ନିକଟରେ ନେପାଳରେ ଆସିଥିବା ଭୟାବହ ବନ୍ୟା ଏବଂ ଭୂସ୍ଖଳନ କାରଣରୁ ପ୍ରବଳ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟିଛି। ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପାଇଁ ନେପାଳ ଏବେ ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରୀନ୍‌ହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ନିର୍ଗମନକାରୀ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରିବା ସହ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି କରିଛି। ନେପାଳ ସରକାର ଚୀନ୍, ଆମେରିକା ଏବଂ ଭାରତ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏଥିପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ୧,୧୧୪ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏବେ ବି ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି।

ସାହାଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ନ୍ୟାୟ ଏବଂ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି

ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଶ୍ୱ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନେପାଳର ଯୋଗଦାନ ଅତି ନଗଣ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମ ଦେଶକୁ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ସେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନେପାଳ ଏବେ ସାହାଯ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତେ ନ୍ୟାୟ ଏବଂ କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇଁ ଦାବି କରୁଛି। ତାଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଦୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ଦେଶମାନଙ୍କର ଆଇନଗତ ଏବଂ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ୍ଦ୍ର ଶାହା ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭାରତ ଓ ଚୀନର ସାହାଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସହ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁକାବିଲା କରିବା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଦାୟିତ୍ୱ ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭା (UNGA) ରେ ନେପାଳ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଆକଳନ ଏବଂ ଜାତିସଂଘକୁ ନିବେଦନ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ନେପାଳ-ତିବ୍ବତ ସୀମା ନିକଟରେ ଗ୍ଲେସିୟର ଓ ବରଫ ଅତଡ଼ା ଖସିବା ଫଳରେ ଭୋଟେକୋଶୀ ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳୀ ନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ହଠାତ୍ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଆସିଥିଲା। ଏହା ଫଳରେ ଅନେକ ଘରଦ୍ୱାର, ପୋଲ ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ନେପାଳର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ୱାଗ୍‌ଲେ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଓ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୀତା ଚୌଧୁରୀ ଜାତିସଂଘର ଲସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଡ୍ୟାମେଜ୍ ଫଣ୍ଡ୍‌କୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଚିଠି ଲେଖିଛନ୍ତି।

ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଜଳ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ

ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ହିମାଳୟର ଗ୍ଲେସିୟର ଗୁଡ଼ିକ ତରଳିଯାଏ, ତେବେ ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳୀ ଭଳି ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ବିଲିୟନ ଲୋକଙ୍କ ଜଳ ନିରାପତ୍ତା ବିପଦରେ ପଡ଼ିବ। ତେଣୁ ନେପାଳ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ଲଢ଼େଇ କରୁଛି ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଜାତିସଂଘ ଜଳବାୟୁ ସମ୍ମିଳନୀରେ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନେ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ଉପରେ କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ ନେଇ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି।