ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ର ଐତିହାସିକ ମିଶନ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ପୁଣି ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ମିଶନରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ (South Polar Region) ତଳେ ବରଫ ଥିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ନୂତନ ପ୍ରମାଣ ପାଇଛନ୍ତି।

ଅହମ୍ମଦାବାଦ ପିଆରଏଲ୍ (PRL) ଗବେଷକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ୟୟନ

ଅହମ୍ମଦାବାଦ ସ୍ଥିତ ଫିଜିକାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାବୋରେଟୋରୀ (PRL) ର ଗବେଷକମାନେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ଅର୍ବିଟରରେ ଥିବା ଡୁଆଲ୍ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ଆପର୍ଚର୍ ରାଡାର୍ (DFSAR) ର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାରେ ବିଶେଷ କରି ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ ନିକଟରେ ଥିବା ସ୍ଥାୟୀ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଅଞ୍ଚଳ ବା PSRs (Permanently Shadowed Regions) ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ କେବେବି ପଡ଼େ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ସୌରଜଗତର ସବୁଠାରୁ ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଇସ୍ରୋ (ISRO) ର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା "ଡବଲି ସ୍ୟାଡୋଡ୍ କ୍ରେଟର୍ସ" ବା ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ଛାୟାବୃତ ଗର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ତନ୍ନ ତନ୍ନ କରି ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

ତାପମାତ୍ରା ମାତ୍ର ୨୫ କେଲଭିନ୍

ଚନ୍ଦ୍ରର ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଏବଂ ତାପଜ ବିକିରଣରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦୂରରେ ରହୁଥିବାରୁ, ଏଠାକାର ତାପମାତ୍ରା ସବୁବେଳେ ଅତି ନିମ୍ନ ରହିଥାଏ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୨୫ କେଲଭିନ୍ ପାଖାପାଖି ରହିଥାଏ। ଏଭଳି ଅତ୍ୟଧିକ ଥଣ୍ଡା ପରିବେଶ ଜଳକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବରଫ ଆକାରରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅନୁକୂଳ ଅଟେ।

ରହସ୍ୟ ଖୋଲିଲା DFSAR ଉପକରଣ

ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ଅର୍ବିଟରର DFSAR ଉପକରଣ ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏହା L- ଏବଂ S-ବ୍ୟାଣ୍ଡ ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଲାରିମେଟ୍ରିକ୍ ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ଆପର୍ଚର୍ ରାଡାର୍ ଅଟେ। ଏହି ଉନ୍ନତ ଉପକରଣ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠର ତଳ ଭାଗକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାରେ ଏବଂ ମାଟି ତଳୁ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଥିବା ରାଡାର୍ ସିଗ୍ନାଲଗୁଡ଼ିକ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ଏହି ରାଡାର୍ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣରୁ ହିଁ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠ ତଳେ ବରଫ ରହିଥିବାର ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ : ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ର ୨ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଅବସରରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା(ଇସ୍ରା) ପକ୍ଷରୁ ସୋମବାର ଚନ୍ଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ କର୍ମଶାଳା ୨୦୨୧ ଉଦଘାଟନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅବସରରେ ଇସ୍ରୋ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କେ. ଶିଭନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷକୁ ୯ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଥର ପରିକ୍ରମଣ କଲାଣି । ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ କକ୍ଷର ପେଲୋଡ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ୮ଟି ପେଲୋଡ ସାହାଯ୍ୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଗବେଷଣା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟକୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତଷ୍ଠାନ ଗୁଡିକର ଅଧ୍ୟୟନ ଲାଗି ଜାରି କରାଯାଉଛି। ଏହି କର୍ମଶାଳାକୁ ଫେସବୁକ ଏବଂ ଏଜେନ୍ସିର ୱେବସାଇଟରେ ଲାଇଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ପ୍ରକଳ୍ପର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବନିତା ଏମ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅର୍ବିଟରର ସମସ୍ତ ସବ-ସିଷ୍ଟମ ଭଲଭାବେ କାମ କରୁଛି। ଏହା ଆସନ୍ତା କିଛି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଅର୍ବିଟରର ଇମେଜିଙ୍ଗ ପେଲୋଡ ଟିଏମସି-୨(ଟେରେନ ମ୍ୟାପିଂ କ୍ୟାମେରା), ଆଇଆଇଆରଏସ(ଇମେଜିଂ ଆଇଆର ସ୍ପେକ୍ଟୋମିଟର) ଏବଂ ଓଏଚଆରସି(ଅର୍ବିଟର ହାଇ ରିଜୋଲ୍ୟୁସନ କ୍ୟାମେରା) ଚନ୍ଦ୍ରର ଭଲ ଫଟୋ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।