ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଶରୀରରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଇଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଲୋକଙ୍କର ଧାରଣା ଥାଏ ଯେ ମାଂସପେଶୀ କ୍ଷୟ ବା ମାସଲ୍ ଲସ୍ କେବଳ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ମାଂସପେଶୀ କ୍ଷୟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ୩୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଟି ଧୀରେ ଧୀରେ ହେଉଥିବାରୁ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ଏହା ଜଣାପଡ଼ିନଥାଏ। ଉପଯୁକ୍ତ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ ଏବଂ ପୋଷଣ ଅଭାବରୁ ଏହି ସମସ୍ୟା ଗୁରୁତର ରୂପ ନେଇପାରେ।

ମାଂସପେଶୀ କ୍ଷୟ ବା ସାର୍କୋପେନିଆର କାରଣ

ମାଂସପେଶୀ କ୍ଷୟ କେବଳ ଶାରୀରିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବା ଦେଖିବାକୁ କିପରି ଲାଗୁଛେ, ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। କିମ୍ସ ହସ୍ପିଟାଲ୍‌ର ଅର୍ଥୋପେଡିକ୍ ସର୍ଜରୀ ଏବଂ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ମେଡିସିନ୍ ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡାକ୍ତର କୁମାରଦେବ ଅରବିନ୍ଦ ରାଜମାନ୍ୟଙ୍କ ମତରେ, ଆମର ଶାରୀରିକ ଗତିଶୀଳତା, ଭାରସାମ୍ୟ ଏବଂ ମେଟାବୋଲିଜିମ୍ (ବିପାକ ପ୍ରକ୍ରିୟା) ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସ୍କେଲିଟାଲ୍ ମାଂସପେଶୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହ ଶରୀରରେ ନୂତନ ମାଂସପେଶୀ ଟିସୁ ଗଠନ ହେବାର କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ। ହରମୋନ୍ ଅସନ୍ତୁଳନ, ଶାରୀରିକ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା, ବ୍ୟାୟାମର ଅଭାବ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପ୍ରୋଟିନ୍‌ ନ ଖାଇବା ଏବଂ ଖରାପ ନିଦ୍ରା ଯୋଗୁଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହୋଇଥାଏ।

କିପରି କରିବେ ମାଂସପେଶୀର ସୁରକ୍ଷା?

ସଠିକ୍ ଯତ୍ନ ନେଲେ ମାଂସପେଶୀ ହ୍ରାସକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ। ମାଂସପେଶୀକୁ ମଜବୁତ ରଖିବା ପାଇଁ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ଟ୍ରେନିଂ (Resistance training) ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଉପାୟ। ଡାକ୍ତର କୁମାରଦେବଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ନିୟମିତ ୱେଟଲିଫ୍ଟିଂ, ବଡିୱେଟ୍ ୱାର୍କଆଉଟ୍, ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଏକ୍ସରସାଇଜ୍ ଏବଂ ଫଙ୍କସନାଲ୍ ୱାର୍କଆଉଟ୍ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାଂସପେଶୀର ବିକାଶ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଶକ୍ତି ବଜାୟ ରହେ। ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କମାନେ ସପ୍ତାହକୁ ଅତିକମରେ ୨ ରୁ ୩ ଥର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ବ୍ୟାୟାମ (Strength training) କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବସିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଚାଲିବା ଏବଂ ସିଡ଼ି ଚଢ଼ିବା ଭଳି ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଜାରି ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ପୋଷଣ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ନିଦ୍ରାର ଗୁରୁତ୍ୱ

ମାଂସପେଶୀକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସଠିକ୍ ପୋଷଣର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି। ଶରୀରକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଣ୍ଡା, ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମାଛ, ଚିକେନ୍, ମାଂସ, ସୋୟାବିନ୍ ଏବଂ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ସାମିଲ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦିନକର ଗୋଟିଏ ଭୋଜନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଖାଇବା ଅପେକ୍ଷା ଏହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଖାଇବା ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇଥାଏ। ଏଥିସହ ଶରୀରକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ଭିଟାମିନ୍ ଡି' ଏବଂ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ମିଳିବା ଦରକାର। ବ୍ୟାୟାମ ପରେ ଶରୀରକୁ ଆରାମ ଦେବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ନିଦ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଆପଣାଇବା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି ବଜାୟ ରହିବ।