ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅବରୋଧକୁ ଚୀନ୍ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି କହିଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନର ବନ୍ଦରରେ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ଡଙ୍ଗାକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବାକୁ ଧମକ ଦେବା ପରେ ଚୀନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଗୁଓ ଜିଆକୁନ୍ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକାର ଏହି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଅବରୋଧ କେବଳ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ସହ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତର ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏଭଳି ଆଚରଣକୁ ସେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ସାଂସଦ ଇବ୍ରାହିମ୍ ରେଜାଇ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତେହେରାନର ପ୍ରମୁଖ ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ ନକରାଯାଏ ତେବେ ଆମେରିକା ସହ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତିର ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବା ଇରାନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦାବି ଅଟେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନର ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ନମିଳେ ତେବେ ଦେଶ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଫେରିବ।

ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଏକ୍ସ' ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ ନହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ଜାରି ରହିବ। ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନୀ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷ ବାହାରିପାରି ନାହିଁ। ତେବେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପୁଣି ଥରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଇସଲାମାବାଦରେ ବିଫଳ ହେଲା ମାରାଥନ ବୈଠକ

ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରାୟ ୨୧ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ମାରାଥନ ଆଲୋଚନା ପରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ନିଜର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ଓହରିବାକୁ ମନା କରିବା କାରଣରୁ ଏହି ବୈଠକ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନର ବିଶ୍ୱାସଭାଜନ ହେବା ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନକୁ ଅଧିକ କିଛି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ତେହେରାନକୁ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ

ଏହି ବିଫଳ ଆଲୋଚନା ପରେ ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ତେହେରାନ (ଇରାନ)କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଛି ଯେ ଇରାନ ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉ। ଏହା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ। ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ଆମେରିକା ତୁଳନାରେ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଖରାପ ଖବର ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଗୋଟିଏ ପଟେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ କଡ଼ା ବିବୃତିମାନ ଜାରି କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ତଥାପି, ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିବା ତଥା ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ଇରାନ ସହିତ ପୁଣି ଥରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖିଛି।

ଇସ୍‌ଲାମାବାଦରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ଧରି ବନ୍ଦ ରହିଥିବା ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥରୁ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବିଛାଯାଇଥିବା ବାରୁଦ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ (ମାଇନ୍) ଗୁଡ଼ିକୁ ସଫା କରିବାକୁ ଆମେରିକା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମାଇନସ୍ୱିପର୍ (Minesweepers) ଏବଂ ପାଣି ଭିତରେ ଚାଲିପାରୁଥିବା ଡ୍ରୋନକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ମୁତୟନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି।

ମାଇନସ୍ୱିପର୍ କ'ଣ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାମ କରେ?

ମାଇନସ୍ୱିପର୍ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧରଣର ନୌସେନା ଜାହାଜ କିମ୍ବା ଉପକରଣ, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ କାମ ହେଉଛି ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ବାରୁଦ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ବା ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜି ବାହାର କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅଣ୍ଡରୱାଟର ଡ୍ରୋନ୍ (UUV) ରହିଛି, ଯେପରିକି ନାଇଫଫିସ୍ ଡ୍ରୋନ୍ (Knifefish UUV)। ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଡ୍ରୋନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତାରେ ପୋତାଯାଇଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ବର୍ଗୀକରଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ଅଟନ୍ତି। ମାଇନସ୍ୱିପର୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ସୋନାର (Sonar) ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି ମାଇନ୍‌ର ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ଠାବ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ବିନା କ୍ଷତିରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ବିବାଦ

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏହା ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଇରାନ ଏହି ମାର୍ଗରେ ବ୍ୟାପକ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାଇନ୍ ବିଛାଇ ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସମସ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ଅବସ୍ଥିତି ଇରାନ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି। ଫଳରେ ଏହି ମାର୍ଗଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ନୂଆ ସୁରକ୍ଷିତ ମାର୍ଗ

ସମୁଦ୍ର ପଥକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେରିକା ନୌସେନାର ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଡେଷ୍ଟ୍ରୋୟର ଜାହାଜ, USS ଫ୍ରାଙ୍କ ଇ. ପିଟରସନ ଏବଂ USS ମାଇକେଲ ମର୍ଫି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗତି କରିସାରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ନୌସେନା କେବଳ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇବ ନାହିଁ, ବରଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ବିନା ଭୟରେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ ସେଥିପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ମାଇନ୍-ମୁକ୍ତ ଟ୍ରାନ୍‌ଜିଟ୍ ଲେନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଣିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଭିତରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଲାଗିଛି। ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅବରୋଧ କରିବାକୁ ଆମେରିକାର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ସିଧାସଳଖ ମନା କରିଦେଇଛି ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ। ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୂଚନାର ଅଭାବ ତଥା ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନଥିବା ଦର୍ଶାଇ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆନ୍ଥୋନୀ ଆଲବାନିଜ୍ (Anthony Albanese) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଅବରୋଧରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଔପଚାରିକ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇନାହିଁ।

ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏକତରଫା ନିଷ୍ପତ୍ତି

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷ ବିନା ଶେଷ ହୋଇଥିଲା। ଇରାନ ନିଜର ଆଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ମନା କରିବା ପରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଏକତରଫା ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସାୟିକ ମାର୍ଗ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅବରୋଧ କରିବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଜାହାଜ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବ ଏବଂ ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହେବେ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲବାନିଜ୍ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖି କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମକୁ କୌଣସି ଅନୁରୋଧ ମିଳିନାହିଁ ଏବଂ ରାତିଅଧିଆ ନିଆଯାଇଥିବା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକତରଫା ଅଟେ।" ଏହା ସହିତ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ପାଟ୍ କନରୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏହି ଅବରୋଧରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଆଦୌ ବିଚାର କରୁନାହିଁ। ସେହିପରି ଦେଶର ସମ୍ବଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାଡେଲିନ୍ କିଙ୍ଗ୍ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର ଏହି ଅବରୋଧ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ "ବହୁତ କଷ୍ଟକର" ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିବ।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଆଶଙ୍କା

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଦୈନିକ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ହିଁ ହୋଇଥାଏ। ଇରାନ-ଆମେରିକା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ (LNG) କାରବାର ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ବିବାଦର ତୁରନ୍ତ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ପୁଣିଥରେ ଆଲୋଚନା ଟେବୁଲକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସରକାର ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପୁଣିଥରେ ନିଜର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଛନ୍ତି। ନିଜର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ (Truth Social) ରେ ସେ ଏକ ଏଆଇ (AI) ନିର୍ମିତ ଫଟୋ ପୋଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜକୁ ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପୋଷ୍ଟ ଏବଂ କ୍ୟାଥଲିକ୍ ଚର୍ଚ୍ଚର ମୁଖ୍ୟ ପୋପ୍ ଲିଓଙ୍କୁ କରିଥିବା କଟାକ୍ଷ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ଏଆଇ ଚିତ୍ରରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ

ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲରେ ସେୟାର କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଫଟୋରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଜଣେ ଅସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହାର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଆମେରିକୀୟ ପତାକା, ଦେବଦୂତ ଭଳି ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ରାଜନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜକୁ ଆମେରିକାର ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତ୍ରାଣକର୍ତ୍ତା ନେତା ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି।

ପୋପ୍ ଲିଓଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷିଲେ ଟ୍ରମ୍ପ

ନିକଟରେ ପୋପ୍ ଲିଓ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ପ୍ରବାସୀ ନୀତିକୁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏହାର ଜବାବରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୋପ୍‌ଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଅପରାଧ ରୋକିବାରେ ବିଫଳ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନୈରାଶ୍ୟଜନକ। ଟ୍ରମ୍ପ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ପୋପ୍ ଲିଓ ଆମେରିକାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ଏହି ପଦବୀରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଛନ୍ତି। ଏଥିସହ ସେ ପୋପ୍‌ଙ୍କ ଭାଇ ଲୁଇଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି, କାରଣ ସେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମେକ୍ ଆମେରିକା ଗ୍ରେଟ୍ ଏଗେନ୍ (MAGA) ବିଚାରଧାରାକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି।

ରାଜନୀତି ନକରି ନିଜ କାମରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ: ଟ୍ରମ୍ପ

ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ବେଳେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ପୋପ୍ ଲିଓଙ୍କ ପ୍ରଶଂସକ ନୁହଁନ୍ତି। ପୋପ୍‌ଙ୍କୁ ଜଣେ ଉଦାରବାଦୀ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ପୋପ୍ ନିଜର ମୌଳବାଦୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଜଣେ ରାଜନେତା ଭଳି ଆଚରଣ ନକରି ଜଣେ ମହାନ ପୋପ୍ ହେବା ଦିଗରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଭଳି ଦେଶର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ତାଙ୍କର କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ପରୋକ୍ଷରେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସଂଘର୍ଷ କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିନାହିଁ, ବରଂ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା, ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ବଡ଼ ଧରଣର କ୍ଷତି ସହିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଜୟ ବଙ୍ଗା ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହ୍ରାସ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବୃଦ୍ଧି

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ସଦ୍ୟତମ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ୦.୩ ରୁ ୦.୪ ପ୍ରତିଶତ କମିବ। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହେଲେ ଏହା ୧ ପ୍ରତିଶତ ଯାଏଁ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୬.୭ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ ତୈଳ ଦର ୫୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ୨୦୨୬ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଆକଳନ ପୂର୍ବର ୪% ରୁ ଖସି ଆସି ୩.୬୫% ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା

ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ କେବଳ ତେଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗ୍ୟାସ୍, ସାର୍, ହିଲିୟମ୍ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଜାରି ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନରେ ଆଲୋଚନା ପୂର୍ବରୁ ଇରାନ ନିଜର ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରସ୍ତ ଦାବି କରିଥିବା ବେଳେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ

ଏହି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଅଜୟ ବଙ୍ଗା ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ନାଇଜେରିଆର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିଜସ୍ୱ ରିଫାଇନାରୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶଟି ଏବେ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ନିଜ ନିୟମରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ସବସିଡି ନ ଦେବାକୁ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଧାରିବାକୁ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ସମୁଦ୍ର ପଥ ଖୋଲିବା ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି ଯେ, ଇରାନ ସମୁଦ୍ରରେ ବିଛାଇଥିବା ବାରୁଦୀ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ବା ମାଇନ୍ସ ଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜେ ଖୋଜି ପାଉନାହିଁ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ସମୁଦ୍ର ଭିତରୁ ଏହି ବିପଜ୍ଜନକ ମାଇନ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଇରାନ ନିକଟରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବୈଷୟିକ କ୍ଷମତା ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ଇରାନ ସମୁଦ୍ର ରାସ୍ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖୋଲି ପାରୁନାହିଁ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସର୍ତ୍ତ

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ବା ସିଜ୍‌ଫାୟାର୍ ପାଇଁ ଏକ କଡ଼ା ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସର୍ତ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, ତୁରନ୍ତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ପାଇଁ ଖୋଲିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ଆଶଙ୍କା

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏଠାରେ ମାଇନ୍ସର ବିପଦ ଥିବାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ତଥା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ତେଣୁ ଏବେ ଇରାନ କିପରି ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବ ଏବଂ ଜଳପଥକୁ ବିପଦମୁକ୍ତ କରିବ, ତାହା ଉପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ନଜର ରହିଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ସହ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତି ବିଫଳ ହୁଏ କିମ୍ବା ଇରାନ ଏହାକୁ ପାଳନ ନ କରେ, ତେବେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଭୟାବହ ହେବ ଏବଂ ଆମେରିକା ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ (Shooting) ଆରମ୍ଭ କରିବ।

ଇରାନ ନିକଟରେ ମୁତୟନ ରହିବେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା

ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ, ବିମାନ ଏବଂ ସେନା ଇରାନ ନିକଟରେ ମୁତୟନ ରହିବେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ନିଜର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ (Truth Social) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ "ପ୍ରକୃତ ଚୁକ୍ତି" (Real Agreement) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନ ହୋଇଛି, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଜାହାଜ, ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଏବଂ ସୈନ୍ୟମାନେ ଅତିରିକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ଇରାନ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିୟୋଜିତ ରହିବେ।

'ସୁଟିଂ' ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଆକ୍ରମଣ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ହେବ

ଯଦି ଇରାନ ସର୍ତ୍ତ ମାନିବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ ତେବେ ଏହାର ପରିଣାମ ବିନାଶକାରୀ ହେବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଯଦି କୌଣସି କାରଣରୁ ଚୁକ୍ତି ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୁଏ, ଯାହାକି ଖୁବ୍ କମ୍ ସମ୍ଭାବନା, ତେବେ ‘ସୁଟିଂ’ (Shooting) ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଆହୁରି ବଡ଼, ଭଲ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ ଯାହା କେହି କେବେ ଦେଖି ନଥିବେ।"

ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନକୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର (Nuclear Weapons) ହାସଲ କରିବାକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଏଥିସହ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋଲା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଉପରେ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ, ଇରାନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ନୂଆ ଆଡଭାଇଜରି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଇରାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏପ୍ରିଲ୍ ୮ ତାରିଖରେ ଏକ୍ସ (X) ହ୍ୟାଣ୍ଡେଲରେ ସେୟାର କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଆଡଭାଇଜରିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, "ଏପ୍ରିଲ୍ ୭ର ଆଡଭାଇଜରି ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଇରାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଉଛି।" ଦୂତାବାସ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମାର୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଦୂତାବାସର ବିନା ଅନୁମତି ଓ ପରାମର୍ଶରେ କୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ନିକଟକୁ ନଯିବା ପାଇଁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ପୋଷ୍ଟ କରି ଇରାନ ବିରୋଧରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ୨ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି। ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହରମୁଜ୍ ଖୋଲିବାକୁ ଇରାନ ରାଜି ହେବା ଏବଂ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ଘୋଷଣା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପ ରାତି ୮ଟା ସୁଦ୍ଧା ଇରାନକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ରାଜି ହେବାକୁ କିମ୍ବା ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ କଡ଼ା ଧମକ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏକ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ସହ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜିନାମା ପାଇଁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ସହମତି ପରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଟେହେରାନରେ ଏକ "ଫଳପ୍ରଦ ଶାସନ ପରିବର୍ତ୍ତନ" ଆସିଥିବା ସେ ଦାବି କରିବା ସହ ଇରାନର ପରମାଣୁ କ୍ଷମତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ମିଳିତ ଭାବେ କାମ କରିବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ନିଜର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 'ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ'ରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନରେ ଆଉ କୌଣସି ୟୁରାନିୟମ୍ ଏନରିଚମେଣ୍ଟ (Uranium Enrichment) ହେବ ନାହିଁ। ଭୂଗର୍ଭରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପରମାଣୁ ସାମଗ୍ରୀକୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମିଳିତ ଭାବେ ଖୋଳି ନଷ୍ଟ କରିବେ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ସ୍ପେସ୍ ଫୋର୍ସ (Space Force) ମାଧ୍ୟମରେ କଡ଼ା ସାଟେଲାଇଟ୍ ନଜର ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ଦିନଠାରୁ ସେଠାରେ କିଛି ବି ଛୁଆଁଯାଇ ନାହିଁ।

ଇରାନକୁ ସାମରିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଉଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଦେଶ ଇରାନକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇବ, ଆମେରିକାକୁ ସେମାନଙ୍କର ରପ୍ତାନି ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଟିକସ (Tariff) ଲଗାଯିବ ବୋଲି ସେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଚୁକ୍ତି ମାନିଲେ ଇରାନକୁ ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ଏବଂ ଟିକସରୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ସେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଘୋଷଣା ହୋଇଥିବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ସାମୟିକ ବିରତି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅବଧିକୁ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଯେଉଁଥିରେ ପରମାଣୁ କଟକଣା, ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କଟକଣା କୋହଳ କରିବା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସାମିଲ ରହିବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ୨ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି (Ceasefire) ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏବଂ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଇରାନ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରାଯାଉଥିବା ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ସୀମିତ ସମୟ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତିକୁ "ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଦିନ" ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଥିବା ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସମସ୍ୟା ତଥା ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ଏକ "ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ" ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର 'ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ' (Truth Social) ପୋଷ୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ସେ ଇରାନର ପୁନର୍ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଆବାସ ଆରାଗଚି (Seyed Abbas Araghchi) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବନ୍ଦ କରିଦେବ। ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ୍ ଲିଡର ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ (Mojtaba Khamenei) ସମସ୍ତ ସାମରିକ ବାହିନୀକୁ ଗୁଳିଚାଳନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ (Benjamin Netanyahu) ଆମେରିକାର ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଲେବାନନରେ ଚାଲିଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ।

ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଓ ଆଲୋଚନା

ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି ପଛରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ (Shehbaz Sharif) ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇସଲାମାବାଦରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନରେ ଏକାଠି ହେବେ। ଜାତିସଂଘ ମହାସଚିବ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରସ୍ (Antonio Guterres) ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ସହ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହେବା ମାତ୍ରେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସେୟାର ବଜାରରେ ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର (Crude Oil) ପ୍ରାୟ ୧୬% ରୁ ୨୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୦ ଡଲାରରୁ ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଏବଂ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟିଆଇ ଦରରେ ଐତିହାସିକ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାରରେ ବଡ଼ ଉତ୍ଥାନ ଦେଖାଦେଇଛି। ସେନସେକ୍ସ (Sensex) ପ୍ରାୟ ୨୭୦୦ ପଏଣ୍ଟ ଏବଂ ନିଫ୍ଟି (Nifty 50) ୩.୧୬% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି。

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ କେନ୍ଦ୍ର ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ (Kharg Island) ଉପରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ନୂଆ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ଗଣମାଧ୍ୟମ ମେହର ନ୍ୟୁଜ୍ ଏହି ଘଟଣାର ପୁଷ୍ଟି କରିଥିବା ବେଳେ ଆକ୍ରମଣ ସ୍ଥଳରୁ ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଡେଡଲାଇନ୍ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ବ୍ୟାପକ ଆତଙ୍କ ଖେଳାଇ ଦେଇଛି।

ଇରାନର 'କ୍ରାଉନ୍ ଜୁଏଲ୍' ଉପରେ ନଜର

ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଛୋଟ ତଥା ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ଇରାନର 'କ୍ରାଉନ୍ ଜୁଏଲ୍' (Crown Jewel) ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରତ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କାରଣ ଇରାନର ମୋଟ ତୈଳ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ଇରାନର ଉପକୂଳଭାଗ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଗଭୀର ହୋଇଥିବାରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଏହା କୁଏତ୍ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ନିକଟରେ ଥିବାରୁ କୌଣସି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମୟରେ ଏହା ସହଜରେ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଓ ଡେଡଲାଇନ୍

ଗତ କିଛି ସମୟ ଧରି ଇରାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ତୀବ୍ର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ଏକ ସତର୍କବାଣୀ ଦେଇଥିଲେ। ଯଦି ଖୁବଶୀଘ୍ର କୌଣସି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ନହୁଏ ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଖୋଲା ନଯାଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଇରାନର ପାୱାର୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍, ତୈଳ କୂପ ଏବଂ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ ବୋଲି ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୩ ତାରିଖରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଏହି ଦ୍ୱୀପର ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସେତେବେଳେ ତୈଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲା।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଓ ଆଶଙ୍କା

ଆମେରିକାର ଏହି ନୂତନ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍, ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ବନ୍ଦ କରି ତାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ନିଜର ଦବଦବା କମାଇବା ପାଇଁ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଓ ସାମରିକ ଚାପ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ତେବେ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପରେ ଏପରି କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଇରାନର ତୈଳ ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଇନ୍ଧନ ଦରକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।