ନେପାଳରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ଆସିଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ପରେ ଏବେ ଏକ ଆଶ୍ଵସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଦୀର୍ଘ ୯ ଦିନ ଧରି ମାଟି ତଳେ ଥିବା ଏକ ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ଫସି ରହିବା ପରେ ଦୁଇ ଜଣ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ନେପାଳ ସେନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳର ମିଳିତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ଅପରେସନ୍ ସଫଳ ହୋଇଛି।

ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ମିଳିଲା ନୂଆ ଜୀବନ

ତ୍ରିଶୂଳୀ ୩ଏ (Trishuli 3A) ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ଟନେଲ୍ ଭିତରୁ ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ନେପାଳ ସେନାର ମୁଖପାତ୍ର ବ୍ରିଗେଡିୟର୍ ଜେନେରାଲ୍ ରାଜା ରାମ ବସନେତ୍ ଏହି ସଫଳ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ନାମ ସଞ୍ଜୟ ଶାହା ଏବଂ କବୀର ମହାର୍ଜନ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମେକାନିକାଲ୍ ଫୋରମ୍ୟାନ୍ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମେକାନିକାଲ୍ ସୁପରଭାଇଜର୍ ଅଟନ୍ତି। ଉଦ୍ଧାର ପରେ ଉଭୟଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ହେପାଜତରେ ରଖାଯାଇଛି। କାଦୁଅରେ ଲଟପଟ ଏହି ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାରକାରୀମାନେ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ବୋହି ଆଣିବାର ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି

ନେପାଳର ସାଂସଦ ଶ୍ରୀ ରାମ ନେଉପାନେ ଏବଂ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ବିରାଜ ଭକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସଫଳତା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ସେହିପରି ନେପାଳର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାନ ଗୁରୁଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଏହି ଖବରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ରାସ୍ତାଘାଟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ ଏବଂ ଟନେଲ୍ ଗୁଡିକରେ ବ୍ୟାପକ କାଦୁଅ ଓ ଆବର୍ଜନା ଭରି ରହିଥିବାରୁ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ପାଇଁ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର ହେଉଛି। ତଥାପି ବିଦେଶୀ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ନିଜର ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।

ପ୍ରକୃତିର ତାଣ୍ଡବ ଓ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି

ଗ୍ଲେସିୟର୍ ବା ହିମବାହ ଫାଟିବା କାରଣରୁ ନେପାଳରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। ଦେଶର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ସଂସ୍ଥାର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧,୨୫୯ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ୫,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏବେ ବି ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ନେପାଳର ୧୨ଟି ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ପାଖାପାଖି ୯୦୦ ଶ୍ରମିକ ନିଖୋଜ ଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ଜଣ ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ଫସି ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। କେବଳ ତ୍ରିଶୂଳୀ ୩ଏ (Trishuli 3A) ପ୍ରକଳ୍ପରେ ହିଁ ୫୫୭ ଜଣ ଶ୍ରମିକ ନିଖୋଜ ଥିବା ବେଳେ ମୁଖ୍ୟ ଟନେଲରେ ୧୧୫ ଜଣ ଫସି ରହିଛନ୍ତି ବୋଲି ଇଣ୍ଡିପେଣ୍ଡେଣ୍ଟ୍ ପାୱାର୍ ପ୍ରୋଡ୍ୟୁସର୍ସ ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ନେପାଳ ସୂଚନା ଦେଇଛି। ଦୁଇ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଜୀବିତ ଉଦ୍ଧାର ପରେ ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଥିବାର ନୂଆ ଆଶା ସଞ୍ଚାର ହୋଇଛି।

ନେପାଳ (Nepal) ରେ ଘଟିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଫ୍ଲାସ୍ ଫ୍ଲଡ୍ (ଅଚାନକ ବନ୍ୟା) ପରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ରିଲିଫ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ଭାରତ (India) ସର୍ବାଗ୍ରେ ରହିଛି। ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ଭୟାବହ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ଉଦ୍ଧାର ଏବଂ ସହାୟତା ପାଇଁ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବେ ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢ଼ାଇଛି। ତିବ୍ବତ ସୀମା (Tibet border) ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଗ୍ଲେସିୟର ହ୍ରଦ ଫାଟିବା ଯୋଗୁଁ ଭୋଟେ କୋଶୀ ନଦୀ (Bhote Koshi River) ରେ ଏହି ବିନାଶକାରୀ ବନ୍ୟା ଆସିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବା ସହ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଏବେ ବି ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସନା ଏବଂ ରିଲିଫ୍ ସାମଗ୍ରୀ ପଠାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟା

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ (Narendra Modi) ନେପାଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ୍ଦ୍ର ଶାହା (Balendra Shah) ଙ୍କ ସହ ଟେଲିଫୋନ୍ ଯୋଗେ କଥା ହେବା ପରେ ଭାରତ ସରକାର ତୁରନ୍ତ ମାନବୀୟ ସହାୟତା ପଠାଇଛନ୍ତି। ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସବୁ ପ୍ରକାରର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ।

ଏହା ପରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍ ଜୟଶଙ୍କର (S Jaishankar) ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ର ଏକ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ବିମାନ C-130J (ସି-୧୩୦ଜେ) ଯୋଗେ ୧୦ ଟନ୍ (10 tonnes) ରିଲିଫ୍ ସାମଗ୍ରୀ ନେପାଳକୁ ପଠାଯାଇଛି। ଏହି ସାମଗ୍ରୀରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଔଷଧ, ଟେଣ୍ଟ, କମ୍ବଳ, ସୋଲାର୍ ଲ୍ୟାମ୍ପ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସାମଗ୍ରୀ ସାମିଲ ରହିଛି। ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ (Shisir Khanal) ଭାରତର ଏହି ତ୍ୱରିତ ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସହ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ନେପାଳରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଏବଂ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟରେ ସତର୍କତା

ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ (August 26) ରେ ଆସିଥିବା ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ଘରଦ୍ୱାର, ରାସ୍ତାଘାଟ, ବ୍ରିଜ୍, ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ପ୍ରାୟ ୩୫୯ (359) ରୁ ଅଧିକ ମୃତଦେହ ନଦୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ତଥା ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ୫୯୬ (596) ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଖୋଜ ଥିବା ସରକାରୀ ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡିଛି।

ଅନ୍ୟପଟେ ନେପାଳର ଫ୍ଲାସ୍ ଫ୍ଲଡ୍ ପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟ ବିହାର (Bihar) ଏବଂ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ (Uttar Pradesh) ରେ ହାଇ ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ ବଳ ବା ଏନ୍‌ଡିଆର୍‌ଏଫ୍ (NDRF) ର ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି (20) ଟିମ୍‌କୁ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ଏନ୍‌ଡିଆର୍‌ଏଫ୍ ଆଇଜି ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବୁନ୍ଦେଲା (NDRF IG Narendra Singh Bundela) ଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବନ୍ୟାର କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିନାହିଁ, ତଥାପି ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖାଯାଇଛି।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ନେପାଳର ଭୋଟେକୋଶୀ ନଦୀରେ ଘଟିଥିବା ଭୟାବହ ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନ ଘଟଣା ଏଥିରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ଜାଣି ମୁଁ ଗଭୀର ଭାବେ ମର୍ମାହତ ବୋଲି ନବୀନ ନିଜ ସୋସିଆଲ୍‌ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ନିଜର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ହରାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପରିବାର ପ୍ରତି ନବୀନ ଗଭୀର ସମବେଦନା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ପରେ ଅନେକ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରୁନଥିବା ଜାଣି ନବୀନ ଗଭୀର ଭାବେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିବା ସହ ନିଖୋଜ କିମ୍ୱା ଯେଉଁମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ଭବ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛନ୍ତି। ନିଖୋଜ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ନବୀନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖଦ ସମୟରେ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଦୁଃଖ ସହିବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ଅପାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ନବୀନ କହିଛନ୍ତିି। 

ବାରିପଦା: ନେପାଳର ପ୍ରଳୟଙ୍କାରୀ ବନ୍ୟା ପରେ ନିଖୋଜ ହୋଇଛନ୍ତି ବାରିପଦା ପୌରପାଳିକାର ୨୩ ନମ୍ବର ୱାର୍ଡ ଅଞ୍ଚଳର ୨୧ ବର୍ଷୀୟା କୁଲସୁମ ନିଗାର। ନେପାଳର ପୋଖରା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଟ୍ରେକିଂ ପାଇଁ ଯାଇଥିବା କୁଲସୁମଙ୍କ ସହ ଗତ ୨୫ ତାରିଖରୁ ପରିବାରର ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରୁନାହିଁ ବୋଲି ବାପା ଶେଖ୍ ସଲାମତ ଉଲ୍ଲା କହିଛନ୍ତି । ଫଳରେ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ଓ ଆତଙ୍କ ବଢ଼ିଛି।

ପରିବାର ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ତାରିଖରେ କୁଲସୁମ ବାରିପଦାରୁ ବସ୍ ଯୋଗେ କୋଲକାତା ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଦୀପିକା ଏକ୍କାଙ୍କ ସହ ମିଥିଳା ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଯୋଗେ ବିହାରର ରକ୍ସୋଲରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ରକ୍ସୋଲରୁ ଏକ ୧୨ ଜଣିଆ ଟିମ୍ ସହ ଟ୍ୟାକ୍ସି ଯୋଗେ ନେପାଳର ପୋଖରା ଯାଇଥିଲେ। ଅଗଷ୍ଟ ୨୫ ତାରିଖ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ସମୟରେ କୁଲସୁମ ଟ୍ରେକିଂ ପାଇଁ ବାହାରିଥିଲେ। ବାହାରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଘରକୁ ଫୋନ୍ କରି ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ, ଟ୍ରେକିଂ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୋବାଇଲ୍ ନେଟୱାର୍କ ଉପଲବ୍ଧ ନ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଫେରିବା ପରେ ହିଁ ପରିବାର ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବେ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ତେବେ ନେପାଳରେ ଘଟିଥିବା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଖବର ପାଇବା ପରେ ପରିବାରର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି। କୁଲସୁମଙ୍କ ବଡ ଭଉଣୀ ତରନମ୍ ନିଗାର ବାରମ୍ବାର ଫୋନ୍ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ଭବ ହୋଇନାହିଁ।

କୁଲସୁମଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରି ପରିବାର ଲୋକେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ପ୍ରଶାସନ ନିକଟରେ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ନେପାଳ ପ୍ରଶାସନ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ନିଖୋଜ କୁଲସୁମଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଖୋଜି ବାହାର କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଘରକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ପରିବାର ପକ୍ଷରୁ ଦାବି କରାଯାଇଛି। କୁଲସୁମ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ପରିବାର ଅନିଶ୍ଚିତତାରେ। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ନେପାଳକୁ ସହାୟତାର ହାତ ବଢ଼ାଇଛି ଭାରତ। ଗୁରୁବାର ଦିନ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ୩୭.୫ ଟନ୍ ମାନବିକ ସହାୟତା, ଔଷଧ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ୟାକେଟ୍ ନେଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିମାନ ନେପାଳ ଗସ୍ତ କରିଛି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ନେପାଳରେ ଆସିଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା କାରଣରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୬୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରାଣହାନି ଘଟିଥିବା ବେଳେ ଶହ ଶହ ଲୋକ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି।

ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଏକ୍ସ (X)ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ନେପାଳର ଉଦ୍ଧାର ଏବଂ ରିଲିଫ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭାରତର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନେପାଳ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଭାରତ ଘନିଷ୍ଠ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅଛି ଏବଂ ଆମେ ଚାଲିଥିବା ରିଲିଫ୍ ପ୍ରୟାସକୁ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇବୁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୟସ୍ୱାଲ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ।

ବୁଧବାର ଦିନ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ୧୦ ଟନ୍ର ପ୍ରଥମ ରିଲିଫ୍ ସାମଗ୍ରୀ ପଠାଯାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ଗୁରୁବାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ନେପାଳରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ନବୀନ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ ଏହି ସାମଗ୍ରୀକୁ ନେପାଳର ସଂସ୍କୃତି, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ଖଡ଼କ ରାଜ ପୌଡ଼େଲଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି। 'ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଥମ' ନୀତି ଅଧୀନରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।

ସରକାରୀ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ନେପାଳର ଭୋଟେ କୋଶି ନଦୀରେ ଆସିଥିବା ବନ୍ୟାରେ ଭାସିଯାଇଥିବା ୧୬୨ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତଦେହ ଗୁରୁବାର ସକାଳ ସୁଦ୍ଧା ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ରସୁୱା, ନୁୱାକୋଟ୍, ଧାଡିଙ୍ଗ, ଚିତୱାନ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାର ନଦୀକୂଳରୁ ଏହି ଶବଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ଭାରୀ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା କାରଣରୁ ନେପାଳରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଘର ଏବଂ କୃଷି ଜମିର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ପରିବାର ବାସହୀନ ହୋଇପଡିଛନ୍ତି। ଏବେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି।

ନେପାଳର ଭାରତ ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ସୁନସରୀ (Sunsari) ଜିଲ୍ଲାରେ ଉପୁଜିଥିବା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସା ପରେ ସ୍ଥିତି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି। ସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସେଠାରେ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ କର୍ଫ୍ୟୁ ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି। ଗତ ରବିବାର ଦିନ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବେଳେ ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିବାଦ ଉଗ୍ର ରୂପ ନେବା ପରେ ପୋଲିସ ଗୁଳିରେ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି।

ହିଂସାର କାରଣ ଏବଂ ପୋଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ

ଗତ ଜୁଲାଇ ୨୬ ତାରିଖରେ କପ୍ତାନଗଞ୍ଜ ଓ ଦେବାନଗଞ୍ଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧାର୍ମିକ ପତାକା ଏବଂ ଡିଜେ ବାଜିବାକୁ ନେଇ ଦୁଇ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଝଗଡ଼ା ପରେ ପଥରମାଡ଼ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆୟତ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ପକ୍ଷରୁ ଫାୟାରିଂ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ୨୪ ବର୍ଷୀୟ ଓମ ପ୍ରକାଶ ମେହେଟ୍ଟା ନାମକ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦ ରୁ ଅଧିକ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଓ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁନସରୀ ସମେତ ପଡ଼ୋଶୀ ସିରାହା ଜିଲ୍ଲାରେ ମଧ୍ୟ ହିଂସା ବ୍ୟାପିଥିବାରୁ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ହାଇ ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ ଶାହଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ନେପାଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ ଶାହ (Balen Shah) ଏହି ଘଟଣାରେ ଗଭୀର ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି, ସଂଯମତା ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ୍ଭାବନା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ଗୁଳିରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ବିଷୟ ଏବଂ ଏହାର ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଦୋଷୀମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ବୋଲି ସେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ମୃତକଙ୍କ ପରିବାରକୁ ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ଆହତମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ବୋଲି ଶାହ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କ ଆଗରେ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ

ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିବା ବାଲେନ ଶାହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶାସନିକ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସ୍ଥିତି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଧନ ଗୁରୁଙ୍ଗ ସୁନସରୀ ଗସ୍ତ କରିଥିବା ବେଳେ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରବି ଲାମିଛାନେଙ୍କ ସମେତ ୮ ଟି ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଏକ ସର୍ବଦଳୀୟ ବୈଠକ କରି ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ନେପାଳର ଭାରତ ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ସୁନସାରୀ (Sunsari) ଜିଲ୍ଲାରେ ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂଘର୍ଷ ଘଟିଛି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ପୋଲିସ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଗୁଳିଚାଳନାରେ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ସମେତ ୧୨ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂଘର୍ଷର କାରଣ

ଗତ ରବିବାର ରାତି ପ୍ରାୟ ୧୦:୧୫ ମିନିଟ୍ ସମୟରେ ଦେବଗଞ୍ଜ (Dewanganj) ଗ୍ରାମପାଳିକା ଅନ୍ତର୍ଗତ କପ୍ତାନଗଞ୍ଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଘଟିଥିଲା। ପୋଲିସ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଶ୍ରାବଣ ମାସର ପବିତ୍ର ବୋଲବମ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଡିଜେ ବାଜିବା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ପତାକା ଲଗାଇବାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଦୁଇ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଛୋଟ ବିବାଦ କ୍ରମେ ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଇଥିଲା ଏବଂ ଉଭୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଟେକାପଥର ମାଡ଼ ହୋଇଥିଲା।

ପୋଲିସର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ମୃତାହତ

ହିଂସାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ ମୁତୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଘଉଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ପ୍ରଥମେ ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ଫାଙ୍କା ଗୁଳିଚାଳନା କରିଥିଲା। ପରିସ୍ଥିତି ଅଣାୟତ୍ତ ହେବାରୁ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଗୁଳିଚାଳନା କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ୨୪ ବର୍ଷୀୟ ଓମ୍ ପ୍ରକାଶ ମେହେଟ୍ଟା ନାମକ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ସେହିପରି ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଆକ୍ରମଣରେ ପୋଲିସ ସମେତ ୧୨ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଆହତଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ବିଭିନ୍ନ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଛି।

ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ କର୍ଫ୍ୟୁ ଏବଂ ସେନା ମୁତୟନ

ଘଟଣା ପରେ ସୋମବାର ସକାଳ ୭ ଟାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସୁନସାରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପାଞ୍ଚଟି ବଜାର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ କର୍ଫ୍ୟୁ (Prohibitory Orders) ଜାରି କରାଯାଇଛି। ସେଠାରେ ୪ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏକାଠି ହେବା ଏବଂ ସଭାସମିତି କରିବା ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଯାଇଛି। ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନେପାଳ ସେନା (Nepal Army) ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ହିଂସାଗ୍ରସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଭାରତର ବିହାର ରାଜ୍ୟ ସୀମାନ୍ତକୁ ଲାଗି ରହିଥିବାରୁ ସୀମାରେ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ନଜର ରଖାଯାଇଛି। ଏଥିସହ ନେପାଳ ଜାତୀୟ ମାନବିକ ଅଧିକାର ଆୟୋଗ (NHRC) ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି。

ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ ବୁଧବାର ସଂସଦରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନେପାଳ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କେବଳ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଏବଂ ସରକାର କୌଣସି ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଲୋଡ଼ି ନାହାଁନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୟାନ ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ବିବାଦ

ନିକଟରେ ନେପାଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ ଶାହ (ବାଲେନ୍ଦ୍ର ଶାହ) ଭାରତ ସହ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଲାଗି ରହିଥିବା ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ ଦିଗରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଲୋଡିଥିବା ନେଇ ବୟାନ ଦେଇଥିଲେ। ଏହାକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ନେପାଳର ବିରୋଧୀ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବୟାନକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସଂସଦରେ ବିବୃତି ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଛି।

ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ନେପାଳର ଗୁରୁତ୍ୱ

ସଂସଦକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନେପାଳ-ଭାରତ ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିନାମା, ସହମତି ଏବଂ ମାନଚିତ୍ର ତଥା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ଆଧାରରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ ପାଇଁ ନେପାଳ ସର୍ବଦା ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୟାନର ଅର୍ଥ କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ନଥିଲା, ବରଂ ୧୮୧୬ ମସିହାର ସୁଗୌଲୀ ଚୁକ୍ତି (Sugauli Treaty) ସମୟର ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟକୁ ବୈଷୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସହାୟତା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଥିଲେ।

ସୀମାରେ ଚାଲିଛି ମ୍ୟାପିଂ କାର୍ଯ୍ୟ

ସୀମାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବିବାଦ, ବିଶେଷକରି ଦଶଗଜା ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ 'ସୀମା ଅତିକ୍ରମ' ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଭୟ ଦେଶର ବୈଷୟିକ ଟିମ୍ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବା ମ୍ୟାପିଂ, ସୀମା ସ୍ତମ୍ଭ (Border Pillars) ଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଜବରଦଖଲ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଦିଗରେ ନେପାଳ ଏବଂ ଭାରତର ଅଧିକାରୀମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତରୁ ନେପାଳକୁ ହେଉଥିବା ଆମ୍ବ ଆମଦାନୀ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇଛନ୍ତି ନେପାଳ ସରକାର। ଭାରତୀୟ ଆମ୍ବରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଏବଂ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପଯୁକ୍ତ କ୍ୱାରେଣ୍ଟାଇନ୍ (quarantine) ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଭାବ ଦର୍ଶାଇ ନେପାଳ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ବିଶେଷ କରି ମଧେଶ ପ୍ରଦେଶ ସୀମାରେ କ୍ୱାରେଣ୍ଟାଇନ୍ ସୁବିଧା ନଥିବାରୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ

ଆମଦାନୀ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଯିବା ଫଳରେ ଏବେ ନେପାଳର ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ କେବଳ ଦେଶୀୟ ଆମ୍ବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ମଧେଶ ପ୍ରଦେଶର ଭୂମି ପରିଚାଳନା, କୃଷି ଏବଂ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ଅଧିକାରୀ ଅଜୟ ଜ୍ଞାୱାଲୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି କଟକଣା ସ୍ଥାନୀୟ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ୍ ଲାଭଦାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି। ଚଳିତ ଋତୁରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଉ ଭାରତୀୟ ଫଳ ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ, ଯାହାକି ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।

ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଚାହିଦାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା

କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଚାଷୀ ଉପକୃତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେଶର ମୋଟ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ଯଥେଷ୍ଟ ନହୋଇପାରେ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ଜ୍ଞାୱାଲୀ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଫଳରସ ବା ଜୁସ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ନେପାଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସିରାହା, ସପ୍ତରୀ ଏବଂ ଧନୁଷା ଜିଲ୍ଲାରେ ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ଆମ୍ବ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ମେ’ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ଆମ୍ବ ଅମଳ କରାଯାଏ।

ଦେଶରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଟ୍ରାଫିକ ସମସ୍ୟା, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ସଡ଼କ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଚାପକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ନେପାଳ ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ନୂଆ ସାର୍ବଜନୀନ ଗାଡ଼ି ବା ପବ୍ଲିକ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଉପରେ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ରୋକ ଲଗାଯାଇଛି। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ଏହି କଟକଣା କେବଳ ପେଟ୍ରୋଲ କିମ୍ବା ଡିଜେଲ ଚାଳିତ ଗାଡ଼ି ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଭେଇକିଲ୍ (EV) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି।

କାହିଁକି ନିଆଗଲା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି?

ନେପାଳର ପରିବହନ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗ (Department of Transport Management) ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ସହରାଞ୍ଚଳ ବିଶେଷ କରି କାଠମାଣ୍ଡୁ ଉପତ୍ୟକାରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ରୂପ ନେଇଛି। ଏହାସହ ଅତ୍ୟଧିକ ଗାଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ଟ୍ରାଫିକ ଜାମ୍ ସମସ୍ୟା ସାଧାରଣ ଜୀବନଯାତ୍ରାକୁ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କରିଦେଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଜାତୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ ଏହିଭଳି କଠୋର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରିଚାଳନାର ଅଭାବ ଏବଂ ରାସ୍ତାର କ୍ଷମତା ତୁଳନାରେ ଗାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା।

ଆଇନଗତ ପ୍ରାବଧାନ ଓ ଆଗାମୀ ପ୍ରଭାବ

ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯାନ ଏବଂ ପରିବହନ ପରିଚାଳନା ଆଇନ, ୨୦୪୯ ର ଧାରା ୨୪(୩) ଅଧୀନରେ ନିଆଯାଇଛି, ଯାହା ସରକାରଙ୍କୁ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନୂଆ ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏ ନେଇ ସମସ୍ତ ସାତୋଟି ପ୍ରଦେଶର ଭୌତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଶ୍ରମ ଓ ପରିବହନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ତଥା ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରାଯାଇଛି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ନୂତନ ସାର୍ବଜନୀନ ଯାନ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଟକଣା ପରିସରଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବାରୁ ପରିବେଶବିତ୍ ଏବଂ ପରିବହନ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନେପାଳର ନବନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ୍ଦ୍ର ଶାହା ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରେ ଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଜେନ୍-ଜେଡ୍ (Gen Z) ବିକ୍ଷୋଭ ବେଳେ ହିଂସାତ୍ମକ ଦମନକୁ ରୋକିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ନେପାଳର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେପି ଶର୍ମା ଓଲିଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି। ତାଙ୍କ ସହ ପୂର୍ବତନ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ରମେଶ ଲେଖକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଟକ ରଖାଯାଇଛି।

ଦେଶରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଉପରେ କଟକଣାକୁ ବିରୋଧ କରି ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିକ୍ଷୋଭ ଏତେ ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଇଥିଲା ଯେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ ଏବଂ ୯ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିବା ହିଂସାରେ ସର୍ବମୋଟ ୭୭ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହିଁ ପୋଲିସର କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗୁଁ ୧୯ ଜଣ ଯୁବକଙ୍କ ପ୍ରାଣହାନି ଘଟିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା ଏବଂ ସଂସଦ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ କୋଠାରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଶେଷରେ ଓଲି ସରକାରଙ୍କ ପତନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପାଲଟିଥିଲା।

ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ରାପର୍ ରୁ ରାଜନେତା ପାଲଟିଥିବା ବାଲେନ୍ଦ୍ର ଶାହା କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ଶୁକ୍ରବାର ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବୈଠକରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଦନ୍ତ କମିଶନଙ୍କ ରିପୋର୍ଟକୁ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୭୪ ବର୍ଷୀୟ ଓଲି, ପୂର୍ବତନ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ରମେଶ ଲେଖକ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଆଇଜିପି ଚନ୍ଦ୍ର କୁବେର ଖାପୁଙ୍ଗଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିଲା। ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଅବହେଳା ପାଇଁ ଯଦି କୋର୍ଟ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ନେତାମାନଙ୍କୁ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେପି ଶର୍ମା ଓଲି ତଦନ୍ତ କମିଶନଙ୍କ ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି କହିବା ସହ ଏହା ଏକ ଚରିତ୍ର ହନନ ଏବଂ ଘୃଣ୍ୟ ରାଜନୀତିର ଅଂଶ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନିର୍ବାଚନରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ଗଡ଼ କୁହାଯାଉଥିବା ଝାପା-୫ (Jhapa-5) ଆସନରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ବାଲେନ୍ ଶାହାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଶୋଚନୀୟ ଭାବେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓଲି।

ନେପାଳ: ନେପାଳର ଧାଡିଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ମର୍ମନ୍ତୁଦ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି। ସୋମବାର ଭୋର ସମୟରେ ପୋଖରାରୁ କାଠମାଣ୍ଡୁ ଯାଉଥିବା ଏକ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବସ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇ ତ୍ରିଶୂଳୀ ନଦୀକୁ ଖସି ପଡ଼ିବାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୮ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଅନ୍ୟ ୨୫ ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବସ୍‌ଟି ପୃଥ୍ୱୀ ରାଜପଥ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବେଳେ କାଠମାଣ୍ଡୁଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୯୦ କିଲୋମିଟର ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଗଜୁରୀ ନିକଟସ୍ଥ ଚିନାଧାରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ରାତି ପ୍ରାୟ ୧:୩୦ ମିନିଟ୍ ସମୟରେ ବସ୍‌ଟି ନଦୀ ଭିତରକୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିଲା। ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ବସ୍‌ରେ ୩୫ରୁ ଅଧିକ ଯାତ୍ରୀ ଥିଲେ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ନେପାଳ ସେନା, ସଶସ୍ତ୍ର ପୋଲିସ ବାହିନୀ, ନେପାଳ ପୋଲିସ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ମିଳିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଚଳାଇଛନ୍ତି। ରାତି ଅନ୍ଧକାର ଯୋଗୁଁ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ହାଇୱେ ରେସ୍କ୍ୟୁ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ରାଜକୁମାର ଠାକୁରୀଙ୍କ ସୂଚନା ମୁତାବକ, ୨୫ ଜଣ ଆହତ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ କିଛି ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ମଧ୍ୟ ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି। ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପୁରୁଷ ଯାତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି। ସେହିପରି ଆହତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଜାପାନୀ ଏବଂ ଜଣେ ଡଚ୍ (ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ) ମହିଳା ଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଦୁର୍ଘଟଣାର ସଠିକ୍ କାରଣ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି ଏବଂ ପୋଲିସ ଏହାର ତଦନ୍ତ କରୁଛି।