ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହୃଦରୋଗ ବା କାର୍ଡିଓଭାସ୍କୁଲାର ରୋଗ (CVD) ଏବେ ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ର ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ରୋଗରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୧.୯୮ କୋଟି (19.8 million) ଲୋକ ନିଜର ପ୍ରାଣ ହରାଉଛନ୍ତି। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ମୃତ୍ୟୁ ହାରର ପ୍ରାୟ ୩୨ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ। ଏହି ଭୟାବହ ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏଚ୍‌ଓ (WHO) ହୃଦରୋଗକୁ ତମାମ ବିଶ୍ୱର 'ଏକ ନମ୍ବର କିଲର' ବା ମୁଖ୍ୟ ମାରଣାନ୍ତକ ରୋଗ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛି। ତେବେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ ଏଥିରୁ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ହୃଦରୋଗର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ରିଉମାଟିକ୍ ହୃଦରୋଗ (Rheumatic heart disease) ଏବଂ ରିଉମାଟିକ୍ ଫିଭରର ଅନେକ ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷଣ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ ହେବା, ଅତ୍ୟଧିକ ଥକ୍କାପଣ, ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ଅନିୟମିତ ହେବା, ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା ଅବା ଅଚେତ ହେବା ଆଦି ହେଉଛି ରିଉମାଟିକ୍ ହୃଦରୋଗର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ। ସେହିପରି କ୍ରମାଗତ ଜ୍ୱର ହେବା, ଗଣ୍ଠି ଫୁଲିବା ସହ ବିନ୍ଧା ହେବା, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା ଏବଂ ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେବା ଆଦି ରିଉମାଟିକ୍ ଫିଭରର ଲକ୍ଷଣ। ଏଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଲେ ଅବହେଳା ନକରି ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ସହାୟତା ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ପ୍ରତିକାର ଓ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ପରିବେଶଜନିତ ବିପଦ କାରଣଗୁଡିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ହୃଦରୋଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇହେବ ବୋଲି WHO ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ରକ୍ତରେ ଶର୍କରା ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି, ଅଧିକ ଓଜନ ଏବଂ ମେଦବହୁଳତା ଭଳି ସମସ୍ୟା ହୃଦରୋଗର ଆଶଙ୍କାକୁ ବହୁଗୁଣିତ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣାଇବା ଆବଶ୍ୟକ:

* ତମାଖୁ ସେବନରୁ ନିବୃତ୍ତ: ହୃଦରୋଗର ଆଶଙ୍କା କମାଇବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାର ତମାଖୁ ସେବନ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

* ଖାଦ୍ୟରେ ଲୁଣର ମାତ୍ରା ହ୍ରାସ: ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଖାଦ୍ୟରେ ଲୁଣର ବ୍ୟବହାର ଯଥାସମ୍ଭବ କମ୍ କରନ୍ତୁ।

* ଫଳ ଓ ପନିପରିବା ଖାଆନ୍ତୁ: ସୁସ୍ଥ ରହିବା ପାଇଁ ନିଜ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସତେଜ ଫଳ ଏବଂ ସବୁଜ ପନିପରିବା ସାମିଲ କରନ୍ତୁ।

* ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ: ଶାରୀରିକ ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ କିମ୍ବା ଯୋଗ କରନ୍ତୁ।

* ମଦ୍ୟପାନ ବର୍ଜନ: ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ୍ୟପାନ ଶରୀର ଏବଂ ହୃତପିଣ୍ଡ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ, ତେଣୁ ଏଥିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗତ ପଦକ୍ଷେପ

କେବଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ପରିଚାଳନା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି WHO ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ରକ୍ତଚାପ, ବ୍ଲଡ ସୁଗାର, ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଲିପିଡ୍ ସ୍ତରକୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ଯାଞ୍ଚ୍ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶଙ୍କାକୁ ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ପାରିବ। ହାଇପରଟେନସନ୍, ଡାଇବେଟିସ୍ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଆଦି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଆସ୍ପିରିନ୍ (Aspirin), ବିଟା-ବ୍ଲକର୍ସ, ଏବଂ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ବ୍ଲକର୍ସ ଭଳି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।