ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପୁରୀ ଆସୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ହୁଣ୍ଡିରେ ଅର୍ଥ ଦାନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ରହିଆସିଛି। ତେବେ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସିପାରୁ ନ ଥିବା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଏହି ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶ ବାହାରେ ରହୁଥିବା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ସୁବିଧା ନିମନ୍ତେ ଖୁବଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଇ-ହୁଣ୍ଡି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଅନଲାଇନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଭକ୍ତମାନେ ଘରେ ବସି ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଜର ଦାନ ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ।

ଲୋକସେବା ଭବନରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ

ଏହି ଅଭିନବ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଫଳ ରୂପାୟନ ପାଇଁ ଲୋକସେବା ଭବନରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ବୈଠକରେ ଇ-ହୁଣ୍ଡି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ଜନ୍ମଦିନ, ବିବାହ ବାର୍ଷିକୀ କିମ୍ବା ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ହେବାର ଖୁସିରେ କିପରି ସହଜରେ ଅନଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଦାନ କରିପାରିବେ, ସେ ନେଇ ବ୍ଲୁ-ପ୍ରିଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ଏହି ବୈଠକରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ତଥା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିଧି ଆୟୋଗ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଜଷ୍ଟିସ ବିଶ୍ବନାଥ ରଥ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶାସକ ଡ. ଅରବିନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ, ଆଇନ ବିଭାଗ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଡ. ପବିତ୍ର ମୋହନ ସାମଲ, ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସଚିବ ପ୍ରଣବ ପାତ୍ର ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ ଶିବ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର ପ୍ରମୁଖ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ଆୟକର ଛାଡ଼ ଏବଂ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଏହି ଅନଲାଇନ୍ ଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ନିରାପଦ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଅର୍ଥରାଶି ଉପରେ ଆୟକର ଛାଡ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେବ। ଭକ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ କେବଳ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯିବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଯେପରି କୌଣସି ସାଇବର ଠକେଇ ନ ହୁଏ ଏବଂ ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଏହାର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ନ ପାରନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ହରିଚନ୍ଦନ ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆପଲ୍ (Apple) ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟୱାଚ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଖବର। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସି CERT-In (Indian Computer Emergency Response Team) ପକ୍ଷରୁ ଆପଲ୍ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଆଇଫୋନ୍, ଆଇପ୍ୟାଡ୍, ମ୍ୟାକ୍ ଏବଂ ଆପଲ୍ ୱାଚରେ ଥିବା କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ତ୍ରୁଟିକୁ ନେଇ ଏହି ହାଇ-ସିଭିୟରିଟି (High-Severity) ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ସାଇବର ଆକ୍ରମଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଡିଭାଇସକୁ ଲାଟେଷ୍ଟ ଭର୍ସନରେ ଅପଡେଟ୍ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

କାହିଁକି ଜାରି ହେଲା ଏହି ସତର୍କ ସୂଚନା?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆପଲ୍ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମର ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟରେ ଏକାଧିକ ସୁରକ୍ଷା ତ୍ରୁଟି (Vulnerabilities) ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ତ୍ରୁଟିର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ହ୍ୟାକର୍ସମାନେ ସହଜରେ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଚୋରି କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଡିଭାଇସ୍ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିପାରିବେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ରିମୋଟ୍ କୋଡ୍ ଏକ୍ସିକ୍ୟୁସନ୍ ଜରିଆରେ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଅନେକ ମାଲୱେର୍ ଇନଷ୍ଟଲ୍ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥିବା CERT-In ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।

କେଉଁ ସବୁ ଡିଭାଇସ୍ ଉପରେ ରହିଛି ବିପଦ?

କେବଳ ଆଇଫୋନ୍ (iPhone) ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଇପ୍ୟାଡ୍ (iPad), ମ୍ୟାକ୍ ଲାପଟପ୍ (Mac), ଆପଲ୍ ୱାଚ୍ (Apple Watch) ଏବଂ ଭିଜନ୍ ପ୍ରୋ (Vision Pro) ଭଳି ଡିଭାଇସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଯେଉଁମାନେ ପୁରୁଣା ସଫ୍ଟୱେର୍ ଭର୍ସନ୍ (ଯେପରିକି ପୁରୁଣା iOS କିମ୍ବା macOS) ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଡିଭାଇସ୍ ଅଧିକ ବିପଦରେ ରହିଛି। ଆପଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଣା ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ୱେବ୍-ଆଧାରିତ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ପୂର୍ବରୁ ସତର୍କ କରାଯାଇଥିଲା।

କିପରି ରହିବେ ସୁରକ୍ଷିତ?

ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ CERT-In ଏବଂ ସାଇବର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି:

* ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିଜ ଆପଲ୍ ଡିଭାଇସର ସେଟିଂସକୁ ଯାଇ ସଫ୍ଟୱେର୍ ଅପଡେଟ୍ (Software Update) ଚେକ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ନୂଆ ଭର୍ସନକୁ ଅପଡେଟ୍ କରନ୍ତୁ।

* କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆସିଥିବା ସନ୍ଦେହଜନକ ଲିଙ୍କରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅସୁରକ୍ଷିତ ୱେବସାଇଟ୍ ଭିଜିଟ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

* କେବଳ ଆପଲ୍ ଆପ୍ ଷ୍ଟୋରରୁ ହିଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ନିୟମିତ ଭାବେ ନିଜ ଡାଟାକୁ ବ୍ୟାକ୍ଅପ୍ (Backup) ରଖନ୍ତୁ।

ଆପଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଇତିମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ସିକ୍ୟୁରିଟି ପ୍ୟାଚ୍ ଜାରି କରାଯାଇସାରିଛି, ତେଣୁ ବିଳମ୍ବ ନକରି ଯଥାଶୀଘ୍ର ଡିଭାଇସ୍ ଅପଡେଟ୍ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।

ଦେଶରେ ସାଇବର ଠକେଇ ରୋକିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖରୁ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ (WhatsApp), ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ (Telegram) ଏବଂ ସିଗନାଲ୍ (Signal) ଭଳି ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ‘ସିମ୍ ବାଇଣ୍ଡିଂ’ (SIM Binding) ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ୟୁଜରମାନେ ମୋବାଇଲରୁ ସିମ୍ କାର୍ଡ କାଢ଼ିଦେଲେ ଆଉ ଏହି ଆପ୍ ଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

କ’ଣ ଏହି ‘ସିମ୍ ବାଇଣ୍ଡିଂ’ ନିୟମ?

ଦୂରସଞ୍ଚାର ବିଭାଗ (DoT)ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ୟୁଜରମାନେ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ବା ସିମ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବେ, ସେହି ସିମ୍ ମୋବାଇଲ୍ ଡିଭାଇସ୍ ଭିତରେ ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଯଦି ଆପଣ ଫୋନରୁ ସିମ୍ କାଢ଼ି ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଆପଣଙ୍କର ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେବ। ପୂର୍ବରୁ ସିମ୍ କାଢ଼ି କେବଳ ୱାଇ-ଫାଇ (Wi-Fi) ମାଧ୍ୟମରେ ଆପ୍ ଚଲାଇବାର ଯେଉଁ ସୁବିଧା ଥିଲା, ତାହା ଏବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ।

ୱେବ୍ ୟୁଜରଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ସର୍ତ୍ତ

କେବଳ ମୋବାଇଲ୍ ନୁହେଁ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବା ଲାପଟପରେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ୱେବ୍ (WhatsApp Web) ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ବଦଳିଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏବେ ପ୍ରତି ୬ ଘଣ୍ଟାରେ ଆପେ ଆପେ ୱେବ୍ ସେସନ୍ ଲଗ୍-ଆଉଟ୍ ହୋଇଯିବ। ୟୁଜରମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର କ୍ୟୁଆର୍ କୋଡ୍ (QR Code) ସ୍କାନ୍ କରି ଲଗ୍-ଇନ୍ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସମୟସୀମା ବଢ଼ାଇବାକୁ ମନା କଲେ ମନ୍ତ୍ରୀ

ଟେଲିକମ୍ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଆପ୍ ନିର୍ମାତାମାନେ ଏହି ନିୟମ ପାଳନ ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ମାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଦୂରସଞ୍ଚାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆ ଏହାକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସହ କୌଣସି ବୁଝାମଣା କରାଯିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ସୁଦ୍ଧା ସମସ୍ତ କମ୍ପାନୀକୁ ଏହି ନିୟମ ପାଳନ କରିବାକୁ ହେବ। ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ନକଲି ସିମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଠକେଇ କରୁଥିବାରୁ ସରକାର ଏହି କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସାଇବର ଠକେଇର ଏକ ନୂଆ ତରିକା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲକୁ ଟ୍ରାଫିକ ଚାଲାଣ କଟିଥିବା ନେଇ କୌଣସି ମେସେଜ ଆସୁଛି, ତେବେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ। ବିଶେଷକରି +919494831631 ନମ୍ବରରୁ ଆସୁଥିବା ମେସେଜକୁ ନେଇ ସାଇବର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି।

କିପରି ହେଉଛି ଠକେଇ?

ଠକମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ଏସଏମଏସ (SMS) ପଠାଉଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥାଏ ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଗାଡିର ଟ୍ରାଫିକ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ଚାଲାଣ କଟାଯାଇଛି। ଏହି ମେସେଜ ସହିତ ଏକ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଲିଙ୍କ୍ (Link) ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଉଛି। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଏହି ଲିଙ୍କରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ନକଲି mParivahan ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବାକୁ କୁହାଯାଉଛି। ଏହା ଅସଲି ସରକାରୀ ଆପ୍ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ମାଲୱେୟାର (Malware)।

ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ତଥ୍ୟ ଚୋରିର ଆଶଙ୍କା

ଏହି ନକଲି ଆପ୍ ଇନଷ୍ଟଲ୍ କରିବା ମାତ୍ରେ ହ୍ୟାକରମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଫୋନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନେଇଯାନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ, କଣ୍ଟାକ୍ଟ ଲିଷ୍ଟ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ OTP ଚୋରି କରିପାରନ୍ତି। ଫଳରେ ମୁହୂର୍ତ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ଗାଏବ ହେବାର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ କିପରି?

୧. ଅଜଣା ନମ୍ବରରୁ ଆସୁଥିବା ଲିଙ୍କରେ ଭୁଲରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

୨. ନିଜ ଗାଡିର ଚାଲାଣ ସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅଫିସିଆଲ୍ ୱେବସାଇଟ୍ echallan.parivahan.gov.in ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

୩. କୌଣସି ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବା ପାଇଁ କେବଳ Google Play Store କିମ୍ବା Apple App Store ଉପରେ ଭରସା କରନ୍ତୁ।

୪. ଯଦି ଏଭଳି କୌଣସି ଠକେଇର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ୧୯୩୦ ନମ୍ବରରେ କଲ୍ କରି ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିବା ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ନୂତନ ପନ୍ଥା ଆପଣାଉଛନ୍ତି। ସମ୍ପ୍ରତି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସାଇବର ଠକେଇର ଏକ ନୂଆ ତରିକା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ନାଁରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ନିମିଷକ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଟଙ୍କା ହରାଇଲେ, ତାହା ଏହି ଘଟଣାରୁ ଜଣାପଡିଛି।

କିପରି ହେଉଛି ଏହି ନୂଆ ଧରଣର ଠକେଇ?

ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିବା ଘଟଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଯୁବକ (ଠକ) ରାସ୍ତାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ନିଜ ଫୋନ୍ ଚୋରି ହୋଇଯାଇଥିବା ନାଟକ କରୁଛି। ସେ ବହୁତ ବ୍ୟସ୍ତ ବିବ୍ରତ ହୋଇ ଘରକୁ କଲ୍ କରିବା ପାଇଁ ସାମ୍ନା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଫୋନ୍ ମାଗୁଛି। ମାନବିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ନିଜ ଫୋନ୍ ଦେବା ମାତ୍ରେ, ଠକ ଜଣକ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସହ କଥା ହେବାର ଅଭିନୟ କରୁଛି।

କଥା ହେବା ସମୟରେ ଠକ ଜଣକ ଜୋରରେ ଏକ ନମ୍ବର (୬୨୪୦) ପାଟି କରି କହୁଛି ଏବଂ ଦାବି କରୁଛି ଯେ ଏହା ତା’ ଫୋନ୍ ଚୋରି କରିଥିବା ଗାଡ଼ିର ନମ୍ବର। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ସମୟରେ ଫୋନ୍ ମାଲିକଙ୍କ ମୋବାଇଲକୁ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଏକ OTP ଆସିଥାଏ, ଯାହା ହେଉଛି ୬୨୪୦। ଠକ ଜଣକ ଚତୁରତାର ସହ ଗାଡ଼ି ନମ୍ବର ବାହାନାରେ ଏହି OTP କୁ ପଢ଼ି ନିଏ କିମ୍ବା ଅପରପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ସହଯୋଗୀକୁ ଜଣାଇଦିଏ।

ଫୋନ୍ ଫେରାଇ ଠକ ଜଣକ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଫୋନ୍ ଚେକ୍ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କଟିଯାଇଛି। ସେହି '୬୨୪୦' କୌଣସି ଗାଡ଼ି ନମ୍ବର ନୁହେଁ, ବରଂ ଟଙ୍କା ଉଠାଣ ପାଇଁ ଆସିଥିବା OTP ଥିଲା।

ଏହି ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚେତାବନୀ। ଯଦି କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ଜରୁରୀ କଲ୍ ପାଇଁ ଫୋନ୍ ମାଗୁଛନ୍ତି, ତେବେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ। ନିଜ ହାତରୁ ଫୋନ୍ ନ ଦେଇ ନିଜେ ନମ୍ବର ଡାଏଲ କରି ଲାଉଡ୍ ସ୍ପିକରରେ କଥା କରାଇ ପାରିବେ। ବିଶେଷକରି ଫୋନ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ ଯେପରି କୌଣସି ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ମେସେଜ୍ ବା OTP ସେୟାର ନ ହୁଏ।

ଭୁବନେଶ୍ବର: ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ ନୂଆ ତରିକା । ମୋବାଇଲ ସ୍ପୁଫିଂ। ଅର୍ଥାତ ମୋବାଇଲ ଧୋକାବାଜି । ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲରୁ କଲ ଯାଇ ଅପରାଧ ଘଟିଥିବ କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣି ନଥିବେ । ଆପଣ ଘରେ ବସିଥିବେ, ଆଉଟ ଗୋଇଂ କଲ୍ କରି ନଥିବେ । ଅଥଚ ଆପଣ ବିମାନ ଭିତରେ ବମ୍ ରଖିଥିବା ନେଇ ଧରାପଡ଼ିବେ । ପୋଲିସ ଆସି ଆପଣଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିବ । ଆଉ ଆପଣଙ୍କ ନାଁରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯିବ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଟ୍ୟାଗ୍ । ରାତି ପାହିଲାବେଳକୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆସିବ ଶହ ଶହ ଅଫିସ, କଚେରୀ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଲୋକଙ୍କ କଲ୍ । ଯାହାଙ୍କୁ କେବେ ବି ଆପଣ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ନଥିବେ । ଏପରି ହେଲେ ଜାଣିବେ ଯେ, ଆପଣଙ୍କ ହ୍ବାଟସ୍ଆପ୍ ହାଇଜାକ ହେବା ସହ ଆପଣ ମୋବାଇଲ ସ୍ପୁଫିଂର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଆଜିକାଲି ସାଇବର ଅପରାଧୀ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲ ସିମ୍କୁ କ୍ଲୋନିଂ କରି ହ୍ବାଟ୍ସଆପ ହାଇଜାକ କରିଦେଉଛନ୍ତି । ଏପରିକି ଆପଣଙ୍କ ସ୍ବରକୁ କ୍ଲୋନିଂ କରି ଅପରାଧୀକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଯାହା ବିଷୟରେ ଆପଣ କେବେ ବି କଳ୍ପନା କରି ନଥିବେ । ଯାହାକୁ ମୋବାଇଲ ସ୍ପୁଫିଂ ବୋଲି ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି । ଅର୍ଥାତ ମୋବାଇଲ ଧୋକାବାଜି । କ’ଣ ଏହି ଧୋକାବାଜି ଜାଣନ୍ତୁ ଏହି ରିପୋର୍ଟରୁ ।

ଆପଣ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ମୋବାଇଲ ସିମ୍ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲେ ବି ଅତି ସହଜରେ ସାଇବର ଅପରାଧୀ କ୍ଲୋନିଂ କରି ତାକୁ ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି । ଏପରି କି ଆପଣଙ୍କ ସ୍ବର ବି କ୍ଲୋନିଂହେଉଛି । ସାଇବର ଅପରାଧର ନୂଆ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି । ଫ୍ରିରେ ଏପରି ବହୁତ ଆପ୍ ସାଇବର ଅପରାଧୀ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି । କେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ଅପଡେଟ୍ କଲା ବେଳେ ଅଟୋ ଡାଉନଲୋଡ ହେଉଯାଉଛି ନଚେତ୍ କିଛି ଦରକାରୀ ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି ଆପଣ ଡାଉନଲୋଡ କରୁଛନ୍ତି । ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆପଣ ବିପଦକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି । ଏପରି କି ମୋବାଇଲ ନମ୍ବର ଓ ସିମ୍କୁ କ୍ଲୋନିଂ କରିବା ପରେ ଆପଣଙ୍କ ଇ-ମେଲ୍କୁ ଅତି ସହଜରେ ଆକସେସ୍ କରିପାରୁଛନ୍ତି ସାଇବର ଅପରାଧୀ । ଏପରି ଜଣାପଡ଼ିଲେ ତୁରନ୍ତୁ ସାଇବର ଅପରାଧୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଜଣାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ ।

କେବଳ ସିମ୍ କ୍ଲୋନିଂ ହେଉନି । ସ୍ବରକୁ ବି ଅତି ସହଜରେ କ୍ଲୋନିଂ କରି ଦେଉଛନ୍ତି ସାଇବର ଅପରାଧୀ । ଯାହା କି ଆପଣ କେବେ ବି କଳ୍ପନା କରି ନଥିବେ । ବିଦେଶରେ ଯଦି କେହି ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ ଅଛନ୍ତି ତା’ହେଲେ ତାଙ୍କ ଟୋନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ମୋଟା ଅର୍ଥ ଅତି ସହଜରେ ଠକି ନେଉଛନ୍ତି ସାଇବର ଲୁଟେରା ।

ପୂର୍ବତନ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ମତରେ ଏପରି ଘଟଣା କାହା ସହିତ ବି ଘଟିପାରେ । ଯଦି କେହି ବି ୧୯୩୦ ବିଷୟରେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି ତା’ହେଲେ ତାଙ୍କ ସହ ଏପରି ଘଟିଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ଥାନା ବା ଫାଣ୍ଡିରେ ନିଜ ମୋବାଇଲ ନମ୍ବରଟି ଦେଇ ଗୋଟିଏ ଅଭିଯୋଗ ପତ୍ର ଦେଇପାରିବେ । ଏପରି କଲେ ନିଜକୁ ଆଇନର ଫାଶରୁ ମୁକୁଳାଇ ହେବ । ଡେରି କଲେ ଭୟଙ୍କର ହେବ ପରିଣତି ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ପ୍ଲେଷ୍ଟୋରରେ ମିଳୁଥିବା ଫ୍ରି-ଆପ୍କୁ ଡାଉନଲୋଡ କରିବା ବେଳେ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତୁ । ଯଦି ଆପ୍ ବିକଶିତ କରିଥିବା କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି ତା’ହେଲେ ତାକୁ ଆଦୌ ଡାଉନଲୋଡ କରନ୍ତୁନି । ଡିଜିଟାଲ ବିପ୍ଳବକୁ ରୋକି ହେବନି । କିନ୍ତୁ ସତର୍କ ନ ରହିଲେ ବିନା ଦୋଷରେ ଜେଲ୍ ଯିବା ସାର ହେବ ।

ଭୁବନେଶ୍ବର : ସାଇବର ଆକ୍ରମଣରୁ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ପରିଚାଳନା କେନ୍ଦ୍ର । ଆଜି ଭୁବନେଶ୍ବର ଓଡିଶା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆପ୍ଲିକେଶନ ସେଣ୍ଟର (ଓକାକ) ପରିସରରେ ଏହାର ଉଦଘାଟନ କରିଛନ୍ତି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଏଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ବୋଲି ଜଣାଯାଇଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ସରକାରୀ ଦପ୍ତରରେ ଥିବା କମ୍ପ୍ୟୁଟରଗୁଡିକ ସାଇବ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଯିବା ସହିତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଏହା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇବ ।

ରାଜ୍ୟ ଇଲେକଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ଆଇଟି ବିଭାଗ ଏବଂ ଓଡିଶା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆପ୍ଲିକେଶନ ସେଣ୍ଟର (ଓକାକ)ର ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଓକାକ ଟାୱାରରେ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ପରିଚାଳନା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି । ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣକୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇବା ସହିତ ୨୪ଘଣ୍ଟା ସାଇବର ଆକ୍ରମଣକୁ ଠାବ କରି ତାହାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବ ।

ଏହି ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରେ ନିୟୋଜିତ କର୍ମଚାରୀମାନେ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ ଉପରେ ୨୪ଘଣ୍ଟିଆ ନଜର ରଖୁଛନ୍ତି । ଯଦି ବିଶ୍ୱର କୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ ରାଜ୍ୟର କୌଣସି ପୋର୍ଟାଲ ଉପରେ ସାମାନ୍ୟ ଆକ୍ରମଣର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ତେବେ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଚିହ୍ନଟ ସହିତ ଖୋଳତାଡ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଉଛନ୍ତି । ଏପରିକି ଯଦି କୌଣସି ଆଇପିରୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ କୌଣସି ଏକ ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟ୍‍କୁ ବାରମ୍ବାର ଖୋଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରେ ତେବେ ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ।

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଟୁଲ୍‍ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବାବେଳେ ଏଠାରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ସାଇବର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରୟାସକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସହିତ ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିପାରିବ । ସାଇବର ଧମକ ଆସୁଥିବା ଆଇପିକୁ ଚିହ୍ନଟ ପରେ ତାହା ଜରିଆରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ଆପ୍ଲିକେସନ/ଡାଟା ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଯାଇ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ ସହିତ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଇ ପାରୁଛି । ଭବିଷ୍ୟତରେ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ଯେଭଳି ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ କୌଣସି ସୂଚନାକୁ ହ୍ୟାକ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ନହୁଅନ୍ତି ତାହା ଉପରେ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର କଡା ନଜର ରଖିଛି ।

ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ପରିଚାଳନା କେନ୍ଦ୍ର ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଗବେଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବରଦାନ ସଦୃଶ ହେବ । ଏହା ଜରିଆରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆପ୍ଲିକେଶନକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ସହିତ ଆକ୍ରମଣ ପ୍ରତିହତ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରିବେ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ହ୍ୟାକର ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାପାଇଁ ସହାୟତା କରିବ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର, ଷ୍ଟେଟ ୱାଇଡ୍‍ ଏରିଆ ନେଟୱାର୍କ (ସ୍ୱାନ) ସହିତ ଯୋଡି ହୋଇଛି । ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଓ ସଂଗଠନ ଏହା ସହିତ ଯୋଡିହେବ । ଏଥି ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବଗ୍‍ ବାଉଣ୍ଟି, ରିଅଲ ଟାଇମ ଥ୍ରେଟ ଇଣ୍ଟଲିଜେନ୍ସ ଫିଡ୍‍, ଇଣ୍ଡିପେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ସ୍କାଲାବେଲ୍‍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍‍ଚର ଆଦି ଉପଲବ୍ଧ ହେବ । ଏହି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରଟି ରେକର୍ଡକାଳୀନ ୬ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି।  ଆଜି ଏହାର ଉଦଘାଟନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କରିଥିବା ବେଳେ ୫ ଟି ସଚିବ ଭି କେ ପାଣ୍ଡିଆନ , ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରୀ ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା ,ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଅସିତ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ସମେତ ଓକାକ୍ ର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଯଦି ଆପଣ ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ରହିଛି। ସରକାରଙ୍କ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଇମଜେନ୍ସି ରେସପନ୍ସ  ଟିମ୍ (CERT-In) ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମ୍ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଛି। ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସେମାନଙ୍କର କ୍ରୋମ୍ ବ୍ରାଉଜର୍ ଅପଡେଟ୍ କରିବାକୁ କହିଛି।

ପ୍ରକୃତରେ ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମରେ ଏକ ବଗ ଅର୍ଥାତ ସଫଟୱାରରେ କିଛି ତ୍ରୁଟି ଅଛି। ଏହାର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ହ୍ୟାକରମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଚୂନ ଲଗାଇପାରନ୍ତି। ଚେତାବନୀରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ତ୍ରୁଟି ହେତୁ ହ୍ୟାକରମାନେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ଚୋରି କରିପାରନ୍ତି। CERT-In ଅନୁଯାୟୀ, ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମର ସଂସ୍କରଣ ୧୦୦ ରେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ବଗ୍ ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ ଗୁଗୁଲ୍ ନୂତନ ସଂସ୍କରଣ ୧୦୧ ଜାରି କରିଛି। ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଅପଡେଟ୍ କରିଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଧଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଆଲର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୱିଣ୍ଡୋଜ୍ ବ୍ୟତୀତ Linux ଏବଂ MacOS ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମର ଏହି ବଗ୍ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ବଗ୍ ଯୋଗୁଁ କିଛ ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ଯରେ ଆପଣଙ୍କ ସିଷ୍ଟମର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ଯବସ୍ଥାର ହ୍ଯାକ ହୋଇଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।