ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ 'ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ' (Abraham Accords) ର ଚାପରେ ଏବେ ଫସିଯାଇଛି ପାକିସ୍ତାନ। ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ଅଡ଼ୁଆରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍‌କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥନ ଓ ନିଜ ଆଦର୍ଶଗତ କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରୁଛି।

କ'ଣ ଏହି ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ?

ଏହି ରାଜିନାମାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗର ସମାଧାନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ଆମେରିକା ଏହାକୁ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ବୋଲି କହୁଥିବା ବେଳେ, ସମାଲୋଚକମାନେ ଏହାକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଏବେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏହାକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ଇରାନ ସହ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ବଡ଼ ଡିଲ୍‌ର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶକୁ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନର ପାରମ୍ପରିକ ନୀତି

ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ମନା କରିଆସୁଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସରକାରୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୬୭ ମସିହାର ସୀମା ଆଧାରରେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ ରାଜଧାନୀ କରି ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ନିଜକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ବୋଲି ଦାବି କରେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ପାସପୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥାଏ ଯେ ଏହା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପାଇଁ ବୈଧ ନୁହେଁ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚାପ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ଅଡ଼ୁଆ

ଟ୍ରମ୍ପ୍ ପ୍ରଶାସନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଉଛି। ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦେଶର ଖରାପ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମରିକ ସହାୟତା ଜରୁରୀ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ଧାର୍ମିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ବିରୋଧର ଭୟ ରହିଛି। ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଦେଶରେ ଥିବା ଇସଲାମୀୟ ସଂଗଠନ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥକ ଜନତାଙ୍କର ଆକ୍ରୋଶର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ପଷ୍ଟୋକ୍ତି

ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏବଂ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସକୁ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନା କରାଯାଇଛି। ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ୍ ହେବ ନାହିଁ। ସେ କହିଥିଲେ, କେହି ଆମକୁ ପଚାରି ନାହାନ୍ତି କି ଆମେ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ ହେବୁ ନାହିଁ, ପାକିସ୍ତାନ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବ ନାହିଁ।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବଡ଼ ଝିଅ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ହୋଇଛି। ଇରାନର ସାମରିକ ବାହିନୀ 'ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ' (IRGC) ଠାରୁ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ବିପଜ୍ଜନକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଏହି ହତ୍ୟା ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା।

ନିକଟରେ ତୁର୍କୀରୁ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆତଙ୍କବାଦୀକୁ ଆମେରିକାକୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଆମେରିକୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଇରାନୀୟ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡର କାସିମ୍ ସୁଲେମାନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ରଚିଥିଲା।

ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଆତଙ୍କବାଦୀର ପରିଚୟ ଏବଂ ଯୋଜନା

ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ୩୨ ବର୍ଷୀୟ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଆତଙ୍କବାଦୀର ନାମ ମହମ୍ମଦ ବାକିର ସାଦ ଦାଉଦ ଅଲ-ସାଦି ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି। ସେ ଇରାକର ନାଗରିକ ଏବଂ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ କତାଏବ ହିଜବୁଲ୍ଲା ସହ ଜଡିତ ଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଦି ନ୍ୟୁୟର୍କ ପୋଷ୍ଟ'ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଲ-ସାଦି ପାଖରୁ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଫ୍ଲୋରିଡା ସ୍ଥିତ ବାସଭବନର ଏକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ ଜବତ କରାଯାଇଛି।

ସେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଆମେରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଇ ଲେଖିଥିଲା ଯେ, "ତୁମର ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାସାଦ କିମ୍ବା ସିକ୍ରେଟ୍ ସର୍ଭିସ୍ କେହି ବି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।"

ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ଥିଲା ଜିଦ୍

ପୂର୍ବତନ ଇରାକୀ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏଣ୍ଟିଫାଦ କାନବାର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସୁଲେମାନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଲ-ସାଦି ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହୁଥିଲା, "ସେମାନେ ଯେପରି ଆମ ଘର ଜାଳିଦେଲେ, ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଘର ସେହିଭଳି ଜାଳିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଇଭାଙ୍କାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଜରୁରୀ।"

ଗତ ମେ ୧୫ ତାରିଖରେ ଅଲ-ସାଦିକୁ ତୁର୍କୀରେ ଗିରଫ କରାଯିବା ପରେ ଆମେରିକାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ତା' ନାମରେ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ୧୮ଟି ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ଉଦ୍ୟମର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଇହୁଦୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ଅଧିକ ସତର୍କ ହୋଇପଡିଛି।

ଇରାନ ବିପକ୍ଷରେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଫେବୃଆରୀ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକାର ପ୍ରାୟ ୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ଏମକ୍ୟୁ-୯ ରିପର୍ ଡ୍ରୋନ୍ (MQ-9 Reaper drones) ନଷ୍ଟ ହୋଇସାରିଲାଣି ବୋଲି ଏକ ନୂତନ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଡ୍ରୋନ୍ ଧ୍ୱଂସ

ବ୍ଲୁମବର୍ଗର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତିକମରେ ୨୪ଟି ଏବଂ ସମ୍ଭବତଃ ୩୦ଟି ଏମକ୍ୟୁ-୯ ରିପର୍ ଡ୍ରୋନ୍ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଏହି କ୍ଷତି ପେଣ୍ଟାଗନର ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ମୋଟ ଡ୍ରୋନ୍ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନେକ ଡ୍ରୋନକୁ ଇରାନୀ ସେନା ଆକାଶରେ ହିଁ ଗୁଳି କରି ଖସାଇ ଦେଇଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଅପରେସନ୍ ସମୟରେ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

ଗୋଟିଏ ଡ୍ରୋନର ମୂଲ୍ୟ ୩୦ ମିଲିୟନ ଡଲାର

ଜେନେରାଲ ଆଟୋମିକ୍ସ (General Atomics) ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ଡ୍ରୋନଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କ୍ୟାମେରା, ସେନ୍ସର ସମେତ ହେଲଫାୟାର ମିସାଇଲ୍ (Hellfire missiles) ଏବଂ ଜେଡିଏଏମ୍ (JDAM) ବୋମା ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡ୍ରୋନର ମୂଲ୍ୟ ପାଖାପାଖି ୩୦ ମିଲିୟନ ଡଲାର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି କ୍ଷତି ଆମେରିକା ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ରିପର୍ ଡ୍ରୋନର ଉତ୍ପାଦନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଏହାର ଭରଣା କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିବ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପେଣ୍ଟାଗନ୍ ପାଖରେ ମାତ୍ର ୧୦ଟି ଆଭେଞ୍ଜର୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ଥିବାରୁ ବିକଳ୍ପ ସୀମିତ ରହିଛି।

'ଅପରେସନ୍ ସ୍ଲେଜହ୍ୟାମର୍' ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ଏହା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧର ବୃଦ୍ଧି ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିପାରେ। ଏନବିସି (NBC) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ୱାଶିଂଟନ୍ ଏହି ସାମରିକ ଅଭିଯାନର ନାମ ବଦଳାଇ 'ଅପରେସନ୍ ସ୍ଲେଜହ୍ୟାମର୍' (Operation Sledgehammer) ରଖିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ସେନା ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଆମେରିକା ଏକ ଇରାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ଜବତ କରିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଉପରେ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ବାତିଲ କରିବାର ଠିକ୍ ପରେ ପରେ ଏହି ନାବିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

କିପରି ହେଲା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ?

ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଅନୁଯାୟୀ, ଜବତ ହୋଇଥିବା ଏହି ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କରର ନାମ ହେଉଛି ଏମ୍/ଟି ମାଜେଷ୍ଟିକ୍ ଏକ୍ସ (M/T Majestic X)। ଇରାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କଟକଣାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ତେଲ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଅଟକାଯାଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଜାହାଜଟି ଚୀନର ଝୋଉଶାନ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଜାହାଜକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗରୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଛି।

ଇରାନର 'ଡାର୍କ ଫ୍ଲିଟ୍' ଉପରେ ନଜର

ଆମେରିକା ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନର ଗୁପ୍ତ ତେଲ କାରବାର ନେଟୱର୍କ ବା 'ଡାର୍କ ଫ୍ଲିଟ୍' ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କଟକଣାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଇରାନ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଏହାପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏମ୍/ଟି ଟିଫାନି (M/T Tifani) ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ମଧ୍ୟ ଜବତ କରିଥିଲା। ଆମେରିକା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଇରାନକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଉଥିବା ଯେକୌଣସି ବେଆଇନ ନେଟୱର୍କକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅଭିଯାନ ଜାରି ରହିବ।

ବିଶ୍ୱ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଆମେରିକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ଭାରତ ମହାସାଗର ଏବଂ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ଆମେରିକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ 'ଜଳଦସ୍ୟୁତା' ଏବଂ 'ସଶସ୍ତ୍ର ଲୁଟ୍' ଆଖ୍ୟା ଦେଇ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରିଛି।

ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ରୁଷିଆରୁ ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଆସୁଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଉପରେ ଥିବା କଟକଣା କୋହଳ ଅବଧିକୁ ଆମେରିକା ଆଉ ୩୦ ଦିନ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ନୂତନ ଘୋଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ରିହାତିର ଅବଧି ଜୁନ ୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଳବତ୍ତର ରହିବ। ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଜେରୀ ସେକ୍ରେଟାରୀ (ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀ) ସ୍କଟ୍ ବେସେଣ୍ଟ୍ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଏକ୍ସ'ରେ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ରିହାତି କେବଳ ସେହି ତୈଳ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୁଦ୍ରରେ ଜାହାଜରେ ରହିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ସାଧାରଣ ଲାଇସେନ୍ସ ବିଶ୍ୱର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବଜାରକୁ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା ସହିତ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଖରେ ତୈଳ ପହଞ୍ଚିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ।" ଏହାଦ୍ୱାରା ଶସ୍ତା ତୈଳ ମହଜୁଦ କରିବାର ଚୀନର କ୍ଷମତାକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

ଭାରତ ଭଳି ବୃହତ୍ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶ ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ:

ଯୋଗାଣରେ ନାହିଁ ବାଧା: ରିହାତି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଫଳରେ ରୁଷିଆରୁ ବାହାରି ସାରିଥିବା ଏବଂ ବାଟରେ ଥିବା ତୈଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ବିନା କୌଣସି ଆଇନଗତ ସମସ୍ୟାରେ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ତୈଳ ଅଭାବର ଆଶଙ୍କା ଦୂର ହୋଇଛି।

ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ତୈଳ ମିଳିବ: ରୁଷିଆ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ପାଇଁ ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ପାଲଟିଛି। ନୂତନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନାରୀ ଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ଆଇନଗତ ବିପଦ ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରବାହକୁ ବଜାୟ ରଖିପାରିବେ।

ଅସ୍ଥିର ବାତାବରଣ: ବାରମ୍ବାର କେବଳ ୩୦ ଦିନ ପାଇଁ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମାଧାନ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚୁକ୍ତି କରିବା ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର ହେଉଛି।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା: ଅବଶ୍ୟ, ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ରୁଷିଆରୁ ତୈଳ କ୍ରୟ ଜାରି ରଖିବ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମେରିକାର ଏହି ରିହାତି ଭାରତକୁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସେୟାର ବଜାର କାରବାରକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଖୁଲାସା ହୋଇଛି, ଯାହା ପୂରା ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୈତିକ ଜଗତରେ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସଦ୍ୟତମ ଆର୍ଥିକ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଟ୍ରମ୍ପ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ପରାମର୍ଶଦାତାମାନେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାତ୍ର ୯୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୩,୭୦୦ରୁ ଅଧିକ ଷ୍ଟକ୍ ଟ୍ରେଡ୍ କରିଛନ୍ତି।

ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍‌ରେ ହଡ଼କମ୍ପ

ଏତେ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏତେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ସେୟାର କିଣାବିକା ଦେଖି ଆମେରିକୀୟ ସେୟାର ବଜାର ତଥା ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକଟ କରିଛି। ଆର୍ଥିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହି କାରବାରର ପରିମାଣ ଏବଂ ସମୟକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଉଦ୍‌ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଜଣେ କ୍ଷମତାସୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଏଭଳି ବ୍ୟାପକ କାରବାର ହେବା ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ବୋଲି ବଜାର ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ସ୍ୱାର୍ଥର ସଂଘାତ ନେଇ ଚିନ୍ତା

ଏହି ରିପୋର୍ଟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ସ୍ୱାର୍ଥର ସଂଘାତ ନେଇ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦରେ ଥାଇ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସେୟାର ବଜାରରେ ଏତେ ସକ୍ରିୟ ରହିବା ଫଳରେ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଟ୍ରେଡିଂ (insider trading) କରାଯାଇଥିବା ନେଇ ବଜାରରେ ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ କିମ୍ବା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିପାରିନାହିଁ। ତେବେ ଏହି ଘଟଣା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆମେରିକାର ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ତରରେ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିବାକୁ ଯାଉଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ଏକ ମିଳିତ ଟାର୍ଗେଟ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ନେଇ ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ ନଜର

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିବା। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ମିଳିତ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ିବ ଉତ୍ତେଜନା

ଯଦି ଏହି ଆକ୍ରମଣ ବାସ୍ତବରେ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟାବହ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଙ୍କ ୩ ଦିନିଆ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ ଶେଷ ହୋଇଛି। ତେବେ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିବା ସମୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ତଥ୍ୟ ଚୋରି ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦାଗିରିର ଆଶଙ୍କା କରି ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀ (US Delegation) ଏୟାର ଫୋର୍ସ ୱାନ୍ (Air Force One) ବିମାନରେ ଚଢ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଚୀନ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଉପହାର ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସାମଗ୍ରୀକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବା ସହ ଡଷ୍ଟବିନ୍‌ରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଛନ୍ତି।

ଡଷ୍ଟବିନ୍‌ରେ ଚୀନ୍‌ର ଉପହାର

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଫେରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଟିମ୍ ଚୀନ୍ ଆୟୋଜକଙ୍କଠାରୁ ମିଳିଥିବା ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ରିତ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣର ଫୋନ୍ (Burner Phones), ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀ ପିନ୍, ପ୍ରେସ୍ କ୍ରେଡେନ୍ସିଆଲ୍ (ପରିଚୟ ପତ୍ର) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ସାମିଲ ଥିଲା। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ସବୁ ସାମଗ୍ରୀକୁ ବିମାନରେ ନେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସିଡ଼ି ପାଖରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଡଷ୍ଟବିନ୍‌ରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା।

'ବିମାନରେ ଚୀନ୍‌ର କୌଣସି ସାମଗ୍ରୀ ଅନୁମୋଦିତ ନୁହେଁ'

ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରେସ୍ ଟିମ୍ ସହ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା 'ନ୍ୟୁୟର୍କ ପୋଷ୍ଟ'ର ସାମ୍ବାଦିକା ଏମିଲି ଗୁଡିନ୍ (Emily Goodin) ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସ (X) ରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ପୋଷ୍ଟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମକୁ ବିମାନ ଭିତରକୁ ଚୀନ୍ ସହ ଜଡିତ କୌଣସି ସାମଗ୍ରୀ ନେବାକୁ ଅନୁମତି ନାହିଁ। ଆମେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଆମେରିକା ଅଭିମୁଖେ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବାକୁ ଯାଉଛୁ।" ତେବେ ଏହି ସାମଗ୍ରୀ ନଷ୍ଟ କରିବା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ କିମ୍ବା ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବୟାନ ଜାରି କରାଯାଇନାହିଁ।

କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରୋଟୋକଲ୍

କୁଟନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହା କୌଣସି ହଠାତ୍ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ। ବରଂ ଏହା ଆମେରିକାର 'ହାଇ-ଲେଭେଲ କାଉଣ୍ଟର-ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ' (High-level Counter-intelligence) ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ରଣନୀତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ। ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଗୁଇନ୍ଦାଗିରିର ଆଶଙ୍କା ଥିବା କୌଣସି ଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଯାଆନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଟ୍ରାକିଂ, ବଗିଂ କିମ୍ବା ଡାଟା ହ୍ୟାକିଂକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସେଠାରୁ ମିଳିଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଉପକରଣ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସାମଗ୍ରୀକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଏ।

୯ ବର୍ଷ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ

ପ୍ରାୟ ୯ ବର୍ଷ ପରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅବସରରେ ସେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ୍ (Xi Jinping) ଙ୍କ ସହ ପ୍ରମୁଖ ବୈଠକ କରିଥିଲେ। ଉଭୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅସନ୍ତୁଳନ, ବୈଷୟିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା, ତାଇୱାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଇରାନ ବିବାଦ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ବାହାରକୁ ଏହି ଗସ୍ତ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫେରିବା ବେଳେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଏହି କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ବି ଅବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ମତଭେଦ ବଜାୟ ରହିଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ନାଇଜେରିଆ ସେନା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଏକ ମିଳିତ ଅପରେସନରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ଇସଲାମିକ୍ ଷ୍ଟେଟ୍ (ISIS) ର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କମାଣ୍ଡର ତଥା ମୋଷ୍ଟ ୱାଣ୍ଟେଡ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଅବୁ-ବିଲାଲ ଅଲ-ମିନୁକି (Abu-Bilal al-Minuki) ନିହତ ହୋଇଛି। ଏହି ଅପରେସନକୁ ଏକ ଜଟିଳ ତଥା ସଫଳ ମିଶନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ତଥା ଜଟିଳ ମିଶନ

ନିଜ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ (Truth Social) ରେ ସୂଚନା ଦେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଆମେରିକା ଏବଂ ନାଇଜେରିଆର ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ଏବଂ ସୁଚିନ୍ତିତ ମିଶନକୁ ବିନା କୌଣସି ବାଧାରେ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଅବୁ-ବିଲାଲକୁ 'ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ସକ୍ରିୟ ଆତଙ୍କବାଦୀ' ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି କୁଖ୍ୟାତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆଫ୍ରିକାରେ ଲୁଚି ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା ତାହାର ଗତିବିଧି ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଥିଲେ।

ବିଶ୍ୱ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା

ଏହି ଆତଙ୍କବାଦୀ କମାଣ୍ଡର ଆଫ୍ରିକାରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଆକ୍ରମଣର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହି ସଫଳ ଅପରେସନ ଦ୍ୱାରା ଆଇଏସଆଇଏସ (ISIS) ର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅପରେସନାଲ ନେଟୱାର୍କକୁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଲାଗିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ମିଶନ ସମୟରେ ନାଇଜେରିଆ ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗକୁ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମଜବୁତ ସୁରକ୍ଷା ସମନ୍ୱୟର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏବଂ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ (Xi Jinping) ମଧ୍ୟରେ ବେଜିଂରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଗୁରୁବାର ଦିନ ବେଜିଂର ଗ୍ରେଟ୍ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଦି ପିପୁଲ୍ (Great Hall of the People) ଠାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ସ୍ୱାଗତ କରାଯିବା ସହ ଉଭୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ବୈଠକର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ

ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଣିଜ୍ୟ (Trade), ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI), ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ (Iran War) ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଆଶାବ୍ୟକ୍ତ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ 'ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼' ହେବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଚୀନ୍-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି ବୋଲି ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ୍ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ତାଇୱାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଆମଦାନୀ-ରପ୍ତାନି ନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହେବ।

ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ

ଆମେରିକାର ଏହି ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହିତ ସେକ୍ରେଟାରୀ ଅଫ୍ ଷ୍ଟେଟ୍ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ (Marco Rubio) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଅଧିକାରୀମାନେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିଳ୍ପପତି ତଥା ଟେସଲାର ସିଇଓ ଏଲନ୍ ମସ୍କ (Elon Musk) ଏବଂ ଆପଲ୍ ସିଇଓ ଟିମ୍ କୁକ୍ (Tim Cook) ମଧ୍ୟ ଏହି ଗସ୍ତରେ ସାମିଲ ଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହି ଶିଳ୍ପପତିମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବୈଠକର ବ୍ୟବସାୟିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।

ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଭାବ

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଳି ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କର ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ (୨୦୧୭ ମସିହା ପରେ ଏହା ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ)। ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଇରାନ ସହିତ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ଉପୁଜିଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଗୋଟିଏ ମଞ୍ଚରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ସର୍ବବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ବୋଲି ରାଜନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆକଳନ କରୁଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ୭୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥିବା ଟ୍ରମ୍ପ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ତୁଲାଉଛନ୍ତି। ତେବେ ତାଙ୍କର ବଢୁଥିବା ବୟସ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ଥିରତା ଉପରେ ଏବେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହାକି ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନଜର ଆସିଥିଲା ଅସୁସ୍ଥତା

ନିକଟରେ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ବସିଥିବାର ନଜର ଆସିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାର ଭିଡିଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସତର୍କତାକୁ ନେଇ ବିତର୍କ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ଜନସାଧାରଣ ତଥା ବିରୋଧୀମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଉଦବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଡାକ୍ତର ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଚେତାବନୀ

ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉଦବେଗ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ଅଧିକ ବରିଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ ଦସ୍ତଖତ କରି ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତିରେ ଟ୍ରମ୍ପ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଅକ୍ଷମ ହୋଇପାରନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତିଶକ୍ତି ଏବଂ ଆଚରଣଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ମେ ୨୬ ତାରିଖରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କର ୱାଲ୍ଟର ରୀଡ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ମିଲିଟାରୀ ମେଡିକାଲ୍ ସେଣ୍ଟରରେ ଏକ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ସର୍ଭେ ରିପୋର୍ଟ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ବୋଲି ଦାବି କରିବା ସହ ନିକଟରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ କଗନିଟିଭ୍ ଟେଷ୍ଟ (ମାନସିକ ପରୀକ୍ଷା)ରେ ସଫଳତାର ସହ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା କହିଛନ୍ତି। ତଥାପି, ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ୟୁଗଭ୍ (YouGov) ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ପ୍ରାୟ ୬୩ ପ୍ରତିଶତ ନାଗରିକ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କର ବୟସ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।

ପ୍ରାୟ ଏକ ମାସ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଇରାନ ବିପକ୍ଷରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତିରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି ସାଉଦି ଆରବ। ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ 'ଫାଶ' ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସାଉଦି ଆରବ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ସାଉଦି ଆରବର କୂଟନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସାମରିକ ଆଧିପତ୍ୟ ଜାହିର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ ସାଉଦି ଆରବ ଏକ ଭିନ୍ନ ରାସ୍ତା ଆପଣାଇଛି। ରିୟାଦ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ, କୂଟନୀତି ଏବଂ ନମନୀୟ ଭାଗିଦାରୀ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛି। କେବଳ ଆମେରିକା ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଚୀନ୍ ଭଳି ଏସୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି। ସାଉଦି ଆରବର ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଜସ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ 'ଶାନ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ସମୃଦ୍ଧି' କୂଟନୀତିକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି।

'ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଫାଶ'ରୁ ବର୍ତ୍ତିବାକୁ ପ୍ରୟାସ

ସାଉଦି ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟାଣିବା ପାଇଁ ଏକ ଆମେରିକୀୟ-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ହୋଇପାରେ। ସମ୍ପ୍ରତି ଉପସାଗରୀୟ ତୈଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଆଖିବୁଜା ଇରାନକୁ ଦାୟୀ କରିବାକୁ ସାଉଦି ଆରବ ମନା କରିଦେଇଛି। ଏହି ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଉଦି ଆରବ ଯୁଦ୍ଧରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ଏବଂ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥକୁ ଅବରୋଧ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ସଙ୍ଗିନ ହୋଇଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ଏଲଏନଜି (LNG) ଏହି ବାଟ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବାରୁ, ଏହାର ଅବରୋଧ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ହାହାକାର ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଏପରି ଅସ୍ଥିରତା ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରତି ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ। ତେଣୁ, ସାଉଦି ଆରବ ଏହି ସଙ୍କଟର ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନ ଚାହୁଁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରହିପାରିବ।