ଭୁବନେଶ୍ବର:  ଭୁବନେଶ୍ବରରେ ଆଜିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଦୁଇ ଦିନିଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍ ସମ୍ମିଳନୀ  । ଜନତା ମଇଦାନରେ ଏହାକୁ ଉଦଘାଟନ କରିଛନ୍ତି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ । ଯୁଗଯୁଗରୁ ପୁଷ୍ଟିଶସ୍ୟ ବା ମିଲେଟ୍‌ ଆମ ଖାଦ୍ୟପେୟର ଏକ ବିଶେଷ ଅଂଶ ହୋଇ ରହିଆସିଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାକୁ ବିଶେଷତ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କୃଷକମାନେ ଚାଷ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ଶସ୍ୟ ଆଜି ବି ବଞ୍ଚି ରହିଛି ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ପିଢି ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଛି ବୋଲି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି। ।

ପୁଷ୍ଟିଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ୨୦୧୭ରେ ମୋ ସରକାର ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ ମିଶନର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ମିଶନ ଜରିଆରେ ଆମେ ଏସବୁ ପୁଷ୍ଟିକର ଶସ୍ୟକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏକ ଅନିର୍ବାଯ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା ଲାଗି ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛୁ । ମିଲେଟ୍‌ ଆମକୁ ଅନେକ ବିଶେଷ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସୁବିଧାମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଜଳବାୟୁ ଅନୁକୂଳ ଏହି ଶସ୍ୟ ଯେକୌଣସି ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ଭୂଭାଗରେ ଅମଳ ହୋଇପାରୁଥିବାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ନାମମାତ୍ର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଏହା ବିଶେଷ ଭାବରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ମିଲେଟ୍‌ ଚାଷରେ ସ୍ଵଳ୍ପ ପାଣି ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବାରୁ ଓ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଉତ୍ପନ କମ୍ ରହୁଥିବା କାରଣରୁ ଏହା ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଅଟେ ।

୨୦୨୩ ମସିହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁଷ୍ଟିଶସ୍ୟ (ମିଲେଟ୍) ବର୍ଷ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରି ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଓ କୃଷି ସଂଗଠନ ବିଶ୍ଵସ୍ତରରେ ଏହି ଶସ୍ୟପ୍ରତି ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରାଇ ପାରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଶସ୍ୟ ଆଧୁନିକ ସମୟର ସମସ୍ୟା ଓ ଆହ୍ବାନଗୁଡିକ ଲାଗି ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ବୋଲି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି । ଏଥିଲାଗି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ କରୁଛି । ଏହି ପ୍ରଚେଷ୍ଟାକୁ ଆଉ ପାଦେ ଆଗକୁ ନେବାକୁ ଯାଇ ଓଡିଶାର କୃଷକ, ମିଲେଟୁ ମା’, ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଶିକ୍ଷକ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ, ଖେଳାଳୀ, ମହିଳା ସ୍ଵୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ, ଏଫ.ପି.ଓ, ଉଦ୍ୟୋଗୀ, ଡାକ୍ତର, ହୋଟେଲ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗରେ ପ୍ରଥମ ମାଣ୍ଡିଆ ଦିବସ ୧୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁଷ୍ଟିଶସ୍ୟ ସମ୍ମିଳନୀ ( ୯ ଓ ୧୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସଫଳ ଯାତ୍ରା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି ।

ପୁଷ୍ଟିଶସ୍ୟର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା ସହିତ ଏହାକୁ ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଉଭୟ ପ୍ରଶାସନ ଓ ସମାଜକୁ ନେଇ ଏକ ସାମଗ୍ରୀକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହି ମହତ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାଧାରଣ ଲୋକର ଖାଇବା ଥାଳିରେ ମିଲେଟ୍ ଭଳି ଏକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ । ମିଲେଟ୍‌ ଓ ମିଲେଟ୍‌ ଭିଭିକ ଉଦ୍ୟୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।

ଆମେ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହିତ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସକରାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବିକଶିତ କରି ରାଜ୍ୟ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ । ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି, ଏହି ଅନନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଆଜିର ସମାଜରେ ତା’ର ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଵୀକୃତି ଫେରିପାଇବ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଯାପନ କରିବାରେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ସହାୟକ ହେବ ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର : ସାରା ସହର ଏବେ ହକିମୁଖର। ବିଶ୍ୱକପ୍‌‌ ହକି ପାଇଁ ଦେଶବିଦେଶରୁ ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ସମାଗମ ହେବ। ଆଗକୁ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍‌‌ ଆସୁଥିବାରୁ ଖେଳାଳିଙ୍କ ଫୁଡ଼୍‌‌ ମେନୁରେ ମିଲେଟ୍‌‌ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ରହିବ। ଏହାସହିତ ଓଡ଼ିଶାର ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ମିଲେଟ୍‌‌କୁ ସାମିଲ କରିବା ସହ ମିଲେଟ୍‌‌ର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର କରାଯିବ। ଏଥିପାଇଁ କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ଖେଳାଳି ଓ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ପରିଚାଳନାରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ‘ମିଲେଟ୍‌‌ ଶକ୍ତି ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌’। ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍‌‌ର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ ମିଶନ ସହଯୋଗ କରୁଛି।

କେବଳ ହକି ନୁହେଁ, ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମିଲେଟ୍‌‌ ଖାଦ୍ୟ ପରଷାଯିବ ଏବଂ ଭାରତରେ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‌‌ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଏଥିପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରଭାବେ ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌ ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌ର ଦାୟିତ୍ୱ ନେବେ ୱାର୍ଡ ନମ୍ବର ୩୭ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସ୍ୱୟଂଶ୍ରଦ୍ଧା ମହାସଂଘର ମହିଳା ସଦସ୍ୟ। ମହିଳାମାନେ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍‌‌କୁ ଆସୁଥିବା ଖେଳାଳି ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ମିଲେଟ୍‌‌ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଭିନ୍ନ ଗରମାଗରମ୍‌‌ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ସାଙ୍ଗକୁ କେକ୍‌‌ , ପିଠା ଓ ଶୁଖିଲା ଖାଦ୍ୟ ପରସିବେ। ଏହାସହିତ ସକାଳ ଖାଦ୍ୟରେ ମାଣ୍ଡିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବରା, ଦୋସା, ପିଠା ଆଦି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବିକ୍ରି କରିବେ। ହକି ସମୟରେ ଯେପରି ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଲେଟ୍‌‌ ଫୁଡ୍‌‌ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରାଯାଇପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ ମେନ୍ୟୁ ଚାର୍ଟରେ ମାଣ୍ଡିଆ, ଯଅ, ସୁଆଁ, ବାଜରାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ପୁଷ୍ଟକର ଖାଦ୍ୟ ସାମିଲ କରାଯିବ। ମହିଳା ସଦସ୍ୟମାନେ ଷ୍ଟଲ ନିକଟରେ କେବଳ କିଛି ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ। ଏଥିପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୋଷେଇଶାଳାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ।

ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍‌‌ ପୂର୍ବରୁ ଆସନ୍ତା ୧୦ତାରିଖରେ ଏହି ମିଲେଟ୍‌‌ ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌କୁ ଉଦ୍‌‌ଘାଟନ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏହି ମିଲେଟ୍‌‌ ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌ରେ ଖାଦ୍ୟପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇଁ ଏସ୍‌‌ଏଚ୍‌‌ଜି ସଦସ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ମେନ୍ୟୁରେ ମିଲେଟ୍‌‌ ହଲୱା, ମିଲେଟ୍‌‌ କେକ୍‌‌, ଲଡ଼ୁ, ଚିକେନ୍‌‌ ପକୋଡ଼ା, ଉପମା, ଇଡଲି, ମାଲପୁଆ ଆଦି ରହିବ। ଏହି ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌ ସକାଳ ୭ଟାରୁ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲାରହିବ। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ୨୦୨୩ ବର୍ଷକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍‌‌ ବର୍ଷ ବା ମାଣ୍ଡିଆ ବର୍ଷ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବାବେଳେ ମାଣ୍ଡିଆର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି। କୃଷିଭବନରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତୀକରଣ ବିଭାଗ ଓ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‌‌ ମିଶନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଥମ ମିଲେଟ୍‌‌ ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ କଳିଙ୍ଗଷ୍ଟାଡିୟମରେ ୨ୟ ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌ କରାଯିବ।

ସହରାଞ୍ଚଳରେ ମିଲେଟ୍‌‌ର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଚାର ଓ ଜନସେଚତନତା ଦିଗରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ସ୍ୱୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମାଣ୍ଡିଆରୁ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଏହାର ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି କରି ଏହି ଯୋଜନାକୁ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ କରିବାପାଇଁ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଫଳରେ ବର୍ଷତମାମ ମିଲେଟ୍‌‌ ଖାଦ୍ୟ ବିକ୍ରିବଟାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ସହ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର ହେବ। ଏହାସହିତ ହକି ପାଇଁ ମିଲେଟ୍‌‌ ଷ୍ଟଲର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଭୁବନେଶ୍ବର : ରାଜ୍ୟରେ ପାଳିତ ହେବ ମାଣ୍ଡିଆ ଦିବସ । ମାର୍ଗଶିର ମାସ ପ୍ରଥମ ଗୁରବାରକୁ ମାଣ୍ଡିଆ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯିବ । ଚଳିତବର୍ଷ ନଭେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ପାଳନ ହେବ ଏହି ଦିବସ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି କୃଷି ସଚିବ ଅରବିନ୍ଦ ପାଢୀ । ପରିବେଶ ଓ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟପାଇଁ ହିତକର ପୁଷ୍ଟିଶସ୍ୟର ବହୁଳ ପ୍ରଚାର ଓ ବ୍ଯବହାର ଏହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ପୁଷ୍ଟିରେ ଭରପୁର ମାଣ୍ଡିଆ । ଏଥିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିସ୍କୁଟ, ମିକ୍ସଚର, ନିମିକି, ସେଓ, ପିଠା, ଛତୁଆ ଆଦି ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ଓ ଶରୀର ପାଇଁ ହିତକର । ମାଣ୍ଡିଆ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଏହାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାରକୁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଉଛନ୍ତି ରାଜ୍ୟ ସରକାର । ଏବେ ରାଜ୍ୟର ୧୯ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କାର୍ୟ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି ମିଲେଟ ମିଶନ । ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ ମିଶନ ଦ୍ବାରା ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପକୁ ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ବୀକୃତି ମିଳିଛି ।କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓଡ଼ିଶା ମଡେଲକୁ ଆପଣାଇବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ନୀତି ଆୟୋଗ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଏକାଧିକ ଥର ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି । ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ ବିଭାଗରେ ହେବାକୁ ଥିବା ମିଟିଂ ଓ କ୍ୟାଣ୍ଟିନରେ ମାଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଲଡୁ, ମିକ୍ସଚର, ସ୍ନାକ୍ସ୍, ପୁରି, ଇଡିଲି, ଦୋଷା ଓ ବିସ୍କୁଟ୍ ପରଷିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି କେନ୍ଦ୍ର ଖାଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ।

ମାନ୍ୟବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଂକ ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ, ଆସନ୍ତା ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ପ୍ରଥମ ଗୁରୁବାର ନଭେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖକୁ #ମାଣ୍ଡିଆଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି । ପରିବେଶ ଓ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟପାଇଁ ହିତକର ପୁଷ୍ଟିଶସ୍ୟର ବହୁଳ ପ୍ରଚାର ଓ ବ୍ଯବହାର ଏହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ । #MilletsDivas #Odisha

— Arabinda K Padhee (@arvindpadhee) October 7, 2022

ଓଡ଼ିଶାରେ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢୁଛି ମାଣ୍ଡିଆ ଚାହିଦା । ୨୦୧୮-୧୯ରେ ୫ ହଜାର ୭୪୦ ଜଣ ଚାଷୀ ମାଣ୍ଡିଆ ଚାଷ କରୁଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୦-୨୧ରେ ୨୪ହଜାର ୩୨୪ ଚାଷୀ ମାଣ୍ଡିଆ ଚାଷ କରିଛନ୍ତି। ସେହିପରି ମାଣ୍ଡିଆ ଉତ୍ପାଦନ ବଢିଛି । ୨୦୧୮-୧୯ରେ ୧୮ ହଜାର କୁଇଣ୍ଟାଲ, ୨୦୧୯-୨୦ରେ ୯୪ ହଜାର କୁଇଣ୍ଟାଲ ଓ ୨୦୨୦-୨୧ ରେ ୧ଲକ୍ଷ ୯୪ ହଜାର ୪୮୦ କୁଇଣ୍ଟାଲ ମାଣ୍ଡିଆ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଛି।

ମିଲେଟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଏହାର ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମକକ୍ଷ କେହି ନୁହନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ ମିଶନର ସଫଳତାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଛି। ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଚାଷ ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପୋଷକ ଅନାଜ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି। ଜାତୀୟ ତଥା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟସ୍ତରରେ ମିଲେଟ୍‍ ଉତ୍ପାଦନ ତଥା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶା ଆଗରେ ରହିଛି। କୃଷି ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଲେଟ୍‍ ଏବେ ‘ମାସ୍କଟ’ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମିଲେଟ୍‍ର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର ଓ ଖାଦ୍ୟ ଥାଳିରେ ଲଘୁ କ୍ଷୁଦ୍ରଶସ୍ୟର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ‘ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‍ ମିଶନ୍‍’।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ କୃଷି ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟର ୧୯ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। ଏହା ଚାଷୀଙ୍କ ଚାଷଜମି ଓ ଲୋକଙ୍କ ଦୈନିକ ଆହାରରେ ମିଲେଟ୍‍କୁ ପୁର୍ନଜୀବିତ କରି ଅନେକ ଚାଷୀଙ୍କ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି। ଏହି ମିଲେଟ୍‍ ମିଶନ୍‍ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମୀଣ ତଥା ସହରାଞ୍ଚଳର ମହିଳା ରୋଜଗାରକ୍ଷମ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ମାଣ୍ଡିଆର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ କୃଷି ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‍ ମିଶନ୍‍ ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପମାନ ନିଆଯାଉଛି। ସହର ତଥା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ମିଲେଟ୍‌ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର ପାଇଁ ମିଶନ୍‍ ଶକ୍ତିର ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଯାହାକି ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ। ମିଲେଟ୍‍ ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଦିଗରେ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‍ ମିଶନ୍‍ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଡେଲ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଛି। ଏହାସହିତ ଭାରତ ସରକାର ମିଲେଟ୍‍ର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ମଡେଲ୍‍କୁ ଆପଣାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପଟେ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ୱାରା ୨୦୨୩କୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍‍ ବର୍ଷ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍‍ ବର୍ଷକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ପାଳନ କରିବା ସହିତ ମିଲେଟ୍‍ ବ୍ୟବହାରର ପୁନଃମୂଲ୍ୟାୟନ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‍ ମିଶନ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ମିଶନ୍‍ ଶକ୍ତି ଅନ୍ତର୍ଗତ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ମୂଲ୍ୟଯୁକ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମିଲେଟ୍‍ ଶକ୍ତି ଆଉଲେଟ୍‌ ଓ କାଫେ ଖୋଲାଯାଉଛି। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ପୁଷ୍ଟିକର ହୋଇଥିବା ମାଣ୍ଡିଆ ତଥା କ୍ଷୁଦ୍ର ଶସ୍ୟରୁ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଏହାସହିତ ଏହି ଲଘୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ(ମିଲେଟ୍‍)କୁ ପ୍ରୋସେସିଂ କରାଯାଇ ପ୍ୟାକେଜିଂ ମଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାବ୍ୟତିତ ମିଲେଟ୍‍ର ପ୍ରୋସେସିଂ ପରେ ସେଥିରୁ ମାଣ୍ଡିଆ ପାଉଡର, ମାଣ୍ଡିଆ ଆରିଷା, ଏଣ୍ଡୁରୀ, କାକରା, ମାଣ୍ଡିଆ ଲଡ଼ୁ, ମିକ୍ସର, ପିଠା, ମୁଡ଼୍‍କି ଆଦି ଭଳି ଶୁଖିଲା ଓ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାସହିତ ଏସ୍‍ଏଚ୍‍ଜି ମହିଳାମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଜାତୀୟ ତଥା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟସ୍ତରରେ ଏହାର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର କରାଯାଉଛି।

ବାରିପଦା: ମାଣ୍ଡିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ବ୍ୟବସାୟୀ କରଣ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ନୂତନ ସମ୍ଭାବନା ଆଣିଦେଇଛି। ଓଡିଶା ସରକାରଙ୍କ ମିଲେଟ୍ସ ମିଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ପୃଷ୍ଟିଶସ୍ୟର ଉତ୍ପାଦକତା ଏବଂ ଘରୋଇ ଉପଯୋଗ, ଉନ୍ନତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଏବଂ ମିଲେଟ୍ସର ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହ ଅତିରିକ୍ତ ପୃଷ୍ଟି ସାଧନ ଯୋଜନା ଏବଂ ସାଧାରଣ ବିତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ କରାଯାଇଛି। ଓଡିଶା ମିଲେଟ୍ ମିଶନ ଅଧୀନରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ୩ହଜାର କୃଷକ ୨୫୦୦ ହେକ୍ଟର ଚାଷ ଜମିରେ ଉନ୍ନତ କୃଷି ପ୍ରଣାଳୀ ଗ୍ରହଣ କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମିଲେଟ୍ସ ସଫଳତାର ସହିତ ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। ଚାଷୀ ମାନେ ଚଳିତ ଖରିଫ ୨୦୨୦-୨୧ରେ ଡିବିଟି ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମୂଳକ ଅଧିକ ସହାୟତା ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇପାରିଛି। ମୋଟ ୨୦୦ କୃଷକ ଚଳିତ ଖରିଫ ବିପଣନ ଋତୁରେ ମାଣ୍ଡିଆ କ୍ରୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମଣ୍ଡି ମାଧ୍ୟମରେ ୩୮୦୦ କୁଇଣ୍ଟାଲ ମାଣ୍ଡିଆ କ୍ରୟ ହୋଇଥିଲା।

ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ମାନଙ୍କର ଉପଯୋଗ ଏବଂ ଜୀବିକା ବୃଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ବାଙ୍ଗିରିପୋଷି, ବିଶୋଇ ଏବଂ ଯଶିପୁର ବ୍ଲକରେ ମିଶନ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗରେ ୯ଟି ମିଲେଟ୍ସ ଶକ୍ତି ଟିଫିନ୍ ସେଣ୍ଟର/କିଓସ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଅଛି। ଜିଲ୍ଲାରେ ମିଲେଟ୍ସ ମିଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହାତକୁ ନେବା ପରେ ମିଲେଟ୍ସ ବା ମାଣ୍ଡିଆ ଶସ୍ୟରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ/ସାମଗ୍ରୀର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଜିଲ୍ଲାରେ ବ୍ୟାପକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି। ଏହି ମିଲେଟ୍ସ ପୃଷ୍ଟି ଶସ୍ୟର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଉଭୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବଜାରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯାଉଛି। ଜିଲ୍ଲାର ବାଙ୍ଗିରିପୋଷି, ବିଶୋଇ ଓ ଯଶିପୁର ବ୍ଲକରେ ଚାଷ ହେଉଥିବା ମାଣ୍ଡିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ପୃଷ୍ଟିକର ଓ ବେଶ୍ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ। ଓଡିଶା ମିଲେଟ୍ସ ମିଶନ ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ଯଶିପୁର କୃଷକ ଉତ୍ପାଦନ କୋ ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା ପରି·ଳିତ ଏହି ମିଲେଟ୍ସ ପୃଷ୍ଟିସାର ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲାରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ମାଣ୍ଡିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ(ମିଲେଟ୍ସ) ଶକ୍ତି ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣ (ମୋବାଇଲ) ଭ୍ୟାନ ଜରିଆରେ ଗାଁକୁ ଗାଁ ବୁଲି ସଚେତନ କରିଥିଲା। ଚଳିତ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଅନୁରୂପ ସଚେତନତା ରଥ ଜିଲ୍ଲା ପରିକ୍ରମା କରୁଛି। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ଲକ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ସଂପ୍ରସାରିତ କରାଯାଇ ବିକ୍ରୟ ୟୁନିଟ୍ ଖୋଲାଯାଇଛି। ସେହିପରି ମୋରଡ଼ା ବ୍ଲକ, କୋହି ପଞ୍ଚାୟତର ମୋହନପୁର ଗ୍ରାମରେ ଏମଏସଏମଇ ବିଭାଗର ସ୍ଫୃତି ଯୋଜନାରେ ନୂତନ ଭାବେ ମିଲେଟ୍ସ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ପୂର୍ବକ ସେଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପାସ୍ତା, ନୁଡ଼ଲ୍ସ ଓ ପାମ୍ପଡ଼ ଆଦି ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୋଉଛି। ଏହାର ସୁନ୍ଦର ପ୍ୟାକେଟିଂ କରାଯାଇ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ସହରକୁ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଗଲାଣି। ବାହାର ରାଜ୍ୟକୁ ଯାଇ ଦାଦନ ଖଟିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଆଦିବାସୀ ଓ ଜନଜାତି ବର୍ଗର ପୁରଷ ମହିଳା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି କାରଖାନାରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ରିମା ସି, ମିନୁ ସି ଓ ରଞ୍ଜିତା ଦେଓ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ମାଣ୍ଡିଆକୁ ଲୋକେ କେବଳ ଜାଉ କରି ଖାଉଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ସ୍ୱାସ୍ଥ ପକ୍ଷେ ହିତକାର ଜାଣିବା ପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଦୃତି ବଢ଼ିଲାଣି। ଏଣୁ ଜଙ୍କଫୁଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତେ ମିଲେଟ୍ସରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପାସ୍ତା, ନୁଡ଼ଲ୍ସ ଭଳି ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବଜାରରେ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିବ। ମୟୂରଭଞ୍ଜରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ମାଣ୍ଡିଆ ମିଳୁଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଏକ ଉଦ୍ୟୋଗ ସ୍ଥାପନା କରିଛୁ ବୋଲି ମିଲେଟ ମେଜିକ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ପ୍ରମୁଖ ଦମ୍ପତ୍ତି ଅଜୟ ରାଜ ଓ ଶ୍ୟାମା ରାଜ କହିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଶିମିଳିପାଳ ସଂଲଗ୍ନ ଗ୍ରାମର ପୁରୁଷ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମାଜର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ ପାଇଁ ଏଭଳି ଅଧିକ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ବୋଲି ଉଭୟେ କହିଛନ୍ତି।