ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଆଧୁନିକ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସଂସଦୀୟ କମିଟି ପକ୍ଷରୁ ବଡ଼ ସୁପାରିସ କରାଯାଇଛି। ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ଉନ୍ନୟନ ସଂଗଠନ (DRDO) ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବଜେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ କମିଟି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ଏହି ବଜେଟ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ହାଇପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲ୍, ସୁପରସୋନିକ୍ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଲଢୁଆ ବିମାନ ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବିକାଶରେ ବିନିଯୋଗ ହେବ।

ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ସଂସଦୀୟ କମିଟି ନିଜ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ, ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଦଳୁଥିବା ବେଳେ DRDO ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ସାମରିକ କ୍ଷମତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରୁଛି। ତେଣୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଣ୍ଠିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ବିନା ବାଧାରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗେଇ ପାରିବ।

ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଲଢୁଆ ବିମାନ ଏବଂ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ଅସ୍ତ୍ର

ପ୍ୟାନେଲ୍ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ନିଜର ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ମିଡିୟମ୍ କମ୍ବାଟ୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ (AMCA) ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଉପରେ କାମ କରୁଛି। ଏହା ସହିତ ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଲଢୁଆ ବିମାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି, ଯାହାକି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନେଟୱର୍କ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ହେବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସାମରିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସହ ସହଜରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇପାରିବ। ଏଥିସହ ସୁପରସୋନିକ୍ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଉପରେ କମିଟି ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଛି। ଏହି ମିସାଇଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ ସୁପରସୋନିକ୍ ଏବଂ ହାଇପରସୋନିକ୍ ବେଗରେ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବା ସହ ଅତି ସହଜରେ ଶତ୍ରୁ ଘାଟିରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥାନ୍ତି।

ଭାରତର ରଣନୀତିକ ସ୍ଥିତି ହେବ ସୁଦୃଢ଼

ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ନିଜର ରଣନୀତିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଆଧୁନିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ହାସଲ କରିବା ସହ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଚୀନ୍ ଭଳି ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସାମରିକ ଆହ୍ୱାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି। DRDO ଇତିମଧ୍ୟରେ ହାଇପରସୋନିକ୍ ଯାନ ଏବଂ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲର ବିକାଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛି, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଭାରତ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଚାନ୍ଦିପୁରସ୍ଥିତ ସମନ୍ୱିତ ପରୀକ୍ଷଣ ଘାଟି (ଆଇଟିଆର) ରୁ ମଧ୍ୟମ ଦୂରଗାମୀ ବାଲାଷ୍ଟିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ଏମ୍‌ଆର୍‌ବିଏମ୍‌) ଅଗ୍ନି-୪ ର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ସମୟରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଟି ଏହାର ସମସ୍ତ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ପରିଚାଳନାଗତ ମାପଦଣ୍ଡକୁ ସଫଳତାର ସହ ପୂରଣ କରିଛି।

ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବହନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଏହି ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଟି ୪,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିପାରିବ। ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ଭାରତର ଆଣବିକ କମାଣ୍ଡ ଅଥରିଟି ଅଧୀନରେ ଥିବା ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଫୋର୍ସେସ୍ କମାଣ୍ଡ (ଏସଏଫସି) ର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତର ସାମରିକ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ତଥା ରଣନୀତିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ୨୦ ମିଟର ଲମ୍ବର ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ୧୦୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଜନ ବହନ କରି ଏକ ରୋଡ୍-ମୋବାଇଲ୍ ଲଞ୍ଚରରୁ ମଧ୍ୟ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇପାରିବ।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ପୂର୍ବ ପରୀକ୍ଷଣ

ଏହି ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଫୋର୍ସେସ୍ କମାଣ୍ଡକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସହ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଦିଗରେ ଭାରତର ଯେଉଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧତା ରହିଛି, ତାହା ଏହି ମିଶନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଗତ ୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ ରେ ମଧ୍ୟ ଚାନ୍ଦିପୁର ଆଇଟିଆରରୁ ଅଗ୍ନି-୪ ର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ନିୟମିତ ୟୁଜର୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ (ବ୍ୟବହାରକାରୀ ପରୀକ୍ଷଣ) ଦେଶର ସାମରିକ ପ୍ରତିରୋଧ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି।

ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦିଗରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ନିକଟରେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମିସାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ 'ନୋଟିସ୍ ଟୁ ଏୟାରମେନ୍' (NOTAM) ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ପାଇଁ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଏକ ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ 'ବିପଦ ଜୋନ୍' ବା ଡେଞ୍ଜର ଜୋନ୍ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

ଅଗ୍ନି ସିରିଜ୍ କିମ୍ବା K-4 SLBM ର ସମ୍ଭାବନା

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହି ଆଗାମୀ ପରୀକ୍ଷଣ ଭାରତର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମିସାଇଲ୍ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେସିତ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷକରି, ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ଅଗ୍ନି (Agni) ସିରିଜ୍ କିମ୍ବା ବୁଡ଼ାଜାହାଜରୁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇପାରୁଥିବା ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ K-4 SLBM ର ପରୀକ୍ଷଣ ହେବାର ପ୍ରବଳ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଭାରତର ପରମାଣୁ ଟ୍ରାଏଡ୍ ବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତାରେ କେ-୪ (K-4) ମିସାଇଲ୍ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର, ଯାହାକି ଅରିହନ୍ତ-କ୍ଲାସ୍ (Arihant-class) ବୁଡ଼ାଜାହାଜରେ ମୁତୟନ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

'NOTAM' କ'ଣ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ଜାରି ହୁଏ?

NOTAM ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ନୋଟିସ୍ ଟୁ ଏୟାରମେନ୍' କିମ୍ବା 'ନୋଟିସ୍ ଟୁ ଏୟାର ମିଶନ୍'। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେଶ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ, ମିସାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣ କିମ୍ବା ଡ୍ରୋନ୍ ଉଡ଼ାଣ କରିଥାଏ, ସେହି ସମୟରେ ବେସାମରିକ ବିମାନ ଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଏ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ଯେପରି କୌଣସି ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବିମାନ ସେହି ଆକାଶମାର୍ଗ ଦେଇ ନଯାଏ, ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଢ଼ୁଛି ଭାରତର ଦବଦବା

ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ଡିଆରଡିଓ (DRDO) ଦ୍ୱାରା ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣ ଭାରତର ରଣନୀତିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଅଶାନ୍ତି ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍ ର ବଢ଼ୁଥିବା ହସ୍ତକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି। ଯଦି ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାରେ ଭାରତ ଆହୁରି ସଶକ୍ତ ହେବ।

'ମିଶନ୍ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର' ବା ଆଣ୍ଟି-ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ସିଲ୍ଡ (anti-ballistic missile shield) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ଆଗାମୀ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା (Project Kusha) ଅଧୀନରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ତିନୋଟି ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ମିସାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ୧୫୦ କିଲୋମିଟରରୁ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ।

ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଏମ୍-୧ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟରର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ

ଗୁରୁବାର ଦିନ ଡିଆରଡିଓ ପକ୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ କୁଶା ଏମ୍-୧ (M-1) ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟରର ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ୧୨୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ୧୫୦ କିଲୋମିଟର କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଏମ୍-୨ (M-2) ଏବଂ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏମ୍-୩ (M-3) ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟରର ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏହି ମିସାଇଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ସେନାର ୮୦ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ ମଧ୍ୟମ ଦୂରଗାମୀ ସର୍ଫେସ୍ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଉନ୍ନତମାନର ଏସ୍-୪୦୦ (S-400) ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ପୂରଣ କରିବା ସହ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମେରୁଦଣ୍ଡ ପାଲଟିବେ।

ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା ଏବଂ ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର

ମେ ୨୦୨୨ରେ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଦ୍ୱାରା 'ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା'କୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଥିଲା। ତେବେ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' (Operation Sindoor) ପରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଆହୁରି ଗତିଶୀଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅପରେସନ୍ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ଟି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ମାତ୍ର, ଭାରତର ଆକାଶ ତୀର (Akash Teer) ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର କୌଣସି ବି ମିସାଇଲ୍ କିମ୍ବା କାମିକାଜି ଡ୍ରୋନ୍ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିପାରିନଥିଲା ଏବଂ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଫଳତାର ସହ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା।

ବଦଳୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଓ ଭାରତର ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଇରାନ-ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଗଲ୍ଫ ଦେଶ ଗୁଡିକରେ ସଂଘର୍ଷରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଯୁଦ୍ଧଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଭଳି ଷ୍ଟାଣ୍ଡଅଫ୍ (standoff) ଅସ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଲଢ଼ାଯିବ। ଏହି କାରଣରୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସରକାର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଲଙ୍ଗ୍ ରେଞ୍ଜ ସର୍ଫେସ୍ ଟୁ ଏୟାର ମିସାଇଲ୍ (LR-SAM) ଭାରତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ।

ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଗୁରୁବାର ଦିନ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ 'ନେତ୍ର ଏୟାରବର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଲି ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ ଆଣ୍ଡ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍' (Netra AEW&C) ସିଷ୍ଟମକୁ ଫାଇନାଲ୍ ଅପରେସନାଲ୍ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ବା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ମଞ୍ଜୁରୀ (FOC) ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଏହି ମଞ୍ଜୁରୀ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁସ୍ଥିତ 'ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଏୟାରବର୍ଣ୍ଣ ସିଷ୍ଟମ୍ସ' (CABS) ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହି ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ବାୟୁସେନାର ଡେପୁଟି ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଏୟାର୍ ଷ୍ଟାଫ୍, ଏୟାର ମାର୍ଶଲ ଅବଧେଶ କୁମାର ଭାରତୀ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହି ସଫଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, "ଏହା କେବଳ ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ସଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଗଠନ ଦିଗରେ ବାୟୁସେନା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସହଭାଗିତାର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।"

ଭାରତର ଆକାଶର ଆଖି

ନେତ୍ର (AEW&C) ସିଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତର 'ଆକାଶର ଆଖି' ବା 'Eye in the Sky' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ରାଡାର୍ ଏବଂ ସେନ୍ସରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ବିମାନ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ବହୁ ଦୂରରୁ ଠାବ କରିପାରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବାୟୁସେନାକୁ ରିଅଲ-ଟାଇମ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ, ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ଏବଂ ମିଲିଟାରୀ ଅପରେସନ୍‌ରେ ବିଶେଷ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ। ଭୂମିସ୍ଥିତ ରାଡାର ଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ସବୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ନେତ୍ର ଏହାର ସହଜ ସମାଧାନ କରିଥାଏ।

ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି କ୍ଷମତା

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ୩ଟି ନେତ୍ର ମାର୍କ-୧ ସିଷ୍ଟମ୍ ରହିଛି ଯାହାକୁ ଏମ୍ବ୍ରାଏର ଇଆରଜେ-୧୪୫ (Embraer ERJ‑145) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଛି। ୨୦୧୯ର ବାଲାକୋଟ୍ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍, ୨୦୨୦ର ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ବିବାଦ ଏବଂ ୨୦୨୫ର ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର ସମୟରେ ଏହା ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବ୍ୟବହାର ହେବା ପରେ, ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ମଞ୍ଜୁରୀ (FOC) ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ଡକ୍ଟର ଏ.ପି.ଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଦ୍ୱୀପରୁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଲଙ୍ଗ୍ ରେଞ୍ଜ୍ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଆଟାକ୍ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ (LRLACM)ର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ଉନ୍ନୟନ ସଂଗଠନ (DRDO) କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଏକ୍ସ’ (X) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଥିବା ଡକ୍ଟର ଏ.ପି.ଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଦ୍ୱୀପରୁ LRLACM ର ସଫଳ ଉଡ଼ାଣ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ DRDO କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଅଭିନନ୍ଦନ।

https://twitter.com/Naveen_Odisha/status/2066723157684482296

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ସୋମବାର ଦିନ ଡିଆରଡିଓ (DRDO) ପକ୍ଷରୁ ଏହି କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲର ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ମିସାଇଲଟି ତା'ର ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଚାନ୍ଦିପୁର ସ୍ଥିତ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ଟେଷ୍ଟ୍ ରେଞ୍ଜ୍ (ITR) ଦ୍ୱାରା ନିୟୋଜିତ ବିଭିନ୍ନ ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟରୁ ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ସଫଳତା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଏହାର ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ବିଭିନ୍ନ DRDO ଲାବୋରେଟୋରୀ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

ବାଲେଶ୍ୱର: ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ପକ୍ଷରୁ ବୁଧବାର ଅପରାହ୍ନରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଚାନ୍ଦିପୁର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଏକ ନୂତନ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି। ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅପରାହ୍ନ ୩:୫୦ ମିନିଟ୍ ସମୟରେ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍-୩ରୁ ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ବୈଷୟିକ ପ୍ରଗତି ଦିଗରେ ଆଉ ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିଛି।

ଏହି ଅପରେସନ୍ ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡର ୩.୫ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୧,୪୪୨ ଜଣ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବା ସହ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା।

ଚାନ୍ଦିପୁରରେ କରାଯାଇଥିବା ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଛି। DRDO ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଉତକ୍ଷେପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିବିଡ଼ ଭାବରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ସହ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଏବଂ ସଠିକତା ମାପିବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି। ପରୀକ୍ଷଣକୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ DRDO ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭର କରିବା ଦିଗରେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ମିଡିୟମ୍ କମ୍ବେଟ୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ (AMCA) ନିର୍ମାଣ ଲାଗି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରାୟ ₹୧୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରିକ୍ୱେଷ୍ଟ ଫର୍ ପ୍ରୋପୋଜାଲ୍ (RFP) କିମ୍ବା ଟେଣ୍ଡର ଜାରି କରାଯାଇଛି।

ଟାଟା, L&T ଏବଂ ଭାରତ ଫୋର୍ଜ ମଧ୍ୟରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗିତା

ଏହି ମେଗା ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୩ଟି ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍ଥାକୁ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ କରିଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ଟାଟା ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (TASL), ଲାର୍ସନ୍ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ (L&T) ସହ ଭାରତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (BEL) ଏବଂ ଭାରତ ଫୋର୍ଜ ସହ BEML। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରୁ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନେଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (HAL)କୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତରେ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ତଥା ନୂତନ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ନିର୍ମାଣ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବାଟ ଫିଟିପାରିଛି।

AMCA ର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ଏହି ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଫାଇଟର ଜେଟ୍‌ର ଡିଜାଇନ୍ ଡିଆରଡିଓ (DRDO) ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏରୋନୋଟିକାଲ୍ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଏଜେନ୍ସି (ADA) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏଥିରେ ଆମେରିକାର GE-414 ଇଞ୍ଜିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ଫ୍ରାନ୍ସର ସାଫ୍ରାନ୍ (Safran) ଇଞ୍ଜିନ୍ ଲାଗିବ। ଆଶା କରାଯାଉଛି ଯେ ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ (ନମୁନା ବିମାନ) ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ୨୦୨୮ ରୁ ୨୦୨୯ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବ। ୨୦୩୫ ବେଳକୁ ଏହାର ଲଗାତାର ସିରିଜ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏଭଳି ୧୨୦ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ନିଜ ବାହିନୀରେ ସାମିଲ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି।

ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷମତା

ଚଳିତ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏନ୍. ଚନ୍ଦ୍ରବାବୁ ନାଇଡୁ ପୁଟ୍ଟାପର୍ଥୀଠାରେ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେସନ୍ ଏବଂ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଟେଷ୍ଟିଂ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ AMCA ଯୁଦ୍ଧବିମାନରେ ସୁପର-କ୍ରୁଜ୍, ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI), ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିବ। ଏହା ଆମେରିକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ F-35, ଚୀନ୍‌ର J-20 ଏବଂ ଋଷିଆର Su-57 ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ କଡ଼ା ଟକ୍କର ଦେବ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁସେନାରେ ଥିବା ପୁରୁଣା Su-30 MKI ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାନ ନେବ ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ପକ୍ଷରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଦେଶୀ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଟାକ୍ଟିକାଲ୍ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ରେଞ୍ଜ ଅଗମେଣ୍ଟେସନ୍ ବା 'ତାରା' (TARA) ର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ମେ ୭ ତାରିଖ ଦିନ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣ ପରୀକ୍ଷଣ ସଫଳତାର ସହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ବିଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।

'ତାରା' ହେଉଛି ଏକ ମଡ୍ୟୁଲାର୍ ରେଞ୍ଜ୍ ଏକ୍ସଟେନ୍ସନ୍ କିଟ୍, ଯାହାକି ସାଧାରଣ ବା ଦିଗହୀନ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗାଇଡେଡ୍ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିପାରିବ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ପ୍ରଥମ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ୱେପନ୍‌କୁ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସ୍ଥିତ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର ଇମାରତ (RCI), DRDO ର ବିଭିନ୍ନ ଲାବୋରେଟୋରୀ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ ସହଭାଗୀମାନଙ୍କ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମରେ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଏହା ସର୍ବନିମ୍ନ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଭୂମିରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିବାରେ ସଠିକତା ଏବଂ ମାରକ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଛି।

ଏହି ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ DRDO, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସହ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ଶିଳ୍ପ ସହଭାଗୀମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ସେହିପରି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ବିକାଶ ବିଭାଗର ସଚିବ ତଥା DRDO ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଡକ୍ଟର ସମୀର ଭି. କାମାତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଟିମ୍‌କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ଦେଶରେ ଘରୋଇ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ନେଉଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରେ 'ତାରା' ର ସଫଳତା ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ନିକଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନର୍ଥ ଟେକ୍ ସିମ୍ପୋଜିୟମ୍‌ରେ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇ ରାଜନାଥ ସିଂହ କହିଥିଲେ ଯେ, ସରକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। DRDO ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାୟ ୨,୨୦୦ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ବଜେଟର ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ଶିଳ୍ପ, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪,୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବିନିଯୋଗ ହୋଇସାରିଛି।

ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ମିଳିତ ଭାବରେ ଚାନ୍ଦିପୁର ସମନ୍ୱିତ ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନାଭାଲ୍ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ମିସାଇଲ୍-ସର୍ଟ ରେଞ୍ଜ୍ ବା NASM-SR ର ସଫଳ 'ସାଲଭୋ ଲଞ୍ଚ' କରିଛନ୍ତି।

ଶତ୍ରୁ ଜାହାଜକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ

ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ, ଏକ ହେଲିକପ୍ଟରରୁ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଦୁଇଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି 'ସାଲଭୋ ଲଞ୍ଚ' କୌଶଳ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭେଦ କରିବାରେ ବେଶ୍ ସହାୟକ ହେବ। ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁ ଜାହାଜର ନିମ୍ନ ଭାଗକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ସହ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ଘଟାଇବାର କ୍ଷମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଦେଶୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଗତିସମ୍ପନ୍ନ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁ ଜାହାଜକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ସହିତ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କ୍ଷମତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶୁଭେଚ୍ଛା

ଏହି ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଉଭୟ ଡିଆରଡିଓ, ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ହାସଲ ଦିଗରେ ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ବୋଲି ସେ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ଭାରତ । ସେନାବଳ ବଢାଇବାକୁ ସାମିଲ୍ କରୁଛି ନୂଆ ନୂଆ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ । ୭୭ତମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ପରେଡରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟପଥରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ 'ଲଙ୍ଗ-ରେଞ୍ଜ୍ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ହାଇପରସୋନିକ୍ ଗ୍ଲାଇଡ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର' (LRAShM) । ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ଏହା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ନୌସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।

ଏହି ହାଇପରସୋନିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହାର ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ଷିପ୍ର ବେଗ। ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଡାଇରେକ୍ଟର ଏ ପ୍ରସାଦ ଗୌଡଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ହାଇପରସୋନିକ୍ ବେଗରେ ଗତି କରୁଥିବାରୁ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର କୌଣସି ରାଡାର୍ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହାର ରେଞ୍ଜ୍ ବା ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା, ଏହି ୧୫୦୦ କିମି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଏହାକୁ ମାତ୍ର ୧୫ ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗିବ।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଯେକୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଏହାର ଏରୋଡାଇନାମିକ୍ ଦକ୍ଷତା ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ଲାଇଡ୍ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପେ-ଲୋଡ୍ ବହନ କରି ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଜବାବ ଦେବାକୁ ସକ୍ଷମ।

DRDO ବର୍ତ୍ତମାନ ହାଇପରସୋନିକ୍ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ଏବଂ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଶ୍ରୀ ଗୌଡ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ପାଖରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୦୦୦ ରୁ ୩୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଚଳିତ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସରେ ଏହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଭାରତର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ସାମରିକ ଶକ୍ତିର ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍ରୋର ମିଶନ PSLV-C62ରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି । ଗତିପଥ ବଦଳାଇଦେଲା ‘ଅନ୍ୱେଷା’ । ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ପକ୍ଷରୁ ୨୦୨୬ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ମିଶନ ଭାବରେ ସୋମବାର ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (SDSC-SHAR)ରୁ PSLV-C62 ର ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଇସ୍ରୋ ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ରକେଟର PS3 ଷ୍ଟେଜ୍ ବା ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ ଏହି ଅନିୟମିତତା (Anomaly) ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ତ୍ରୁଟିର କାରଣ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।

ଏହି ମିଶନ ଜରିଆରେ ମୁଖ୍ୟ ଉପଗ୍ରହ ଭାବରେ ‘ଅନ୍ୱେଷା’ (EOS-N1) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ୧୫ଟି ଉପଗ୍ରହକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସମକାଳୀନ ପୋଲାର ଅର୍ବିଟ (SSO)କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। ‘ଅନ୍ୱେଷା’ ଉପଗ୍ରହଟି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଏହା ଭାରତର ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

DRDO ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ଆର୍ଥ ଅବଜରଭେସନ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବା ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଇମେଜିଙ୍ଗ୍ କ୍ଷମତା ରହିଛି। ଏହା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଗତିବିଧି ଉପରେ ସଠିକ୍ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନଜର ରଖିବାରେ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ତେବେ ମିଶନରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ, ସେ ନେଇ ଇସ୍ରୋର ପରବର୍ତ୍ତୀ ରିପୋର୍ଟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇଛି।