ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବେଳେ ଇରାନ ନିଜର ମାରଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଆମେରିକା ଏବଂ ଏହାର ମିତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରୁଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ସହଯୋଗୀ ଖାଡ଼ି ଦେଶ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଇରାନ ତରଫରୁ ଲଗାତାର ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନ ତାର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି।

ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ବର୍ଷା

ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଇରାନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶାହେଦ ଡ୍ରୋନ୍ (Shahed drones) ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ଶସ୍ତା ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍‌ର ବର୍ଷା କରି ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମକୁ ଥକାଇ ଦେବା ଇରାନର ମୁଖ୍ୟ ରଣନୀତି। ଏହି 'ସାଚୁରେସନ୍ ଆଟାକ୍' (Saturation attack) ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଭଳି ମିତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓଭରଲୋଡ୍ ହୋଇଯାଉଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ୁଛି।

ଫତେହ-୧ ଓ ଫତେହ-୨ ମିସାଇଲ୍

ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ବିପଜ୍ଜନକ ଅସ୍ତ୍ର ହେଉଛି ଇରାନର ଫତେହ-୧ ଏବଂ ଫତେହ-୨ ମିସାଇଲ୍, ଯାହାକୁ 'କ୍ୟାରିଅର୍ କିଲର୍' ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୧୬ ରୁ ୧୮ ହଜାର କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଗତି କରିପାରୁଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ୧୪୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି। ଏହା ମଝି ରାସ୍ତାରେ ନିଜର ଦିଗ ବଦଳାଇ ପାରୁଥିବାରୁ, ଆମେରିକାର ଏଜିସ୍ (Aegis) କିମ୍ବା SM-6 ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମକୁ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଚକମା ଦେଇପାରିବ।

ଦୂରଗାମୀ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ଓ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇରାନ ପାଖରେ ୨୦୦୦ ରୁ ୩୦୦୦ କିଲୋମିଟର ରେଞ୍ଜ୍ ଥିବା ହଜାର ହଜାର ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସେଜ୍ଜିଲ (Sejjil) ଏବଂ ଖୋର୍ରମଶହର (Khorramshahr) ପ୍ରମୁଖ। ନୌସେନା ଜାହାଜ ଏବଂ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ଇରାନ କାଦର, ଗାଦର ଏବଂ ଅବୁ ମହଦୀ ଭଳି କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲର ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗ କରୁଛି। ଏହି ମାରଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଆମେରିକା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସମେତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଗତ ରାତିରେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଋଷିଆ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ସମେତ ମୋଟ ୧୨ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ୟୁକ୍ରେନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭୋଲୋଡିମିର ଜେଲେନସ୍କି ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ନିଜେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଅନ୍ୟ ଡଜନ ଡଜନ ଲୋକ ଆହତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି।

କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ହୋଇଛି ଆକ୍ରମଣ?

ଜେଲେନସ୍କିଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଋଷିଆ ସେନା କିଭ୍ (Kyiv) ସମେତ ୟୁକ୍ରେନର ପ୍ରାୟ ୧୦ଟି ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଜେଟ୍-ଚାଳିତ ଡ୍ରୋନ୍ ଜରିଆରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଏହି ତାଲିକାରେ ଓଡେସା, ଖେରସନ, ଡୋନେସ୍କ, ଜାପୋରିଜିଆ, ଖାର୍କିଭ୍, ଚେର୍ନିହିଭ୍, ସୁମି ଏବଂ ଡ୍ନିପ୍ରୋପେଟ୍ରୋଭସ୍କ ଆଦି ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି କିଭ୍‌ର ଏକ ରେଳ ଡିପୋ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍‌ରେ ୭ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ବୋରିସ୍‌ପିଲ୍ (Boryspil) ସହରରେ ଏକ ୫ ମହଲା ଆବାସିକ କୋଠା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ୪ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ୧୩ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଜଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଛି।

ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ଓ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ

ଏହି ବର୍ବରୋଚିତ ଆକ୍ରମଣ କାରଣରୁ ୟୁକ୍ରେନର ବ୍ୟାପକ ସାଧାରଣ ଓ ଆବାସିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଓଡେସା ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ବୋମା ମାଡ଼ ଯୋଗୁଁ ହଜାର ହଜାର ପରିବାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସରବରାହ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରହିଛି। ଏହାସହ ରୋମାନିଆ ସୀମା ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଚେକପୋଷ୍ଟ୍ ଏବଂ ରପ୍ତାନି ଭିତ୍ତିଭୂମି ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

ୟୁକ୍ରେନର ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଚଳାଇଛନ୍ତି। କେବଳ କିଭ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଖପାଖର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାୟ ୩୫୦ ଜଣ ଅଗ୍ନିଶମ ଓ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ନିଜର ଶୋକବାର୍ତ୍ତାରେ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାରକୁ ସମବେଦନା ଜଣାଇବା ସହ, ଜେଲେନସ୍କି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସାମରିକ ସହାୟତା ଓ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା (Air defense systems) ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଋଷିଆ କେବଳ ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି, ତେଣୁ ୟୁକ୍ରେନକୁ ମିଳୁଥିବା ସହାୟତା ପ୍ୟାକେଜ୍ ଉପରେ ହିଁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଭର କରୁଛି।

ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ଆମେରିକା ସହ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ପୁଣି ଥରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ କରିଛି। ଗୁରୁବାର ଦିନ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ପ୍ରାୟ ୧୦ଟି ସର୍ଟ-ରେଞ୍ଜ ବାଲାଷ୍ଟିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (short-range ballistic missiles) ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଫାୟାର କରିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିବାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରେ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରି ନିଜର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି।

ଉତ୍ତର କୋରିଆର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼

ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ସାମରିକ ବାହିନୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୁରୁବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ୟୋଙ୍ଗୟାଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପୂର୍ବ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରାୟ ୩୦୦ କିଲୋମିଟର (୧୮୫ ମାଇଲ) ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରି ପୂର୍ବ ଜଳଭାଗରେ ଖସିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ଏସିଆ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଆମେରିକାର ନରମ ମନୋଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 'ଉଲଚି ଫ୍ରିଡମ୍ ସିଲ୍ଡ' (Ulchi Freedom Shield) ନାମକ ଏକ ମିଳିତ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଚାଲିଛି। କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସକୁ କମ କରିବାକୁ ପେଣ୍ଟାଗନକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ତେବେ ଉତ୍ତର କୋରିଆର ଶାସକ କିମ୍ ଜୋଙ୍ଗ୍ ଉନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭଉଣୀ କିମ୍ ୟୋ ଜୋଙ୍ଗ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। କିମ୍ ୟୋ ଜୋଙ୍ଗ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସକୁ ଛୋଟ କରାଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ପ୍ରକୃତି ବଦଳିବ ନାହିଁ।

ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଓ ଜାପାନର ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଉତ୍ତର କୋରିଆର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ଜାପାନ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବୈଠକ ଡାକିବା ସହ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବା ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼କୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛି। ଜାପାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣାର ପୁଷ୍ଟି କରିବା ସହ ନିଜ ସୀମା ନିକଟସ୍ଥ ସମୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା, ଜାପାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ସେନା ମିଳିତ ଭାବେ ଉତ୍ତର କୋରିଆର ଗତିବିଧି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଷକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ନିଜର ଏକ ବାଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ୟୁନିଟ୍ ନିୟୋଜିତ କରିଥିବା ଜଣାପଡିଛି। ୟୁକ୍ରେନର ସାମରିକ ଗୁଇନ୍ଦା ବିଭାଗର ମୁଖପାତ୍ର ଆଣ୍ଡ୍ରି ଚେର୍ନିଆକ୍ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ୟୁକ୍ରେନ ପାଇଁ ନୂଆ ବିପଦ

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର କୋରିଆର ଏହି ମିସାଇଲ୍ ୟୁନିଟ୍ ରୁଷର ଭୋରୋନେଜ୍ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟ (Voronezh Oblast) ଠାରେ ମୁତୟନ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ୟୁକ୍ରେନ ସୀମାକୁ ଲାଗି ରହିଛି। ଏହି ୟୁନିଟ୍ ରେ ପ୍ରାୟ ୬ଟି ଲଞ୍ଚର୍ ଏବଂ ୧୨୦ଟି ବାଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଇତିମଧ୍ୟରେ, ଉତ୍ତର କୋରିଆ ପକ୍ଷରୁ ରୁଷକୁ ୪୦ଟି ମିସାଇଲ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇସାରିଛି।

ଘାତକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗ

ଗତ ଜୁଲାଇ ୩୦ ତାରିଖରେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ରୁଷ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଉତ୍ତର କୋରିଆର କେଏନ୍-୨୩ (KN-23) ବାଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା। ଉତ୍ତର କୋରିଆର ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଗୁଡିକ ରୁଷର ଇସ୍କାଣ୍ଡର-ଏମ୍ (Iskander-M) ଏବଂ ଆମେରିକାର ଆଟାକମ୍ସ (ATACMS) ମିସାଇଲ୍ ଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ଏହାର ହଜାର ହଜାର ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ରୁଷର ସମର୍ଥନରେ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢିବାକୁ ପଠାଇଥିଲା।

ୟୁକ୍ରେନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ରୁଷ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ସାମରିକ ସହଯୋଗକୁ ନେଇ ୟୁକ୍ରେନ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ୟୁକ୍ରେନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଣ୍ଡ୍ରି ସିବିହା (Andriy Sybiha) ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ରୁଷର ମାଟିରେ ମୁତୟନ ଥିବା ଏହି ଉତ୍ତର କୋରିଆ ମିସାଇଲ୍ ଗୁଡିକୁ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ତେବେ ସେଗୁଡିକ ୟୁକ୍ରେନ ସେନାର ବୈଧ ଟାର୍ଗେଟ୍ ପାଲଟିବ। ସେନା ସେହି ସବୁ ମିସାଇଲ୍ ୟୁନିଟ୍ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ କରିବ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।