ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ବିଶେଷ କରି ଅଧିକ ମାସ (ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସ)ର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଏକାଦଶୀକୁ ପରମା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଏକାଦଶୀ ୩ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଆସିଥାଏ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଜୁନ୍ ୧୧ ତାରିଖରେ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯିବ । ଏହି ଦିନ ବିଧିବିଧାନର ସହିତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଜୀବନରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହେବା ସହ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।

ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତରେ ସାବଧାନତା

ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ପରମା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ତେବେ ଏହି ବ୍ରତ ଯେତିକି ଫଳଦାୟୀ, ଏହାର ନିୟମ ମଧ୍ୟ ସେତିକି କଠିନ ହୋଇଥାଏ । ଜାଣତରେ ହେଉ କିମ୍ବା ଅଜାଣତରେ ଯଦି ବ୍ରତଧାରୀ କିଛି ଭୁଲ୍ କରନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରତ ଖଣ୍ଡିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦିନ କେଉଁ ସବୁ କାମ କରିବା ଅନୁଚିତ୍ ।

ଏହି ସବୁ କାମ କରିବାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ

ଅନ୍ନ ଓ ଚାଉଳ ସେବନ ନିଷେଧ

ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭୁଲ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଭାତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନ ଚାଉଳ ଖାଇଲେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସରୀସୃପ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗହମ, ଡାଲି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସେବନ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍ । କେବଳ ଫଳାହାର ବା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଶୁଭଦାୟକ ଅଟେ ।

ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ

ପରମା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଦିନ ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଆଦି ତାମସିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ସେବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ । ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳିନଥାଏ ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।

ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳନ୍ତୁ ନାହିଁ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ମାତ୍ର ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳିବା ବାରଣ କରାଯାଇଛି । ପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ।

କ୍ରୋଧ ଓ ଅହଂକାରରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ

ବ୍ରତ କେବଳ ଉପବାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ମନର ଶୁଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ । ଏକାଦଶୀ ଦିନ କାହା ଉପରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଖରାପ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା କିମ୍ବା ଅପମାନ କରିବା ପାପ ସହ ସମାନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ମନକୁ ଶାନ୍ତ ରଖି ଦିନସାରା 'ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନିୟମର ପାଳନ

ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ । ଘରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ମିଶି ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରନ୍ତୁ ।

ସନାତନ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଦାନ ର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ବ ରହିଛି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ନିଜର କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ଦାନକଲେ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ମିଳିବା ସହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପରିତ୍ରାଣ ମିଳିଥାଏ। କିନ୍ତୁ, ଏପରି କିଛି ବସ୍ତୁ ଅଛି, ଯାହା ଦାନ କଲେ ଲାଭ ବଦଳରେ କ୍ଷତି ହୋଇଥାଏ।

-କାହାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ ରୋଜଗାର କରିଥିବା ଧନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ଦାନ କଲେ କିଛି ଲାଭ ନାହିଁ। ଏହାର କୌଣସି ସୁଫଳ ମଧ୍ୟ ମିଳି ନ ଥାଏ।

-ଦାନ ସବୁବେଳେ ପାତ୍ରରେ ହିଁ କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଦାନ ନେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନ ଥାନ୍ତି ଏବଂ ଆହୁରି ଅଧିକ ଆଶା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦାତାଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯିବ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

-ପୁରୁଣା ଏବଂ ନିଜ ଉପଯୋଗରେ ଆସୁ ନ ଥିବା ପୁରୁଣା ଜିନିଷ କେବେ କାହାକୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

-ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ କିମ୍ବା ଷ୍ଟିଲର କୌଣସି ବି ଜିନିଷ ଅନ୍ୟକୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କର ଅଶୁଭ ହେଇଥାଏ ଏବଂ ଧନହାନି ହେଇଥାଏ।

-ଝାଡ଼ୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଅନୁଚିତ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କ୍ରୋଧିତ ହେଇଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟତା ଦେଖା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ବାସ ରହିଛି।

-ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାଇ ଯଦି ଆମର ଶନିଦଶା ପଡିଥାଏ ତେବେ ତେଲ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶନିଙ୍କ କୋପରୁ ରକ୍ଷା ମିଳିଥାଏ । କିନ୍ତୁ କାହାକୁ ଖରାପ ତେଲ ଦାନ କରିବା ଦ୍ବାରା ଅନେକ କ୍ଷତି ହେଇଥାଏ । ଘରେ ଅଶାନ୍ତି ଲାଗିରୁହେ।

-ଗୁଡ଼, ଅଟା, ତମ୍ବା ଆଦି ଦାନ କରିବା ଅନୁଚିତ। ଘରେ ଅମଙ୍ଗଳ ହେଇଥାଏ ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦେହ ଖରାପ ହେଇଥାଏ ।

ଜାଣନ୍ତୁ ଦାନର