ଯଦି ଆପଣ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରର ଓଜନ ସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲେ ଆପଣ ହୃଦରୋଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ, ତେବେ ଏହି ଖବର ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ। ନ୍ୟୁରୋଲୋଜି ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ (Neurology Journal)ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ନୂତନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଶୋଇବା ସମୟରେ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ହେବା ସମସ୍ୟା ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ଲିପ୍ ଆପନିଆ (Sleep apnea) ଥିବା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ହୃଦରୋଗ ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀରର ମୋଟ ଓଜନ କିମ୍ବା ବଡି ମାସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (BMI) ବିପଦର କାରଣ ନୁହେଁ। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ପେଟ ପାଖରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ଚର୍ବି ବା ମେଦ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।

ଗବେଷଣାରୁ କ'ଣ ମିଳିଛି ତଥ୍ୟ?

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କରାଯାଇଥିବା ସେଭ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ (SAVE trial) ର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଥିରେ ୨,୬୬୨ ରୋଗୀଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତଥ୍ୟକୁ ପାଖାପାଖି ପୌଣେ ଚାରି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଗବେଷଣାରେ ସାମିଲ ଥିବା ସମସ୍ତ ରୋଗୀ ମଧ୍ୟମରୁ ଗମ୍ଭୀର ଶ୍ରେଣୀର ସ୍ଲିପ୍ ଆପନିଆରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନଙ୍କର ହୃଦରୋଗ କିମ୍ବା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ସମସ୍ୟା ଥିଲା। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ଫଳାଫଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚକିତ କରିବା ଭଳି ଥିଲା।

ବିଏମଆଇ (BMI) ବନାମ ପେଟର ଚର୍ବି

ଯେତେବେଳେ ପାରମ୍ପରିକ ବଡି ମାସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଆଧାରରେ ରୋଗୀମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ କେବଳ ୩୧.୮ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀ ମୋଟାପଣ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଅଣ୍ଟାର ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଉଚ୍ଚତାର ଅନୁପାତକୁ ଆକଳନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରାୟ ୯୫.୬ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲାଇଜଡ୍ ମୋଟାପଣ ଅର୍ଥାତ୍ ପେଟର ଚର୍ବି ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।

ପେଟର ଚର୍ବି ଏବଂ ହୃଦଘାତ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ବଡି ମାସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (BMI) ଶ୍ରେଣୀଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବାକୁ ଥିବା ହୃଦରୋଗ କିମ୍ବା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଆଶଙ୍କାର କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ। ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଯେଉଁ ରୋଗୀଙ୍କ ଅଣ୍ଟା ଏବଂ ଉଚ୍ଚତାର ଅନୁପାତ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କଠାରେ ପୁନର୍ବାର ହୃଦଘାତ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ କିମ୍ବା ହାର୍ଟ ଫେଲିଓର୍ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଅନୁପାତ ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ୧.୫୨ ଗୁଣା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ବିଶେଷ କରି, ଏହି ବର୍ଗର ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାୟୋକାର୍ଡିଆଲ୍ ଇନଫାର୍କସନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ହୃଦଘାତର ଆଶଙ୍କା ୨.୩ ଗୁଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।

ଆଜିକାଲି ହୃଦଘାତ ବା ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ଏକ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି। ତେବେ ଏହା ପଛରେ ଏବେ ଏକ ନୂଆ କାରଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ତାହା ହେଉଛି ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (Microplastic)। ଇଟାଲୀର ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହି ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେ, ରକ୍ତରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ହୃଦଘାତର ଆଶଙ୍କା ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଯାଉଛି।

ହୃଦଘାତ ରୋଗୀଙ୍କ ରକ୍ତରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା

ୟୁରୋପିଆନ୍ ହାର୍ଟ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ (European Heart Journal) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଗୁରୁତର ହୃଦଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ୮୪ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀଙ୍କ ରକ୍ତରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଏବଂ ନାନୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିଛି। ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ, କ୍ରନିକ୍ ଇସକେମିକ୍ ହାର୍ଟ ଡିଜିଜ୍ ଥିବା ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ହୃଦୟ ଥିବା ୩୨ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ତରେ ଏହି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ତଥ୍ୟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ ଶରୀରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ହୃଦଘାତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିପଦ ପାଲଟିଛି। ରୋମ୍ ସ୍ଥିତ ସାପିଏଞ୍ଜା ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ପ୍ରଫେସର ଇମାନୁଏଲ୍ ବାର୍ବାଟୋ (Professor Emanuele Barbato) ଏବଂ ଡାକ୍ତର ପାସ୍କୁଆଲେ ପାଓଲିସୋ (Dr. Pasquale Paolisso) ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୬୧ ଜଣ ରୋଗୀଙ୍କୁ ନେଇ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

ସର୍ବାଧିକ ମିଳିଛି 'ପଲିଥିଲିନ୍'

ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ହୃଦଘାତ ରୋଗୀଙ୍କ ରକ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିଥିବା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପଲିଥିଲିନ୍ (Polyethylene) ର ମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା। ଏହି ପଲିଥିଲିନ୍ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ୟାକେଜିଂ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଗୁଡ଼ିକ ୫ ମିଲିମିଟରରୁ କମ୍ ଆକାରର ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ନାନୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଏତେ ଛୋଟ ଯେ ତାହା ସହଜରେ କୋଷ ଏବଂ ଟିସୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ।

ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଧୂମପାନର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ

ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଧୂମପାନ କାରଣରୁ ରକ୍ତରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅଧିକ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିବାର ଆଶଙ୍କା ଢେର୍ ଅଧିକ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ୬ ଗୁଣ ଅଧିକ ଥାଏ। ଉଭୟ ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ରହୁଥିବା ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ରକ୍ତରେ ଏହି ମାରାତ୍ମକ କଣିକା ମିଳିଥିବା ବେଳେ, ଧୂମପାନ କରୁନଥିବା ଓ କମ୍ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ରହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ମାତ୍ର ୧୨.୫ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି।

ଶରୀର ଭିତରକୁ କିପରି ଯାଏ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍?

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଆମ ପରିବେଶରେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ରହିଛି। ଆମେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ନିଃଶ୍ୱାସ, ପିଉଥିବା ପାଣି ଏବଂ ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆମ ଶରୀର ଭିତରକୁ ଯାଇ ରକ୍ତରେ ମିଶିଥାଏ, ଯାହା ଶେଷରେ ହୃଦୟ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ଉପରେ ମାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।

ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହୃଦରୋଗ ବା କାର୍ଡିଓଭାସ୍କୁଲାର ରୋଗ (CVD) ଏବେ ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ର ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ରୋଗରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୧.୯୮ କୋଟି (19.8 million) ଲୋକ ନିଜର ପ୍ରାଣ ହରାଉଛନ୍ତି। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ମୃତ୍ୟୁ ହାରର ପ୍ରାୟ ୩୨ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ। ଏହି ଭୟାବହ ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏଚ୍‌ଓ (WHO) ହୃଦରୋଗକୁ ତମାମ ବିଶ୍ୱର 'ଏକ ନମ୍ବର କିଲର' ବା ମୁଖ୍ୟ ମାରଣାନ୍ତକ ରୋଗ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛି। ତେବେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ ଏଥିରୁ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ହୃଦରୋଗର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ରିଉମାଟିକ୍ ହୃଦରୋଗ (Rheumatic heart disease) ଏବଂ ରିଉମାଟିକ୍ ଫିଭରର ଅନେକ ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷଣ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ ହେବା, ଅତ୍ୟଧିକ ଥକ୍କାପଣ, ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ଅନିୟମିତ ହେବା, ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା ଅବା ଅଚେତ ହେବା ଆଦି ହେଉଛି ରିଉମାଟିକ୍ ହୃଦରୋଗର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ। ସେହିପରି କ୍ରମାଗତ ଜ୍ୱର ହେବା, ଗଣ୍ଠି ଫୁଲିବା ସହ ବିନ୍ଧା ହେବା, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା ଏବଂ ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେବା ଆଦି ରିଉମାଟିକ୍ ଫିଭରର ଲକ୍ଷଣ। ଏଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଲେ ଅବହେଳା ନକରି ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ସହାୟତା ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ପ୍ରତିକାର ଓ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ପରିବେଶଜନିତ ବିପଦ କାରଣଗୁଡିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ହୃଦରୋଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇହେବ ବୋଲି WHO ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ରକ୍ତରେ ଶର୍କରା ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି, ଅଧିକ ଓଜନ ଏବଂ ମେଦବହୁଳତା ଭଳି ସମସ୍ୟା ହୃଦରୋଗର ଆଶଙ୍କାକୁ ବହୁଗୁଣିତ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣାଇବା ଆବଶ୍ୟକ:

* ତମାଖୁ ସେବନରୁ ନିବୃତ୍ତ: ହୃଦରୋଗର ଆଶଙ୍କା କମାଇବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାର ତମାଖୁ ସେବନ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

* ଖାଦ୍ୟରେ ଲୁଣର ମାତ୍ରା ହ୍ରାସ: ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଖାଦ୍ୟରେ ଲୁଣର ବ୍ୟବହାର ଯଥାସମ୍ଭବ କମ୍ କରନ୍ତୁ।

* ଫଳ ଓ ପନିପରିବା ଖାଆନ୍ତୁ: ସୁସ୍ଥ ରହିବା ପାଇଁ ନିଜ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସତେଜ ଫଳ ଏବଂ ସବୁଜ ପନିପରିବା ସାମିଲ କରନ୍ତୁ।

* ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ: ଶାରୀରିକ ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ କିମ୍ବା ଯୋଗ କରନ୍ତୁ।

* ମଦ୍ୟପାନ ବର୍ଜନ: ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ୍ୟପାନ ଶରୀର ଏବଂ ହୃତପିଣ୍ଡ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ, ତେଣୁ ଏଥିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗତ ପଦକ୍ଷେପ

କେବଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ପରିଚାଳନା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି WHO ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ରକ୍ତଚାପ, ବ୍ଲଡ ସୁଗାର, ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଲିପିଡ୍ ସ୍ତରକୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ଯାଞ୍ଚ୍ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶଙ୍କାକୁ ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ପାରିବ। ହାଇପରଟେନସନ୍, ଡାଇବେଟିସ୍ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଆଦି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଆସ୍ପିରିନ୍ (Aspirin), ବିଟା-ବ୍ଲକର୍ସ, ଏବଂ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ବ୍ଲକର୍ସ ଭଳି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।