ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ଜାହାଜକୁ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ଜବତ କରାଯାଇଛି। ନାଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମରେ ହେରଫେର କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ କାବୁ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ ଉପକୂଳକୁ ନିଆଯାଉଛି ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଜବତ ହୋଇଥିବା ଜାହାଜ ଦୁଇଟି ହେଉଛି MSC-FRANCESCA ଏବଂ EPAMINONDAS। ମେରାଇନ୍ ଟ୍ରାଫିକ୍ ୱେବସାଇଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ ଲାଇବେରିଆ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ଏକ କଣ୍ଟେନର ଜାହାଜ ଇପାମିନୋଣ୍ଡାସ୍ (EPAMINONDAS) ଦୁବାଇର ଜେବେଲ ଅଲିରୁ ବାହାରି ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲା।

ଜବତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆଜି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ଅତି କମରେ ତିନୋଟି କଣ୍ଟେନର ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୟୁକେ ମେରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ ସେଣ୍ଟର (UKMTO) ର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓମାନର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଗ୍ରୀକ୍ କମ୍ପାନୀର ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଇପାମିନୋଣ୍ଡାସ୍ ଉପରେ ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ଗନବୋଟ୍ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍‌ର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି।

ସେହିପରି ୟୁଏଇ (UAE) ଭିତ୍ତିକ କମ୍ପାନୀର ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ପାନାମା ପତାକାଧାରୀ ଜାହାଜ ୟୁଫୋରିଆ (Euphoria) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଘଟଣାରେ ଜାହାଜର କୌଣସି କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆହତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି ବୋଲି UKMTO ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଏଥିସହ ପାନାମା ପତାକାଧାରୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାହାଜ MSC ଫ୍ରାନ୍ସେସ୍କା (MSC Francesca) କୁ ଇରାନ ଉପକୂଳରୁ ପ୍ରାୟ ୬ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ମେରିଟାଇମ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଫାର୍ମ ଭାନ୍‌ଗାର୍ଡର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଜାହାଜର ହଲ୍ ଏବଂ ଆକୋମୋଡେସନ୍ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

ଏହି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବୁଧବାର ଦିନ ଯୁଦ୍ଧବିରତିର ଅବଧିକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଶେଷ ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଇରାନ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ 'ଏକୀକୃତ ପ୍ରସ୍ତାବ' ପ୍ରଦାନ ନକରିଛି, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଜାରି ରହିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ୧୪ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତାକାଲି ଅର୍ଥାତ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ-ବାଗେର ଗାଲିବାଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଧମକ ଦେଇ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛନ୍ତି।

ଇରାନ ତରଫରୁ ଏକ ୧୦-ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକା ସହିତ ଅଣ-ଆକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତି, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା, କ୍ଷତିପୂରଣ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦି ସାମିଲ ଅଛି। ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କଲା ପରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଖୋଲା ଅଛି।

ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆମେରିକା 'କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପାଇଁ ନିଜର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ୧୫ଟି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି: ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ନକରିବା, ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା, ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ସି ଗୋଷ୍ଠୀ (ଯେପରିକି ହିଜବୁଲ୍ଲା) କୁ ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ କରିବା। ଇରାନ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ। ଏଥିରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆଗକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ପ୍ରମୁଖ ତିନୋଟି ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ - ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥିତି, ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ର ସ୍ଥିତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅବରୋଧକୁ ଚୀନ୍ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି କହିଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନର ବନ୍ଦରରେ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ଡଙ୍ଗାକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବାକୁ ଧମକ ଦେବା ପରେ ଚୀନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଗୁଓ ଜିଆକୁନ୍ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକାର ଏହି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଅବରୋଧ କେବଳ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ସହ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତର ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏଭଳି ଆଚରଣକୁ ସେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ସାଂସଦ ଇବ୍ରାହିମ୍ ରେଜାଇ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତେହେରାନର ପ୍ରମୁଖ ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ ନକରାଯାଏ ତେବେ ଆମେରିକା ସହ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତିର ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବା ଇରାନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦାବି ଅଟେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନର ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ନମିଳେ ତେବେ ଦେଶ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଫେରିବ।

ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଏକ୍ସ' ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ ନହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ଜାରି ରହିବ। ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ସମୁଦ୍ର ପଥ ଖୋଲିବା ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି ଯେ, ଇରାନ ସମୁଦ୍ରରେ ବିଛାଇଥିବା ବାରୁଦୀ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ବା ମାଇନ୍ସ ଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜେ ଖୋଜି ପାଉନାହିଁ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ସମୁଦ୍ର ଭିତରୁ ଏହି ବିପଜ୍ଜନକ ମାଇନ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଇରାନ ନିକଟରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବୈଷୟିକ କ୍ଷମତା ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ଇରାନ ସମୁଦ୍ର ରାସ୍ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖୋଲି ପାରୁନାହିଁ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସର୍ତ୍ତ

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ବା ସିଜ୍‌ଫାୟାର୍ ପାଇଁ ଏକ କଡ଼ା ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସର୍ତ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, ତୁରନ୍ତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ପାଇଁ ଖୋଲିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ଆଶଙ୍କା

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏଠାରେ ମାଇନ୍ସର ବିପଦ ଥିବାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ତଥା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ତେଣୁ ଏବେ ଇରାନ କିପରି ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବ ଏବଂ ଜଳପଥକୁ ବିପଦମୁକ୍ତ କରିବ, ତାହା ଉପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ନଜର ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଉପରେ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ, ଇରାନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ନୂଆ ଆଡଭାଇଜରି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଇରାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏପ୍ରିଲ୍ ୮ ତାରିଖରେ ଏକ୍ସ (X) ହ୍ୟାଣ୍ଡେଲରେ ସେୟାର କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଆଡଭାଇଜରିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, "ଏପ୍ରିଲ୍ ୭ର ଆଡଭାଇଜରି ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଇରାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଉଛି।" ଦୂତାବାସ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମାର୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଦୂତାବାସର ବିନା ଅନୁମତି ଓ ପରାମର୍ଶରେ କୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ନିକଟକୁ ନଯିବା ପାଇଁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ପୋଷ୍ଟ କରି ଇରାନ ବିରୋଧରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ୨ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି। ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହରମୁଜ୍ ଖୋଲିବାକୁ ଇରାନ ରାଜି ହେବା ଏବଂ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ଘୋଷଣା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପ ରାତି ୮ଟା ସୁଦ୍ଧା ଇରାନକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ରାଜି ହେବାକୁ କିମ୍ବା ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ କଡ଼ା ଧମକ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏକ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ସହ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜିନାମା ପାଇଁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ୨ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି (Ceasefire) ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏବଂ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଇରାନ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରାଯାଉଥିବା ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ସୀମିତ ସମୟ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତିକୁ "ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଦିନ" ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଥିବା ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସମସ୍ୟା ତଥା ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ଏକ "ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ" ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର 'ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ' (Truth Social) ପୋଷ୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ସେ ଇରାନର ପୁନର୍ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଆବାସ ଆରାଗଚି (Seyed Abbas Araghchi) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବନ୍ଦ କରିଦେବ। ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ୍ ଲିଡର ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ (Mojtaba Khamenei) ସମସ୍ତ ସାମରିକ ବାହିନୀକୁ ଗୁଳିଚାଳନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ (Benjamin Netanyahu) ଆମେରିକାର ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଲେବାନନରେ ଚାଲିଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ।

ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଓ ଆଲୋଚନା

ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି ପଛରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ (Shehbaz Sharif) ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇସଲାମାବାଦରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନରେ ଏକାଠି ହେବେ। ଜାତିସଂଘ ମହାସଚିବ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରସ୍ (Antonio Guterres) ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ସହ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହେବା ମାତ୍ରେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସେୟାର ବଜାରରେ ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର (Crude Oil) ପ୍ରାୟ ୧୬% ରୁ ୨୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୦ ଡଲାରରୁ ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଏବଂ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟିଆଇ ଦରରେ ଐତିହାସିକ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାରରେ ବଡ଼ ଉତ୍ଥାନ ଦେଖାଦେଇଛି। ସେନସେକ୍ସ (Sensex) ପ୍ରାୟ ୨୭୦୦ ପଏଣ୍ଟ ଏବଂ ନିଫ୍ଟି (Nifty 50) ୩.୧୬% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି。

କାବୁଲ/ଇସଲାମାବାଦ:  ୪୮ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ । ସୀମାରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିବାରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାବି କରାଯାଇଛି । ଆଫଗାନ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଆଫଗାନ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଡୁରାଣ୍ଡ ରେଖାର ସ୍ପିନ୍ ବୋଲଡାକରେ ଅନେକ ପାକିସ୍ତାନୀ ପୋଷ୍ଟକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନେକ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନିକଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିଛନ୍ତି ।

ପୁରୁଣା ବନ୍ଧୁତା ଏବେ ଶତ୍ରୁତାରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛି। ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ତାଲିବାନ ସରକାର ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଚରମ ଉତ୍ତଜେନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ଘମାଘୋଟ ସଂଘର୍ଷରେ ଲିପ୍ତ ରହିଛନ୍ତି। ସପ୍ତାହ ଭିତରେ ଏହି ଉଭୟ ପଡୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ତିନି ଥର ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେଣି। ବୁଧବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ କାବୁଲରେ ପାକିସ୍ତାନ ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। କାବୁଲ ଏବଂ ସ୍ପିନ ବୋଲ୍ଡକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ତାଲିବାନ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମେତ ୫୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଅନେକ କୋଠା ଜଳୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଲିବାନ ଆକ୍ରମଣକୁ ଜବାବ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ କାନ୍ଦାହାର ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ତାଲିବାନର ମୁଖ୍ୟ ଠିକଣାକୁ ଧ୍ବଂସ କରିଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଚତୁର୍ଥ ବାଟାଲିୟନ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ବ୍ରିଗେଡ଼ ମାଟିରେ ମିଶିଯାଇଛି। ଅନେକ ତାଲିବାନ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏହି ଦାବିକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛି। ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟ ଚୁପ୍‌ ହୋଇ ବସି ନାହିଁ। ଏହାର ଜବାବରେ ପେଶାୱରରେ ଡ୍ରୋନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଏଥିରେ ଏକ ପ୍ଲାଜାର ପ୍ରକୋଷ୍ଠକୁ ନିଶାଣ କରାଯାଇଛି। ଗୁଇନ୍ଦା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଗୁପ୍ତ ଅଫିସ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାକୁ ତାଲିବାନ ଟ୍ୟାଙ୍କ ପଠାଇଛି। 

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ଶାନ୍ତି ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି। ୪୮ ଘଣ୍ଟିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା୩୦ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଉଭୟ ଦେଶ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବେ ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଙ୍ଗଳବାର ରାତିରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୁରକ୍ଷାବାହିନୀ ଏବଂ ଆଫଗାନ ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପ୍ରବକ୍ତା ଜବିହୁଲ୍ଲାହ ମୁଜାହିଦ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବୁଧବାର ସକାଳେ ପାକିସ୍ତାନ ସେନା କାନ୍ଦାହାରର ସ୍ପିନ ବୋଲ୍ଡକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଏଥିରେ ୧୨ ଜଣ ସାଧାରଣ ନାଗିରକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବାବେଳେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ଜବାବରେ ପାକିସ୍ତାନର ୭ ସୈନିକ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାକୁ ଟ୍ୟାଙ୍କ ପଠା ଯାଇଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ସେନାର ଗଣମାଧ୍ୟମ ଶାଖା (ଆଇଏସପିଆର) ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ବଲୁଚିସ୍ତାନ ସୀମାରେ ଆଫଗାନ ତାଲିବାନର ଆକ୍ରମଣକୁ ସୁରକ୍ଷାବାହିନୀ ବିଫଳ କରିଦେଇଛି। ଏଥିରେ ତାଲିବାନର ୧୫ରୁ ୨୦ ସଦସ୍ୟ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। 

ଆଫଗାନିସ୍ତନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଉଭୟେ ପରସ୍ପରର ସେନା ପୋଷ୍ଟକୁ କବ୍‌ଜା କରିଥିବା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଟ୍ୟାଙ୍କକୁ ଧ୍ବଂସ କରିଦିଆଯାଇଛି। ସୀମାରେ ତାଲିବାନ ପ୍ରଥମେ ଗୁଳିମାଡ଼ କରିଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସେହିପରି ଆଫଗାନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଦେଶ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ନିଶାଣ କରି ସେନା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା।

କିଭ୍ : ଋଷ୍ ୟୁକ୍ରେନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଛି ଘମାଘୋଟ ଲଢେଇ । ଏହି ଲଢେଇ ମଧ୍ୟରେ ଋଷରେ ଫସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ପୁଟିନ୍ । ୟୁକ୍ରେନର ଦୁଇ ସହରରରେ ଅସ୍ତ୍ର ବିରତି ଘୋଷଣା କରିଛି ଋଷ୍ । ଭାରତୀୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ ସାଢେ ୧୧ଟାରୁ ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ବିରତି ଘୋଷଣା କରିଛି ଋଷ୍ । ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୪ରେ ୟୁକ୍ରେନ ବିପକ୍ଷରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସେନା ଅପରେସନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଋଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ୍ । ପୁଟିନଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଜୋରଦାର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଛି ଋଷ । ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ସହର ଉପରେ ମିଜାଇଲ ଓ ରକେଟ ମାଡ କରିଛି ଋଷ । ଋଷ-ୟୁକ୍ରେନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନରେ ଫସି ରହିଥିବା ଭରତୀୟଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଅପରେସନ ଗଙ୍ଗା । ଅପରେସନ ଗଙ୍ଗା ମାଧ୍ୟମରେ ହଜାର ହଜାର ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରୁ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ଫେରୁଛନ୍ତି ।