ଏସିଆର ସର୍ବବୃହତ୍ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ ଚିଲିକାରେ ମାଛ ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଚିଲିକାରେ ମୋଟ ୩୭୮ ପ୍ରଜାତିର ମାଛ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୯ଟି ପ୍ରଜାତି ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଚିଲିକା ଉନ୍ନୟନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (ସିଡିଏ) ଏହି ବିପଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଚେତାବନୀ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କ ଅନୁଭବ ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ରହିଛି।

ସଙ୍କଟରେ ୯ଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଜାତି

ଚିଲିକାରେ ଯେଉଁ ୯ଟି ପ୍ରଜାତିର ମାଛ ପୂର୍ବପରି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ ବୋଲି ଆଲୋଚନା ହେଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ହାତୁଡ଼ି ମୁଣ୍ଡିଆ ମଗର, ସ୍ଫିର୍ନା ଲେୱିନି, ପ୍ରିଷ୍ଟିସ୍ କ୍ଲାଭାଟା, ଏଟୋବାଟସ୍ ଫ୍ଲାଜେଲମ୍, ଚିତଳ (ଚିତାଲା ଚିତାଲା), ପାଣି ଆଖିଆ, ଇଲିଶା, ମେଗାଲୋପ୍ଟେରା, ପାବଦା (ଓମ୍ପୋକ୍ ବାଇମାକ୍ୟୁଲାଟସ୍), ବଚୁଆ (ୟୁଟ୍ରୋପିଇକ୍ଥିସ୍ ଭାଚା), ବାଘାରି (ବାଗାରିଅସ୍ ୟାରେଲି) ଏବଂ ମାଗୁର (କ୍ଲାରିଆସ୍ ମାଗୁର) ଆଦି ରହିଛନ୍ତି।

ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା, ବଢ଼ୁଛି ଦାଦନ ସମସ୍ୟା

ସ୍ଥାନୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ କହିବାନୁଯାୟୀ, ଚିଲିକାରେ କିଛି ପ୍ରଜାତିର ମାଛ ବଂଶ ଲୋପ ପାଇବାକୁ ବସିଲାଣି। ଏକଦା ଚିଲିକାରେ ବାଇଶିଆଳି, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ସୁକୁଡ଼ା ଭଳି ମାଛ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ମିଳୁଥିଲା। ହେଲେ ଏବେ ଏହି ମାଛଗୁଡ଼ିକ ବିରଳ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି।ଚିଲିକାରେ ମାଛ ଉପଲବ୍ଧତା କମିବାରୁ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କ ଜୀବିକା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ଅନେକ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଜୀବିକା ହରାଇ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଦାଦନ ଖଟିବାକୁ ବାହାରିଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି।

ବିଭାଗୀୟ ତଥ୍ୟ କହୁଛି ଭିନ୍ନ କଥା

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଚିଲିକାରେ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ମାଛ, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଓ କଙ୍କଡ଼ା ମଧ୍ୟରୁ ଚିଲିକାରେ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ ସର୍ବାଧିକ ରହିଛି।ବିଭାଗୀୟ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୧-୨୨ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଚିଲିକାରେ ପ୍ରାୟ ୧୨,୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୨-୨୩ରେ ଏହା ୧୩,୦୩୪ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନରେ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିବା ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ଏକ ହଜାର ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଅଧିକ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିବା ବିଭାଗୀୟ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଚିଲିକାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଖଇଙ୍ଗା ମାଛର ଚାହିଦା ଓ ଦର ସବୁବେଳେ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। ତେବେ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟରେ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ୁଥିବା ଦର୍ଶାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କ ଅନୁଭବ ଏହାର ବିପରୀତ ଚିତ୍ର ଦେଖାଉଛି।ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କ ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏବେ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଚିଲିକାର ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦର ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି କ’ଣ ଏବଂ ମାଛ ପ୍ରଜାତିଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କେଉଁ ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ—ତାହା ନେଇ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଆକଳନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।