ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ି ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ୨୦୨୬ ଡିସେମ୍ବର ମାସ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତ ମହାକାଶରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ 'ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଏଆଇ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର' ସ୍ଥାପନ କରି ଇତିହାସ ରଚିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା (AI) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶକୁ ପଛରେ ପକାଇଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଏହି ଐତିହାସିକ ମିଶନ ପାଇଁ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ନିଓଭିକ୍ଲାଉଡ୍ (NeovCloud) ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇ ସ୍ଥିତ ଅଗ୍ନିକୂଳ କସ୍‌ମସ୍ (Agnikul Cosmos) ହାତ ମିଳାଇଛନ୍ତି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ 'ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ ୨୦୨୬'ରେ ଏହି ଡାଟା ସେଣ୍ଟରର ପ୍ରଥମ ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମହାକାଶରେ ସୌରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଚଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ବିଜୁଳି ଏବଂ ପାଣିର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ମହାକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ମାଗଣାରେ ଶକ୍ତି ମିଳିବା ସହ ମହାକାଶର ଶୀତଳ ପରିବେଶ (Vacuum) କୁଲିଂ ବା ଥଣ୍ଡା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ସହ ଡାଟା ପ୍ରବାହର ବେଗ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା, ପୃଥିବୀରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ଏହି ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ।

ନିଓଭିକ୍ଲାଉଡର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ସିଇଓ ଏ ନରେନ୍ଦ୍ର ସେନ୍ କହିଛନ୍ତି, "ଆମେ କେବଳ ମହାକାଶରେ ଏକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ନିର୍ମାଣ କରୁନାହୁଁ, ବରଂ 'ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଇନଫରେନ୍ସିଂ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର୍'ର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ସ୍ତର ସୃଷ୍ଟି କରୁଛୁ।" ଏହି ମିଶନ ସଫଳ ହେଲେ ଭାରତ ମହାକାଶ ତଥା ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଦୁନିଆରେ ଏକ ନୂତନ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ତାହାର ସବୁଠାରୁ ସକ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ନିକଟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଷ୍ଠରେ ଅନେକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟିଛି। ଫଳରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ୨୭ଟି ସୌର ଝଡ଼ ହୋଇଛି। ଏହି ଝଡ଼ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକ୍ସ କ୍ଲାସ (ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀ)ର ଅଟନ୍ତି । ଏହି ଝଡ଼କୁ ନେଇ ରେଡ଼ିଓ ବ୍ଳାକ ଆଉଟ ହେବା ନେଇ ଇସ୍ରୋ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। ଏହାଫଳରେ ପୃଥିବୀ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବିକିରଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ । ଜିପିଏସ୍‌ ଓ ନେଭିଗେସନ୍‌ ସିଗନାଲରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ଫଳରେ ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍‌ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନେଭିଗେସନ ସେବା ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ଦେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ମହାକାଶରେ ଥିବା ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକର ସେନ୍ସର ଖରାପ ହୋଇପାରେ। ଯାହା ଫଳରେ ଟେଲିଭିଜନ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଯୋଗାଯୋଗରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ବିମାନ ଚଳାଚଳରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବ। ସୌର ଝଡ଼ ସମୟରେ ବିମାନଗୁଡିକର ରେଡ଼ିଓ ଯୋଗଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷ କରି ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏହାର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ। ଅତ୍ୟଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝଡ଼ କାରଣରୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଟ୍ରାନ୍ସଫରମରଗୁଡ଼ିକ ଜଳିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଫଳରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବ୍ଲାକଆଉଟ ହେବ ବୋଲି ସତର୍କ କରାଯାଇଛି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପୃଥିବୀ ନିଜସ୍ୱ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଥାଏ ଓ ଏହା ଆମକୁ ସୌର ବିକିରଣରୁ ରକ୍ଷା କରେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସୌର ଝଡ଼ର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପରି ଭାଗରେ ଥିବା ଆୟୋନୋସ୍ପିୟରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଝଡ଼ର ପ୍ରଭାବରେ ଆକାଶରେ ଚମତ୍କାର ରଙ୍ଗୀନ ଆଲୋକ ବା ଏରୋରା ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ସୌର ଝଡ଼ ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ଆସିଥାଏ, ସେତେବେଳ ଉପଗ୍ରହ, ଟେଲିଭିଜନ ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରେ ଓ ରାଡ଼ାର, ପାୱାରଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍ରୋର ମିଶନ PSLV-C62ରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି । ଗତିପଥ ବଦଳାଇଦେଲା ‘ଅନ୍ୱେଷା’ । ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ପକ୍ଷରୁ ୨୦୨୬ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ମିଶନ ଭାବରେ ସୋମବାର ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (SDSC-SHAR)ରୁ PSLV-C62 ର ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଇସ୍ରୋ ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ରକେଟର PS3 ଷ୍ଟେଜ୍ ବା ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ ଏହି ଅନିୟମିତତା (Anomaly) ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ତ୍ରୁଟିର କାରଣ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।

ଏହି ମିଶନ ଜରିଆରେ ମୁଖ୍ୟ ଉପଗ୍ରହ ଭାବରେ ‘ଅନ୍ୱେଷା’ (EOS-N1) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ୧୫ଟି ଉପଗ୍ରହକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସମକାଳୀନ ପୋଲାର ଅର୍ବିଟ (SSO)କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। ‘ଅନ୍ୱେଷା’ ଉପଗ୍ରହଟି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଏହା ଭାରତର ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

DRDO ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ଆର୍ଥ ଅବଜରଭେସନ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବା ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଇମେଜିଙ୍ଗ୍ କ୍ଷମତା ରହିଛି। ଏହା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଗତିବିଧି ଉପରେ ସଠିକ୍ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନଜର ରଖିବାରେ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ତେବେ ମିଶନରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ, ସେ ନେଇ ଇସ୍ରୋର ପରବର୍ତ୍ତୀ ରିପୋର୍ଟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇତିହାସ ରଚିଲା ଇସ୍ରୋ । ଲଞ୍ଚ୍ ହେଲା ବ୍ଲୁ ବାର୍ଡ-ବ୍ଲକ୍-୨ ସାଟେଲାଇଟ୍ । ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ କଲା ଇସ୍ରୋ । ମୋବାଇଲ୍ ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାପନ ହେବ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ । ମହାକାଶରୁ ମିଳିବ ହାଇସ୍ପିଡ୍ ମୋବାଇଲ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା । ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂସ୍ଥା ବା ଇସ୍ରୋ ଆଜି ସକାଳ ୮ଟା ୫୫ରେ ବାହୁବଳୀ ରକେଟ ଏଲଭିଏମ-୩ରୁ ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀର ଏସଏସଟି ସ୍ପେସ୍ ମୋବାଇଲର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ୍ କରିଛି । ସିଧାସଳଖ ମହାକାଶରୁ ମୋବାଇଲ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ପାଇଁ ଫିଟିବ ବାଟ । ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେବ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ୬.୧ ଟନ୍ ଓଜନର ଏହି ବିଶାଳ ସାଟେଲାଇଟକୁ କକ୍ଷପଥରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିବ ଇସ୍ରୋର ବାହୁବଳୀ ରକେଟ୍ ଏଲଭିଏମ୍-୩ । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧାୱନ ସ୍ପେଶ୍ ସେଣ୍ଟରରୁ ଏହା ଉତକ୍ଷେପଣ ହୋଇଛି ।

ଦୁର୍ବଳ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ମିଳୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଉନ୍ନତ ମୋବାଇଲ ବ୍ରଡବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଯୋଗାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ତିଆରି କରାଯାଇଛି । ମହାକାଶ ଭିତ୍ତିକ ବ୍ରଡବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ସାହାଯ୍ୟରେ ବିନା କୌଣସି ଟାୱାର କିମ୍ବା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଉପକରଣରେ ସାଧାରଣ ମୋବାଇଲକୁ ମଧ୍ୟ ୪-ଜି ଓ ୫-ଜି ସେବା ମିଳିପାରିବ । ଅକ୍ଟୋବର ୧୯ରେ ଆମେରିକାରୁ ବିମାନରେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲା ଏହି ଓଜନିଆ ସାଟେଲାଇଟ୍ ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ଇତିହାସ ରଚିଲା ଇସ୍ରୋ । ଐତିହାସିକ ସାଟେଲାଇଟ ଛାଡ଼ି ନୂଆ ଇତିହାସ ରଚିଛି ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ଇସ୍ରୋ  । ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ୧୦୦ତମ ଉତକ୍ଷେପଣ ସହ ଶତକ ହାସଲ କରିଛି ଇସ୍ରୋ। ଆଜି ସକାଳ ୬ଟା ୨୩ରେ  F15/NVS-02 ନେଭିଗେସନ ସାଟେଲାଇଟ ଲଞ୍ଚ ହୋଇଛି।  ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଜିଏସଏଲଭି-୧୫ ରକେଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ମହାକାଶକୁ ପଠାଯାଇଛି । ଏହି ମିଶନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ପରେ, ଭାରତ ମହାକାଶ ନେଭିଗେସନରେ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଇସ୍ରୋ ଏକ୍ସରେ GSLV-F15 / NVS-02 ର ସଫଳ ଉତ୍‌କ୍ଷେପଣ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଛି। ମିଶନ ସଫଳ ହୋଇଥିବା ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।କେନ୍ଦ୍ର ମହାକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଇସ୍ରୋକୁ ଏହାର ୧୦୦ତମ ମିଶନ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ସେ ଏକ୍ସରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ୧୦୦ତମ ଉତକ୍ଷେପଣର ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରେକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ। ରେକର୍ଡ ସଫଳତାର ଏହି ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମହାକାଶ ବିଭାଗ ସହିତ ଜଡିତ ହେବା ଏକ ସୌଭାଗ୍ୟର କଥା। ଇସ୍ରୋ ଦଳ, ଆପଣମାନେ ସଫଳତାର ସହ GSLV-F15 / NVS-02 ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ଅବସରରେ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ଏବଂ ସତୀଶ ଧାୱନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଆରମ୍ଭ ପରେ ଏହା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଯାତ୍ରା ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ବଡ଼ ଅବଦାନ ରହିଛି।

GSLV-F15 ଉପଗ୍ରହ NVS-02କୁ ଜିଓସିଙ୍କ୍ରୋନାସ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିବ। ଏହା ଭାରତରେ GPS ଭଳି ନାଭିଗେସନ ସୁବିଧାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ କରାଯାଇଥିବା ସାଟେଲାଇଟ ନାଭିଗେସନ ସିଷ୍ଟମ (SNS)ର ଏକ ଅଂଶ। ଏହା କାଶ୍ମୀରରୁ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ଏବଂ ଗୁଜରାଟରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ କଭର କରିବ। ଏହା କେବଳ ସଡ଼କ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ବିମାନ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୌଚାଳନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ଇତିହାସ ରଚିଲା ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ବା ଇସ୍ରୋ । ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧାୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ ହେଲା ୟୁରୋପୀୟ ସ୍ପେସ ଏଜେନ୍ସିର ପ୍ରୋବା-୩ ସାଟେଲାଇଟ । ଅପରାହ୍ଣରେ ଉତକ୍ଷେପଣ ହେଲା ପ୍ରୋବା-୩ ସ୍ପେସକ୍ରାଫ୍ଟ ପିଏସଏଲଭି-ସି୫୯ ।

ପ୍ରୋବା-୩ ସାଟେଲାଇଟ ଏଲିପ୍ଟିକାଲ ଅରବିଟରେ ପ୍ରଦିକ୍ଷଣ କରିବ । ଭାରତର ପିଏସଏଲଭି ଦ୍ବାରା ପ୍ରେରିତ ଏହି ସାଟେଲାଇଟ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବାହ୍ଯ ଆସ୍ତରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଗବେଷଣ କରିବ। କକ୍ଷ ପଥରେ ସାଟେଲାଇଟକୁ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିବା ପରେ ଅଲଗା ହୋଇଯିବ ପିଏସଏଲଭି । ଆଦିତ୍ଯ ଏଲ-୧ ମିଶନ ପରି ଏହି ସାଟେଲାଇଟ ସୋଲାର କରୋନା ସମ୍ପର୍କରେ ଗବେଷଣା କରିବ । ପ୍ରୋବା ମିଶନରେ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରେରଣ କରାଯିବ ଏବଂ ଏଥିରେ ରହିବ କରୋନାଗ୍ରାଫ ଓ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଯୁଲେଟର ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ଶୁକ୍ର ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ତାରିଖ ଘୋଷଣା କରିଛି ଇସ୍ରୋ। ଏହି ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ‘ଶୁକ୍ର ଅର୍ବିଟର୍ ମିଶନ୍’ ଘୋଷଣା କରାଯିବା ସହିତ ଏହା ୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୮ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ, ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଘଟୁଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଏହି ଅଭିଯାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି ମିଶନ ପାଇଁ ୧୨୩୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟ ବରାଦ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ୧୯ଟି ପେ-ଲୋଡ୍ ରହିବ। ସ୍ବଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ବିକଶିତ ଦୁଇଟି ପେଲୋଡ୍‌ ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥା ସହଯୋଗରେ ବିକଶିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପକରଣ ଏବଂ ପେ-ଲୋଡ୍ ରହିବ ବୋଲି ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଧୂଳିକଣା ପରୀକ୍ଷଣ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉଚ୍ଚ ରିଜୋଲ୍ୟୁସନରେ ଏହାର ପୃଷ୍ଠକୁ ମ୍ୟାପିଂ କରିବା, ଶୁକ୍ର ନିକଟରେ ଥିବା ସୌର ଏକ୍ସ-ରେ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରମ, ଗ୍ରହର ବାୟୁସ୍ତର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି। ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଏରୋବ୍ରାକିଂ ଏବଂ ଥର୍ମାଲ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇସ୍ରୋର ଆଉ ଏକ ଇତିହାସ । ଆର୍ଥ ଅବଜରଭେସନ୍‌ ସାଟେଲାଇଟ୍‌ EOS-08ର ସଫଳ ଉତ୍‌କ୍ଷେପଣ ହୋଇଛି । ଏହା  ପରିବେଶ ପାଣିପାଗ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେବ ସହାୟକ।

ଆଜି ସକାଳେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟାସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧୱନ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟରରୁ ନୂତନ ରକେଟ୍ SSLV D3 ଲଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ଏହାସହ ଏକ ନୂତନ ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ସାଟେଲାଇଟ୍ EOS-08 ମିଶନ୍ ଭାବରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଉପଗ୍ରହ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବିଷୟରେ ସତର୍କ ସୂଚନା ଦେବ। ଏହା SSLV ର ଶେଷ ପ୍ରଦର୍ଶନ ବିମାନ ହେବ।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ: ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଗର୍ତ୍ତରେ ବରଫ ରହିଛି। ଏହା ଜଳରୁ ଜମି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଇସ୍ରୋ) ପକ୍ଷରୁ ଦାବି କରାଯାଇଛି। ସ୍ପେସ ଆପ୍ଲିକେସନ ସେଣ୍ଟର (ଏସଏସି)/ଇସ୍ରୋର ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଆଇଆଇଟି କାନପୁର, ଦକ୍ଷିଣ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିୟା ୟୁନିଭର୍ସିଟି, ଜେଟ୍‌ ପ୍ରପଲସନ ଲ୍ୟାବ ଏବଂ ଆଇଆଇଟି ଧାନବାଦର ଗବେଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ୭ଟି ଉପକରଣକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅର୍ବିଟରର ରାଡାର, ଲେଜର, ଅପ୍ଟିକାଲ, ନ୍ୟୁଟ୍ରନ, ସ୍ପେକ୍ଟୋମିଟର, ଅଲଟ୍ରା ଭାଓଲେଟ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରୋମିଟର ଏବଂ ଥର୍ମାଲ ରେଡିଓମିଟର ସାମିଲ ଥିଲା।

ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆଇଏସପିଆରଏସ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ୍‌ ଫଟୋଗ୍ରାମେଟ୍ରି ଆଣ୍ଡ ରିମୋଟ ସେନ୍‌ସିଂରେ ପ୍ରକାଶିତ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରୁ କିଛି ମିଟର ତଳେ ଯେଉଁ ବରଫ ରହିଛି ତାହାର ମାତ୍ରା ପୃଷ୍ଠ ତୁଳନାରେ ୫ରୁ ୮ ଗୁଣ ଅଧିକ। ଏହି ତଥ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତର ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନରେ ସହାୟକ ହେବ। ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରୁ ବରଫ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟର ଉପସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଡ୍ରିଲିଂ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ। ବରଫର ଗଭୀରତା ଆଧାରରେ ଭବିଷ୍ୟତର ଚନ୍ଦ୍ରାଭିଯାନ ପାଇଁ ଅବତରଣର ପ୍ରକୃଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସଠିକ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ପଏଣ୍ଟ ଚୟନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

ଅଧ୍ୟୟନ ଆଧାରରେ ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ ଅପେକ୍ଷା ଚନ୍ଦ୍ରର ଉତ୍ତର ମେରୁରେ ଜଳରୁ ଜମିଥିବା ବରଫ ମାତ୍ରା ଦୁଇ ଗୁଣ ରହିଛି। ୨୦୦୮ରେ ପଠା ଯାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପର ପୃଷ୍ଠରେ ଜଳରୁ ଜମି ଥିବା ବରଫ ନେଇ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରାଯାଇଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ୩.୮୫ ବିଲିୟନ ବର୍ଷ ତଳେ ଇମ୍ବ୍ରିୟନ କାଳରେ ହୋଇଥିବା ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉଦଗୀରଣରୁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ଗର୍ତ୍ତରେ ପାଣି ଜମା ହୋଇଥିଲା।

ଲ୍ୟାଣ୍ଡର, ରୋଭରର ଉଚ୍ଚମାନର ଫଟୋ ଜାରି
ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ସଫଳତା ପରେ ଇସ୍ରୋ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବିକ୍ରମ ଏବଂ ରୋଭର ପ୍ରଜ୍ଞାନର ଉଚ୍ଚ ମାନର ଫଟୋ ଜାରି କରିଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୫ରେ ଏହି ଫଟୋ ଉଠା ଯାଇଥିଲା। ସ୍ବାଧୀନ ଗବେଷକ ଚନ୍ଦ୍ରା ତୁଙ୍ଗଥୁରଥି ଏହି ଫଟୋ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରୁ ୬୫ କିମି ଉଚ୍ଚରୁ ୧୭ ସେମି ପିକ୍ସେଲରେ ଏହି ଫଟୋ ନିଆଯାଇଛି। ତେବେ ଇସ୍ରୋର ପୁରୁଣା ଫଟୋ ୧୦୦ କିମି ଉଚ୍ଚରୁ ୨୬ ସେମି ପିକ୍ସେଲରେ ନିଆ ଯାଇଥିଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ (ଇସ୍ରୋ) କୁ ବଡ଼ ସଫଳତା । ଶୁକ୍ରବାର କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଚିତ୍ରଦୁର୍ଗଠାରେ ‘ପୁଷ୍ପକ’ ବିମାନକୁ ସଫଳତାର ସହ ଅବତରଣ କରିଛି। ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ‘ଏକ୍ସ’ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛି ଇସ୍ରୋ ।

ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ହେଉଛି ଏକ ଏସୟୁଭି ଆକାରର ପଙ୍ଖା ଭିତ୍ତିକ ରକେଟ, ଯାହାକୁ ‘ସ୍ବଦେଶୀ ସ୍ପେସ ସଟଲ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପୁନଃ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ ରକେଟ ବିଭାଗରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏହା ଏକ ବଡ ପଦକ୍ଷେପ।

ଇସ୍ରୋ କହିଛି ଯେ, ଆରଏଲଭି LEX-02 ଅବତରଣ ପରୀକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ ଲଞ୍ଚ ଯାନ (ଆରଏଲଭି) ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହାସଲ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଟେଷ୍ଟ କର୍ନାଟକର ଚିତ୍ରଦୁର୍ଗସ୍ଥିତ ଏରୋନେଟିକାଲ ଟେଷ୍ଟ ରେଞ୍ଜ (ଏଟିଆର) ରେ ସକାଳ ୭.୧୦ରେ କରାଯାଇଥିଲା। ୱିଙ୍ଗେଡ ପୁଷ୍ପକ (ଆରଏଲଭି-ଟିଡି) ଲଞ୍ଚ ହେବା ପରେ ସଠିକତା ସହିତ ରନୱେରେ ସଫଳତାର ସହ ଅବତରଣ କଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ‘ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୪’ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ(ଇସ୍ରୋ) ପ୍ରଥମ ଥର ନିମନ୍ତେ ଦୁଇଟି ରକେଟ ବ୍ୟବହାର କରିବ। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରୁ ପଥର ଓ ମାଟି ସଂଗ୍ରହ କରି ଅଣାଯିବ। ଏହା ସଫଳ ହେଲେ ଭାରତ ବିଶ୍ବର ଚତୁର୍ଥ ଦେଶ ହେବ। ଏଲଭିଏମ-୩ ଓ ପିଏସଏଲଭି ଏହି ଦୁଇ ରକେଟ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୪ ମିଶନ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପେଲୋଡ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦିନରେ ମହାକାଶକୁ ନେବେ। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୪ରେ ୫ଟି ସ୍ପେସକ୍ରାଫ୍ଟ ମଡ୍ୟୁଲ ରହିବ। ଏଥିରେ ୪ଟନ୍ ପେଲୋଡ୍ ବହନକ୍ଷମ ଏଲଭିଏମ-୩ ରକେଟ ପ୍ରପଲସନ୍‌ ଡିସେଣ୍ଡର ଓ ଆସେଣ୍ଡର ଏହି ତିନି ମଡ୍ୟୁଲ ମହାକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରିବ। ସେହିଭଳି ପିଏସଏଲଭି ରକେଟ ଟ୍ରାନ୍ସଫର ଓ ରି-ଏଣ୍ଟ୍ରି ମଡ୍ୟୁଲ ବହନ କରି ମହାକାଶକୁ ଯିବ। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରୟାନ-୪ ମିଶନରେ ଗୋଟିଏ ରକେଟ ମହାକାଶକୁ ଛଡ଼ାଯିବାର କିଛି ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ଦ୍ବିତୀୟ ରକେଟ ଛଡ଼ାଯିବ। ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ରୟାନ-୪ ମିଶନ ୨୦୨୮ ପୂର୍ବରୁ ଲଞ୍ଚ କରାଯିବା ଯୋଜନା ନାହିଁ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଭିଯାନ ‘ଆଦିତ୍ୟ ଏଲ୍‌-୧’କୁ ବଡ଼ ସଫଳତା ମିଳିଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଇସ୍ରୋ) ର ଏହି ଯାନରେ ଲାଗିଥିବା ଇନ୍‌-ସିଟୁ ପେଲୋଡ଼ ପ୍ଲାଜମା ଆନାଲାଇଜର ପ୍ୟାକେଜ ଫର ଆଦିତ୍ୟ (ପାପା)ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବାହ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର କୋରୋନାରୁ ପ୍ଲାଜମା ବାହାରୁଥିବା ଘଟଣାକୁ ରେକର୍ଡ କରିଛି। ଏହି ଘଟଣାକୁ କୋରୋନଲ ମାସ ଇଜେକ୍ସନ (ସିଏମଇ) କୁହାଯାଇଥାଏ। ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଅଧ୍ୟୟନରେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ସିଏମଇ ସମୟରେ ସୌର ପବନରେ ଇଲକେଟ୍ରୋନ ଏବଂ ଆୟନର ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ପାପାର ସେନ୍‌ସର ରେକର୍ଡ କରିଛି। ଏହି ପେଲୋଡକୁ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍‌ ସେଣ୍ଟରର ସ୍ପେସ ଫିଜିକ୍ସ ଲାବରୋଟୋରୀ ଆଣ୍ଡ ଏଭିୟୋନିକ୍ସ ଏନଟିଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।

ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ଏବଂ ୨୦୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୦-୧୧ରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଷ୍ଠରେ ସିଏମଇ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ପାପା ପେଲୋଡକୁ ସୌର ପବନରେ ଥିବା ଇଲେକଟ୍ରୋନ ଏବଂ ଆୟନର ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ୨ଟି ସେନ୍‌ସର ସୋଲାର ୱିଣ୍ଡ ଇଲେକଟ୍ରୋନ ଏନର୍ଜି ପ୍ରୋବ (ସ୍ବିପ) ଏବଂ ସୋଲାର ୱିଣ୍ଡ ଆୟନ କମ୍ପୋଜିସନ ଆନାଲାଇଜର (ସ୍ବୀକାର) ଲାଗିଛି। ସ୍ବିପ୍‌ ୧୦ ଇଲେକଟ୍ରୋନଭୋଲ୍ଟରୁ ନେଇ ୩ କିଲୋ ଇଲେକଟ୍ରୋନଭୋଲ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଲେକଟ୍ରୋନ ଗଣନା କରିପାରିବ।