ହାଏତିର ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ ଲା ଫେରିଏରେ ଦୁର୍ଗରେ ଶନିବାର ଏକ ଭୟାବହ ଦଳାଚକଟା ଘଟି ଅତିକମରେ ୩୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଆଶଙ୍କା କରାଯାଇଛି।

କିପରି ଘଟିଲା ଅଘଟଣ

ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଲା ଫେରିଏରେ ଦୁର୍ଗରେ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ପାଇଁ ଶନିବାର ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିଥିଲା। ହାଏତିର ନର୍ଡ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ବେସାମରିକ ସୁରକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟ ଜିନ୍ ହେନେରି ପେଟିଟ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦୁର୍ଗର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ହଠାତ୍ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଗହଳି ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦଳାଚକଟା ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଥିଲା। ଏଥିସହିତ ସେହି ସମୟରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ଆହୁରି ସଙ୍ଗିନ କରିଦେଇଥିଲା।

ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲିକ୍ସ ଡିଡିଅର୍ ଫିଲ୍ସ-ଆଇମେ ଏହି ଅଘଟଣରେ ଗଭୀର ଶୋକ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଶୋକାକୁଳ ସମୟରେ ପୀଡିତ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ ନିଜର ସମବେଦନା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଉକ୍ତ ଉତ୍ସବରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯୁବକ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ବୟାନରେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ମୃତକଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ସଂଖ୍ୟା କେତେ ତାହା ସରକାରୀ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇନାହିଁ।

ଐତିହାସିକ ଲା ଫେରିଏରେ ଦୁର୍ଗ

ଏହି ଦୁର୍ଗ ହାଏତିର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ହାଏତି ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ପରେ ଏହି ବିଶାଳ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ହାଏତି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ହିଂସା ଏବଂ ଅଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହି ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନରେ ଘଟିଥିବା ଅଘଟଣ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଆହୁରି ମର୍ମାହତ କରିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ କେନ୍ଦ୍ର ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ (Kharg Island) ଉପରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ନୂଆ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ଗଣମାଧ୍ୟମ ମେହର ନ୍ୟୁଜ୍ ଏହି ଘଟଣାର ପୁଷ୍ଟି କରିଥିବା ବେଳେ ଆକ୍ରମଣ ସ୍ଥଳରୁ ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଡେଡଲାଇନ୍ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ବ୍ୟାପକ ଆତଙ୍କ ଖେଳାଇ ଦେଇଛି।

ଇରାନର 'କ୍ରାଉନ୍ ଜୁଏଲ୍' ଉପରେ ନଜର

ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଛୋଟ ତଥା ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ଇରାନର 'କ୍ରାଉନ୍ ଜୁଏଲ୍' (Crown Jewel) ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରତ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କାରଣ ଇରାନର ମୋଟ ତୈଳ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ଇରାନର ଉପକୂଳଭାଗ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଗଭୀର ହୋଇଥିବାରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଏହା କୁଏତ୍ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ନିକଟରେ ଥିବାରୁ କୌଣସି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମୟରେ ଏହା ସହଜରେ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଓ ଡେଡଲାଇନ୍

ଗତ କିଛି ସମୟ ଧରି ଇରାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ତୀବ୍ର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ଏକ ସତର୍କବାଣୀ ଦେଇଥିଲେ। ଯଦି ଖୁବଶୀଘ୍ର କୌଣସି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ନହୁଏ ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଖୋଲା ନଯାଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଇରାନର ପାୱାର୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍, ତୈଳ କୂପ ଏବଂ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ ବୋଲି ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୩ ତାରିଖରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଏହି ଦ୍ୱୀପର ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସେତେବେଳେ ତୈଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲା।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଓ ଆଶଙ୍କା

ଆମେରିକାର ଏହି ନୂତନ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍, ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ବନ୍ଦ କରି ତାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ନିଜର ଦବଦବା କମାଇବା ପାଇଁ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଓ ସାମରିକ ଚାପ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ତେବେ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପରେ ଏପରି କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଇରାନର ତୈଳ ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଇନ୍ଧନ ଦରକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ରୂପ ନେଇଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ଏବେ ପରସ୍ପରର ବେସାମରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ପରି ବିପଜ୍ଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି ୧୯୮୦ ଦଶକର ସେହି ଭୟାନକ ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଧରଣର ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ଇରାନର ଏକ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବିମାନକୁ ଖସାଇ ଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୨୯୦ ଜଣ ନିରୀହ ଯାତ୍ରୀଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।

୧୯୮୮ ମସିହାର ସେହି କଳା ଦିନ

ଘଟଣାଟି ଥିଲା ୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୮ ର। ଇରାନ ଏବଂ ଇରାକ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ମୁତୟନ ଥିଲା। ସେହି ଦିନ ଇରାନ ଏୟାର୍ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ୬୫୫ (Iran Air Flight 655), ଏକ ଏୟାରବସ୍ A300 ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବିମାନ, ବନ୍ଦର ଆବାସରୁ ଦୁବାଇ ଅଭିମୁଖେ ନିଜର ସ୍ୱାଭାବିକ ଉଡ଼ାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହି ବିମାନରେ ମୋଟ ୨୯୦ ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ୬୬ ଜଣ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲେ।

ଭୁଲ୍ ବୁଝାମଣା ଏବଂ ଭୟାନକ ପରିଣାମ

ବିମାନଟି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ କରିଡରରେ ଉଡ଼ାଣ ଭରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ତଳେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାର ଗାଇଡେଡ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର କ୍ରୁଜର ୟୁଏସଏସ୍ ଭିନସେନ୍ସ (USS Vincennes) ଏକ ଭୟଙ୍କର ଭୁଲ୍ କରିବସିଲା। ଭିନସେନ୍ସର କ୍ରୁ ମେମ୍ବରମାନେ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ବିମାନଟି ଏକ ଇରାନୀୟ F-14 ଟମକ୍ୟାଟ୍ (F-14 Tomcat) ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ। ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା କରି ଭିନସେନ୍ସର କମାଣ୍ଡର ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ଆକାଶକୁ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇପାରୁଥିବା ଦୁଇଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଦେଖୁ ଦେଖୁ ବିମାନଟି ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରରେ ଖସି ପଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ୨୯୦ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କର ସଲିଳ ସମାଧି ଘଟିଥିଲା।

ଇତିହାସରୁ ଶିକ୍ଷା ନେବାର ସମୟ

ଆମେରିକା ସରକାର ଏହି ଘଟଣାକୁ ଏକ 'ଦୁଃଖଦ ତ୍ରୁଟି' ବା ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଭୁଲ୍ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିବା ବେଳେ ଇରାନ ଏହାକୁ ଏକ ଜାଣିଶୁଣି କରାଯାଇଥିବା ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା। ପରେ ଆମେରିକା ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ପରିବାରକୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିନଥିଲା। ଏବେ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ପୁଣିଥରେ ଯେତେବେଳେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ - ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା କ'ଣ ପୁଣି ଏକ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ନେବାର କାରଣ ପାଲଟିବ?

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ନିଜ କବ୍‌ଜାକୁ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଲେବାନନର ସଶସ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ହେଜବୁଲ୍ଲା (Hezbollah) ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଏବେ ଲେବାନନ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ଲେବାନନରେ ବଢୁଛି ଧ୍ୱଂସଲୀଳା

ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ହେଜବୁଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରିସାରିଥିବା ବେଳେ, ଜବାବରେ ହେଜବୁଲ୍ଲା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଉପରକୁ ୩୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ରକେଟ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। କେବଳ ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଲେବାନନରେ ୮୦ଟି ବଡ଼ ଧରଣର ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ନିଜର ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଇରାନର ସହଯୋଗୀ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ ଲେବାନନ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ସହୁଛି।

ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶିକାର ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଲେବାନନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୧୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିସାରିଛି। ସେହିପରି ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ (୧ ନିୟୁତ) ଅଧିକ ଲୋକ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ରାଜଧାନୀ ବେରୁଟ୍ (Beirut) ସମେତ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନର ଅନେକ ସହର ଏବେ ଧ୍ୱଂସସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ମାନବୀୟ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲର ସ୍ଥଳପଥ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରଣନୀତି

ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ସହିତ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ଏବେ ଲେବାନନ ସୀମାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ଥଳପଥରେ ଆକ୍ରମଣ (Ground operations) ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନର ଲିଟାନି ନଦୀ (Litani River) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ 'ବଫର ଜୋନ୍' ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ହେଜବୁଲ୍ଲାର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଆହୁରି କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛି। ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଏହି ତିକ୍ତତା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଶାନ୍ତି ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ତୀବ୍ର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ବୁଧବାର ଦିନ ଆମେରିକୀୟ ସବମରିନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନୀ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ‘ଆଇଆରଆଇଏସ ଡେନା’ (IRIS Dena) ବୁଡ଼ିଯିବା ଘଟଣାର ଦିନକ ପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଇରାନୀ ଜାହାଜ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ନିକଟରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ‘ପୋର୍ଟ କଲ୍’ (Port Call) ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି। ଏହି ଘଟଣା ଭାରତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।

ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ସାଂସଦ ନାମାଲ ରାଜପକ୍ଷ ଗୁରୁବାର ଦିନ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଏକ୍ସ’ (X)ରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମ ନଜରକୁ ଆସିଛି ଯେ ଆଉ ଏକ ଇରାନୀ ଜାହାଜ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ ଜୋନ୍ (EEZ) ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛି ଏବଂ ଆମ ସୀମା ବାହାରେ ରହି ଜରୁରୀ ପୋର୍ଟ କଲ୍ ପାଇଁ ଅନୁମତି ମାଗିଛି। ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏଯାଏଁ କୌଣସି ଅନୁମତି ମିଳିନାହିଁ।"

ମାର୍ଚ୍ଚ ୪ ତାରିଖ ବୁଧବାର ଦିନ, ଏକ ଆମେରିକୀୟ ସବମରିନ୍ ଇରାନର ଫ୍ରିଗେଟ୍ ଶ୍ରେଣୀର ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ‘ଆଇଆରଆଇଏସ ଡେନା’ ଉପରେ ଟର୍ପେଡୋ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଏହି ଜାହାଜଟି ଭାରତର ବିଶାଖାପାଟନମରେ ଏକ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ସାରି ଫେରୁଥିବା ବେଳେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଜଳରାଶିରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଇରାନଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାୟ ୮୭ ଜଣ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ ୩୨ ଜଣ ନାବିକଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଏବେ ମଧ୍ୟ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ପିଟ୍ ହେଗସେଥ୍ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସହ ଏହାକୁ ୱାଶିଂଟନ୍ ପାଇଁ ଏକ "ବିରାଟ ବିଜୟ" ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଏହି ଅପରେସନ୍ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଆମେରିକା ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ମିଶି ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ବିଜୟ ହାସଲ କରିବ।

କାନାଡାରେ ପୁଣି ଥରେ ଏକ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କାନାଡାରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ପଞ୍ଜାବୀ ମୂଳର ଜଣାଶୁଣା ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଇନଫ୍ଲୁଏନ୍ସର ନାନ୍ସି ଗ୍ରେୱାଲ (Nancy Grewal)ଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁର୍ବୃତ୍ତମାନେ ତାଙ୍କ ଘରେ ପଶି ତାଙ୍କୁ ଛୁରୀ ଭୁସି ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଘଟଣା ବିଷୟରେ କ’ଣ କହୁଛି ପୋଲିସ?

ପୋଲିସ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଘଟଣାଟି ମଙ୍ଗଳବାର ରାତି ପ୍ରାୟ ୯:୩୦ ସମୟରେ ଘଟିଥିଲା। କାନାଡାର ଓଣ୍ଟାରିଓ ସ୍ଥିତ ଲାସାଲ୍ (LaSalle) ଅଞ୍ଚଳରେ ନାନ୍ସିଙ୍କ ଘର ରହିଛି। ପୋଲିସ ଖବର ପାଇ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳକୁ ନାନ୍ସି ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଏକାଧିକ କ୍ଷତ ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲ ନିଆଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଡାକ୍ତର ତାଙ୍କୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ପୋଲିସ ଏହାକୁ ଏକ ହତ୍ୟା ମାମଲା (Homicide) ଭାବେ ରୁଜୁ କରି ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

ଖାଲିସ୍ତାନୀ ବିରୋଧୀ ମନ୍ତବ୍ୟ ପାଇଁ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିଲେ ନାନ୍ସି

୪୫ ବର୍ଷୀୟା ନାନ୍ସି ଗ୍ରେୱାଲ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ବେଶ୍ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ। ସେ ପଞ୍ଜାବର ରାଜନୀତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ନିଜର ବେବାକ୍ ମତ ରଖୁଥିଲେ। ବିଶେଷକରି ଖାଲିସ୍ତାନୀ ଗତିବିଧିକୁ ବିରୋଧ କରି ସେ ଅନେକ ଭିଡିଓ ପୋଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ନେଇ ସେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହୁଥିଲେ। ତେବେ ତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ପଛରେ ଏହି କାରଣ ରହିଛି କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ପୋଲିସ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦେଇନାହିଁ।

ହତ୍ୟାକାରୀ ଫେରାର, ସିସିଟିଭି ଫୁଟେଜ୍ ଯାଞ୍ଚ ଚାଲିଛି

ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ଫେରାର ହୋଇଯାଇଛି। ପୋଲିସ ଏହାକୁ ଏକ "ଇନୋଲେଟେଡ୍ ଇନସିଡେଣ୍ଟ" ବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଘଟଣା ବୋଲି କହିଛି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଆତଙ୍କିତ ନହେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପୋଲିସ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ସିସିଟିଭି (CCTV) ଫୁଟେଜ୍ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛି ଏବଂ ସନ୍ଦିଗ୍ଧଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଚଳାଇଛି।

ରୁଷର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଗେଇ ଲାଭରୋଭ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସାରର ବିପଦକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସଂଘର୍ଷ କେବଳ ଇରାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ପଡ଼ୋଶୀ ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ।

ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଭୟ

ମସ୍କୋରେ ବ୍ରୁନେଇର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ପରେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଲାଭରୋଭ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ (ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ରୋକିବା ପାଇଁ) ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଓଲଟା ଫଳ ଦେଇପାରେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା (Nuclear Arms Race) ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯାଇପାରେ।

ଇରାନ ପାଖରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ

ଲାଭରୋଭ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କରୁଥିବାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ମସ୍କୋ ପାଖରେ ନାହିଁ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା କେବଳ ଏକ ବାହାନା ବୋଲି ରୁଷ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି (IAEA) ମଧ୍ୟ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ବିପଜ୍ଜନକ ତଥ୍ୟ ଦେଇନଥିବା ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ

ରୁଷ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କଟାକ୍ଷ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେରିକା କେବଳ ସେହି ଦେଶଗୁଡିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ଯାହା ପାଖରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ନଥାଏ।" ଏହା ଅନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିବାକୁ ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ଯୋଗାଇବ ବୋଲି ସେ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲରେ ଫସି ରହିଥିବା ନିଜ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଆମେରିକା ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଦେଇଛି। ଆମେରିକା ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ନାଗରିକମାନେ ନିଜେ ଦେଶରୁ ବାହାରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।

ସୀମିତ ରହିଛି ବାହାରିବାର ବିକଳ୍ପ

ଇସ୍ରାଏଲରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ମାଇକ୍ ହକାବି (Mike Huckabee) ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏକ ଆଡଭାଇଜରୀ ଜାରି କହିଛନ୍ତି। ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇସ୍ରାଏଲରୁ ବାହାରିବାର ବିକଳ୍ପ ଅତି ସୀମିତ। ସରକାର ସେମାନଙ୍କ ନିରାପଦ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସଫା ସଫା ଜଣାଇ ଦିଆଯାଇଛି।

ମିଶର ସୀମା ଦେଇ ଯିବାକୁ ପରାମର୍ଶ

ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ହକାବି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସଟଲ୍ ବସ୍ ଯୋଗେ ତାବା ସୀମା (Taba Border) ଦେଇ ମିଶରକୁ ଯିବା ସବୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ବିକଳ୍ପ। ତାବା ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ସେଠାରୁ କିମ୍ବା କାହିରାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ଧରି ଆମେରିକା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଇପାରିବେ।

ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା

ତେଲ ଅଭିଭ୍‌ର ବେନ୍ ଗୁରିଅନ୍ ବିମାନବନ୍ଦର କେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବ, ସେ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଛି। ଯଦିଓ ବିମାନବନ୍ଦର ଖୋଲେ, ତେବେ ଉଡାଣ ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ କମ୍ ରହିବ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକତା କେବଳ ପୂର୍ବରୁ ଟିକେଟ୍ ବୁକ୍ କରିଥିବା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ‘ଏଲ୍ ଅଲ୍’ (El Al) ବିମାନର ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ। ଅନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ତୁରନ୍ତ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଜେରୁଜେଲମ ସ୍ଥିତ ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସର କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାକୁ (Shelter in place) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ଇରାନର ଯୁଦ୍ଧ (US-Iran War) ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଏହି ସଂଘର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବା କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ (Crude Oil) ଉପରେ ପଡୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Hormuz Strait) ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଭାରତ ଉପରେ କ’ଣ ରହିବ ପ୍ରଭାବ?

ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ରହିଛି। ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତ ଉପରେ କୌଣସି ତତକ୍ଷଣାତ୍ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ। ଯଦିଓ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରୁହେ, ତଥାପି ଭାରତ ନିଜର ଘରୋଇ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ସରକାର ଏକ ‘ପ୍ଲାନ୍-ବି’ (Plan-B) ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖିଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କ ‘ପ୍ଲାନ୍-ବି’ କ’ଣ?

ମୋଦୀ ସରକାର ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ପାଇଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ବିବିଧିକରଣ (Diversification) କରିଛନ୍ତି। ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି। ଋଷିଆ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ସଙ୍କଟ ଭାରତକୁ ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ରିଜର୍ଭ ଷ୍ଟକ୍

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ପାଖରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ୱଳ୍ପମିଆଦି ବାଧାବିଘ୍ନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବଫର୍ ଷ୍ଟକ୍ ମହଜୁଦ୍ ଅଛି।

- ଏଲପିଜି (LPG) ଓ ଏଲଏନଜି (LNG): ପ୍ରାୟ ୧୫ ଦିନର ଚାହିଦା ପୂରଣ ପାଇଁ ଷ୍ଟକ୍ ରହିଛି।

- ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil): ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪୫ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବା ଭଳି ରିଜର୍ଭ ଭାରତ ପାଖରେ ରହିଛି।

ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ବନ୍ଦ ହେଲେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଦରଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଭାରତର ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଖସାଇଲା ଇରାନ୍ । କୁଏତରେ ଖସିଲା ଆମେରିକାର ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ F-15। ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ମାରି ଖସାଇଥିବା କହିଲା ଇରାନ୍। କୁଏତରେ ଆମେରିକା ଦୂତାବାସ ଉପରେ ମିଜାଇଲ୍ ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଛି ଇରାନ୍। ଇସ୍ରାଏଲ-ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଛି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ । ସୋମବାର ଦିନ କୁଏତରେ ଆମେରିକାର ଏକାଧିକ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। କୁଏତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସହ ବିମାନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଛି।

କୁଏତ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 'ଏକ୍ସ'ରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିବୃତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ସୋମବାର ସକାଳେ ଏକାଧିକ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଏଥିରେ କୌଣସି ଜୀବନ ହାନି ଘଟିନାହିଁ। Ministry of Defense ର ମୁଖପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ସ୍ଥିର ରହିଛି।

ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଇରାନର ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏକ ଭିଡିଓ ଜାରି କରି ଆମେରିକାର ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ଦାବି କରିଛି। ଇରାନର Press TV ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ଫୁଟେଜରେ ଏକ ଆମେରିକୀୟ F-15E Strike Eagle ବିମାନ ତଳକୁ ଖସୁଥିବାର ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ପାଇଲଟମାନେ ପାରାଚ୍ୟୁଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଡେଇଁପଡୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଭିଡିଓରେ ରହିଛି। ତେବେ ଆମେରିକା କିମ୍ବା କୁଏତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଘଟଣାର କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିନାହାନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କୁଏତ ସିଟିରେ ଥିବା ଆମେରିକା ଦୂତାବାସ ନିକଟରେ ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଅଗ୍ନିଶମ ବାହିନୀ ଓ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପ୍ରତିଶୋଧ ପରାୟଣ ହୋଇ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଛି।

ମୁମ୍ବାଇ: ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି। ଏହାରି ଭିତରେ ବଲିଉଡ ଅଭିନେତ୍ରୀ ତଥା ଡ୍ୟାନ୍ସର ନୋରା ଫତେହି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ଭିଡିଓ ସେୟାର କରି ନିଜର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖିଛନ୍ତି। ନୋରା ସାଧାରଣତଃ ଦୁବାଇରେ ରହୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସକମାନେ ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ। ତେବେ ନୋରା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଦୁବାଇରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଭାରତରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି।

 

 

 

 

 

View this post on Instagram

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A post shared by Nora Fatehi (@norafatehi)

ଯୁଦ୍ଧର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମର୍ମାହତ ନୋରା

ରବିବାର ଦିନ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ଏକ ଭିଡିଓ ସେୟାର କରି ନୋରା କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହ ଦୃଶ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମର୍ମାହତ କରିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ସାଧାରଣତଃ ଏଭଳି ବିଷୟରେ ମୋର ମତ ଦିଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଲୋକ ମୋତେ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁ ଠିକ୍ ଅଛି କି ନାହିଁ ପଚାରୁଛନ୍ତି। ମୁଁ ଦୁବାଇରେ ନାହିଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ଅଛି। ଯୁଦ୍ଧର ଦୃଶ୍ୟ ମୋତେ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଛି। ସାରା ବିଶ୍ୱର ଲୋକମାନେ କେବଳ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ଭୟ ମଧ୍ୟରେ ରହୁଛୁ।"

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଶଙ୍କା

ନୋରା ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହୋଇପାରେ। ସେ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରି କହିଛନ୍ତି, "କ୍ଷମତାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା (New World Order) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଏହା ଉପରେ ଆମର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିନପାରେ। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ସର୍ବଦା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହା ମାନସିକ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।"

ଦୁବାଇରେ ଫସିଛନ୍ତି ଏହି ଅଭିନେତ୍ରୀ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବେଙ୍ଗଲୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶୁଭଶ୍ରୀ ଗାଙ୍ଗୁଲି, ବଲିଉଡ ଅଭିନେତ୍ରୀ ସୋନାଲ ଚୌହ୍ୱାନ ଏବଂ ଇଷା ଗୁପ୍ତା ଦୁବାଇରେ ଫସି ରହିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା-ଇରାନ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡିକରେ ବିମାନ ସେବା ବାତିଲ ହେବାରୁ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଅଟକି ରହିଛନ୍ତି। ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ମ୍ୟାନେଜର ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ହୋଟେଲ ଭିତରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଫେବୃଆରୀ ୨୮ରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ସାମରିକ ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ଯାହା ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି।

ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ପରିସ୍ଥିତି ଅଣାୟତ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକରେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ପ୍ରଚାରିତ ହେବା ପରେ ପାକିସ୍ତାନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଛି। ବିଶେଷକରି କରାଚି ସ୍ଥିତ ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଦୂତାବାସ (US Consulate) ବାହାରେ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷରେ ଅନ୍ୟୂନ ୨୩ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମିଳିଛି।

କରାଚିରେ ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷ

ରବିବାର ଦିନ ଶତାଧିକ ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀ କରାଚିର ହାଇ-ସିକ୍ୟୁରିଟି ଜୋନରେ ଥିବା ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଦୂତାବାସ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଥିଲେ। ବିକ୍ଷୋଭକାରୀମାନେ ଦୂତାବାସର ବାହ୍ୟ ପାଚେରୀ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସହ ପୋଲିସ ଉପରକୁ ପଥରମାଡ଼ କରିଥିଲେ। ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ଲୁହ ବୁହା ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ଗୁଳି ଚାଳନା କରିଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୂତାବାସର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭିଡ଼କୁ ଘଉଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଏହି ଘଟଣାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଛି।

ଦେଶବ୍ୟାପୀ ବ୍ୟାପିଲା ହିଂସା

କେବଳ କରାଚି ନୁହେଁ, ପାକିସ୍ତାନର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହରରେ ମଧ୍ୟ ହିଂସାତ୍ମକ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଉତ୍ତର ପାକିସ୍ତାନର ସ୍କାର୍ଦୁ (Skardu) ଅଞ୍ଚଳରେ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀମାନେ ଏକ ଜାତିସଂଘ (UN) କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଇସଲାମାବାଦ ଏବଂ ଲାହୋରରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ବିରୋଧୀ ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଇ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଛନ୍ତି। ବିକ୍ଷୋଭକାରୀମାନେ ଇରାନ ସପକ୍ଷରେ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ନାରାବାଜି କରିବା ସହ ଅନେକ ସରକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏହି ଘଟଣାକୁ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହସିନ ନକଭି ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ପାକିସ୍ତାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ, କିନ୍ତୁ ଆଇନକୁ ହାତକୁ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଅତିରିକ୍ତ ପୋଲିସ ଓ ସେନା ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।