ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ସହାରନପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାଇବର ଠକେଇ ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ସେୟାର ବଜାରରେ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ଟ୍ରେଡିଂ ଜରିଆରେ ବିପୁଳ ଲାଭର ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇ ସାଇବର ଠକମାନେ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କଠାରୁ ୧.୦୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଠକି ନେଇଛନ୍ତି। ପୋଲିସରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଏବଂ ନକଲି ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ବଡ଼ ଧରଣର ଠକେଇ କରାଯାଇଛି।

କିପରି ବିଛାଯାଇଥିଲା ଜାଲ

ସହାରନପୁର ସହର କୋତୱାଲି ଅଞ୍ଚଳର ମାଧବ ନଗର ନିବାସୀ ଅମିତ କୁମାରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ୨୦୨୫ ଡିସେମ୍ବର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ଏକ ଫୋନ୍ କଲ୍ ଆସିଥିଲା। ଫୋନ୍ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ସେୟାର ବଜାରରେ ବିନିଯୋଗ ଏବଂ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ କ୍ଲାସ୍ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ। ଏହାପରେ ୨୦୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ 'ଫିସଡମ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁସନାଲ୍ ଷ୍ଟକ୍ ଟ୍ରେଡିଂ' ଏବଂ ପରେ 'ଅମିତ ଭିଆଇପି ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭ୍ ସର୍ଭିସ୍ ଟିମ୍-୧୫' ନାମକ ଦୁଇଟି ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଗ୍ରୁପରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା।

ଜାନୁଆରୀ ୧୨ ତାରିଖରେ ଗ୍ରୁପ୍ ଆଡମିନ୍ ରକ୍ଷିତା ବେଦ ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ମେସେଜ୍ କରି ଏକ ନୂତନ ଆପ୍‌ ମାଧ୍ୟମରେ ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ। ଜାନୁଆରୀ ୨୧ରେ ଅମିତଙ୍କୁ ଏକ ଲିଙ୍କ୍ ପଠାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ 'ଫିସ୍ଡପ୍ରୋ' (Fisdpro) ନାମକ ଏକ ନକଲି ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିଥିଲେ। ଆରମ୍ଭରୁ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଜିତିବା ପାଇଁ ଠକମାନେ ତାଙ୍କ ଖାତାକୁ ୨୪,୧୦୦ ଟଙ୍କା ପଠାଇଥିଲେ।

ଆଇପିଓ ନାଁରେ ବିପୁଳ ଲୁଟ୍

ବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମିବା ପରେ ଅମିତ ବଡ଼ ଧରଣର ବିନିଯୋଗ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଠକମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରୁଷିକା ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଲିମିଟେଡ୍ ନାମକ ଏକ ଆଇପିଓ (IPO) ରେ ନିବେଶ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ୩୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ସେୟାର ଆଲଟ୍ କରାଯାଇଥିବା ଦର୍ଶାଇଥିଲେ। ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବେ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଜମା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।

ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ପାଇଁ ସର୍ତ୍ତ ଓ ପୋଲିସରେ ଅଭିଯୋଗ

ଯେତେବେଳେ ଅମିତ ଆପ୍‌ରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ଟ-ଟର୍ମ ଟ୍ୟାକ୍ସ ବାବଦକୁ ୩,୧୨,୦୫,୩୬୬ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏପରିକି ଆହୁରି ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ନଦେଲେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଟଙ୍କା ମୁମ୍ବାଇ ଆୟକର ବିଭାଗକୁ ପଠାଇଦିଆଯିବ ବୋଲି ଧମକ ମିଳିଥିଲା। ଶେଷରେ ଜାନୁଆରୀ ୨୧ ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଅମିତ ନିଜ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ପ୍ରାୟ ୧.୦୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ହରାଇଥିବା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ପୋଲିସ୍ ଏକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

ଆଜିକାଲି ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଦେଖିବେ। ଘରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଫିସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କର କାମ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ବିନା ଅଧୁରା।ଲୋକମାନେ ମୋବାଇଲରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାମ କରନ୍ତି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଅନଲାଇନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏମିତି ହେଲାଣି ଲୋକାମାନେ ପାଖରେ ଆଉ କ୍ୟାସ୍‌ ରଖୁନାହାନ୍ତି। ଯୁଆଡେ ଗଲେ ସାଙ୍ଗରେ ମୋବାଇଲ ଥିଲେ ଆଉ କ୍ୟାସ୍‌ର ଆବଶ୍ୟକ ପଡୁନି।  ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରସ୍ପରକୁ ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ସାଇବର ଠକେଇର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଏହିପରି ମାମଲା ପ୍ରତିଦିନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଆମ ମୋବାଇଲରେ ଥିବା କେତେକ ଆପ୍‌ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆପକୁ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସାଇବର ଠକେଇର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡୁଛି।

ଆମେ ଆମ ଫୋନ୍‌ରେ ବହୁତ ଆପ୍‌ ଡାଉନ୍‌ଲୋଡ୍‌ କରି ରଖିଥାନ୍ତି। ଆପ୍‌ ଡାଉନ୍‌ଲୋଡ୍‌ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ସେହି ଆପ୍‌ଟି ଅସଲି କି ନକଲି ଦେଖନ୍ତିନି। ଏପରି ବହୁତ ନକଲି ଆପ୍‌ ରହିଛି ଯାହା ଅସଲି ଆପ ପରି ଲାଗିଥାଏ କିନ୍ତୁ ତାହା ନକଲି ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆପଣ କିପରି ଜାଣିବେ ଆପଣ ଡାଉନଲୋଡ କରୁଥିବା ଆପ୍‌ଟି ଅସଲି କି ନକଲି। ତାହା ଜାଣିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ କାରଣ ନଜାଣିଲେ କେତେବେଳେ ସାଇବର ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି।

ମୋବାଇଲର ବ୍ୟାଟେରୀ ଶିଘ୍ର ସରୁଥିଲେ

ଏପରି ଅନେକ ଆପ୍‌ ରହିଛି ଯାହାକୁ ଆପଣ ଇନ୍‌ଷ୍ଟଲ କରିବା ପରେ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍‌ ବ୍ୟାଟେରୀ ଶିଘ୍ର ସରିଥାଏ। ଏପରି ସ୍ଥିତି ହୁଏ ଆପଣ ଦେଖିଥିବେ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲରେ ୭୦% ଚାର୍ଜ ଥିବ କିନ୍ତୁ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାହା ୧୦% ହୋଇଯାଇଥିବ। ଏପରି ସ୍ଥଳେ ଆପଣ ଜାଣିନେବା ଉଚିତ କି ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲରେ କିଛି ଗୋଟେ ନକଲି ଆପ୍‌ ରହିଛି। କାରଣ ମୋବାଇଲରେ କୌଣସି ଭାରରସ୍‌ ରହିଲେ ମୋବାଇଲର ବ୍ୟାଟେରୀ ଶିଘ୍ର ସରିଥାଏ।

ଆପ୍‌ ଡାଉନ୍‌ଲୋଡ୍‌ ପୂର୍ବରୁ ରେଣ୍ଟିଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ

ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବାବେଳେ, ଏହି ଆପ୍ କେତେ ଲୋକ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିଛନ୍ତି ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ । ଯଥା ସେମାନେ ଏହାକୁ କେତେଥର ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିଛନ୍ତି । ଲୋକମାନେ ଆପ୍ ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଜ୍ଞତା ମଧ୍ୟ ବାଣ୍ଟନ୍ତି । ଆପ୍‌ଟିକୁ କେତେ ରେଣ୍ଟିରେ ମିଳିଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ।  ଏହାକୁ ଦେଖିବା ପରେ ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରନ୍ତୁ ।

ଆପ୍‌ର ସ୍ପେଲିଙ୍ଗ(ବନାନ)

ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବାବେଳେ, ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ଯେ ଯଦି ଏକ ଆପର ବନାନରେ କିଛି ଭୁଲ୍ ଥାଏ, ତେବେ ଏପରି ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବା ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ । କାରଣ ସାଇବର ଠକ ମାନେ ସଠିକ ଆପ୍‌ର ଅବିକଳ ନକଲ ଆପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପ୍ଲେଷ୍ଟୋରରେ ଛାଡିଥାନ୍ତି। ସଠିକ୍‌ ଆପର ସ୍ପେଲିଙ୍ଗ(ବନାନ) ସହିତ ନକଲି ଆପର ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଲେଟର ଚେଞ୍ଜ କରିଦେଇଥାନ୍ତି। ଯାହା ହଠାତ୍‌ ଜାଣିହୁଏ ନାହିଁ। ସଠିକ ଭାବେ ନଦେଖି ଡାଉନ୍‌ଲୋକ କରି ମୋବାଇଲ୍‌ରେ ଇନ୍‌ଷ୍ଟଲ କରିଦେଲେ ସାଇବର ଠକ ମାନେ ସେହି ଆପ୍‌ ମାଧ୍ୟମରେ ଆପଣଙ୍କର ମୋବାଇଲକୁ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିଆରକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି। ମୋବାଇଲ ଆପଣ ଧରିଥିବେ କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖାଲି କରିଦେବେ ।

ଅସଲି-ନକଲି ଚିହ୍ନନ୍ତୁ

ପ୍ଲେଷ୍ଟୋରରେ ଅନେକ ଆପ୍ ଅଛି ଯାହା ନକଲି ଏବଂ ଏକ ପ୍ରକୃତ ଆପ୍ କପି। ଏଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବା ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହି ଆପଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଖାଲି କରିପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ  ପ୍ଲେଷ୍ଟୋରରେ ଫଟୋ ଏଡିଟ୍‌, ଭିଡିଓ ଏଡିଟ୍‌, ସ୍କାନର ଇତ୍ୟାଦି ବହୁ ମାଳମାଳ ଆପ୍‌ ରହିଛି। ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ବହୁ ଆପ୍‌ ନକଲି, ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇପାରେ। ତେଣୁ ଆପ୍‌ ଡାଉନ୍‌ଲୋଡ୍‌ କରିବା ସମୟରେ ଠିକ୍‌ ଭାବେ ଦେଖି ସଠିକ ଆପ୍‌ ଡାଉନଲୋଡ୍‌ କରନ୍ତୁ।