ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଆଜି ଆଲୋକର ପର୍ବ ଦୀପାବଳି । ଅନ୍ଧାର ଉପରେ ଆଲୋକର ଓ ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ ଦୀପାବଳି । ଆଜିର ଦିନରେ ଦୀପ ଜାଳିବା ସହ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ ଆଲୋକମାଳାରେ ଝଲସି ଉଠେ ଘର । ରାତିରେ ଜମିବ ବାଣ ଫୁଟା ମଜା । ବାଣ କିଣିବାକୁ ଭୋରରୁ ଦୋକାନ ଆଗରେ ଲୋକଙ୍କ ଗହଳି ଲାଗିଗଲାଣି ।

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ଦୀପାବଳି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏହା ହେଉଛି ଏକ ପବିତ୍ର ପର୍ବ, ଯାହାକି ଅସତ୍ୟ ଉପରେ ସତ୍ୟର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ। କାରଣ ଏହି ଦିନ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର, ମା’ ସୀତା ଓ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଯୋଧ୍ୟା ଫେରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଆଗମନର ପଥକୁ ଆଲୋକିତ କରିବା ପାଇଁ ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀ ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ବଳନ କରିଥିଲେ। ପୌରାଣିକ ମତାନୁସାରେ ସେହିଦିନଠାରୁ ଦୀପାବଳି ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଲଙ୍କାର ରାଜା ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି ଶ୍ରୀରାମ ଅଯୋଧ୍ୟା ଫେରିଥିବାରୁ ଦୀପାବଳିକୁ ଆସୁରୀକ ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଦୈବିଶକ୍ତିର ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ପରିପ୍ରକାଶର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଉଛି।

ଆଉ ଏକ ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ ଦୀପାବଳି ରାତିରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ଦୀପାବଳିରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଇଥାଏ। ସୁଖ ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ କ୍ରୟ କରାଯାଏ ଏବଂ ଉପହାର ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ। ଏହିଦିନ ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ସ୍ବର୍ଗାଲୋକ ଗମନ କରିଥାନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ବାସ ରହିଛି। ତେଣୁ ଦୀପାବଳିରେ ପୟାଶ୍ରାଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। କାଉଁରିଆ କାଠିରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରି ଆକାଶ ପଥକୁ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ କୁହାଯାଏ – ‘ଅନ୍ଧାରରେ ଆସି ଆଲୁଅରେ ଯାଓ।’ ଏହାକୁ ବଡ଼ବଡ଼ୁଆ ଡାକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କେବଳ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ ନୁହେଁ, ବୌଦ୍ଧ, ଜୈନ ଓ ଶିଖ୍‌ ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଦୀପାବଳି ପର୍ବ ପାଳନ ହୋଇଥାଏ। ଜୈନ ଧର୍ମରେ ଦୀପାବଳିକୁ ମହାବୀରଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ଦିବସ ଭାେବ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ ଶିଖ୍‌ଧର୍ମରେ ଏହା ବନ୍ଦିଛୋଡ୍‌ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ ହୋଇଥାଏ। କାରଣ ଏହିଦିନ ଶିଖ୍‌ ଧର୍ମର ୬ଷ୍ଠ ଗୁରୁ ହରଗୋବିନ୍ଦ ସିଂ ଜେଲ୍‌ରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମିଠା। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାମାତ୍ରେ ପାଟିରେ ପାଣି ଜକେଇ ଆସେ। କେବଳ ସୁଆଦ ନୁହେଁ, ଆକାର ବି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଟାଣିଆଣେ। ଗୋଲାକାର, ତ୍ରିକୋଣୀୟା, ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ଆକାରରୁ ବାହାରି ଏବେ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମିଠାର ରୂପ ନେଇଛି। କେବଳ ପୂଜାପର୍ବ ନୁହେଁ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ମିଠାର ଆକାର, ଆକୃତି ଏବଂ ସ୍ୱାଦକୁ ତିଆରି କରାଯାଉଛି ବିଭିନ୍ନ ମିଠା। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରସଗୋଲାକୁ ନେଇ ଅନେକ ସମୟରେ ବାଦବିବାଦ ହୋଇଥିଲେ ବି ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମିଳୁଛି ଭଳିକି ଭଳି ମିଠା। ରସଗୋଲାରେ ଶିଳପୁଆ ମିଠା, ଦହି ରସଗୋଲା, ତୁଳସୀ ରସଗୋଲା, ଗୁଡ଼ ରସଗୋଲା ଓ ସୁଗାର୍‍ଫ୍ରି ରସଗୋଲା ମିଳୁଥିବାବେଳେ ଶୁଖିଲା ମିଠା ବା ସନ୍ଦେଶରେ ବି ବିଭିନ୍ନ କିସମର ମିଠା ମିଳୁଛି। ଯାହାକି ଲୋକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରୁଛି।

ପୂର୍ବରୁ ରସାବଳୀ, ରସଗୋଲା, ଛେନା ମିଠା, ଗୋଲାପ ଜାମୁ, କାଲା ଜାମୁ, ପେଡ଼ା, ବରଫି, କାଜୁ ବରଫି ଇତ୍ୟାଦି ରହିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଲୋକଙ୍କ ଚାହିଦାକୁ ଦେଖି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଭିନ୍ନ ମିଠା ଦୋକାନରେ ‘ଥିମ୍‍ ମିଠା’ ବିକ୍ରି ହେଉଛି। ଏହି ମିଠା ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‍ ମିଠା, ପାନ ମିଠା, ପଦ୍ମ ମିଠା, ନଡ଼ିଆ ମିଠା, ଷ୍ଟ୍ରବେରୀ ମିଠା, ଛେନା ଜିଲାପି ଇତ୍ୟାଦି ଭଳି ଥିମ୍‍ ମିଠା ମିଳୁଛି। ଆଗକୁ ଆଲୋକର ପର୍ବ ଦୀପାବଳି ଆସୁଥିବାରୁ ବଜାରରେ ବିଭିନ୍ନ ଡିଜାଇନ୍‍ର ମିଠା ମିଳୁଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ହ୍ୱାଟସ୍‍ଆପର ବେଶ୍‍ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିବାବେଳେ ମିଠାରେ ଏଭଳି ଆକାର ବେଶ୍‍ ଆଦୃତି ଲାଭ କରିଛି। ଗୋଟିଏ ପିସ୍‍ ମିଠାର ଦାମ୍‍ ୨୫ଟଙ୍କା ରହିଛି। ସେହିପରି କାଜୁରେ ତିଆରି ପାନ ମିଠାରେ ପାନର ବିଭିନ୍ନ ମସଲା ଦିଆଯାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ପାନକୁ ଖାଇବାବେଳେ ପାନ୍‍ର ସ୍ୱାଦ ବାରି ହୋଇପଡୁଛି।

ରବିଟକିଜ୍‍ରେ ଥିବା ଭାଇଭାଇ ସୁଇଟ୍‍ ଷ୍ଟଲରେ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରାୟ ୨୫ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ପ୍ରକାରର ମିଠା ବିକ୍ରି ହେଉଛି। ନଡ଼ିଆ ଆକୃତିର ହୋଇଥିବା ଏହି ମିଠା ଦେଖିବାପାଇଁ ଯେଉଁଭଳି ନିଆରା ସ୍ୱାଦ ବି ନିଆରା। ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ପିସ୍‍ର ଦାମ୍‍ ୧୦ଟଙ୍କାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୩୫ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି।

ଶିଳପୁଆ ଆକୃତିର ରସଗୋଲା। ୧୪ଇଞ୍ଚର ଏହି ଗୋଟିଏ ମିଠାର ଦାମ୍‍ ୨୫୦ଟଙ୍କା। ରସଗୋଲା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆକୃତିର ମିଠା। ଗୋଲାକାର ଆକୃତିର ରସଗୋଲା ମିଳୁଥିବାବେଳେ ଶିଳପୁଆ ଆକାରର ଏହି ମିଠା ବେଶ୍‍ ଚାହିଦାରେ ରହିଛି। ସେହିପରି ଛୋଟ ଓ ବଡ଼ ଶିଳପୁଆ ମିଠା ବି ରହିଛି। ଯାହାର ଦାମ୍‍ ୫୦ଟଙ୍କାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୫ଶହ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି। ଏତେ ବଡ଼ ଶିଳପୁଆ ମିଠାର ଓଜନ ୧୨୫୦ଗ୍ରାମ୍‍ରୁ ଅଧିକ ହେବ। ସେହିପରି ଦହି, କଞ୍ଚାଲଙ୍କା, ଗାଜର, ଲୁଣକୁ ମିଶାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି ‘ଦହି ମିଠା’। ଆଗକୁ ଦୀପାବଳୀ ଆସୁଥିବାରୁ ଏଥର ଗ୍ରାହକଙ୍କ ନିକଟରେ କିଛି ନୂଆ ଢଙ୍ଗର ମିଠା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ବିଶେଷକରି ଦୀପାବଳୀକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆହୁରି ମିଠାର ଥିମ୍‍କୁ ନେଇ ଗିଫ୍ଟ ପ୍ୟାକ୍‍ କରାଯିବ ବୋଲି ମିଠା ଦୋକାନୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦଳାଇ କହିଛନ୍ତି। ଦିନକୁ ଦିନ ମିଠାର ଭେରାଇଟି ବଢ଼଼ିବା ସହ ଦାମ୍‍ ବି ବଢ଼ୁଛି। ଲୋକଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ହେଲା ଭଳି ମିଠା ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି।