ ସଜାଇବାର ପରିଣାମ

ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନର ଇତିହାସ ବହିରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆରୁ ଆସିଥିବା ଲୁଟେରାମାନଙ୍କୁ ମହାନ୍ ନାୟକ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ସେ ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶାସକ ସୁଲତାନ ମହମୁଦ ଗଜନବୀଙ୍କୁ ଜଣେ 'ଲୁଟେରା' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଗଜନବୀ କେବଳ ଉପମହାଦେଶରେ ଲୁଟପାଟ୍ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନୀ ଇତିହାସ ବହିରେ ତାଙ୍କୁ ଇସଲାମର ପ୍ରଚାରକ ତଥା ହିରୋ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଉଛି। ଏଭଳି ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଚାର ଦେଶକୁ ଏକ ଗଭୀର ପରିଚୟ ସଙ୍କଟ ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ଦେଇଛି।

କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ନାମକରଣ ଉପରେ ଉଠିଲା ପ୍ରଶ୍ନ

ଏହା ସହିତ ଆସିଫ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ମିସାଇଲ) ଗୁଡ଼ିକର ନାମକରଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ମିସାଇଲ ଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଗଜନବୀ, ଘୋରୀ ଏବଂ ଅବଦାଲୀ ଭଳି ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ନାମରେ ରଖିଆସୁଛି। ଏହା କିଭଳି ଦେଶର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି ଏବଂ ଆଫଗାନ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ନିଜର ଗର୍ବ ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଛି, ସେନେଇ ସେ ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ବିଦେଶୀ ଲୁଟେରାମାନଙ୍କୁ ଆଦର୍ଶ ମାନିବା ଯୋଗୁଁ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନୀ ଯୁବପିଢ଼ି ନିଜ ପ୍ରକୃତ ସାଂସ୍କୃତିକ ଚେର ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଉତ୍ସରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ସେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି।

ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସହ ବଢ଼ୁଥିବା ତିକ୍ତତା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କ

ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ବିବାଦ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ନେଇ ତିକ୍ତତା ଲାଗି ରହିଛି। ଆଫଗାନମାନେ ଗଜନବୀଙ୍କୁ ନିଜର ଏକ ଗର୍ବର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ମହାନ ଶାସକ ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ତେଣୁ ଆସିଫଙ୍କ ବୟାନ ପରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ତାଲିବାନ ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ତୀବ୍ର କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ଭାରତ ବିରୋଧୀ ମାନସିକତା କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶୀୟ ମୂଳକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏକ କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ତିଆରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଆସୁଛି। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଖୋଦ୍ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଏହି ବୟାନ ଦେଶର ଇତିହାସ ରଚନା ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ 'ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ' (Abraham Accords) ର ଚାପରେ ଏବେ ଫସିଯାଇଛି ପାକିସ୍ତାନ। ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ଅଡ଼ୁଆରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍‌କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥନ ଓ ନିଜ ଆଦର୍ଶଗତ କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରୁଛି।

କ'ଣ ଏହି ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ?

ଏହି ରାଜିନାମାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗର ସମାଧାନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ଆମେରିକା ଏହାକୁ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ବୋଲି କହୁଥିବା ବେଳେ, ସମାଲୋଚକମାନେ ଏହାକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଏବେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏହାକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ଇରାନ ସହ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ବଡ଼ ଡିଲ୍‌ର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶକୁ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନର ପାରମ୍ପରିକ ନୀତି

ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ମନା କରିଆସୁଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସରକାରୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୬୭ ମସିହାର ସୀମା ଆଧାରରେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ ରାଜଧାନୀ କରି ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ନିଜକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ବୋଲି ଦାବି କରେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ପାସପୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥାଏ ଯେ ଏହା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପାଇଁ ବୈଧ ନୁହେଁ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚାପ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ଅଡ଼ୁଆ

ଟ୍ରମ୍ପ୍ ପ୍ରଶାସନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଉଛି। ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦେଶର ଖରାପ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମରିକ ସହାୟତା ଜରୁରୀ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ଧାର୍ମିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ବିରୋଧର ଭୟ ରହିଛି। ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଦେଶରେ ଥିବା ଇସଲାମୀୟ ସଂଗଠନ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥକ ଜନତାଙ୍କର ଆକ୍ରୋଶର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ପଷ୍ଟୋକ୍ତି

ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏବଂ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସକୁ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନା କରାଯାଇଛି। ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ୍ ହେବ ନାହିଁ। ସେ କହିଥିଲେ, କେହି ଆମକୁ ପଚାରି ନାହାନ୍ତି କି ଆମେ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ ହେବୁ ନାହିଁ, ପାକିସ୍ତାନ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବ ନାହିଁ।

୨୦୧୯ ପୁଲୱାମା ଆକ୍ରମଣର ଅନ୍ୟତମ ମାଷ୍ଟରମାଇଣ୍ଡ ତଥା କୁଖ୍ୟାତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ହମଜା ବୁରହାନର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoK)ର ମୁଜାଫରାବାଦଠାରେ ଜଣେ ଅଜଣା ବନ୍ଧୁକଧାରୀ ତାକୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଅଫିସରେ ପଶି ଆଖିବୁଜା ଗୁଳିମାଡ଼

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆତଙ୍କବାଦୀ ହମଜା ବୁରହାନ ନିଜକୁ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ପରିଚୟ ଦେଇ ପାକିସ୍ତାନରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା। ଘଟଣା ସମୟରେ ସେ ମୁଜାଫରାବାଦ ସ୍ଥିତ ତା'ର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ବସିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ କିଛି ଅଜଣା ଦୁର୍ବୃତ୍ତ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ତାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆଖିବୁଜା ଗୁଳିମାଡ଼ କରିଥିଲେ। ଅତ୍ୟଧିକ ଗୁଳି ବାଜିବା ଫଳରେ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ହିଁ ତା'ର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

୪୦ ଯବାନଙ୍କ ବଳିଦାନର ନେଲା ପ୍ରତିଶୋଧ

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୧୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର ପୁଲୱାମାଠାରେ ସିଆରପିଏଫ୍ (CRPF) ଯବାନଙ୍କ କନଭୟ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଭାରତର ୪୦ରୁ ଅଧିକ ସୈନିକ ସହିଦ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଭୟାନକ ଆକ୍ରମଣର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରକାରୀ ତଥା ମୁଖ୍ୟ ମାଷ୍ଟରମାଇଣ୍ଡମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହମଜା ବୁରହାନ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା। ଏବେ ତାର ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ପୁଲୱାମା ସହିଦଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ମିଳିଛି ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।

ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦରେ (UNSC) ପାକିସ୍ତାନକୁ ଭାରତର କଡ଼ା ଜବାବ। 'ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷରେ ବେସାମରିକ ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା' ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଖୋଲା ବିତର୍କରେ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତିନିଧି ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇବା ପରେ ଭାରତ ଏହାର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିବାଦ କରିଛି। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘରେ ଭାରତର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ହରିଶ ପର୍ବତନେନି ପାକିସ୍ତାନକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିବା ସହ ଇସଲାମାବାଦର "ଗଣହତ୍ୟା ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ"ର ଲମ୍ବା ଇତିହାସ ରହିଛି ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।

କପଟୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ କଡ଼ା ଜବାବ

ନିଜର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖି ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ହରିଶ ପର୍ବତନେନି କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଅନ୍ଧକାରରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରୁଥିବା ଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଉଚ୍ଚ ନୀତି ବିଷୟରେ ବଡ଼ବଡ଼ କଥା କହିବା ହେଉଛି ଘୋର କପଟତା।" ଭାରତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ଇତିହାସ ଏବଂ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିବା ରେକର୍ଡ ଉପରେ ନଜର ପକାଇବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ସୀମାପାର ବର୍ବରତା

ବିତର୍କ ସମୟରେ ଭାରତ ୟୁଏନ୍‌ଏମ୍‌ଏ (UNAMA) ବା 'ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଜାତିସଂଘର ସହାୟତା ମିଶନ'ର ଏକ ରିପୋର୍ଟକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ପାକିସ୍ତାନର ଅସଲ ମୁଖା ଖୋଲିଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ୨୦୨୬ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ତିନିମାସ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସାମରିକ ବାହିନୀର ସୀମାପାର ସଶସ୍ତ୍ର ହିଂସା ଓ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଯୋଗୁଁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ୭୫୦ ଜଣ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି କିମ୍ବା ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘ ସଂସ୍ଥାର ତଥ୍ୟ ମୁତାବକ, ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତାହତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ୯୫ ଟି ଘଟଣା ମଧ୍ୟରୁ ୯୪ ଟି ପାଇଁ କେବଳ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଦାୟୀ।

କାବୁଲ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ

ଚଳିତ ବର୍ଷ ପବିତ୍ର ରମଜାନ ମାସରେ କାବୁଲର ଓମିଦ ଆଡିକ୍ସନ୍ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନ କରିଥିବା ବର୍ବର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍‌କୁ ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ। ତାରାବୀ (Tarawih) ନମାଜ ପାଠ ସାରି ରୋଗୀମାନେ ବାହାରକୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଏହି ଭୀରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାରେ ୨୬୯ ଜଣ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ୧୨୨ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ସେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟକୁ ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ। ନିଜ ଦେଶର ବିଫଳତାକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ନିରନ୍ତର ହିଂସାର ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି ବୋଲି ଭାରତ ଜାତିସଂଘରେ ଦର୍ଶାଇଛି।

ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ରଣନୀତିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ସାଉଦି ଆରବକୁ ୮,୦୦୦ ସୈନ୍ୟ, ଏକ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଏବଂ ଏକ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପଠାଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଇସଲାମାବାଦ ମୁଖ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ ରିୟାଦ୍ ସହିତ ସାମରିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ସାମରିକ ମୁତୟନର ବିବରଣୀ

ସରକାରୀ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ, ଗତବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଆଧାରରେ ଏହି ସାମରିକ ସହାୟତା ପଠାଯାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସାଉଦି ଆରବକୁ ପ୍ରାୟ ୧୬ଟି ଜେଏଫ୍-୧୭ (JF-17) ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ପଠାଇଛି, ଯାହାକି ଚୀନ୍ ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି। ଏଥିସହ ଦୁଇଟି ଡ୍ରୋନ୍ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଏବଂ ଚୀନ୍ ନିର୍ମିତ ଏଚ୍‌କ୍ୟୁ-୯ (HQ-9) ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ସମସ୍ତ ସାମରିକ ଉପକରଣ ସାଉଦି ଆରବର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା କର୍ମଚାରୀମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଅଧିକ ସୈନ୍ୟ ପଠାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ପାକିସ୍ତାନର ଦ୍ୱୈତ ନୀତି

ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷରେ ପାକିସ୍ତାନ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ସାଉଦି ଆରବକୁ ସାମରିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶଲ ଅସୀମ ମୁନୀର ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସହ ଏକାଧିକ ଥର ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ଇସଲାମାବାଦ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ପାକିସ୍ତାନର ବିପୁଳ ସାମରିକ ମୁତୟନ ଏହାର ଦ୍ୱୈତ ନୀତିକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି।

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା

ଏହି ସାମରିକ ମୁତୟନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ଯଦି କୌଣସି ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ମିଳିତ ଭାବେ ପ୍ରତିହତ କରିବା। ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ବାୟୁସେନା କର୍ମଚାରୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ବୋଲି ସୁରକ୍ଷା ବିଭାଗ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇମ୍ରାନ ଖାନଙ୍କୁ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବରେ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ କରାଯିବାର ୪ ବର୍ଷ ପରେ ଏକ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ପଦାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଭିତ୍ତିକ ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ନ୍ୟୁଜ୍ ଆଉଟଲେଟ୍ 'ଡ୍ରପ୍ ସାଇଟ୍' (Drop Site) ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସାଇଫର୍ (cypher) ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଲିକ୍ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ ରେ ତତ୍କାଳୀନ ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଇମ୍ରାନଙ୍କ ସରକାର ପତନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଆମେରିକା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଚେତାବନୀ

ଏହି ସାଇଫରରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ତତ୍କାଳୀନ ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଆସାଦ ମଜିଦ୍ ଖାନ ଏବଂ ଆମେରିକାର କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଡୋନାଲ୍ଡ ଲୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଇମ୍ରାନ ଖାନଙ୍କ ସରକାର ଭାଙ୍ଗିବାର ପ୍ରାୟ ଗୋଟିଏ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପାକିସ୍ତାନର କଠୋର ନିରପେକ୍ଷତାକୁ ନେଇ ଡୋନାଲ୍ଡ ଲୁ ଅସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ, "ଯଦି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ୱାଶିଂଟନ୍ ସବୁକିଛି କ୍ଷମା କରିଦେବ।" ଏହା ନହେଲେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବହୁତ କଷ୍ଟକର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଏବଂ ଆମେରିକା ତଥା ୟୁରୋପ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହେବ ବୋଲି ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ।

ମସ୍କୋ ଗସ୍ତ ଏବଂ ଇମ୍ରାନଙ୍କ 'ଅନୁତାପ'

ଇମ୍ରାନ ଖାନ ଫେବୃଆରୀ ୨୩ ରୁ ୨୪ ମଧ୍ୟରେ ଋଷିଆର ରାଜଧାନୀ ମସ୍କୋ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଋଷିଆ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାରୁ ଆମେରିକା ଏହାକୁ ନେଇ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ସାଇଫରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଆସାଦ ମଜିଦ୍ ଖାନ ଆମେରିକାକୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଇମ୍ରାନ ଖାନ ତାଙ୍କ ମସ୍କୋ ଗସ୍ତ ପାଇଁ "ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁତାପ" କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ଗସ୍ତ କେବଳ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଋଷିଆର ଆକ୍ରମଣର ସମର୍ଥନ ବୋଲି ଧରିନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ୍ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱିବେଦୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ନିଜ ମାଟିରେ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଜାରି ରଖେ ଏବଂ ଭାରତ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତେବେ ତାହାକୁ ଭୂଗୋଳର ଅଂଶ ହୋଇ ରହିବ ନା ଇତିହାସ ପାଲଟିବ, ତାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସେନାମୁଖ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।

'ସେନା ସମ୍ବାଦ'ରେ କଡ଼ା ବାର୍ତ୍ତା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ମାନେକଶ୍ୱ ସେଣ୍ଟର ଠାରେ 'ୟୁନିଫର୍ମ ଅନଭେଲ୍ଡ' (Uniform Unveiled) ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସେନା ସମ୍ବାଦ (Sena Samwad) ରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଜେନେରାଲ୍ ଦ୍ୱିବେଦୀ ଏହି ବଡ଼ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଗତବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର (Operation Sindoor) ର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷପୂର୍ତ୍ତି ଅବସରରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଯଦି ପୁଣିଥରେ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ତେବେ ଭାରତୀୟ ସେନା କିଭଳି ଜବାବ ଦେବ। ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ସେନାମୁଖ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏହି କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁରର ସ୍ମୃତିଚାରଣ

ଗତ ବର୍ଷ ମେ' ୭ ତାରିଖରେ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମ ଠାରେ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହି ଅପରେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoK) ରେ ଥିବା ଏକାଧିକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଘାଟି ଉପରେ ସର୍ଜିକାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରିଥିଲା। ଦୁଇ ପରମାଣୁ ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୮୮ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ମେ' ୧୦ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏକ ବୁଝାମଣା ପରେ ଏହା ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା।

ଆତଙ୍କବାଦକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଲେ ଭୋଗିବ ପରିଣାମ

ଆତଙ୍କବାଦକୁ ନେଇ ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ କେତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ତାହା ଜେନେରାଲ୍ ଦ୍ୱିବେଦୀ ଙ୍କ ବୟାନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତ ବିରୋଧରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ଭୂଗୋଳରେ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ନା କେବଳ ଇତିହାସ ପୃଷ୍ଠାରେ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି"। ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାକିସ୍ତାନକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି ଯେ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଲାଗିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ରୁଷର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଗେଇ ଲାଭରୋଭ (Sergey Lavrov) ଏକ ବଡ଼ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ 'ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମଧ୍ୟସ୍ଥକାରୀ' ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ।

ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା

ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ପାକିସ୍ତାନ ନିଜକୁ ୱାଶିଂଟନ୍ ଏବଂ ତେହେରାନ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥକାରୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଲାଭରୋଭ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ପାକିସ୍ତାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ଏବଂ ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ତଥା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମଧ୍ୟସ୍ଥକାରୀର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ, ତେବେ ଭାରତର ବିଶାଳ କୂଟନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏହି ଦିଗରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଉପରେ ରୁଷର ଭରସା

ବ୍ରିକ୍ସ ବୈଠକ ପରେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ରୁଷ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଏହାର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରତିପତ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଦେଶ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ବ୍ରିକ୍ସର ସଭାପତି ପଦବୀରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରାହକ ଅଟେ। ତେଣୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଭାରତର ସିଧାସଳଖ ସ୍ୱାର୍ଥ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ଖଟାଇ ଇରାନ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE) କୁ ଆଲୋଚନା ଟେବୁଲକୁ ଆଣିପାରିବ।

ପାକିସ୍ତାନର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ଉଠିଲା ପ୍ରଶ୍ନ

ରୁଷର ଏହି ବୟାନ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିବାକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ସିନେଟର ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହାମ ନିକଟରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ କହିଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଉପରେ ତାଙ୍କର ଭରସା ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ଆମେରିକୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ସାମରିକ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜ ନୁର ଖାନ ଏୟାରବେସରେ ରଖିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିବା ନେଇ ଦାବି କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନର ଦ୍ୱୈତ ନୀତିକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି।

ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ UAE ସମେତ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକି ଭାରତର ବୈଶ୍ୱିକ କୂଟନୀତିକୁ ଅଧିକ ମଜବୁତ କରୁଛି। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ରୁଷର ଏହି ସମର୍ଥନ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଭାରତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି。