ଗତ ମାସରେ ତୁର୍କୀର ରାଜଧାନୀ ଆଙ୍କାରା ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନାଟୋ (NATO) ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଉପରେ ଇରାନର ଆକ୍ରମଣ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହି ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୋପନୀୟ ଭାବେ ବିମାନ ବଦଳାଇ ଆମେରିକା ଫେରିଥିଲେ। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଘଟଣାରେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଆସିଛି। ତୁର୍କୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି ଯେ ଏହି ହତ୍ୟା ଧମକ ପ୍ରକୃତ ନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଇସ୍ରାଏଲର ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ଚାଲ୍ ହୋଇପାରେ। ତୁର୍କୀର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବୁଝାମଣାକୁ ଭଣ୍ଡୁର କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଏଭଳି ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ଧମକ ଓ ଗୋପନୀୟ ବିମାନ ଯାତ୍ରା

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଗୁଇନ୍ଦା ବିଭାଗ ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ, ଆଙ୍କାରା ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ଇରାନର ଏକ ଗୁପ୍ତଚର ଗୋଷ୍ଠୀ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ କାନ୍ଧରୁ ଉତକ୍ଷେପଣ ହୋଇପାରୁଥିବା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ରହିଥିଲା, ଯାହାକି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିମାନ 'ଏୟାର ଫୋର୍ସ ୱାନ'କୁ ଖସାଇ ଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥିଲା। ଏହି ସୂଚନା ଏତେ ସଠିକ୍ ଥିଲା ଯେ, ଟ୍ରମ୍ପ ରହୁଥିବା ହୋଟେଲର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମହଲା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା। ଏହି ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିମାନ ବଦଳାଇ ଏକ ସାମରିକ ବିମାନରେ ଗୋପନୀୟ ଭାବେ ୱାଶିଂଟନ୍ ଫେରିଥିଲେ। ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଲୁଚାଇ ଏକ କ୍ୟାଟରିଂ ଟ୍ରକରେ ନିଆଯାଇଥିଲା।

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ତୁର୍କୀର ସନ୍ଦେହ

ତୁର୍କୀ ସରକାର ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦା ଅଧିକାରୀମାନେ ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଦାବିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିଜର କୂଟନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ମିଥ୍ୟା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ରଚିଥିଲା। ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ତଥା ନିକଟରେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଚୁକ୍ତିକୁ ବିଫଳ କରିବା ଇସ୍ରାଏଲର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ତୁର୍କୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରେସେପ୍ ତାଇପ୍ ଏର୍ଡୋଗାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କରେ ତିକ୍ତତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏଭଳି ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ତୁର୍କୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।

ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ: ଏଫ୍-୩୫ ଡିଲ୍ ଉପରେ ନଜର

ଏହି ନାଟୋ ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ତୁର୍କୀ ଉପରୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହଟାଇବା ଏବଂ ଆଙ୍କାରାକୁ ଏଫ୍-୩୫ (F-35) ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ବିକ୍ରି କରିବା ନେଇ ସକାରାତ୍ମକ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲେ। ମାତ୍ର ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହାକୁ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ, କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ ଆଧିପତ୍ୟ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାନ୍ତା। ତେଣୁ, ଏହି ବିମାନ ଚୁକ୍ତିକୁ ଅଟକାଇବା ସହ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଏଭଳି ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା ବୋଲି ତୁର୍କୀ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି।

ଇରାନର ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା ଓ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି

ଯଦିଓ ତୁର୍କୀ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଏକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ବୋଲି କହୁଛି, ତଥାପି ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁତା ବହୁ ପୁରୁଣା। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଇରାନର ଶୀର୍ଷ କମାଣ୍ଡର କାସେମ୍ ସୋଲେମାନୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ସେବେଠାରୁ ଇରାନ ଅନେକ ଥର ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଧମକ ଦେଇଆସିଛି। ନିକଟରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ କୌଣସି ଧମକକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସିମାନେ ସବୁ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପୁଣି ଥରେ ନିଜର ଏକ ବୟାନକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚାର ପରିସରକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ତୁର୍କୀର ଆଙ୍କାରା ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନାଟୋ ସମ୍ମିଳନୀ (NATO summit) ସମୟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ତ୍ରୁଟି କରିଛନ୍ତି। ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସେ ଇରାନକୁ 'ଇସଲାମିକ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଜାପାନ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ବୟାନ ପରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏହାକୁ ନେଇ ବ୍ୟାପକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

କିପରି ହେଲା ଏହି ବଡ଼ ତ୍ରୁଟି?

ବୁଧବାର ଦିନ ୟୁକ୍ରେନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭୋଲୋଦିମିର ଜେଲେନ୍‌ସ୍କିଙ୍କ ସହ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଉଥିବା ସମୟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ବିଭ୍ରାଟ କରିଥିଲେ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରି ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଆମର ବିମାନବାହୀ ଜାହାଜ ୟୁଏସଏସ ଆବ୍ରାହମ୍ ଲିଙ୍କନ୍ (USS Abraham Lincoln) ଉପରକୁ ଇସଲାମିକ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଜାପାନ ପକ୍ଷରୁ ୧୧୧ଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ଆମେ ସଫଳତାର ସହ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛୁ। ପ୍ରକୃତରେ ସେ ଇସଲାମିକ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଇରାନ ବଦଳରେ ଭୁଲ୍‌ରେ ଆମେରିକାର ପୁରୁଣା ବନ୍ଧୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଜାପାନର ନାମ ନେଇଥିଲେ।

ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ଆଶଙ୍କା

୮୦ ବର୍ଷୀୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ପରେ ତାଙ୍କର ବୟସ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ସମାନ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକାଧିକ ଭୁଲ କରିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ସେ ୟୁକ୍ରେନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଭୁଲ୍‌ବଶତଃ 'ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁଟିନ' କହିଥିଲେ, ଲୋକପ୍ରିୟ ଆପ୍ ଟିକ୍‌ଟକ୍ (TikTok) କୁ 'ଟିକ୍ ଟାକ୍' (Tic Tac) କହିଥିଲେ ଏବଂ ତୁର୍କୀକୁ ଏକ ଦେଶ ବଦଳରେ ଏକ 'ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବରୁ ସେ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜୋ ବାଇଡେନଙ୍କ କହିବା ଶୈଳୀକୁ ନେଇ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରୁଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜେ ଏପରି ବିଭ୍ରାଟ କରିବା ତାଙ୍କ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି।