ହ୍ୱାଟସ୍‌ଆପ୍‌ର ନୂଆ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚରକୁ (WhatsApp Username Feature) ନେଇ ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ମେଟା (Meta) ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ବିବାଦ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜର ସବିଶେଷ ଜବାବ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ମେଟାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ କମ୍ପାନୀକୁ ମାତ୍ର ତିନି ଦିନ ଭିତରେ ରିପୋର୍ଟ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଏହି ସମୟସୀମାକୁ ଜୁଲାଇ ୯ ତାରିଖ ଯାଏଁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।

ସରକାରଙ୍କ ଚିନ୍ତା: ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଠକେଇ ଆଶଙ୍କା

ନିକଟରେ ହ୍ୱାଟସ୍‌ଆପ୍ ନିଜର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚର ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଏହି ଫିଚର ଦ୍ୱାରା ୟୁଜରମାନେ ନିଜର ମୋବାଇଲ ନମ୍ବର ସେୟାର ନକରି କେବଳ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ। ମେଟାର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା ବା ପ୍ରାଇଭେସି ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ଏବଂ ଅପରିଚିତ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ନମ୍ବର ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିବ ନାହିଁ।

ତେବେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ଏବଂ ଦୂରସଞ୍ଚାର ବିଭାଗକୁ ଏହି ଫିଚରରେ ବିପଦ ନଜର ଆସିଛି। ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ବିନା ଫୋନ ନମ୍ବରରେ ନିଜର ପରିଚୟ ଗୋପନ ରଖି ଯୋଗାଯୋଗ କରିବା ସହଜ ହେଲେ, ଅନଲାଇନ ଠକେଇ, ଫିସିଂ (Phishing) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାଁରେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲି ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିବା ଭଳି ସାଇବର ଅପରାଧ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବାରେ ପୋଲିସ ଏବଂ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସରକାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତରେ ଫିଚର ରୋକିବାକୁ କଡା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ

ଏହିସବୁ ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଗତ ସପ୍ତାହରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମେଟା କୁ ଏକ ନୋଟିସ ପଠାଇ ଭାରତରେ ଏହି ଫିଚରର ରୋଲଆଉଟ୍ ବା ଶୁଭାରମ୍ଭକୁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ସରକାରଙ୍କ ବିନା ଅନୁମତି ଓ ବିଚାରବିମର୍ଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ ନହେବା ଯାଏଁ ଏହାକୁ ଦେଶରେ ଲାଗୁ ନକରିବାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ମେଟାର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି।

ଆଗକୁ କଣ ହେବ?

ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଠକରେ କମ୍ପାନୀ ନିଜ ଫିଚରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସରକାର ଏଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନଥିଲେ। ତେଣୁ, ଏକ ସବିଶେଷ ଲିଖିତ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ମେଟାକୁ ଏବେ ଜୁଲାଇ ୯ ଯାଏଁ ସମୟ ମିଳିଛି। ସରକାରଙ୍କ ତର୍ଜମା ଏବଂ ମେଟାର ଆଗାମୀ ଜବାବ ଉପରେ ହିଁ ଏହି ବିବାଦୀୟ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚରର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ଯଦି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନକଲି ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ତିଆରିକୁ ରୋକିବା ଦିଗରେ କୌଣସି ଠୋସ୍ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ ନକରାଯାଏ, ତେବେ ଭାରତରେ ଏହି ଫିଚରର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗିବା ଏକପ୍ରକାର ନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଦେଶରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସାଇବର ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ମେଟା (Meta) ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ (WhatsApp) ର ଆଗାମୀ 'ୟୁଜରନେମ୍' (Username) ଫିଚର୍ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ରୋକ୍ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମେଟାକୁ ଏକ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଆସନ୍ତା ୩ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ସାଇବର ଠକେଇ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚିନ୍ତା

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଶଙ୍କା ଯେ, ଏହି ନୂଆ ଫିଚର୍ ଆସିବା ପରେ ଠକମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ସହଜରେ ନିଜ ଜାଲରେ ଫସାଇପାରିବେ। ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା, ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମରେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିପାରନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଫିସିଂ (Phishing), ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ (Digital Arrest) ଓ ପରିଚୟ ଚୋରି ଭଳି ମାମଲା ଦ୍ରୁତଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ତେଣୁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ଶେଷ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ଭାରତରେ ଲାଗୁ ନକରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

କ'ଣ ଥିଲା ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ର ଯୋଜନା?

ୟୁଜରମାନଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା (Privacy) ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ନିକଟରେ ଏହି ନୂଆ ଫିଚର୍ ଆଣିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଏହି ଫିଚର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ୟୁଜରମାନେ ନିଜର ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ସେୟାର ନକରି କେବଳ ଏକ ୟୁନିକ୍ ୟୁଜରନେମ୍ (ଅତିବେଶୀରେ ୩୫ଟି ଅକ୍ଷର) ସାହାଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ରେ କାହା ସହ କଥା ହେବାକୁ ହେଲେ ଫୋନ୍ ନମ୍ବରର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ନୂଆ ଅପଡେଟ୍‌ରେ ତାହା ବଦଳିବାର ଯୋଜନା ଥିଲା।

ମେଟାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନୋଟିସ୍ ପରେ ମେଟା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ଏବଂ ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ୟୁଜରନେମ୍‌କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ବାରଣ କରାଯିବ ଅର୍ଥାତ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯିବ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂଆ ଫିଚର୍ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ, ତାହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୀକ୍ଷା ପରେ ହିଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ ବୋଲି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି᱾

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଖୁବଶୀଘ୍ର ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ WhatsApp (ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍) ର ନୂତନ 'ୟୁଜରନେମ୍' (Username) ଫିଚରର ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ନିକଟରେ କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଫିଚରରେ ୟୁଜରମାନେ ନିଜ ମୋବାଇଲ ନମ୍ବର ଲୁଚାଇ କେବଳ ଏକ ନିଆରା ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ। ତେବେ ଏହି ନୂତନ ସୁବିଧାର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ସାଇବର ଠକମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରତାରଣା କରିପାରନ୍ତି ବୋଲି ଭାରତ ସରକାର ଗଭୀର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

କ’ଣ ରହିଛି ସରକାରଙ୍କ ଆଶଙ୍କା?

ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଏହି ନୂଆ ଅପଡେଟ୍ ଦ୍ୱାରା ୟୁଜରଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା (Privacy) ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ। କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଅପରାଧୀମାନେ ଏହି ଫିଚରକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା, ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ନାମୀଦାମୀ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ନାମରେ ନକଲି ୟୁଜରନେମ୍ ତିଆରି କରିପାରନ୍ତି। ଫଳରେ ପରିଚୟ ଚୋରି (Impersonation) ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ (Online Fraud) ମାମଲା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ମେଟାକୁ ନୋଟିସ୍

ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁରକ୍ଷା ଓ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ନିରାପତ୍ତା ସହିତ ସରକାର କୌଣସି ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା କରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ନୂଆ ଫିଚରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଇନଗତ ଦିଗକୁ ଟିକନିଖି ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ। ଯଦି କୌଣସି ସୁରକ୍ଷା ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଯାଏ ବା କମ୍ପାନୀର ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିରାଶାଜନକ ରହେ, ତେବେ ମୂଳ କମ୍ପାନୀ Meta (ମେଟା) କୁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ନୋଟିସ୍ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରାଯାଇପାରେ। ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏଥିପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପକୁ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସାଇବର ଏକ୍ସପର୍ଟଙ୍କ ଚେତାବନୀ

ଭାରତ ଭଳି ଏକ ବୃହତ୍ତମ ବଜାରରେ ଯେଉଁଠାରେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ର କୋଟି କୋଟି ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। ଯଦିଓ କମ୍ପାନୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ରୋକିବା ପାଇଁ ସେଲିବ୍ରିଟି ଓ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାର ୟୁଜରନେମ୍ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯିବ, ତଥାପି ସାଇବର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସ୍କାମର୍ସମାନେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିବା ପାଇଁ ନୂଆ ଉପାୟ ବାହାର କରିପାରନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଟେଲିକମ୍ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ମେସେଜିଂ ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଏକ ପ୍ରାମାଣିକ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ, ତେଣୁ ଏହି ନୂଆ 'ୟୁଜରନେମ୍' ସିଷ୍ଟମ୍ ନିୟମ ସହ କେତେ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରଖୁଛି ତାହା ତଦନ୍ତ ପରେ ହିଁ ଜଣାପଡ଼ିବ।

ମେଟା (Meta) ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ (WhatsApp) ନିଜର କୋଟି କୋଟି ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି। କମ୍ପାନୀ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ନୂଆ ୟୁଜରନେମ୍ (Username) ଫିଚର ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହି ଫିଚର ମାଧ୍ୟମରେ ଏବେ କୌଣସି ଅପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜର ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଭଳି ଏବେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ୟୁଜରନେମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କନେକ୍ଟ ହୋଇ ଚାଟ୍ କରିହେବ।

ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚର କ'ଣ?

ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ରେ କାହା ସହ ଚାଟ୍ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟଙ୍କ ପାଖରେ ପରସ୍ପରର ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ରହିବା ଜରୁରୀ ଥିଲା। ମାତ୍ର ନୂଆ ଅପଡେଟ୍ ପରେ, ଯଦି ଆପଣ ଏକ ୟୁଜରନେମ୍ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଥିବା ନୂଆ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ। କମ୍ପାନୀର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଇଭେଣ୍ଟ, କ୍ଲାସ୍, ଅଫିସ୍ କିମ୍ବା ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ଯୋଡ଼ି ହେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନମ୍ବର ସେୟାର କରିବାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ମଣନ୍ତି ନାହିଁ। ୟୁଜରମାନଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା (Privacy) କୁ ଅଧିକ ମଜବୁତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

କିପରି କରିବେ ରିଜର୍ଭ?

ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ର ୩ ବିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଅଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏକାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପସନ୍ଦ ସମାନ ହୋଇପାରେ। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କମ୍ପାନୀ ଫିଚରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଲଞ୍ଚ୍ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ୟୁଜରନେମ୍ ରିଜର୍ଭେସନ୍ (Username Reservation) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଆପଣ ନିଜ ମୋବାଇଲରେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଆପ୍‌କୁ ଅପଡେଟ୍ କରିବା ପରେ Settings > Account > Username କୁ ଯାଇ ନିଜ ପସନ୍ଦର ୟୁଜରନେମ୍ ଦେଇ ରିଜର୍ଭ କରିପାରିବେ। ଯଦି ଆପଣ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍ (Instagram) କିମ୍ବା ଫେସବୁକ୍ (Facebook) ରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ସମାନ ୟୁଜରନେମ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କ୍ଲେମ୍ କରିପାରିବେ।

ୟୁଜରନେମ୍ ଜେନେରେଟର

ଯଦି କୌଣସି ୟୁଜରଙ୍କୁ ନିଜର ନାମ ବାଛିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଏକ ୟୁଜରନେମ୍ ଜେନେରେଟର (Username Generator) ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଏହି ଫିଚରଟି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଜାରି କରାଯିବ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଫିଚର ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ, ସେଠାରେ ୟୁଜରମାନଙ୍କୁ ଆପ୍ ଭିତରେ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଜରିଆରେ ସୂଚିତ କରାଯିବ ବୋଲି କମ୍ପାନୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ (WhatsApp) ନିଜ ୟୁଜରମାନଙ୍କ ପ୍ରାଇଭେସି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଫିଚର୍ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଫଟୋ, ଭିଡିଓ ଏବଂ ଭଏସ୍ ନୋଟ୍ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା ‘ଭିୟୁ ୱାନ୍ସ’ (View Once) ସୁବିଧା ଏବେ ଟେକ୍ସଟ୍ ମେସେଜ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଏହି ଫିଚର୍ ଆସିବା ପରେ, ପଠାଯାଇଥିବା ଟେକ୍ସଟ୍ ମେସେଜକୁ ରିସିଭର୍ ଥରେ ପଢ଼ିସାରିଲା ପରେ ତାହା ଆପେଆପେ ଡିଲିଟ୍ ହୋଇଯିବ।

କିପରି କରିବେ ବ୍ୟବହାର?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଫିଚର୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ବିଟା ଭର୍ସନ୍ ୨.୨୬.୨୨.୭ (Beta 2.26.22.7) ରେ ଟେଷ୍ଟିଂ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରହିଛି। ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ ହେବ। ୟୁଜରମାନେ ମେସେଜ୍ ଟାଇପ୍ କରିବା ପରେ ସେଣ୍ଡ୍ (Send) ବଟନ୍ ଉପରେ ଲଙ୍ଗ୍-ପ୍ରେସ୍ (long-press) କରିବେ, ଯାହାଫଳରେ ଏକ ନୂତନ ମେନ୍ୟୁ ଆସିବ ଏବଂ ସେଠାରୁ “Send as view once” ବିକଳ୍ପକୁ ବାଛିପାରିବେ। ରିସିଭର୍ ଉକ୍ତ ମେସେଜକୁ ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ତାହା କେବଳ ଥରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ ଏବଂ ପରେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଗାୟବ ହୋଇଯିବ।

ପ୍ରାଇଭେସି ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ

ମେଟା (Meta) ର ଏହି ଅପଡେଟ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋପନୀୟ ବା ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ତଥ୍ୟ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ପ୍ରକାରର ମେସେଜକୁ ରିସିଭର୍ କପି (Copy), ଫରୱାର୍ଡ (Forward) କିମ୍ବା ସେଭ୍ (Save) କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଥିସହିତ, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଏହି ‘ଭିୟୁ ୱାନ୍ସ’ ମେସେଜଗୁଡ଼ିକର ସ୍କ୍ରିନସଟ୍ (Screenshot) କିମ୍ବା ସ୍କ୍ରିନ୍ ରେକର୍ଡିଂ (Screen Recording) ନେବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଟକଣା ଲଗାଇବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିବ ନାହିଁ।

କେବେ ମିଳିବ ଏହି ସୁବିଧା?

ଏହି ସୁବିଧା ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ସୀମିତ ବିଟା ୟୁଜରଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଛି। କମ୍ପାନୀର ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ଏହି ଫିଚରର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପରେ, ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଏହା ସାଧାରଣ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୟୁଜରଙ୍କ ପାଇଁ ଷ୍ଟେବଲ୍ ଅପଡେଟ୍ ଜରିଆରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ୟୁଜରଙ୍କ ମେସେଜିଂ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଆହୁରି ସୁରକ୍ଷିତ କରିବ।

ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଇନଷ୍ଟାଣ୍ଟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ (WhatsApp) ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଖବର । ଆଗାମୀ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮, ୨୦୨୬ ଠାରୁ କୋଟି କୋଟି ପୁରୁଣା ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନରେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେବ । ମେଟା (Meta) ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଏହି କମ୍ପାନୀ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ନୂଆ ଫିଚର ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି ।

କେଉଁ ଫୋନରେ ବନ୍ଦ ହେବ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ୬.୦ (Android 6.0) ରୁ ପୁରୁଣା ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମରେ ଚାଲୁଛି, ସେମାନେ ଆଉ ଏହି ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ୫.୦ (Android 5.0) ଏବଂ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ୫.୧ (Android 5.1) ଭର୍ସନରେ ଚାଲୁଥିବା ଡିଭାଇସ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ ତାରିଖ ପରେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ । ତେବେ, ଆଇଓଏସ (iOS 15.1) କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ନୂଆ ଅପଡେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଆଇଫୋନ୍ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ।

କାହିଁକି ନିଆଗଲା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି?

ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ସମୟ ସମୟରେ ନିଜର ନିରାପତ୍ତା (Security), ଭିଡିଓ କଲିଂ, ଏଣ୍ଡ୍-ଟୁ-ଏଣ୍ଡ୍ ଏନକ୍ରିପସନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୂଆ ଫିଚରଗୁଡ଼ିକୁ ଅପଡେଟ୍ କରିଥାଏ । ପୁରୁଣା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍‌ର ହାର୍ଡୱେର୍ ଏବଂ ସଫ୍ଟୱେର୍ ଏହି ଆଧୁନିକ ଫିଚରଗୁଡ଼ିକୁ ସପୋର୍ଟ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ । ତେଣୁ, ଆପ୍‌ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଏବଂ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଡାଟା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କମ୍ପାନୀ ପୁରୁଣା ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମରୁ ସପୋର୍ଟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରୁଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରାୟ ୩ ନିୟୁତ (3 million) ବ୍ୟବହାରକାରୀ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ।

ୟୁଜର୍ସ ଏବେ କ'ଣ କରିବେ?

ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାକୁ ଥିବା ୟୁଜର୍ସଙ୍କୁ ଆପ୍ ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ଏକ ଆଲର୍ଟ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଦିଆଯାଉଛି । ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ବହୁତ ପୁରୁଣା, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ନିଜର ଜରୁରୀ ଚାଟ୍ ଏବଂ ମିଡିଆ ଫାଇଲ୍‌କୁ ଗୁଗୁଲ୍ ଡ୍ରାଇଭ୍ (Google Drive) କିମ୍ବା ଲୋକାଲ୍ ଷ୍ଟୋରେଜ୍‌ରେ ବ୍ୟାକଅପ୍ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ । ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ସେବା ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବା ପାଇଁ ୟୁଜର୍ସଙ୍କୁ ନିଜ ଫୋନ୍‌ର ସଫ୍ଟୱେର୍ ଅପଡେଟ୍ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ କିମ୍ବା ଏକ ନୂଆ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ କିଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ WhatsApp ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅନେକ ୟୁଜର୍ସଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡୁଛି। କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ, ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅନେକ ୟୁଜର୍ସ ଏହି ସମସ୍ୟା ଭୋଗୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ରେ ନା ମେସେଜ୍ ଆସୁଛି, ନା ଯାଉଛି। ଏପରିକି ଆପ୍ ହଠାତ୍ ହ୍ୟାଙ୍ଗ୍ (କାମ ନକରିବା) ହୋଇଯାଉଥିବା ନେଇ ଅନେକ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।

ହଠାତ୍ ହ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ହେଉଛି ଆପ୍

ୟୁଜର୍ସଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନେ ନିଜ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଅନେକ ଅସୁବିଧା ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ମେସେଜ୍ ପଠାଇବା କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ କରିବା ସମୟରେ ଆପ୍ ଅଟକି ଯାଉଛି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ରେଡିଟ୍ (Reddit) ରେ ଜଣେ ୟୁଜର୍ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କର ମେସେଜିଂ ଆପ୍ କିଛି ଦିନ ହେବ ସଠିକ୍ ଭାବେ କାମ କରୁନାହିଁ। ମେସେଜ୍ ରିସିଭ୍ କରିବା କିମ୍ବା ସେଣ୍ଡ୍ କରିବା ପରେ ହଠାତ୍ କିଛି ସେକେଣ୍ଡ୍ ପାଇଁ ଆପ୍ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଉଛି ବା ଅଟକି ଯାଉଛି।

ଅନ୍ୟ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଏହି ପୋଷ୍ଟ ପରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ WhatsApp ୟୁଜର୍ସ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଅନୁଭୂତି ସେୟାର କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ମାନିଛନ୍ତି। ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ବାରମ୍ବାର କ୍ରାସ୍ କିମ୍ବା ହ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ବହୁତ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି। ତେବେ, ଏହି ସମସ୍ୟା କାହିଁକି ଉପୁଜିଛି ସେ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିପାରି ନାହିଁ।

ସମସ୍ତ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ ଏହି ସମସ୍ୟା

ଧ୍ୟାନ ଦେବାର କଥା ହେଉଛି, ଏହି ଅସୁବିଧା ସମସ୍ତ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ସହ ହେଉନାହିଁ। କେବଳ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଏହି ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି (Technical Glitch) ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ବି ଆପ୍ ହ୍ୟାଙ୍ଗ୍ କରୁଛି କିମ୍ବା ମେସେଜ୍ ଯିବା-ଆସିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଛି, ତେବେ ଆପ୍‌କୁ ଅପଡେଟ୍ କରିବା କିମ୍ବା ଫୋନ୍ ରିଷ୍ଟାର୍ଟ କରିବା ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରତିକାର ହୋଇପାରେ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଆମେରିକାର ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋ କୋର୍ଟ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଶିଶୁ ଯୌନ ଶୋଷଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିଶୁଣି ଲୁଚାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ମେଟା (Meta) କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଛି। କୋର୍ଟ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ୩୭୫ ନିୟୁତ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୩୨୩ ନିୟୁତ ୟୁରୋ) ର ଜୋରିମାନା ଲଗାଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରାୟ ସାତ ସପ୍ତାହ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରେ ଜୁରୀ ମେଟାକୁ ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋର ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ନେଇ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଶିଶୁ ଶୋଷଣ ମାମଲାରେ ଜୁରୀ ମେଟା ବିପକ୍ଷରେ ରାୟ ଦେବା ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଘଟଣା। ଫେସବୁକ୍, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍, ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍ ଏବଂ ଥ୍ରେଡ୍ସ ଭଳି ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ମାଲିକାନା ରଖିଥିବା ମେଟା, ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ମିଥ୍ୟା ଓ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଜୁରୀ ହୃଦବୋଧ କରିଛନ୍ତି।

ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋର ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ୍ ରାଉଲ୍ ଟୋରେଜ୍ (Raúl Torrez) ଏହି ରାୟକୁ ଏକ ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ କମ୍ପାନୀ ଶିଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଅପେକ୍ଷା ନିଜର ଲାଭକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଅଭାବର ଅନୁଚିତ ଫାଇଦା ଉଠାଇବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କମ୍ପାନୀ କରିଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୫,୦୦୦ ଡଲାର ହିସାବରେ ଏହି ବିଶାଳ ଜୋରିମାନା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ରାୟକୁ ନେଇ ମେଟା ନିଜର ଅସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି ଏବଂ ଉପର କୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରିବ ବୋଲି କହିଛି। ମେଟାର ମୁଖପାତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କମ୍ପାନୀ ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରୁଛି। ଯଦିଓ ଏହି ଜୋରିମାନା ରାଶି ବହୁତ ବଡ଼ ଲାଗୁଛି, ତଥାପି ଏହା ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟରମାନେ ଦାବି କରୁଥିବା ୨.୨ ବିଲିୟନ ଡଲାର ର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ମାତ୍ର। ବର୍ତ୍ତମାନ ମେଟାର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଛି।

ଆସନ୍ତା ମେ ମାସରେ ଏହି ବିଚାରର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ବିଚାରପତି ସ୍ଥିର କରିବେ ଯେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତିର ଭରଣା ପାଇଁ କମ୍ପାନୀ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରିବ କି ନାହିଁ। ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରି ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ମେଟା ଆମେରିକାରେ ଆହୁରି ହଜାର ହଜାର ମାମଲାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଅନେକ ଦେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ତଥ୍ୟ ବା ଡାଟା ସେୟାରିଂକୁ ନେଇ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଏବଂ ଏହାର ମୂଳ କମ୍ପାନୀ ମେଟା (Meta) କୁ କଡ଼ା ଭର୍ତ୍ସନା କରିଛନ୍ତି। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ନାମରେ ନାଗରିକଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା ଅଧିକାର (Right to Privacy) ସହିତ ସାଲିସ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। କୋର୍ଟ କଡ଼ା ଶବ୍ଦରେ କମ୍ପାନୀକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ନିୟମ ପାଳନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଭାରତ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ।

ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଆମେରିକା ଭିତ୍ତିକ ଏହି କମ୍ପାନୀକୁ ତାଗିଦ୍ କରି କହିଛନ୍ତି, "ଆପଣ ଗୋପନୀୟତା ସହ ଖେଳିପାରିବେ ନାହିଁ... ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆମର ଡାଟାର ଗୋଟିଏ ଅଙ୍କ ମଧ୍ୟ ସେୟାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବୁ ନାହିଁ।" ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଶୋଷଣକୁ କୌଣସି ମତେ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ଶୁଣାଣି ମୁଖ୍ୟତଃ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପର ୨୦୨୧ ମସିହାର "ଟେକ୍ ଇଟ୍ ଅର୍ ଲିଭ୍ ଇଟ୍" (ଗ୍ରହଣ କର ନଚେତ୍ ଛାଡ଼ିଦିଅ) ଗୋପନୀୟତା ନୀତି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ଅଭ୍ୟାସକୁ "ସାମ୍ବିଧାନିକତାର ଉପହାସ" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଜଷ୍ଟିସ୍ ବାଗଚି କହିଛନ୍ତି ଯେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ସହମତି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ତାହା ପ୍ରକୃତରେ "ମାନୁଫାକ୍ଚରଡ୍ କନସେଣ୍ଟ" ବା ଜୋର ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ସହମତି। ବିଜ୍ଞାପନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ୟୁଜରଙ୍କ ଡାଟା ସେୟାର କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏକ ସତ୍ୟପାଠ ଦାଖଲ କରିବାକୁ କୋର୍ଟ ମେଟାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପୂର୍ବରୁ କମ୍ପିଟିଶନ୍ କମିଶନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (CCI) ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଉପରେ ୨୧୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜରିମାନା ଲଗାଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ କମ୍ପାନୀ ପୈଠ କରିସାରିଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ ମୁକୁଳ ରୋହତଗୀ ଏବଂ କପିଲ ସିବଲ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ତେବେ କୋର୍ଟ ମେଟା ଏବଂ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପକୁ ବିସ୍ତୃତ ଜବାବ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ସମୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମାମଲାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୁଣାଣି ଆସନ୍ତା ସୋମବାର (ଫେବୃଆରୀ ୯) ପାଇଁ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା ଓ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ମେଟା ଏକ ନୂତନ AI ଟୁଲ୍ ‘ଇମାଜିନ’କୁ ଲଞ୍ଚ୍ କରିଛି । ‘ଇମାଜିନ’ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆପଣ ଯେକୌଣସି ଫଟୋ କିମ୍ବା ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ତିଆରି କରିପାରିବେ। ଆପଣଙ୍କୁ କେବଳ ଲେଖିବାକୁ ପଡିବ। ଏହାପରେ ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ଲେଖିଥିବା ପ୍ରତିଛବି ତିଆରି କରି ଦେବ।

ମେଟାର ‘ଇମାଜିନ’  ହେଉଛି ଟେକ୍ସ-ଟୁ- ଇମେଜ ଟୁଲ୍ । ଏହି ଟୁଲ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ମେଟା ଆଇଡି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡିବ।  ଆପଣ Gmail, ଫେସବୁକ୍ ଆଇଡି କିମ୍ବା ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ ଆଇଡି ସାହାଯ୍ୟରେ ମେଟା ଆଇଡି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ।

‘ଇମାଜିନ’ ଟୁଲକୁ ପ୍ରାଥମିକ ଭାବେ ଆମେରିକାରେ ଲଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ଏହାକୁ  imagine.meta.com କୁ ଯାଇ ଲାଭ ଉଠାଇ ପାରିବେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ଏହା ଅରମ୍ଭ ହୋଇ ନହିଁ।

ମେଟା କହିଛି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ୱେବ୍ ସଂସ୍କରଣ ରିଲିଜ୍ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏହା ମୋବାଇଲ୍ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ସେତେବେଳେ ଏହା ୱେବ୍ ସଂସ୍କରଣ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଫଳାଫଳ ଦେବ। ମେଟା ଏହି ଟୁଲର ବବିଷୟରେ ଏକ ବ୍ଲଗରେ ସୂଚନା ଦେଇଛି।

ଏହି ଟୁଲ୍ ବ୍ୟତୀତ ମେଟା ଏହାର ଦୁଇଟି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଫେସବୁକ୍ ଏବଂ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ ପାଇଁ AI ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଫଳରେ ଫେସବୁକ୍ ଏବଂ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ କମେଣ୍ଟ ପାଇଁ AI ସୃଷ୍ଟି ସଜେସନ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ରି-ଇମାଜିନ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ଫିଚର ଫେସବୁକ୍ ମେସେଞ୍ଜର ଏବଂ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି। । ମେଟା ଏକ AI ଫିଚର ଉପରେ କାମ କରୁଛି ଯାହା ପରେ ଆପଣ ଜନ୍ମ ଦିନର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଆଗୁଆ ଡ୍ରାଫ୍ଟ କରି ରଖିପାରିବେ ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଉଭୟ ଫେସବୁକ ଓ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍‌ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ରିଷ୍ଟୋର୍‌ କରିଛି ମେଟା । ବ୍ୟାନ୍‌ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୨ ବର୍ଷ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଫେସବୁକ୍‌ ଓ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍‌ ଆକାଉଣ୍ଟ୍‌ ରିଷ୍ଟୋର୍‌ ହୋଇଛି ବୋଲି ମେଟା ପକ୍ଷରୁ ଘୋଷଣା ହୋଇଛି।

୨୦୨୧ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ଆମେରିକାରେ ହୋଇଥିବା କ୍ୟାପିଟଲ୍‌ ହିଲ୍‌ ଦଙ୍ଗା ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସୋସିଆଲ୍‌ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ୨ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା। ରିଷ୍ଟୋର କରିବା ସହ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି ମେଟା । ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ ପୁଣି ଥରେ ସୋସିଆଲ୍‌ ମିଡିଆ ନୀତି ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ଯ କଲେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜରିମାନା ଲାଗୁ କରାଯିବ ବୋଲି ମେଟା ସୂଚାଇ ଦେଇଛି । ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ୨୩ ମିଲିୟନ୍‌ ଫଲୋର୍ସ ଥିଲେ ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ(ଏଜେନ୍ସି): ସାରା ବିଶ୍ବକୁ ଏବେ ଘାରିଛି ମାନ୍ଦାବସ୍ଥାର ଭୟ। ଏହି ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ବିଶ୍ବର ନାମୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକର ସ୍ଥିତିକୁ ଦୋହଲାଇଦେଲାଣି। ବିଶେଷ କରି ଟେକ୍‌ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ଏବେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଭୟରେ ଆଗୁଆ ସେମାନଙ୍କର କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଛୁଟି କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ଆମେରିକାରୁ ଏହି ଛଟେଇ ପର୍ବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମେ ଟ୍ୱିଟର ପରେ ମେଟା (ଫେସବୁକ୍) ଓ ଏବେ ଇ-କମର୍ସ କମ୍ପାନୀ ଆମାଜନ ତା’ର କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଛଟେଇ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଫଳରେ କମ୍ପାନୀରୁ ୩୫୦୦ରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଚାକିରି ଯାଇଛି। ବିଶ୍ବର ଏହି ସର୍ବବୃହତ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ଖୁଚୁରା ଷ୍ଟୋର୍ ଏହାର କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପିଙ୍କ୍ ସ୍ଲିପ୍ ଧରାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି। ଆମାଜନରେ ଛଟେଇ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ ନୂଆ ନିଯୁକ୍ତି ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛି।

ଟ୍ୱିଟର ଏବଂ ମେଟାରେ ଛଟେଇ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମାଜନର କର୍ମଚାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାକିରି ହରାଇବାକୁ ବିପଦରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଛଟେଇ ଅଭିଯାନରେ କମ୍ପାନୀ ବିଶେଷ କରି ଏହାର ରୋବୋଟିକ୍ସର ସବୁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ବିଦା କରିଛି। କମ୍ପାନୀର ଆର୍ଥିକ ଆହ୍ବାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛି। ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଫେସବୁକର ସହଯୋଗୀ କମ୍ପାନୀ ମେଟା ଏହାର ୧୧,୦୦୦ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବାହାର ରାସ୍ତା ଦେଖାଇଥିଲା।

ଲିଙ୍କଡ ଇନ୍‌ ତଥ୍ୟ ମୁତାବକ କମ୍ପାନୀର ରୋବୋଟିକ୍ସ ଡିଭିଜନରେ ଅନୁନ୍ୟ ୩,୭୬୬ କର୍ମଚାରୀ କାମ କରୁଥିଲେ। ତେବେ କେତେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ବାହାର କରାଯାଇଛି ସେ ନେଇ ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ କିଛି ତଥ୍ୟ ମିଳିନାହିଁ। ସେହିପରି ୱାଲଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଆମାଜନ୍‌ ଲାଭ କରିପାରୁ ନ ଥିବା ତା’ର କିଛି ୟୁନିଟ୍‌ର କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ନୂଆ ଚାକିରି ଖୋଜିବା ଲାଗି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବା ଜଣାପଡିଛି। କାରଣ ଆମାଜନ୍‌ର ଏପରି ପ୍ରକଳ୍ପ ହୁଏତ ବନ୍ଦ ହୋଇପାରେ। କମ୍ପାନୀର ପ୍ୟୁପିଲ ଏକ୍ସପିରିଏନ୍ସ ଏଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସିନିୟର ଭାଇସ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ବେଥ୍ ଗେଲେଟି ତାଙ୍କ ମେମୋରେ ‘ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଓ ଗତ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଆମେ କେତେ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛୁ ଦେଖିବା ପରେ ଗତ ସପ୍ତାହରେ ନୂଆ ନିଯୁକ୍ତିରେ ବିରାମ ଲଗାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା’ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବିଜନେସ୍‌ରେ ଯାହା କିଛି ବି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ତା ଉପରେ ନଜର ରଖା ଯାଇଛି। ଯାହା ବୁଝାପଡୁଛି ସେହି ଅନୁସାରେ ବିଜନେସ୍‌କୁ ଆଡଜେଷ୍ଟ କରାଯିବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ମେମୋରେ କମ୍ପାନୀ କିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ନିଯୁକ୍ତି ଜାରି ରହିବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏଥିରୁ ଯେଉଁମାନେ ଚାକିରି ଛାଡି ଯିବେ ସେହି ସବୁ ପଦବୀ ପୁଣି ପୁରଣ କରାଯିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି। ତେବେ ନିଯୁକ୍ତି ଛଟେଇ କମ୍ପାନୀରେ ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଅବସରରେ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।