ଆଜି ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୮, ୨୦୨୬ ତାରିଖ ଶନିବାର ଦିନ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ‘ଆର୍ଥ ଆୱାର’ (Earth Hour) ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଜି ରାତି ୮:୩୦ ରୁ ୯:୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅନାବଶ୍ୟକ ଲାଇଟ୍ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପକରଣ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ବିଶ୍ୱବାସୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରାଯାଇଛି । ଭାରତ ସମେତ ବିଶ୍ୱର ୧୯୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶ ଏହି ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଅଭିଯାନରେ ସାମିଲ ହେଉଛନ୍ତି ।

ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ 'ଆର୍ଥ ଆୱାର' ପାଳନ

ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଡ୍ ଫଣ୍ଡ ଫର୍ ନେଚର (WWF) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏହି ଅଭିଯାନ ପ୍ରଥମେ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସିଡନୀ ସହରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସଫଳତାର ସହ ୨୦ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହେଉଛି । ୨୦୨୬ ମସିହା ପାଇଁ ଏହାର ଥିମ୍ ରଖାଯାଇଛି “ଗିଭ୍ ଆନ୍ ଆୱାର ଫର୍ ଆର୍ଥ” (Give an Hour for Earth) ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ଦିଅନ୍ତୁ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ତାପନ (Global Warming) ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିପକ୍ଷରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବା ଏବଂ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣର ଗୁରୁତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବା ।

ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ବନ୍ଦ ରହିବ ଲାଇଟ୍

ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଥ ଆୱାରର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ । ଆଜି ରାତିରେ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ, ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ସରକାରୀ କୋଠାଗୁଡ଼ିକରେ ଲାଇଟ୍ ଲିଭାଇ ଦିଆଯିବ । ଦିଲ୍ଲୀର ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ୍, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ, ଲାଲ କିଲ୍ଲା, କୁତବ ମିନାର ଏବଂ ଅକ୍ଷରଧାମ ମନ୍ଦିର ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହିବ । ସେହିପରି ମୁମ୍ବାଇର ଗେଟୱେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, କର୍ଣ୍ଣାଟକର ମହୀଶୂର ପ୍ୟାଲେସ୍ ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନର ମନସୁନ୍ ପ୍ୟାଲେସ୍ ସମେତ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଲାଇଟ୍ ବନ୍ଦ କରାଯାଇ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଜଣାଯିବ ।

ଦିଲ୍ଲୀରେ କ’ଣ ରହିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି?

ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିତରଣ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି । ବିଏସଇଏସ୍ (BSES) ଏବଂ ଟାଟା ପାୱାର ପକ୍ଷରୁ ଦିଲ୍ଲୀର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ରାତି ୮.୩୦ରୁ ୯.୩୦ ମଧ୍ୟରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଆପ୍ଲାଏନ୍ସ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ନିବେଦନ କରାଯାଇଛି । ଗତବର୍ଷ ଆର୍ଥ ଆୱାର ସମୟରେ ଦିଲ୍ଲୀବାସୀ ଏକାଠି ହୋଇ ପ୍ରାୟ ୨୬୯ ମେଗାୱାଟ (MW) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ BSES ନିଜର ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଅଫିସରେ ଲାଇଟ୍ ବନ୍ଦ ରଖିବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରିଛି ଏବଂ ଆବାସିକ କଲ୍ୟାଣ ସମିତି (RWA) ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରିଛି ।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା

ଆର୍ଥ ଆୱାର କେବଳ ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପୃଥିବୀର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସାମୂହିକ ପ୍ରୟାସ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଭଳି ଗ୍ରୀନହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ ନିର୍ଗମନକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ । ଏଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇ ଆଜି ରାତିରେ ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ଆଲୁଅ ବନ୍ଦ ରଖି ପ୍ରକୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଦିଗରେ ନିଜର ଯୋଗଦାନ ଦେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଛି ।

ଭୁବନେଶ୍ବର : ପୃଥିବୀ ମା’ର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିଜୁଳି ଶକ୍ତି ଅପଚୟ ରୋକିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପାଳନ ହେଉଛି ‘ଆର୍ଥ ଆୱାର’। ଆଜି ରାତି ସାଢ଼େ ୮ଟାରୁ ସାଢ଼େ ୯ଟା, ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପାଳିତ ହେବ ଆର୍ଥ ଆୱାର । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତନର ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟର ବାର୍ତ୍ତା ନେଇ ଆର୍ଥ ଆୱାର ପାଳିତ ହେଉଛି । ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ସମର୍ଥନ କରି ନିଜ ଘରେ ଓ ଅଫିସ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଗୁଡ଼ିକରେ ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ବିଜୁଳି ବନ୍ଦ ରଖିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରତିବର୍ଷ ୱାର୍ଲଡ୍‌ ୱାଇଡ୍‌ ଫଣ୍ଡ ଫର୍‌ ନେଚର ପକ୍ଷରୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏହାକୁ ପାଳନ କରାଯାଇ ଆସୁଛି । ଏହି କ୍ରମରେ ଚଳିତ ବର୍ଷର ଥିମ୍‌ ରହିଛି “The Power of Nature”।

୨୦୦୭ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସିଡ୍‌ନୀ ସହରରେ ଲୋକମାନେ ଘଣ୍ଟାଏ ଲାଇଟ୍‌ ବନ୍ଦ ରଖି ଏହାକୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ । ସେବେଠାରୁ ୧୯୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ  ‘ଆର୍ଥ ଆୱାର୍‌’କୁ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ଗତବର୍ଷ ‘ଆର୍ଥ ଆୱାର୍‌’ ସମୟରେ ଲୋକେ ୧୭୧ ମେଗାୱାଟ୍‌ ବିଜୁଳି ସଞ୍ଚୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୧ରେ ୩୩୪ ମେଗାୱାଟ୍‌, ୨୦୨୦ରେ ୭୯ ବିଜୁଳି ସଂଚୟ ହୋଇଥିଲା । ‘ଆର୍ଥ ଆୱାର୍‌’ ପାଳନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱରେ ବିଜୁଳି ସଂଚୟ ସହ ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ବିକାଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା । ଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଆର୍ଥ ଆୱାର ପାଳନ କରିବା ନକରିବା ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ମାନସିକତା ଓ ମହତ ଉଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ।

ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ କୋଇଲା ଦହନ ହୋଇ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ କଳାଧୁଆଁ ବା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ ମିଶେ। କୁପ୍ରଭାବ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ରୌଦ୍ରତାପ ଜନିତ ଅଂଶୁଘାତ, ବିଜୁଳି ଘଡ଼ଘଡ଼ି, ଓଜନ ସ୍ତରରେ ହ୍ରାସ ବନ୍ୟାବାତ୍ୟା ମରୁଡ଼ି ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି। ପରିବେଶ ନିଜର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରି ପାରୁ ନାହିଁ। ଆଉ ଧିରେଧିରେ ପୃଥିବୀର ଜଳବାୟୁ ଓ ପାକୃତିକ ବିବିଧତା ବିପଦ ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ହୋଇ ଚାଲିଛି । ଯାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଏହି ୱାଲ୍ଡ ଆର୍ଥ ଆୱାର ଡେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ବିଶ୍ବର ୨୦ଟି ପ୍ରଦୂଷିତ ସହର ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଭାରତର ୧୩ଟି ସହର ରହିଛି। ସେହିପରି ରାଜଧାନୀ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ସବୁଠୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ରାଜଧାନୀ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ଏହି ତାଲିକାରେ ସର୍ବନିମ୍ନରେ ରହିଛି। କେବଳ ସହର କିମ୍ବା ରାଜଧାନୀ ସହର ନୁହେଁ, ଭାରତ ବିଶ୍ବର ପଞ୍ଚମ ପ୍ରଦୂଷିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଏହି ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି। ପ୍ରଦୂଷଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସାରା ବିଶ୍ବରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୨୦୨୩ରେ ୪ ରହିଥିଲା ବେଳେ ୨୦୨୪ରେ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ଆହୁରି ଅବନତି ଘଟିବା ସହିତ ଭାରତ ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନକୁ ଖସି ଆସିଛି ବୋଲି ସ୍ବିଜରଲାଣ୍ଡର ଏୟାର କ୍ବାଲିଟି ଟେକନୋଲୋଜି କମ୍ପାନୀ ‘ଆଇକ୍ୟୁ ଏୟାର’ ଦ୍ବାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ‘ଦି ୱାର୍ଲଡ ଏୟାର କ୍ବାଲିଟି ରିପୋର୍ଟ-୨୦୨୪’ରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତର ହାରାହାରି ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତିରେ ସାମାନ୍ୟ ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲେ ହେଁ ଦେଶର ୧୩ ସହର ସବୁଠୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ସହର ତାଲିକାରେ ରହିଛି। ୨୦୨୩ ତୁଳନାରେ ୨୦୨୪ରେ ଭାରତରେ ପିଏମ ୨.୫ ସାନ୍ଧ୍ରତା ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ୨୦୨୩ରେ ଏହି ସ୍ତର ପ୍ରତି ଘନ ମିଟର ପ୍ରତି ୫୪.୪ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ ରହିଥିଲା ବେଳେ ୨୦୨୪ରେ ଏହି ସ୍ତର୫୦.୬ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ ରହିଛି। ଏହାସତ୍ତ୍ବେ ବିଭିନ୍ନ ସହରର ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତିରେ ଅବନତି ଘଟିଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ତର ବଢି ଚାଲିଛି। ଏଠାରେ ୨୦୨୩ରେ ପିଏମ ୨.୫ ସ୍ତର ପ୍ରତି ଘନ ମିଟର ପ୍ରତି ୯୨.୭ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ ରହିଥିଲା ବେଳେ ବାର୍ଷିକ ସ୍ତରରେ ହାରାହାରି ଭାବେ ଏହା ୯୧.୬ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ ରହିଥିବା କୁହାଯାଇଛି।

ବିଶ୍ବର ୨୦ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଦୂଷିତ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବ୍ୟତୀତ ଆସାମର ବାରିଣୀହାଟ୍‌, ମୁଲାନପୁର(ପଞ୍ଜାବ), ଫରିଦାବାଦ, ଲୋନି, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ଗୁରୁଗ୍ରାମ, ଗଙ୍ଗନଗର, ଗ୍ରେଟର ନୋଏଡା, ଭିୱାଦି, ମୁଜାଫରନଗର,ନୋଏଡା ଏବଂ ହନୁମାନଗଡ଼ ଆଦି ରହିଛି। ବିଶ୍ବ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତି ଘନ ମିଟର ପ୍ରତି ପିଏମ୨.୫ ସ୍ତର ହାରାହାରି ଭାବେ ୫ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ ରହିବା କଥା। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୩୫ ପ୍ରତିଶତ ସହର ଏହି ମାନ ଠାରୁ ୧୦ଗୁଣ ଅଧିକ ପ୍ରଦୂଷିତ ରହିଛି ବୋଲି ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଭାରତର ଏଭଳି ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିପଦ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ଏହାଦ୍ବାରା ହାରାହାରି ଭାବେ ଲୋକଙ୍କ ଆୟୁ ୫.୨ ବର୍ଷ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଭାରତରେ ପ୍ରଦୂଷଣଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ବଢିବାରେ ଲାଗିଛି। ଗତବର୍ଷ ଲ୍ୟାନ୍‌ସେଟ୍‌ ପ୍ଲାନେଟାରୀ ହେଲ୍ଥ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥÒବା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ୨୦୦୯ରୁ ୨୦୨୯ ମଧ୍ୟ॥ରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରଦୂଷଣଜିତ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧.୫ ନିୟୁତ ରହିଥିବା କୁହାଯାଇଛି।

ଭୁବନେଶ୍ୱର : ଏବର୍ଷ ପୁଣି ଖରାରେ ଶିଝିବେ ରାଜ୍ୟବାସୀ। ୨୦୨୪ ପରେ କ୍ରମଗାତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷରେ ରାଜ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଅସମ୍ଭାଳ ସ୍ଥିତି। ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଗରମ ସାଙ୍ଗକୁ ଅନୁଭୂତ ହେବ ପ୍ରବଳ ଗୁଳୁଗୁଳି। କେବଳ ଦିନ ନୁହେଁ, ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ତାତିର ତାଉ କମିବ ନାହିଁ। ଏହି ସ୍ଥିତି ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ମେ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ। ଅନ୍ୟପଟେ ସ୍ୱାଭାବିକ ତୁଳନାରେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହିବା ଯୋଗୁଁ ଏଥର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଲହରୀ ଦିନ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଏଭଳି ଆକଳନ କରାଯିବା ପରେ ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି।

ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ସମ୍ପର୍କିତ ପୂର୍ବାନୁମାନ ନେଇ ଜାରି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଏବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମେ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସମେତ ସାରା ଦେଶ‌‌‌ରେ ତାତି ଅଧିକ ରହିବ। ଉଭୟ ଦିନ ଓ ରାତିର ତାପମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ରହିବ। ଏହା ପ୍ରଭାବରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମଲହରୀ ଦିନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେବ। ଏମିତିକି, ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଲହରୀ ସ୍ଥିତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ। ଯଦିଓ ରାଜ୍ୟରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ କିଛି କିଛି ସ୍ଥାନରେ ବର୍ଷା ନେଇ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଉଛି, ମାତ୍ର ଏହା ଖରାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଅକ୍ଷମ ହେବ।

ଗତବର୍ଷ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ଖରା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ୍‌ରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଲହରୀ ସଂଖ୍ୟା ସାରା ଦେଶରେ ଅଧିକ ରହିଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ୍‌ରେ ଲଗାତାର ୧୯ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଲହରୀ ସ୍ଥିତି ଅନୁଭୂତ ହେବା ସହ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ନାହିଁ ନ ଥିବା ସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୨୪ରେ ୮ଟି ରାତି ଏମିତି ଥିଲା, ଯେଉଁ ସମୟରେ ରାତିର ସ୍ୱାଭାବିକ ତାପମାତ୍ରା ୬.୪ ଡିଗ୍ରୀରୁ ଅଧିକ ରହିଥିଲା। ଏହାକୁ ଅସହଜ ରାତି ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଛି। ବର୍ଷ ୨୦୨୫ରେ ରାଜ୍ୟରେ ପାଣିପାଗ ସ୍ଥିତି ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭଲ ରହିବା ନେଇ ଆଶା କରାଯାଇଥିଲା। ମାତ୍ର ଏବେ ଆଇଏମଡିର ଏହି ଆକଳନ ପରେ ପୁଣିଥରେ ଖରାକୁ ନେଇ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଅନ୍ୟପଟେ ଶୁକ୍ରବାର ରାଜ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରା ୩୭ଡିଗ୍ରୀ ଛୁଇଁଥିବା ବେଳେ ଆଜି ୩୭ଡିଗ୍ରୀ ପାର୍‌ କରିଯାଇଛି। ଗତ କାଲି ୨ଟା ୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଝାରସୁଗୁଡାରେ ୩୬.୨ ଡିଗ୍ରୀ ତାପମାତ୍ରା ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଆଜି ସମାନ ସମୟରେ ୩୭.୪ ଡିଗ୍ରୀ ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ସେପଟେ ଆଜି ୨ଟା ୩୦ ସୁଦ୍ଧା ସମ୍ବଲପୁରରେ ୩୬.୮, ରାଉରକେଲାରେ ୩୬.୪, ଚାନ୍ଦବାଲିରେ ୩୪.୮,କେନ୍ଦୁଝରରେ ୩୪.୪ ଓ ଭୁବନେଶ୍ବରେ ୩୪ ଡିଗ୍ରୀ ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସମ୍ପ୍ରତି ବର୍ଦ୍ଧିତ ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାରା ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ବିପଦ ଯୋଗୁଁ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥାତ୍‌ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୩୦ ପ୍ରତିଶତ କୃଷି ଏବଂ ଆବାସିକ ଋଣ ଖିଲାପି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଅନୁସୂଚିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଦେଇଥିବା ଋଣ ବୁଡ଼ିଯିବ। ଲୋକଙ୍କ ଆୟରେ ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଋଣ ପରିଶୋଧ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ବିସିଜିର ଏକ ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ରିପୋର୍ଟରେ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇଛି ଯେ, ବିଶ୍ୱର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୧.୨ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍‌ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏଥିଯୋଗୁ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଜଳମଗ୍ନ ହେଉଛି ଏବଂ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଉଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜଳବାୟୁ ଘଟଣା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡପିଛା ଆୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଅନୁସୂଚିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରାୟ ଅଧା ଋଣ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ଏହାର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଉପରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ତେଣୁ ଯେକୌଣସି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଲାଭକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ୪୨ ପ୍ରତିଶତ ଜିଲ୍ଲାରେ ତାପମାତ୍ରା ୨ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍‌ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ଏହାଛଡ଼ା ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ୩୨୧ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି, ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ଆୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ବିସିଜି ଏସିଆ ପାସିଫିକ୍‌ର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ପାର୍ଟନର ଅଭିନବ ବଂଶଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ କୋଇଲା ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ବାର୍ଷିକ ୧୫୦-୨୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ନିବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଭାରତରେ ଜଳବାୟୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ୪୦-୬୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ଫଳରେ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶରେ ୧୦୦-୧୫୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଏକ ବଡ଼ ବ୍ୟବଧାନ ରଖିଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ବଂଶଲ କହିଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଳବାୟୁ ସମ୍ପର୍କିତ ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଏହା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସାମୂହିକ ପଦକ୍ଷେପର ବ୍ୟବସାୟିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଶର ଶକ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ବାର୍ଷିକ ୧୫୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଳୀ: ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଦେଶରେ ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରକୋପ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । ଏହାଦ୍ବାରା କେବଳ ମଣିଷ ନୁହେଁ, ପଶୁପକ୍ଷୀ , ଘରବାଡ଼ି ଓ ଚାଷବାସ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛି । ଚଳିତ ବର୍ଷ ୨୦୨୪ରେ ୯ ମାସ ମଧ୍ୟରୁ ୮ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି ଭାରତ । କେବେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ସାଙ୍ଗକୁ ବନ୍ୟା ତ କେବେ ପ୍ରବଳ ଖରା ସହ ମରୁଡ଼ି ଏବଂ କେବେକେବେ ବାତ୍ୟା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ଦେଶବାସୀ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏବର୍ଷ ୯୩ ପ୍ରତିଶତ ଦିନ ଏଭଳି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ କଟି ଯାଇଛି । ଯାହାକି ପୂର୍ବବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ।

ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପରିବେଶ କେନ୍ଦ୍ର ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଏଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯୟ ଯୋଗୁଁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଗତ ୯ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୩ ହଜାର ୨୩୮ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାୟ ଅଢ଼େଇ ଲକ୍ଷ କୋଠାବାଡ଼ି ଧ୍ବଂସ ହୋଇଯାଇଛି । ୩୦ ଲକ୍ଷ ହେକଟର ଚାଷଜମି ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି । ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଗତ ୨୭୪ ଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ୨୫୫ ଦିନରେ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଦେଇଛି । ପ୍ରବଳ ଖରା, ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା, ଶୀତ ଲହରୀ, ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ଭୂସ୍ଖଳନ ଓ ବଜ୍ରପାତ ଏଥର ଅଧିକ କ୍ଷତି ଘଟାଇଛି । ଗତବର୍ଷ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୨୩୫ ଦିନ ଲୋକ ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ । ସେହିବର୍ଷ ୨ ହଜାର ୯୨୩ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷ ହେକଟର ଚାଷ ଜମି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୮୦ ହଜାର ଘରବାଡ଼ି ଧ୍ବଂସ ପାଇଥିଲା ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ପ୍ରତିକୂଳ ପାଗ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି । ରାଜ୍ୟ ୧୭୬ ଦିନ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୩୫୩ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି । ତେବେ କେରଳରେ ସର୍ବାଧିକ ୫୫୦ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେଣି । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଭଳି ରାଜ୍ୟକୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୪୨ ଦିନ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଲାଣି । ସେହିଭଳି ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ଦେଶରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାୟ ୮୬ ହଜାର ଘର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି ।

ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ପ୍ରକୋପ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତରେ ଅଧିକ ରହିଛି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ୨୧୮ ଦିନ ଧରି ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏକ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲଣି । ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ୨୧୩ ଦିନ ଏଭଳି ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ୭୪୧ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେଣି । ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ୭୩୪ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ୭୬୨ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେଣି ।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନବ ଜାତି ପାଇଁ ଆହୁରି କେତେ କ୍ଷତିକାରକ, ତାହା ଏହି ରିପୋର୍ଟର ଆଉ ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପ୍ରତିବଫଳିତ ହୋଇଛି । କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀ ମାସ ଥିଲା ସବୁଠାରୁ ସୁଷ୍କ ମାସ । ୧୯୦୧ ପରେ ଏଭଳି ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା । ଏହାସହିତ ଫେବୃଆରୀ ମାସ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ଥିଲା । ଏହା ଗତ ୧୨୩ ବର୍ଷର ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଥିଲା । ମଇ ମାସରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ରୌଦ୍ରତାପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ଜୁଲାଇ, ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୦୧ ପରେ ସର୍ବାଧିକ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା ।

ପାଣିପାଗରେ ଏଭଳି ଅସ୍ବାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନେଇ ପରିବେଶବିତ ମାନେ ଉଦ୍‌ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଳବାୟୁ ପରିର୍ତ୍ତନର ମୁକାବିଲା ଲାଗି ଆମକୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏବେଠାରୁ ସତର୍କ ନହେଲେ ଆସନ୍ତା ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପଡ଼ିବ ।

ଦୁବାଇ: ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଲଗାଣ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଦୁବାଇ ସମେତ ୟୁଏଇର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ଉପୁଜିଥିବା ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ଚିନ୍ତିତ କରିଛି। ଦୁବାଇ ସହର ଯେଉଁ ଭଳି ଭାବେ ପାଣିରେ ଉବୁଟୁବୁ ହେବା ଦେଖାଯାଇଛି ତାହା ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ନ ଥିଲା । ତେବେ ଅଚାନକ ଭାବେ ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଦେଖାଯିବା ପଛର କାରଣ ତର୍ଜମା କରିବା ପରେ ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ‘କ୍ଲାଉଡ ସିଡିଂ’କୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି । ଯଦି ଏବେ ଠାରୁ ଏହା ପ୍ରତି ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ ନ କରାଯାଏ ତେବେ ଆଗକୁ ପାଣିପାଗଜନିତ ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯିବ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, କ୍ଲାଉଡ୍‌ ସିଡିଂକୁ ଉପଯୋଗ କରି ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାଣିପାଗ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସେମାନେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରକାଶଯୋଗ୍ୟ ଯେ, କ୍ଲାଉଡ୍‌ ସିଡିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଆକାଶରେ ରହିଥିବା ବାଦଲର ସ୍ଥିତିକୁ ମନୁଷ୍ୟକୃତ ଉପାୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ଅନାବୃଷ୍ଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷା କରାଯାଇଥାଏ। ବିମାନ ସହାୟତାରେ ଛୋଟ ଛୋଟ କଣିକା ବାଦଲ ମଧ୍ୟକୁ ଛଡାଯାଇ ଜଳକଣାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ ଏବଂ ପରେ ପରେ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଷା କରାଯାଇଥାଏ। କ୍ଲାଉଡ ସିଡିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ୧୯୪୦ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ଆମେରିକା, ରୁଷିଆ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ୟୁଏଇ, ଜର୍ମାନୀ, ଚାଇନା, ଭାରତ ଏବଂ ମେକ୍ସିକୋ ଭଳି ବିଶ୍ବର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଏହି ଉପାୟରେ କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷା କରାଯାଇଥାଏ। ସାଉଦି ଆରବରେ ଏହି ଉପାୟରେ ବର୍ଷା କରାଇବା ଲାଗି କେବଳ ୨୦୨୩ରେ ୪୫୦ରୁ ଅଧିକ ବିମାନ ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଦୁବାଇରେ ଯେତେ ପରିମାଣର ବର୍ଷା ହେଇଛି ତାହା ସେଠାକାର ବର୍ଷକର ବର୍ଷା ସହ ସମାନ । ଅଧିକ ବର୍ଷା ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହିତ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ରାଜନଗର: ବିଶ୍ବତାପନ, ଜଳବାୟୁର ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଏବେ ଉପକୂଳର ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଭିତରକନିକା ଲୁଣା ଜଙ୍ଗଲ ପ୍ରତି ବିପଦ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳ ଲଙ୍ଘିବା ସହ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଦିନ ବାଲିମେଦ ଓ ମାଟିକୁ ଭସାଇନେବା ସହ ଲୁଣା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗ୍ରାସ କରି ଚାଲିଛି। ସମୁଦ୍ର ଧୀରେଧୀରେ ଉପକୂଳ ଆଡ଼କୁ ମାଡ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ପୂର୍ବରୁ ସାତଭାୟା ଅଧିବାସୀଙ୍କୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଏବେ ସେହି ସାତଭାୟାଠାରୁ ଏକକୂଳା ଯାଏଁ ଦୀର୍ଘ ୧୨ କିମି ଅଞ୍ଚଳରେ ସମୁଦ୍ରର ତାଣ୍ଡବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ୧୯୭୧ ପ୍ରଳୟଙ୍କାରୀ ବାତ୍ୟାରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ରାଜନଗର ବ୍ଲକର ସାତଭାୟା ଜନବସତିକୁ ମାଡ଼ି ଆସିଥିଲା। ଗୋବିନ୍ଦପୁର, ମାନପୁର, କୁଳିଆଓରା, ଖରିକୁଲା ଓ ସରପଦା ପ୍ରଭୃତି ୫ଟି ଗାଁ ସମୁଦ୍ର ବକ୍ଷରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୀନ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାତଭାୟାକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ନିଜ ବକ୍ଷକୁ ନେଇଯାଇଥିଲା। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ସମୁଦ୍ର ଜନବସତିକୁ ମାଡ଼ିଯିବା କାରଣରୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ସାତଭାୟାବାସୀଙ୍କୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସୁନାମୀ ଆସିବା ପରଠାରୁ ପେଣ୍ଠ ନିକଟରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳ ଖାଇ ଗାଁମୁହାଁ ହୋଇଛି। ୨୦୧୬ ଭିତରେ ୩ କିମି ବାଲିପଠାକୁ ଗର୍ଭସ୍ଥ କରିବା ସହ ରାଜନଗର-ଗୋପାଳପୁର ଲୁଣା ଘେରିବନ୍ଧର ୮ ଶହ ମିଟର ବନ୍ଧକୁ ଧୋଇ ନେଇଥିଲା। ଏହାପରେ ପେଣ୍ଠ ନିକଟରେ ସମୁଦ୍ର ଜୁଆରକୁ ଅଟକାଇବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଜିଓ ସିନ୍ଥେଟିକ ସି-ୱାଲ୍‌‌ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।

ଏବେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ସାତଭାୟାର ପୁରୁଣା ଜନବସତିଠାରୁ ଏକକୂଳା ଯାଏଁ ଦୀର୍ଘ ୧୨ କିମି ବେଳାଭୂମିରେ ତାଣ୍ଡବ ରଚୁଛି। ସାତଭାୟାରୁ ଏକକୂଳା ଯାଏଁ ଥିବା ବାଲିପାହାଡ଼କୁ ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ସମୁଦ୍ର ଜୁଆର ଗତ ୫ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଧୋଇ ନେଇଛି। ଏଥିସହ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର ସୁରକ୍ଷା କବଚ କୁହାଯାଉଥିବା ଲୁଣା ଜଙ୍ଗଲ ସମୁଦ୍ର ଉଚ୍ଚ ଜୁଆରରେ ଅଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାତଭାୟାରୁ ଏକକୂଳା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଗଛକୁ ସମୁଦ୍ର ଉପାଡି ତା’ ଗର୍ଭକୁ ନେଇଯାଇଛି। ସାତଭାୟା ଜନବସତି ପରେ ଓ ହବାଳିଖଟିରୁ ୧ କିମି ପୂର୍ବରୁ ସମୁଦ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟକୁ ପଶିଯାଇଛି। ପ୍ରତିଦିନ ସମୁଦ୍ରର ଜୁଆର ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟକୁ ଯା’ଆସ କରୁଛି। ସାତଭାୟାରୁ ଏକକୂଳା ମଧ୍ୟରେ କାଦୁଆନାସୀ, ହବାଳିଖଟି ଓ ଏକକୂଳା ନିକଟରେ ଲୁଣାଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ହବାଳିଖଟିକୁ ସମୁଦ୍ର ଛାଡ଼ ସମୟରେ ସାତଭାୟାରୁ ବନ କର୍ମଚାରୀ ମୋଟର ସାଇକଲରେ ଯାଇଥାନ୍ତି। ମାତ୍ର ଗତ ୨ରୁ ୩ବର୍ଷ ହେଲା ସମୁଦ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟକୁ ପଶି ଆସିବା ଯୋଗୁଁ ସମୁଦ୍ର କୂଳେକୂଳେ କାଦୁଅ ଓ ପୁରୁଣା ଗଛର ଖୁଣ୍ଟା ବାହାରି ରହିଥିବାରୁ ମୋଟର ସାଇକଲ ଯିବା ତ ଦୂରର କଥା, ଚାଲିଚାଲି ଯିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

‌ସେହିପରି ୬ ବର୍ଷ ତଳେ ହବାଳିଖଟିରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିବା ଡଲଫିନ ହାଉସ୍‌‌ ସେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୩ଶହ ମିଟର ଦୂରରେ ଥିଲା। ଏବେ ଏହି ଡଲଫିନ୍‌ ହାଉସ୍‌‌ ନିକଟକୁ ସମୁଦ୍ର ଚାଲି ଆସିଲାଣି। ବାତ୍ୟା, ଲଘୁଚାପ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ସମୁଦ୍ର ଜୁଆର ପାଣି ଡଲଫିନ୍‌ ହାଉସ୍‌‌ ତଳେ ଲହଡ଼ି ଭାଙ୍ଗୁଛି। ଏପରିକି ହବାଳିଖଟିରେ ଥିବା ବନ ବିଭାଗର ରୋଷେଇଘର ଓ ରେଷ୍ଟସେଡ୍‌‌କୁ ଗତ ୨ ବର୍ଷ ଭିତରେ ସମୁଦ୍ର ତା’ ଗର୍ଭକୁ ନେଇଗଲାଣି। ଏହା ବାଦ୍‌ ବିରଳ ଅଲିଭ୍‌-ରିଡଲେ କଇଁଛଙ୍କ ପ୍ରଜନନସ୍ଥଳୀ ଅଗରନାସୀ-୧ ଓ ୨କୁ ସମୁଦ୍ର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଗର୍ଭସ୍ଥ କରିଚାଲିଛି।

୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟା ପରଠାରୁ ଯେତେ ବାତ୍ୟା ହୋଇଛି, ସବୁ ବାତ୍ୟାରେ ରାଜନଗର ଯେତିକି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା କଥା, ସେହି ପରିମାଣରେ ହୋଇନି। ଲୁଣାଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷା ପାଚେରି ଭାବେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବାରୁ ରାଜନଗରବାସୀ ବାତ୍ୟା ପ୍ରଭାବରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଲୁଣାଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ସମୁଦ୍ର ମାଡ଼ିଯିବା ଫଳରେ ଉପକୂଳ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ୱାଶିଂଟନ:  ଚଳିତ ବର୍ଷ ବିଶ୍ବ ତାପମାତ୍ରା ସବୁ ରେକର୍ଡ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୟୁରୋପର ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଚୀନରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଗରମକୁ ନେଇ ନାହିଁ ନଥିବା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଗତ ଜୁଲାଇ ମାସ ବିଶ୍ବ ଇତିହାସରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ମାସ ରହିଥିଲା ବେଳେ ବନାଗ୍ନି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଳୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଆମେରିକୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ନାସା ଚଳିତ ବର୍ଷର ଜୁଲାଇ ମାସ ୧୮୮୦ ମସିହା ପରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ମାସ ଥିଲା ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ତେବେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତାପ ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଅସହ୍ୟ ହେବ ବୋଲି ନାସା କହିଛି।

୨୦୨୪ରେ ଉତ୍ତାପ ବଢିବା ସହିତ ଆହୁରି ଅଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହେବ ବୋଲି ସତର୍କତା ଜାରି କରିଛି।ଏଥିପାଇଁ ଏବେଠୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରି ନେବାକୁ ନାସା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଯଦି କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରା ନ ଯାଏ ତେବେ ଭୀଷଣ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରିଛି ନାସା। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଭାବରେ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ବିଭିନ୍ନ କିସମର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହିକ୍ରମରେ ନାସା ମୁଖ୍ୟ ବିଲ୍ ନେଲସନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ସମେତ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ବହୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଳବାୟୁ ସଂକଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଠୁ ଯଦି ଏହାର ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ କାରଣକୁ ତର୍ଜମା କରି ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆ ନ ଯାଏ ତେବେ ସାରା ବିଶ୍ବସମାଜ ପାଇଁ ଘୋର ସଙ୍କଟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ। ମାନବସମାଜ ତିଷ୍ଠ ରହିବା ଲାଗି କଠିନ ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବ। ଆମକୁ ଏବେ ନିଜ ସହିତ ବିଶ୍ବ ପରିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ। ଚଳିତବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୩ ତାରିଖରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୭ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଗାତାର ୩୬ ଦିନ ଭୀଷଣ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କାର୍ବନ ଉତ୍ସର୍ଜନ ସହିତ ଏଲ- ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ଉଷ୍ମତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା।

ଆମେରିକାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚୀନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ସହିତ ଏହିସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଗରମ ଅସହ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ହାୱାଇ ଦ୍ବୀପ ପୁଞ୍ଜର ଅନେକ ସହର ବନାଗ୍ନିକୁ ନେଇ ଧ୍ବଂସ ହୋଇଯାଇଥିଲା ବେଳେ ଚୀନ୍‌ରେ ଅସହ୍ୟ ଗରମ ଯୋଗୁ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଗରମ ଯୋଗୁ କାନାଡା, ଋଷିଆ, ୟୁରୋପ, ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଜାରି ରହିଛି। ଆମେରିକା, ମଧ୍ୟପୂର୍ବ, ଏସିୟା ଓ ୟୁରୋପରେ ମୌସୁମୀ ଝଡ ଦେଖା ଦେଇଥିବା ବେଳେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଯୋଗୁ ବନ୍ୟା ଆସିଛି। ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଅଲ-ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଯାହାକୁ ନେଇ ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କଟ ସ୍ଥିତି ଦେଖାଯିବ ବୋଲି ନାସା ଗୋଡାର୍ଡ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର ସ୍ପେସ୍‌ ଷ୍ଟଡିଜ ପକ୍ଷରୁ ଗ୍ୟାଭିନ ସ୍ମିଟ୍ କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତାପମାତ୍ରା ୧.୧ ଡିଗ୍ରି ସେଲସିୟସ୍‌ ବଢି ଯାଏ ତେବେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ପରିବେଶ ଏବଂ ମଣିଷ ନୁହେଁ, ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡୁଛି। ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଶାରିରୀକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି। ପଶୁପକ୍ଷୀ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ଗାଈର କ୍ଷୀର ଦେବା କ୍ଷମତା ୩୫ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଯୋଗୁଁ ହାତୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି। କୁକୁରଙ୍କ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହା ଜାଣିପଡ଼ିଛି। ‘ସିଏବିଆଇ ରିଭ୍ୟୁଜ’ରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବାଦୁଡ଼ି, ବେଙ୍ଗ, କୋଆଲା, ଆଫ୍ରିକୀୟ ହାତୀ, ହରିଣ, ପକ୍ଷୀ, ଜେବ୍ରା ଫିସ ଏବଂ ଗାଈ ଉପରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଗବେଷକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପକ୍ଷୀଙ୍କଠାରେ ଉତ୍ତାପ ସହିବାର କ୍ଷମତା ସୀମିତ ଥାଏ। କାରଣ ପକ୍ଷୀଙ୍କର ଝାଳଗ୍ରନ୍ଥି ନ ଥାଏ। ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ପକ୍ଷୀ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଅଧିକ ପାଣି ପିଇଥାନ୍ତି। ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ମାଂସର ମାନ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହା ଜାଣିବା ପାଇଁ କୁକୁଡାଙ୍କୁ ଚାରି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗରମ ପରିବେଶରେ ରଖା ଯାଇଥିଲା।

ଗବେଷକ ଡ. ଏଡୱାର୍ଡ ନାରାୟଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶରେ ମରୁଡ଼ି ସ୍ଥିତି ଗଭୀର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ପାଣି ଅଭାବରୁ ହାତୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି। ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱେଦର ଆଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ (ଡବ୍ଲ୍ୟୁଡବ୍ଲ୍ୟୁଏ) ରିପୋର୍ଟରେ ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକାରେ ମରୁଡି ଆଶଙ୍କା ଶହେ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଅଢ଼େଇ ବର୍ଷ ହେଲା ଆଫ୍ରିକାରେ ହାରାହାରିଠାରୁ କମ୍‌ ବର୍ଷା ହୋଇଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ଗରମ ରହୁଛି। ଏଥିଯୋଗୁଁ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି। ଅନେକ ପଶୁପକ୍ଷୀ ପ୍ରାଣ ହରାଉଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ୪୫ ବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାରେ ତରଳି ଥିବା ବରଫ ଜମା ହୋଇନାହିଁ। ସେହପରି ରେକର୍ଡ ମାତ୍ରାରେ ବରଫ ତରଳି ଯାଇଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଖରାଦିନେ (ଫେବୃଆରୀ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା) ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ସମୁଦ୍ରରେ ଜମା ବରଫ ତରଳି ଯାଇଥାଏ। ଶୀତ ଦିନେ ପୁଣି ଏହା ଜମା ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ଥର ଏପରି ହୋଇନାହିଁ। ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା ୧.୬ ମିଲିୟନ ବର୍ଗ କିମି କମ୍‌ ଅଞ୍ଚଳରେ ବରଫ ସ୍ତର କମ୍‌ ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଏହାର କୁପ୍ରଭାବ ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ପଡୁଛି। ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରୁ ଏହାର ସାଂଘାତିକ ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ବଦଳି ଯାଇଛି। ହିମାଳୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁଷାରପାତର ଧାରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି। ଶୀତ ଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଖରା ଦିନେ ଅଧିକ ତୁଷାରପାତ ହୋଇଛି। ଶୀତ ଋତୁରେ ପାହାଡରେ ନାମମାତ୍ର ବରଫ ପଡିଛି। ଡିସେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ମଧ୍ୟରେ ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ତେବେ ଏପ୍ରିଲରେ ପ୍ରବଳ ବରଫ ପଡିଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ବେ ଶୀତ ଋତୁରେ ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ହିମାଚଳ ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିଭାଗ (ହିମକାଷ୍ଟ)ର ଷ୍ଟେଟ୍‌ ସେଣ୍ଟର ଅନ୍‌ କ୍ଲାଇମେଟ ଚେଞ୍ଜିଂ ଦ୍ବାରା କରାଯାଇଥିବା ନୂଆ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଏହି ତଥ୍ୟ ମିଳିଛି। ରିପୋର୍ଟରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରାଯାଇଛି। ହିମାଳୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେଲା ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ବରଫ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତରଳିବାରେ ଲାଗିଛି। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସିମ୍‌ଲାରେ ତୁଷାରପାତ ହୋଇନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ରିପୋର୍ଟରେ ଇ-ଭେଇକିଲ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର ଲାଗି ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଏପ୍ରିଲ ମଧ୍ୟରେ ଚେନାବ ନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ୦.୩୯ ପ୍ରତିଶତ, ବ୍ୟାସ ନଦୀରେ ୬.୯ ପ୍ରତିଶତ, ରାବୀରେ ୨୨.୪୨ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ସତ୍‌ଲୁଜ ନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ୧୪.୬୧ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ସାଧାରଣତଃ ଏପ୍ରିଲରେ ବରଫ ତରଳି ଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ବିପରୀତ ହୋଇଛି। ଏପ୍ରିଲରେ ପ୍ରବଳ ତୁଷାରପାତ ହୋଇଛି। ଏହା ବରଫ ଏବଂ ହିମ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ସଞ୍ଜିବନୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ତୁଷାରପାତ ଯୋଗୁଁ ୨୦୨୧-୨୨ ତୁଳନାରେ ଚେନାବ ଅବବାହିକାରେ ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ୮୫ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ସେହିପରି ବ୍ୟାସ ନଦୀରେ ୫୧ ପ୍ରତିଶତ, ରାବୀରେ ୩୧ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ସତଲୁଜ ଅବବାହିକାର ୪୩ ପ୍ରତିଶତ ଅଞ୍ଚଳ ବରଫରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇ ରହିଛି। ହିମାକାଷ୍ଟର ଷ୍ଟେଟ୍‌ ସେଣ୍ଟର ଅନ୍‌ କ୍ଲାଇମେଟ୍‌ ଚେଞ୍ଜିଂ ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଚିନାବ, ରାବୀ, ସତଲୁଜ ଏବଂ ବ୍ୟାସ ନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ଏହି ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲା। ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ହ୍ରାସ ପଞ୍ଜାବ, ହରିୟାଣା, ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଖରାପ ସଙ୍କେତ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଖରାଦିନେ ପ୍ରବଳ ତୁଷାରପାତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ସାମାନ୍ୟ ଆଶ୍ବସ୍ତି ମିଳିଛି। ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏଥିଯୋଗୁଁ ଏବେ ନଦୀ ନାଳରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପରିବେଶ ଉପରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପଡିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମହାମାରୀ ରୂପରେ ଏହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ। ଆମେରିକା ଜର୍ଜଟାଉନ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ନୂତନ ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୭୦ ସୁଦ୍ଧା ବିଶ୍ବ ହଜାର ହଜାର ମହାମାରୀର ସାମ୍ନା କରିପାରେ। ଏହି ସମୟରେ ଅତିକମ୍‌ରେ ୧୫ ହଜାର ଭୂତାଣୁ ପଶୁଙ୍କଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ବ୍ୟାପିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ନେଚର ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ୍ତା ୫୦ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଏସିଆ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାରେ ମହାମାରୀ ବ୍ୟାପିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ରହିଛି । ଏହି ମହାଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ଫ୍ଲୁ, ଏଚଆଇଭି, ଇବୋଲା ଏବଂ କରୋନା ଭଳି ମହାମାରୀର ହଟସ୍ପଟ ପାଲଟିଛି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଯଦି ଆଗାମୀ ୫୦ ବର୍ଷରେ ପୃଥିବୀର ତାପମାତ୍ର ୨ ଡିଗ୍ରୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ତେବେ ୩ ହଜାରରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ  ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବେ। ଏଥିଯୋଗୁଁ ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପଶୁ ଏହା ବ୍ୟାପିଯିବ । ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିବ। ଏବେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିବା ଭଳି ପ୍ରାୟ ୧୦ ହଜାର ଭୂତାଣୁ ପଶୁଙ୍କଠାରେ ରହିଛି । ଏହା କରୋନା ଭଳି ମହାମାରୀରେ ମଧ୍ୟ ପରିଣତ ହୋଇପାରନ୍ତି । ୨୦୭୦ ସୁଦ୍ଧା କେବଳ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ୪ ହଜାର ଭୂତାଣୁ ବ୍ୟାପିବ ।

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନାହିଁ । ବାଦୁଡିଠାରୁ ଅଧିକ ଭୂତାଣୁ ବ୍ୟାପିପାରେ। କାରଣ ଏଗୁଡିକ ବହୁତ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଡିପାରନ୍ତି। ଅଧ୍ୟୟନରେ ସାମିଲ ବୈଜ୍ଞାନିକ କୋଲିନ କାର୍ଲସନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭବିଷ୍ୟତର ମହାମାରୀରୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ହେଲେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ରୋକିବାକୁ ହେବ। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ ଗ୍ରୀନ ହାଉସ ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାରକୁ କମ୍ କରିବାକୁ ପଡିବ।