ନେପାଳରେ ଭୋଟେକୋଶୀ ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳୀ ନଦୀରେ ଆସିଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟିଛି। ସହରୀ ବିକାଶ ଏବଂ ଭବନ ନିର୍ମାଣ ବିଭାଗର ପ୍ରାଥମିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରସୁୱା, ନୁୱାକୋଟ, ଧାଦିଙ୍ଗ, ଗୋରଖା ଏବଂ ଚିତୱନ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରାୟ ୭,୫୭୦ଟି ଘର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୧,୨୫୩ଟି ଘର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ସେହିପରି ରାସ୍ତାଘାଟ ଏବଂ ପୋଲ ଭାଙ୍ଗିବା କାରଣରୁ ଦେଶକୁ ଆର୍ଥିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ ଅରବ ନେପାଳୀ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି।

ଘର ଏବଂ ସରକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତିର କ୍ଷୟକ୍ଷତି

ସହରୀ ବିକାଶ ବିଭାଗର ଟିମ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ମୋଟ ୭,୫୭୦ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଘର ମଧ୍ୟରୁ ୬,୩୧୭ଟି ଘର ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୧,୨୫୩ଟି ଘର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଟିରେ ମିଶିଯାଇଛି। କେବଳ ଘର ଭାଙ୍ଗିବା କାରଣରୁ ପ୍ରାୟ ୧୭ ଅରବ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ହୋଇଥିବା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୪୫ଟି ସରକାରୀ କୋଠା ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪ ଅରବ ୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ନୁୱାକୋଟ ଜିଲ୍ଲା, ଯେଉଁଠାରେ ୩,୯୭୭ଟି ଘର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୯୨ କୋଟି ୨୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ଘଟିଛି। ସେହିପରି ରସୁୱାରେ ୧,୭୭୯ଟି ଘର (ପ୍ରାୟ ୫୦ କୋଟି ୮୦ ଲକ୍ଷ କ୍ଷତି), ଧାଦିଙ୍ଗରେ ୧,୪୫୧ଟି ଘର (ପ୍ରାୟ ୨୪ କୋଟି କ୍ଷତି), ଗୋରଖାରେ ୨୬୩ଟି ଘର ଏବଂ ଚିତୱନରେ ୧୦୦ଟି ଘର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

ରାସ୍ତା ଏବଂ ପୋଲର ବିପୁଳ କ୍ଷତି

ବନ୍ୟା କାରଣରୁ ନେପାଳର ଗମନାଗମନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଠପ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ସଡ଼କ ବିଭାଗର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ସାରା ଦେଶରେ ରାସ୍ତାଘାଟ ନଷ୍ଟ ହେବା ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ ଅରବ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ଘଟିଛି। ୮୨ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବ ବିଶିଷ୍ଟ ଗଲ୍ଛୀ-ସ୍ୟାଫ୍ରୁବେଂସୀ-ରସୁୱାଗଢ଼ୀ ରାସ୍ତାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦ କିଲୋମିଟର ରାସ୍ତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧୋଇ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହା ସହ ପୃଥ୍ୱୀ ରାଜପଥର କୃଷ୍ଣଭୀର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

ବନ୍ୟା ପାଣି ମାଡ଼ରେ ୩୧ଟି ପୋଲ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭାସିଯାଇଥିବା ବେଳେ ୩ଟି ପୋଲ ଗୁରୁତର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ପୋଲଗୁଡ଼ିକର ମରାମତି ଏବଂ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଅରବ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। କେବଳ ରସୁୱା ଏବଂ ନୁୱାକୋଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ୫୩ଟି ଝୁଲା ପୋଲ (ସସପେନସନ୍ ବ୍ରିଜ୍) ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୩୩ଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାସିଯାଇଛି।

ନେପାଳ ଏବଂ ତିବ୍ବତ ସୀମାନ୍ତରେ ଘଟିଥିବା ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବନ୍ୟାରେ ବ୍ୟାପକ ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଗତ ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ରେ ହିମଖଣ୍ଡ ଧସିବା କାରଣରୁ ଆସିଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୪୬୯ ରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ୧,୪୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏବେ ବି ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ନିଖୋଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏବଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ

ନେପାଳ ପୋଲିସର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ତୃତୀୟ ଦିନରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୭,୪୫୧ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ୨,୩୯୧ ନେପାଳ ସେନା କର୍ମଚାରୀ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧,୫୪୫ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୮୪ ଜଣଙ୍କୁ କାଠମାଣ୍ଡୁର ବିଭିନ୍ନ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବିଶେଷ କରି ଚିତୱାନ, ନୱଲପରାସୀ ଇଷ୍ଟ, ଗୋରଖା, ନୁୱାକୋଟ ଏବଂ ଧାଡିଙ୍ଗ ଭଳି ୮ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟିଛି।

ଚୀନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ

ତିବ୍ବତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୁନର୍ବାର ବନ୍ୟା ଆସିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ଚୀନ୍ ସରକାର ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଜମା ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏକ କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ଉଚ୍ଛୁଳିବାର ବିପଦ ଥିବାରୁ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳକୁ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ସୀମାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନୂଆ ହ୍ରଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାରୁ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ୟା ଆସିବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଭାରତୀୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଓ ବିଦେଶୀ ନିଖୋଜ

ହିମସ୍ଖଳନ କାରଣରୁ ରାସ୍ତାଘାଟ, ସେତୁ, ଘରଦ୍ୱାର ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧୋଇଯାଇଛି। ନିଖୋଜ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୈଳାସ ମାନସରୋବର ଯାଉଥିବା ଶତାଧିକ ଭାରତୀୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ତଥା ଆମେରିକା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନର ପର୍ଯ୍ୟଟକ ରହିଛନ୍ତି। ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଙ୍ଗିନ ଥିବାବେଳେ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ସନ୍ଧାନୀ କୁକୁର ମାଧ୍ୟମରେ ନିଖୋଜ ଲୋକଙ୍କ ସନ୍ଧାନ ଜାରି ରହିଛି।

ସିକ୍କିମର ନାମଚି ଜିଲ୍ଲାରେ ନିର୍ମାଣାଧୀନ ନ୍ୟାସନାଲ ହାଇଡ୍ରୋଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ପାୱାର କର୍ପୋରେସନ୍ (NHPC) ର ଟିସ୍ତା ଷ୍ଟେଜ୍-୬ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଟନେଲ୍ (ସୁଡ଼ଙ୍ଗ) ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଗୁରୁବାର ସୁଦ୍ଧା ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ଟନେଲ ଭିତରୁ ୨୨ ଜଣ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅନ୍ୟ ୩ ଜଣ ନିଖୋଜ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜୋରଦାର ଚାଲିଛି।

ମିଥେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ବିସ୍ଫୋରଣରୁ ଦୁର୍ଘଟଣା

ଗତ ସୋମବାର (ଜୁଲାଇ ୨୦, ୨୦୨୬) ଦିନ ଏହି ଅଘଟଣ ଘଟିଥିଲା। ନାମଚି ଜିଲ୍ଲାର ସମରଡୁଙ୍ଗ ସ୍ଥିତ ଏହି ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ଥିବା ପଥର ତଳେ ଚାପି ହୋଇ ରହିଥିବା ମିଥେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ହଠାତ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ ହେବା ଫଳରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଏହାଦ୍ୱାରା ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟାପିଯିବା ସହ ଟନେଲର କିଛି ଅଂଶ ଭୁସୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା। ବିସ୍ଫୋରଣ ସମୟରେ ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ସର୍ବମୋଟ ୨୫ ଜଣ ଶ୍ରମିକ ଫସି ରହିଥିଲେ।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି

ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅପରେସନରେ ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ ବଳ (NDRF), ରାଜ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ ବଳ (SDRF), ଭାରତୀୟ ସେନା, ସିକ୍କିମ ପୋଲିସ ଏବଂ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ କୋଲଫିଲ୍ଡସ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (ECL) ର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି। ଟନେଲ୍ ଭିତରେ କାଦୁଅ, ପାଣି ଜମି ରହିବା ସହ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗୁଁ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି। ତଥାପି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଟିମ୍ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।

କ୍ଷତିପୂରଣ ଘୋଷଣା

ଏହି ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ NHPC ପକ୍ଷରୁ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅନୁକମ୍ପାମୂଳକ ସହାୟତା ରାଶି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ସିକ୍କିମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରେମ ସିଂହ ତାମାଙ୍ଗ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାରକୁ ୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଆହତମାନଙ୍କୁ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମଧ୍ୟ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାରକୁ ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଓ ଆହତଙ୍କୁ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ସହାୟତା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।