ପୁରୀ: ଆଜି ପବିତ୍ର ଗହ୍ମାପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଓ ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ । ଏଥିପାଇଁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତିକାନ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ । ରାଖି ପିନ୍ଧିବେ ଚତୁଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି।  ଗହ୍ମା ଗହ୍ମାପୂର୍ଣ୍ଣମୀରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ରାଖି ବାନ୍ଧିବେ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା । ଦୁଇ ଭାଇ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ରାଖି ବାନ୍ଧି ନିଜ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଲୋଡ଼ିବେ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା। ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ଥିବା ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଡୋରି ନିଦର୍ଶନକୁ ଗହ୍ମାପୂର୍ଣ୍ଣମୀରେ ଦର୍ଶନ କରି ନିଜକୁ ଧନ୍ୟ ମଣିବେ ଭକ୍ତ ।

ତେବେ ଭାଇ ଭଉଣୀର ପବିତ୍ର ସମ୍ପର୍କର ନିଦର୍ଶନ ସ୍ଵରୁପ ପାଟରା ବିଶୋୟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାକ୍ଷୀ ଓ ଗୁଆମାଳକୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସିଂହାରୀ ସେବକ ମାନେ ଲାଗି କରାଇବେ । ସେହିପରି ଆଜି ପ୍ରଭୁ ସୁଦର୍ଶନ ଚାରି ଆଶ୍ରମକୁ ବିଜେ କରିବାକୁ ଥିବା ବେଳେ ମାର୍କଣ୍ଡ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଠାରେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମନୀତି ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ । ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତି ଭୋଗମଣ୍ଡପ ପରେ ଦଇତାପତି ସେବାୟତମାନେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଚଉଦଳରେ ବିଜେ କରାଇ ନୀତି ସମାପନ କରିବେ।

ଆଜି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଦ୍ୱିପହର ଧୂପ ପରେ ମଙ୍ଗଳାର୍ପଣ କରାଯାଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିତୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାସହ ଚକ୍ରରାଜ ସୁଦର୍ଶନ ବିମାନରେ ମାର୍କଣ୍ଡ ପୁଷ୍କରଣୀକୁ ବିଜେ କରିବେ। ସେଠାରେ ମାଟିର ବଳଭଦ୍ର ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ। ପୂଜାପଣ୍ଡା ସେବକ ଜୀବନ୍ୟାସ ଦେବାପରେ ଜାତକର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ପରେ ପଂଚୋପଚାର, ଶୀତଳ ମଣୋହୀ ଓ ବନ୍ଦାପନା କରାଯାଇ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ମାଟି ପ୍ରତିମାକୁ ମାର୍କଣ୍ଡ ପୁଷ୍କରଣୀରେ ବିସର୍ଜନ କରାଯିବ। ଏହାପରେ ବିମାନବଡୁ ସେବକ ମାନେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ବିମାନରେ ବସାଇ ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଭ୍ରମଣ କରାଇବା ପରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିବେ।

ପୁରୀ: ଆଜି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ହେଉଛି ପବିତ୍ର ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ଭାଇଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିବେ ରାକ୍ଷୀ । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଟରେ ନିର୍ମିତ ବିଶାଳ କାୟ ରାକ୍ଷୀ ଓ ଗୁଆ ମାଳ ପାଟରା ବିଷୋୟୀ ସେବକଙ୍କ ଘରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ପ୍ରସ୍ତୁତ ୪ଟି ରାକ୍ଷୀ ଓ ଗୁଆମାଳ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ବଡଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପିନ୍ଧାଇବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନୂଆ ଲୁଗା ଲାଗି ହୋଇସାରିବା ପରେ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକ ବଡ଼ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ହାତରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ନିର୍ମିତ ପାଟ ରାକ୍ଷୀ ଓ ଗୁଆ ମାଳ ପିନ୍ଧାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ପରମ୍ପରା ନିଆରା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁ ମାନବୀୟ ଲୀଳା କ୍ରମରେ ଗହ୍ମାପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନ ଉତ୍କଳୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଭଉଣୀ ଭାଇ ହାତରେ ସ୍ନେହ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଥାଏ । ନାଲି, ନେଳି, ହଳଦିଆ ଓ ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ପାଟରେ ନିର୍ମିତ ବିଶାଳକାୟ ରାକ୍ଷୀ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ହାତରେ ଲାଗି ହେବାପରେ ବେଶ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଏ । ସେହିପରି ଆଜି ମଧ୍ୟ ବଳଭଦ୍ର ଜନ୍ମ ନୀତି ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ସୁଦର୍ଶନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଜେ କରାଯିବା ସହ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଠାରେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ ନୀତି ସେବାୟତ ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଇୟରବଡ୍‌‌ସ ହେଉ ଅବା ଦିଆସିଲି କାଠି କିମ୍ବା ଆଇସ୍‌‌କ୍ରିମ୍‌‌ କାଠିରେ ବି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରାକ୍ଷୀ। ଏହାକୁ କୌଣସି ଫେଶନ୍‌‌ ଡିଜାଇନର କିମ୍ବା କାରିଗରମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁନାହାନ୍ତି। ବରଂ ବସ୍ତିରେ ରହୁଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ନିଜ ପଢ଼଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପକରଣ ତିଆରି କରି କେବଳ ନିଜର ସ୍ୱାଭିମାନର ପରିଚୟ ଦେଇନାହାନ୍ତି ବରଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ପାଲଟିଛନ୍ତି ବସ୍ତିର ଏହି ପଥପ୍ରାନ୍ତ ଶିଶୁମାନେ। ଆଗକୁ ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଆସୁଥିବାବେଳେ ରାକ୍ଷୀ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ହେଲେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ରହି ବିଭିନ୍ନ ଅଦରକାରୀ ସାମଗ୍ରୀ ନୂଆ ରୂପ ଦେଇ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ରାକ୍ଷୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି ବସ୍ତିର ଏହି କୁନି କୁନି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ। ଏଭଳି ଅଭିନବ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି ରାଜଧାନୀର ୫ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ବସ୍ତିର ପ୍ରାୟ ୭୦ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ।

ପ୍ରତିଦିନ ସ୍କୁଲରୁ ଫେରିବା ପରେ ପିଲାମାନେ ଖେଳକୁଦ କରିବା ବଦଳରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛନ୍ତି ରାକ୍ଷୀ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ। ପରିବାରର ବୋଝ ନ ହୋଇ କିଭଳି ନିଜେ ନିଜର ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରିବେ ସେଥିପାଇଁ ଏଭଳି ନିଆରା ଉଦ୍ୟମ କରିଛନ୍ତି ଏହି ପିଲାମାନେ। ପଥପ୍ରାନ୍ତ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନର ସହ ବଞ୍ଚିବା ସହ ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବାକୁ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆଶାଏଁ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ବର୍ଷ ହେବ ରାଜଧାନୀର ୫ଟି ସ୍ଥାନ ଯଥା ବୁଦ୍ଧନଗର, ମସ୍‌‌ଜିଦ୍‌‌ କଲୋନୀ, ନୀଲପଡ଼ିଆ, ମଣ୍ଡପ ବସ୍ତି, ଡମଣା ଆଦି ବସ୍ତିରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବା କମ୍ୟୁନିଟି ଲର୍ଣ୍ଣିଂ କେନ୍ଦ୍ର ବା ‘ଆମ ପାଠଶାଳା’ରେ ଶିକ୍ଷା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି। ସେହିକ୍ରମରେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଅବସରରେ ‘ଆମ ପାଠଶାଳା’ ପ୍ରାୟ ୫ଟି କେନ୍ଦ୍ରର ୭୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ପିଲା ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ରାକ୍ଷୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାସହ କର୍ଣ୍ଣଫ୍ଲୋର ପାଉଡରରେ କ୍ଲେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସେଥିରେ ରଙ୍ଗ ଦେଇ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରାକ୍ଷୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ରାକ୍ଷୀଗୁଡ଼ିକ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ହୋଇଥିବାରୁ ବଡ଼ବଡ଼ିଆ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାକ୍ଷୀ କିଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ରାକ୍ଷୀଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ହାଉସିଂ କଲୋନୀରେ ଷ୍ଟଲ୍‌‌ ମାଧ୍ୟମରେ ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି।

ପାଠପଢ଼଼ା ପରେ ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରାୟ ୨ ଘଣ୍ଟା ଧରି ପିଲାମାନେ ଦିନକୁ ୫ଶହରୁ ଅଧିକ ରାକ୍ଷୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି । ଏଥିରୁ ବାହାରୁଥିବା ଲାଭ ଟଙ୍କାକୁ ପରିବାର ଭରଣପୋଷଣ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜ ପାଠପଢ଼଼ା ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରିବା ପାଇଁ ସଞ୍ଚୟ କରୁଥିବା ପିଲାମାନେ କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ପାଠଶାଳାରୁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏସ୍‌‌.କେ. ବାଦଲ, କେ. ଭାରତୀ ରେଡ୍ଡି, ପି. କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରମୁଖ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ରାକ୍ଷୀ ନୁହେଁ ବରଂ ପଥପ୍ରାନ୍ତ ଶିଶୁମାନେ ପଲିଥିନ୍‌‌, ବୋତଲ ଗୋଟାଇବା କାମରୁ ଦୂରେଇ ରହି ସ୍ୱାଭିମାନର ସହ ବଞ୍ଚିବାର ରାସ୍ତା ଦେଖାଉଛି ବୋଲି ଆଶାଏଁର ସଦସ୍ୟ ବିକ୍ରମ ନାୟକ ଓ ସଂଗ୍ରାମ ରାଉତରାୟ କହିଥିବାବେଳେ ଏହି ରାକ୍ଷୀ କିଣିବାକୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି।

ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ ଦିନ ଭଉଣୀ ତା’ ଭାଇର ମଙ୍ଗଳକାମନା କରି ଭାଇ ହାତରେ ରାଖି ବାନ୍ଧି ସିନ୍ଦୂର, ଚନ୍ଦନ ଆଦି ଲଗାଇ ବନ୍ଦାପନା କରିଥାଏ। ରାଖି ବାନ୍ଧିବା ସମୟରେ ଭାଇର ମୁହଁ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ରହିବା ଜରୁରୀ। ତେବେ ଏସବୁ ନୀତିନିୟମ ସହିତ ରାଖି ଥାଳିରେ କେଉଁସବୁ ଜିନିଷ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମହତ୍ତ୍ବ କ’ଣ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେକୌଣସି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅକ୍ଷତ ବା ଗୋଟା ଅରୁଆ ଚାଉଳକୁ ସାମିଲ୍‌ କରାଯାଏ। ଅକ୍ଷତ ହେଉଛି ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ପ୍ରତୀକ। ତେଣୁ ରାଖି ଥାଳିରେ ନିଶ୍ଚିତ କିଛି ଚାଉଳ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଭାଇଙ୍କୁ ତିଳକ ଲଗାଇବା ପରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଚାଉଳ ଲଗାନ୍ତୁ। ଏଭଳି କରିବା ଦ୍ବାରା ଈଶ୍ବରୀୟ କୃପା ସହ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ।

-ରାଖି ଥାଳିରେ ଥିବା ଦୀପକୁ ପ୍ରଜ୍ବଳିତ କରି ରଖନ୍ତୁ। ଦୀପ ଦ୍ବାରା ଭାଇଙ୍କୁ ବନ୍ଦାପନା କଲେ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବ ଦୂର ହୁଏ।

-କୁଙ୍କୁମ ହେଉଛି ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକ। କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ବାରା ତିଳକ କଲେ, ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କୃପାଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଥାଏ।

-କୁଙ୍କୁମ ପରେ ଭାଇର ମଥା ଉପରେ ଚନ୍ଦନ ଟୀକା ଲଗାଇବା ଦ୍ବାରା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଓ ଗଣେଶଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଥାଏ।

ପୁରୀ: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ରବିବାର ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବା ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳିତ ହୋଇଛି। ଏଥିପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତିକାନ୍ତି କରାଯାଇଛି। ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀ ଭିତରେ ଥିବା ସ୍ନେହ ଓ ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନର ପର୍ବ। ତେବେ ଏହି ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନର ଝଲକ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ତଥା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ନିଜର ଦୁଇଭାଇ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏବଂ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧି ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ପବିତ୍ର ସମ୍ପର୍କକୁ ଦର୍ଶାଇ ଥାଆନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୧୫ କିଲୋ ବାସୁଙ୍ଗା ପାଟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଖୀକୁ ଚିତାଲାଗି ଅମାବାସ୍ୟା ପରଠାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଆନ୍ତି ପାଟରା ସେବାୟତ। ଏହାବ୍ୟତିତ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନେ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ଗୁଆମାଳ ମଧ୍ୟ ପରିଧାନ କରିଥାଆନ୍ତି। ନାଲି, ସବୁଜ, ହଳଦିଆ ଓ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଏହି ଗୁଆମାଳକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ।ଦ୍ୱିପ୍ରହର ଧୂପ ବେଶରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭୂଜରେ ଗୋଟିଏ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭୂଜରେ ୨ଟି ଆଜ୍ଞାମାଳ ଲାଗି ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ପାଟରା ବିଶୋଇ ସେବକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାସୁଙ୍ଗା ପାଟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ୪ଟି ରାକ୍ଷୀ ଏବଂ ୪ଟି ଗୁଆମାଳକୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏବଂ ବଡ଼ଠାକୁରଙ୍କ ଶ୍ରୀଭୁଜରେ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକ ଲାଗି କରିଥାନ୍ତି।