ବିକ୍ରମ-୧ ରକେଟର ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ପରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଘରୋଇ ମହାକାଶ କମ୍ପାନୀ ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମାନଙ୍କୁ ସୋମବାର ଦିନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସାକ୍ଷାତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାକ୍ଷାତକାରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଭୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ପବନ ଚନ୍ଦନା ଏବଂ ନାଗା ଭରତ ଡାକାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇବା ସହ ଦେଶର ଘରୋଇ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।

ମୋଦୀଙ୍କ ଏକ୍ସ (X) ପୋଷ୍ଟ ଓ ଆଲୋଚନା

ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସ (X) ରେ ଏହି ସାକ୍ଷାତକାରର ଫଟୋ ସେୟାର କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, 'ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସର ପବନ ଚନ୍ଦନା ଏବଂ ନାଗା ଭରତ ଡାକାଙ୍କ ସହ ଏକ ଚମତ୍କାର ଆଲୋଚନା ହେଲା। ଆମ ଆଲୋଚନାରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ବିକ୍ରମ-୧ ର ସଫଳତା ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।' ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ, ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକତା ଭାରତର ଘରୋଇ ମହାକାଶ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ଜୀବନ୍ତ ଭାବନାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।

ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପରେ ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ନିଜର ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ କମ୍ପାନୀର ଯାତ୍ରା, ବିକ୍ରମ-୧ ର ସଫଳତା ଏବଂ ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସେୟାର କରିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗର୍ବର ବିଷୟ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, କମ୍ପାନୀ ଘରୋଇ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଦେଶର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଥିବା ସରକାରୀ ସଂସ୍କାରକୁ ଶ୍ରେୟ ଦେଇଥିଲା। ଏହି ସଫଳତା ପାଇଁ ସେମାନେ ଉଭୟ ଇନ-ସ୍ପେସ୍ (IN-SPACe) ଏବଂ ଇସ୍ରୋ (ISRO) କୁ ସେମାନଙ୍କର ସୁବିଧା ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି।

ବିକ୍ରମ-୧ ରକେଟର ଐତିହାସିକ ସଫଳତା

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ଜୁଲାଇ ୧୮ ତାରିଖରେ ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଅର୍ବିଟାଲ୍-ଶ୍ରେଣୀର ରକେଟ୍ ବିକ୍ରମ-୧ କୁ ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ସଫଳତାର ସହ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା। ଏହି ମିଶନର ନାମ ଥିଲା 'ମିଶନ ଆଗମନ'। ଏହି ଐତିହାସିକ ଉଡ଼ାଣରେ ରକେଟ୍ ଅନେକ ପେଲୋଡ୍ ମହାକାଶକୁ ନେଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୋଷ୍ଟକାର୍ଡ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା। ସେହି ପୋଷ୍ଟକାର୍ଡରେ 'ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍' ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା। ଏହା ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ତଥା ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଆଜି ଏକ ଐତିହାସିକ ଦିନ। ଶନିବାର ଦିନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘରୋଇ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଅର୍ବିଟାଲ୍ ରକେଟ୍ 'ବିକ୍ରମ-୧' (Vikram-1) ସଫଳତାର ସହ ଉତକ୍ଷେପଣ ହୋଇଛି। ଏହି ସଫଳତା ସହିତ ଘରୋଇ ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଉତକ୍ଷେପଣ କ୍ଷମତା ଥିବା ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ଦେଶ ଭାବରେ ଭାରତ ନିଜର ସ୍ଥାନ ପକ୍କା କରିଛି। ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସ୍ଥିତ ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ (Skyroot Aerospace) ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ରକେଟ୍ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟିକ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

ଐତିହାସିକ 'ମିଶନ୍ ଆଗମନ'

ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ 'ମିଶନ୍ ଆଗମନ' ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି। ଶନିବାର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨:୦୫ ମିନିଟରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ଇସ୍ରୋର ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଏହି ରକେଟ୍ ସଫଳତାର ସହ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିଲା। ଉତକ୍ଷେପଣର ପ୍ରାୟ ଘଣ୍ଟାଏ ପରେ ସ୍କାଏରୁଟ୍ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ରକେଟ୍ ତାର ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରି ପେଲୋଡ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାୟ ୪୫୦ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏହାକୁ "ଭାରତର ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାର ଏକ ଐତିହାସିକ ନୂତନ ସୀମା" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ରକେଟ୍ 'ବିକ୍ରମ-୧'ର ବିଶେଷତ୍ୱ

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଜନକ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ବିକ୍ରମ-୧ ହେଉଛି ଏକ ୨୪-ମିଟର ଲମ୍ବ ଏବଂ ଚାରି-ପର୍ଯ୍ୟାୟ (four-stage) ବିଶିଷ୍ଟ ରକେଟ୍। ଏହାର ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ କଠିନ ଇନ୍ଧନ (solid propulsion) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟଟି ତରଳ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ। ଏହାର ଢାଞ୍ଚା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ବନ କମ୍ପୋଜିଟ୍‌ରେ ନିର୍ମିତ, ଯାହାକି ଇସ୍ପାତ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ହାଲୁକା। ରକେଟ୍‌ଟି ସର୍ବାଧିକ ୩୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଜନର ଉପଗ୍ରହକୁ ଲୋ ଆର୍ଥ ଅର୍ବିଟ୍ (LEO) କୁ ନେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ସ୍କାଏରୁଟ୍‌ର ସିଇଓ ପବନ କୁମାର ଚନ୍ଦନା କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ୧୦୦% ଭାରତରେ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।

ପେଲୋଡ୍ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାମଗ୍ରୀ

ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣରେ ବିକ୍ରମ-୧ କେବଳ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ପରୀକ୍ଷଣ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ସାଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପେଲୋଡ୍ ନେଇ ମହାକାଶକୁ ଯାଇଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଏକ ପୋଷ୍ଟକାର୍ଡ, ଏବଂ ମହାନ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସାର୍ ସି.ଭି. ରମଣ, ଡକ୍ଟର ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ଏବଂ ଡକ୍ଟର ଏ.ପି.ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର କଳାକୃତି ବା ମାଇକ୍ରୋ ସ୍କଲ୍‌ପଚର୍ (micro-sculpture) ସାମିଲ ଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗ୍ରାହା ସ୍ପେସ୍, କସ୍‌ମୋସର୍ଭ, ଡି-କ୍ୟୁବ୍‌ଡ୍ ପରି ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପାନୀର ବୈଷୟିକ ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଶନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମହାକାଶକୁ ପଠାଯାଇଛି।

ଘରୋଇ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ଲମ୍ଫ

ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ୨୦୨୦ ମସିହାର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ସଂସ୍କାର ନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଇନ୍-ସ୍ପେସ୍ (IN-SPACe) ର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୦ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ମାତ୍ର ୫-୬ଟି ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୪୦୦ ରୁ ଅଧିକ ହୋଇସାରିଲାଣି। ବିକ୍ରମ-୧ ର ଏହି ସଫଳତା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଶସ୍ତା ତଥା ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଉପଗ୍ରହ ଉତକ୍ଷେପଣ ସେବା ଯୋଗାଇବାରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ମାର୍ଗ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିବ।

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିୟମକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛନ୍ତି। ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଇସ୍ତଫା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିବା ପରେ ମହାକାଶ ବିଭାଗ (Department of Space) ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ମାରକପତ୍ର ଜାରି କରାଯାଇଛି।

ଇସ୍ତଫା ଗ୍ରହଣ ନକରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ

ନିକଟରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ସ୍ମାରକପତ୍ରରେ ଇସ୍ରୋର ବିଭିନ୍ନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଗ୍ରୁପ୍ 'ଏ' (Group 'A') ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ବୈଷୟିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା କିମ୍ବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର (ଭିଆରଏସ୍) ଆବେଦନକୁ ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ। ବିଶେଷ କରି ଭାରତର ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ଗଗନଯାନ ମିଶନ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଳ୍ପରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି ଲାଗୁ ହେବ। ଏଭଳି ସାମୂହିକ ଇସ୍ତଫା ଯୋଗୁଁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଅଧିକାରୀଙ୍କ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ

ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର ଇସ୍ତଫା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନୂଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଣିକି କୌଣସି ଆବେଦନ ସିଧାସଳଖ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ବରଂ ଇସ୍ତଫା କିମ୍ବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର ନେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଆବେଦନକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ନିଜର ସ୍ପଷ୍ଟ ସୁପାରିଶ ସହିତ ମହାକାଶ ବିଭାଗକୁ ପଠାଇବେ। ସେଠାରେ ହିଁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ।

କେଉଁଠୁ କେତେ ଇସ୍ତଫା?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ମାସକ ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ସ୍ଥିତ ୟୁ.ଆର୍. ରାଓ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସେଣ୍ଟର (URSC) ରୁ ପ୍ରାୟ ୮୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ କେରଳର ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍ ସ୍ଥିତ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର (VSSC) ରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଛନ୍ତି। ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ଦରମା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସୁଯୋଗ ଆଶାରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ଇସ୍ରୋ) ର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ସ୍ଥିତ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଇମେଲ୍ ଯୋଗେ ଏକ ବୋମା ଧମକ ମିଳିଛି। ଏହି ଧମକପୂର୍ଣ୍ଣ ଇମେଲ୍ ମିଳିବା ପରେ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଆତଙ୍କ ଖେଳିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯାଇଥିଲା।

ବୋମା ଧମକ ପରେ ତନାଘନା

ବୋମା ଧମକ ସମ୍ପର୍କରେ ଖବର ପାଇବା ମାତ୍ରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ, ଡଗ୍ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ ଏବଂ ବୋମା ନିଷ୍କ୍ରିୟକାରୀ ଦଳ (BDDS) ତୁରନ୍ତ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାରକୁ ବାହାର କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀମାନେ ପୂରା ବିଲ୍ଡିଂ ଏବଂ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ବ୍ୟାପକ ତଲାସି ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

ମିଳିଲାନି କୌଣସି ବିସ୍ଫୋରକ

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତଲାସି ଅଭିଯାନ ଚାଲିବା ପରେ ମଧ୍ୟ କ୍ୟାମ୍ପସରୁ କୌଣସି ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ବିସ୍ଫୋରକ ସାମଗ୍ରୀ ଠାବ ହୋଇନଥିଲା। ଏହା ପରେ ପୋଲିସ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବୋମା ଧମକକୁ କେବଳ ଏକ ଗୁଜବ (Hoax) ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ବରିଷ୍ଠ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରୋ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ଏବଂ ଆତଙ୍କିତ ହେବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।

ପୋଲିସର ତଦନ୍ତ ଜାରି

ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ସଞ୍ଜୟନଗର ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ଏକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଛି। କିଏ ଏବଂ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଭଳି ଧମକପୂର୍ଣ୍ଣ ଇମେଲ୍ ପଠାଇଥିଲା, ସେ ନେଇ ପୋଲିସ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ସାଇବର ଏକ୍ସପର୍ଟଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଇମେଲ୍ ଆଇଡିର ଆଇପି ଆଡ୍ରେସ୍ ଟ୍ରାକ୍ କରି ଅଭିଯୁକ୍ତକୁ ଧରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି।

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ଇସ୍ରୋ) ନିଜର ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଉତକ୍ଷେପଣ ଯାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଇସ୍ରୋ ନିଜର ନୂତନ ତଥା ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ସେମି-କ୍ରାୟୋଜେନିକ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ର ପାୱାର ହେଡ୍‌କୁ ସଫଳତାର ସହ 'ହଟ୍ ଟେଷ୍ଟ' (Hot Test) କରିଛି।

ପରୀକ୍ଷଣର ପ୍ରମୁଖ ତଥ୍ୟ

ଗତ ଜୁନ୍ ୨୪ ତାରିଖରେ ତାମିଲନାଡୁର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ସ୍ଥିତ ଇସ୍ରୋ ପ୍ରୋପଲସନ୍ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ (IPRC) ଠାରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଇଞ୍ଜିନ୍ ପାୱାର ହେଡ୍ ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ନିରନ୍ତର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ୧୭୫ ଟନ୍ (175 tonnes) ଥ୍ରଷ୍ଟ ବା ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଇସ୍ରୋର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ମୋଟ ୨୦୦-ଟନ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟର ୮୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ। ଏହି ସଫଳତା ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ପରିଷ୍କାର ହୋଇଛି।

ସେମି-କ୍ରାୟୋଜେନିକ୍ ଇଞ୍ଜିନର ବିଶେଷତ୍ୱ

ଏହି ନେକ୍ସଟ-ଜେନେରେସନ୍ ଇଞ୍ଜିନରେ ପ୍ରପେଲାଣ୍ଟ ବା ଇନ୍ଧନ ଭାବରେ ତରଳ ଅମ୍ଳଜାନ (Liquid Oxygen - LOX) ଏବଂ ରିଫାଇନ୍ଡ୍ କିରୋସିନ୍ (Kerosene) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ଏହା ପରିବେଶ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବା ସହ ଏଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଇନ୍ଧନ ବିଷାକ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହି ଉନ୍ନତ ପ୍ରଣାଳୀ ଯୋଗୁଁ ଭାରୀ ମହାକାଶ ଯାନଗୁଡ଼ିକ ଉତକ୍ଷେପଣ ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଅଭିଯାନର ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ କମିଯିବ।

ଭବିଷ୍ୟତ ମିଶନ୍ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ

ନୂତନ ସେମି-କ୍ରାୟୋଜେନିକ୍ ପ୍ରପଲସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଇସ୍ରୋର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ LVM3 (ଲଞ୍ଚ ଭେଇକିଲ୍ ମାର୍କ-୩) ର ପେଲୋଡ୍ ବହନ କ୍ଷମତା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଭାରତର ଆଗାମୀ 'ହ୍ୟୁମାନ୍ ସ୍ପେସ୍ ଫ୍ଲାଇଟ୍' ମିଶନ୍ ଏବଂ ଡିପ୍-ସ୍ପେସ୍ ମିଶନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ର ଐତିହାସିକ ମିଶନ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ପୁଣି ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ମିଶନରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ (South Polar Region) ତଳେ ବରଫ ଥିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ନୂତନ ପ୍ରମାଣ ପାଇଛନ୍ତି।

ଅହମ୍ମଦାବାଦ ପିଆରଏଲ୍ (PRL) ଗବେଷକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ୟୟନ

ଅହମ୍ମଦାବାଦ ସ୍ଥିତ ଫିଜିକାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାବୋରେଟୋରୀ (PRL) ର ଗବେଷକମାନେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ଅର୍ବିଟରରେ ଥିବା ଡୁଆଲ୍ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ଆପର୍ଚର୍ ରାଡାର୍ (DFSAR) ର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାରେ ବିଶେଷ କରି ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ ନିକଟରେ ଥିବା ସ୍ଥାୟୀ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଅଞ୍ଚଳ ବା PSRs (Permanently Shadowed Regions) ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ କେବେବି ପଡ଼େ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ସୌରଜଗତର ସବୁଠାରୁ ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଇସ୍ରୋ (ISRO) ର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା "ଡବଲି ସ୍ୟାଡୋଡ୍ କ୍ରେଟର୍ସ" ବା ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ଛାୟାବୃତ ଗର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ତନ୍ନ ତନ୍ନ କରି ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

ତାପମାତ୍ରା ମାତ୍ର ୨୫ କେଲଭିନ୍

ଚନ୍ଦ୍ରର ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଏବଂ ତାପଜ ବିକିରଣରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦୂରରେ ରହୁଥିବାରୁ, ଏଠାକାର ତାପମାତ୍ରା ସବୁବେଳେ ଅତି ନିମ୍ନ ରହିଥାଏ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୨୫ କେଲଭିନ୍ ପାଖାପାଖି ରହିଥାଏ। ଏଭଳି ଅତ୍ୟଧିକ ଥଣ୍ଡା ପରିବେଶ ଜଳକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବରଫ ଆକାରରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅନୁକୂଳ ଅଟେ।

ରହସ୍ୟ ଖୋଲିଲା DFSAR ଉପକରଣ

ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ ଅର୍ବିଟରର DFSAR ଉପକରଣ ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏହା L- ଏବଂ S-ବ୍ୟାଣ୍ଡ ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଲାରିମେଟ୍ରିକ୍ ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ଆପର୍ଚର୍ ରାଡାର୍ ଅଟେ। ଏହି ଉନ୍ନତ ଉପକରଣ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠର ତଳ ଭାଗକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାରେ ଏବଂ ମାଟି ତଳୁ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଥିବା ରାଡାର୍ ସିଗ୍ନାଲଗୁଡ଼ିକ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ଏହି ରାଡାର୍ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣରୁ ହିଁ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠ ତଳେ ବରଫ ରହିଥିବାର ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ି ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ୨୦୨୬ ଡିସେମ୍ବର ମାସ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତ ମହାକାଶରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ 'ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଏଆଇ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର' ସ୍ଥାପନ କରି ଇତିହାସ ରଚିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା (AI) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶକୁ ପଛରେ ପକାଇଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଏହି ଐତିହାସିକ ମିଶନ ପାଇଁ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ନିଓଭିକ୍ଲାଉଡ୍ (NeovCloud) ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇ ସ୍ଥିତ ଅଗ୍ନିକୂଳ କସ୍‌ମସ୍ (Agnikul Cosmos) ହାତ ମିଳାଇଛନ୍ତି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ 'ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ ୨୦୨୬'ରେ ଏହି ଡାଟା ସେଣ୍ଟରର ପ୍ରଥମ ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମହାକାଶରେ ସୌରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଚଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ବିଜୁଳି ଏବଂ ପାଣିର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ମହାକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ମାଗଣାରେ ଶକ୍ତି ମିଳିବା ସହ ମହାକାଶର ଶୀତଳ ପରିବେଶ (Vacuum) କୁଲିଂ ବା ଥଣ୍ଡା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ସହ ଡାଟା ପ୍ରବାହର ବେଗ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା, ପୃଥିବୀରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ଏହି ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ।

ନିଓଭିକ୍ଲାଉଡର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ସିଇଓ ଏ ନରେନ୍ଦ୍ର ସେନ୍ କହିଛନ୍ତି, "ଆମେ କେବଳ ମହାକାଶରେ ଏକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ନିର୍ମାଣ କରୁନାହୁଁ, ବରଂ 'ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଇନଫରେନ୍ସିଂ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର୍'ର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ସ୍ତର ସୃଷ୍ଟି କରୁଛୁ।" ଏହି ମିଶନ ସଫଳ ହେଲେ ଭାରତ ମହାକାଶ ତଥା ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଦୁନିଆରେ ଏକ ନୂତନ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ତାହାର ସବୁଠାରୁ ସକ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ନିକଟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଷ୍ଠରେ ଅନେକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟିଛି। ଫଳରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ୨୭ଟି ସୌର ଝଡ଼ ହୋଇଛି। ଏହି ଝଡ଼ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକ୍ସ କ୍ଲାସ (ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀ)ର ଅଟନ୍ତି । ଏହି ଝଡ଼କୁ ନେଇ ରେଡ଼ିଓ ବ୍ଳାକ ଆଉଟ ହେବା ନେଇ ଇସ୍ରୋ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। ଏହାଫଳରେ ପୃଥିବୀ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବିକିରଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ । ଜିପିଏସ୍‌ ଓ ନେଭିଗେସନ୍‌ ସିଗନାଲରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ଫଳରେ ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍‌ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନେଭିଗେସନ ସେବା ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ଦେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ମହାକାଶରେ ଥିବା ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକର ସେନ୍ସର ଖରାପ ହୋଇପାରେ। ଯାହା ଫଳରେ ଟେଲିଭିଜନ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଯୋଗାଯୋଗରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ବିମାନ ଚଳାଚଳରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବ। ସୌର ଝଡ଼ ସମୟରେ ବିମାନଗୁଡିକର ରେଡ଼ିଓ ଯୋଗଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷ କରି ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏହାର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ। ଅତ୍ୟଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝଡ଼ କାରଣରୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଟ୍ରାନ୍ସଫରମରଗୁଡ଼ିକ ଜଳିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଫଳରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବ୍ଲାକଆଉଟ ହେବ ବୋଲି ସତର୍କ କରାଯାଇଛି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପୃଥିବୀ ନିଜସ୍ୱ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଥାଏ ଓ ଏହା ଆମକୁ ସୌର ବିକିରଣରୁ ରକ୍ଷା କରେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସୌର ଝଡ଼ର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପରି ଭାଗରେ ଥିବା ଆୟୋନୋସ୍ପିୟରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଝଡ଼ର ପ୍ରଭାବରେ ଆକାଶରେ ଚମତ୍କାର ରଙ୍ଗୀନ ଆଲୋକ ବା ଏରୋରା ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ସୌର ଝଡ଼ ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ଆସିଥାଏ, ସେତେବେଳ ଉପଗ୍ରହ, ଟେଲିଭିଜନ ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରେ ଓ ରାଡ଼ାର, ପାୱାରଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍ରୋର ମିଶନ PSLV-C62ରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି । ଗତିପଥ ବଦଳାଇଦେଲା ‘ଅନ୍ୱେଷା’ । ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ପକ୍ଷରୁ ୨୦୨୬ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ମିଶନ ଭାବରେ ସୋମବାର ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (SDSC-SHAR)ରୁ PSLV-C62 ର ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଇସ୍ରୋ ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ରକେଟର PS3 ଷ୍ଟେଜ୍ ବା ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ ଏହି ଅନିୟମିତତା (Anomaly) ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ତ୍ରୁଟିର କାରଣ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।

ଏହି ମିଶନ ଜରିଆରେ ମୁଖ୍ୟ ଉପଗ୍ରହ ଭାବରେ ‘ଅନ୍ୱେଷା’ (EOS-N1) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ୧୫ଟି ଉପଗ୍ରହକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସମକାଳୀନ ପୋଲାର ଅର୍ବିଟ (SSO)କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। ‘ଅନ୍ୱେଷା’ ଉପଗ୍ରହଟି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଏହା ଭାରତର ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

DRDO ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ଆର୍ଥ ଅବଜରଭେସନ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବା ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଇମେଜିଙ୍ଗ୍ କ୍ଷମତା ରହିଛି। ଏହା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଗତିବିଧି ଉପରେ ସଠିକ୍ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନଜର ରଖିବାରେ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ତେବେ ମିଶନରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ, ସେ ନେଇ ଇସ୍ରୋର ପରବର୍ତ୍ତୀ ରିପୋର୍ଟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇତିହାସ ରଚିଲା ଇସ୍ରୋ । ଲଞ୍ଚ୍ ହେଲା ବ୍ଲୁ ବାର୍ଡ-ବ୍ଲକ୍-୨ ସାଟେଲାଇଟ୍ । ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ କଲା ଇସ୍ରୋ । ମୋବାଇଲ୍ ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାପନ ହେବ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ । ମହାକାଶରୁ ମିଳିବ ହାଇସ୍ପିଡ୍ ମୋବାଇଲ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା । ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂସ୍ଥା ବା ଇସ୍ରୋ ଆଜି ସକାଳ ୮ଟା ୫୫ରେ ବାହୁବଳୀ ରକେଟ ଏଲଭିଏମ-୩ରୁ ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀର ଏସଏସଟି ସ୍ପେସ୍ ମୋବାଇଲର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ୍ କରିଛି । ସିଧାସଳଖ ମହାକାଶରୁ ମୋବାଇଲ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ପାଇଁ ଫିଟିବ ବାଟ । ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେବ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ୬.୧ ଟନ୍ ଓଜନର ଏହି ବିଶାଳ ସାଟେଲାଇଟକୁ କକ୍ଷପଥରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିବ ଇସ୍ରୋର ବାହୁବଳୀ ରକେଟ୍ ଏଲଭିଏମ୍-୩ । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧାୱନ ସ୍ପେଶ୍ ସେଣ୍ଟରରୁ ଏହା ଉତକ୍ଷେପଣ ହୋଇଛି ।

ଦୁର୍ବଳ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ମିଳୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଉନ୍ନତ ମୋବାଇଲ ବ୍ରଡବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଯୋଗାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ତିଆରି କରାଯାଇଛି । ମହାକାଶ ଭିତ୍ତିକ ବ୍ରଡବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ସାହାଯ୍ୟରେ ବିନା କୌଣସି ଟାୱାର କିମ୍ବା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଉପକରଣରେ ସାଧାରଣ ମୋବାଇଲକୁ ମଧ୍ୟ ୪-ଜି ଓ ୫-ଜି ସେବା ମିଳିପାରିବ । ଅକ୍ଟୋବର ୧୯ରେ ଆମେରିକାରୁ ବିମାନରେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲା ଏହି ଓଜନିଆ ସାଟେଲାଇଟ୍ ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ଇତିହାସ ରଚିଲା ଇସ୍ରୋ । ଐତିହାସିକ ସାଟେଲାଇଟ ଛାଡ଼ି ନୂଆ ଇତିହାସ ରଚିଛି ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ଇସ୍ରୋ  । ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ୧୦୦ତମ ଉତକ୍ଷେପଣ ସହ ଶତକ ହାସଲ କରିଛି ଇସ୍ରୋ। ଆଜି ସକାଳ ୬ଟା ୨୩ରେ  F15/NVS-02 ନେଭିଗେସନ ସାଟେଲାଇଟ ଲଞ୍ଚ ହୋଇଛି।  ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଜିଏସଏଲଭି-୧୫ ରକେଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ମହାକାଶକୁ ପଠାଯାଇଛି । ଏହି ମିଶନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ପରେ, ଭାରତ ମହାକାଶ ନେଭିଗେସନରେ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଇସ୍ରୋ ଏକ୍ସରେ GSLV-F15 / NVS-02 ର ସଫଳ ଉତ୍‌କ୍ଷେପଣ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଛି। ମିଶନ ସଫଳ ହୋଇଥିବା ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।କେନ୍ଦ୍ର ମହାକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଇସ୍ରୋକୁ ଏହାର ୧୦୦ତମ ମିଶନ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ସେ ଏକ୍ସରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ୧୦୦ତମ ଉତକ୍ଷେପଣର ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରେକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ। ରେକର୍ଡ ସଫଳତାର ଏହି ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମହାକାଶ ବିଭାଗ ସହିତ ଜଡିତ ହେବା ଏକ ସୌଭାଗ୍ୟର କଥା। ଇସ୍ରୋ ଦଳ, ଆପଣମାନେ ସଫଳତାର ସହ GSLV-F15 / NVS-02 ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ଅବସରରେ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ଏବଂ ସତୀଶ ଧାୱନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଆରମ୍ଭ ପରେ ଏହା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଯାତ୍ରା ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ବଡ଼ ଅବଦାନ ରହିଛି।

GSLV-F15 ଉପଗ୍ରହ NVS-02କୁ ଜିଓସିଙ୍କ୍ରୋନାସ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିବ। ଏହା ଭାରତରେ GPS ଭଳି ନାଭିଗେସନ ସୁବିଧାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ କରାଯାଇଥିବା ସାଟେଲାଇଟ ନାଭିଗେସନ ସିଷ୍ଟମ (SNS)ର ଏକ ଅଂଶ। ଏହା କାଶ୍ମୀରରୁ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ଏବଂ ଗୁଜରାଟରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ କଭର କରିବ। ଏହା କେବଳ ସଡ଼କ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ବିମାନ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୌଚାଳନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ଇତିହାସ ରଚିଲା ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ବା ଇସ୍ରୋ । ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧାୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ ହେଲା ୟୁରୋପୀୟ ସ୍ପେସ ଏଜେନ୍ସିର ପ୍ରୋବା-୩ ସାଟେଲାଇଟ । ଅପରାହ୍ଣରେ ଉତକ୍ଷେପଣ ହେଲା ପ୍ରୋବା-୩ ସ୍ପେସକ୍ରାଫ୍ଟ ପିଏସଏଲଭି-ସି୫୯ ।

ପ୍ରୋବା-୩ ସାଟେଲାଇଟ ଏଲିପ୍ଟିକାଲ ଅରବିଟରେ ପ୍ରଦିକ୍ଷଣ କରିବ । ଭାରତର ପିଏସଏଲଭି ଦ୍ବାରା ପ୍ରେରିତ ଏହି ସାଟେଲାଇଟ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବାହ୍ଯ ଆସ୍ତରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଗବେଷଣ କରିବ। କକ୍ଷ ପଥରେ ସାଟେଲାଇଟକୁ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିବା ପରେ ଅଲଗା ହୋଇଯିବ ପିଏସଏଲଭି । ଆଦିତ୍ଯ ଏଲ-୧ ମିଶନ ପରି ଏହି ସାଟେଲାଇଟ ସୋଲାର କରୋନା ସମ୍ପର୍କରେ ଗବେଷଣା କରିବ । ପ୍ରୋବା ମିଶନରେ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରେରଣ କରାଯିବ ଏବଂ ଏଥିରେ ରହିବ କରୋନାଗ୍ରାଫ ଓ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଯୁଲେଟର ।