ସକାଳୁ ନିଦ ଭାଙ୍ଗିବା ମାତ୍ରେ କ'ଣ ଆପଣ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିଜ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଖୋଜନ୍ତି କି? ଯଦି ହଁ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଆପଣଙ୍କର ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଜିକାଲି ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଏକ ସାଧାରଣ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଛି। ଆଲାର୍ମ ବନ୍ଦ କରିବା ବାହାନାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଏହି ସ୍କ୍ରୋଲିଂ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର ଆମ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଏହି ଅଭ୍ୟାସ କିପରି ଆମ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଏବଂ ଏଥିରୁ କିପରି ମୁକୁଳିବେ, ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ସାର୍ ଏଚ୍.ଏନ୍ ରିଲାଏନ୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍ର କ୍ଲିନିକାଲ୍ ସାଇକୋଲୋଜିଷ୍ଟ (ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ) ମେହେଜବିନ୍ ଦୋର୍ଦି।

ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ମେହେଜବିନ୍ ଦୋର୍ଦିଙ୍କ ମତରେ ସକାଳୁ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ଫୋନ୍ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଆମ ମନୋଭାବକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ସକାଳେ ହଠାତ୍ ବହୁତ ଗୁଡ଼ିଏ ମେସେଜ୍, ଇମେଲ୍ ଏବଂ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଅପଡେଟ୍ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ କର୍ଟିସୋଲ୍ (Cortisol) ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଦିନର ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ମାନସିକ ଚାପ ବଢ଼ିଯାଏ।

ଅଭ୍ୟାସ ବଦଳାଇବାର ସହଜ ଉପାୟ

ଏହି ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତର ଦୋର୍ଦି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ସକାଳୁ ଉଠିବାର ୧୫ ରୁ ୩୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଫୋନକୁ ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଫୋନକୁ ଶୋଇବା ଘରୁ ଦୂରରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଲେ ଏହାକୁ ବାରମ୍ବାର ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛା କମିଯାଏ। ଏହି ସମୟ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଦିନର ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ।

୬ଟି ସୁସ୍ଥ ବିକଳ୍ପ

ସକାଳୁ ଫୋନ୍ ଦେଖିବା ବଦଳରେ ଆପଣ ନିମ୍ନଲିଖିତ ୬ଟି ଲାଭଦାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ବୋଲି ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି:

୧. ପାଣି ପିଇବା (Hydration): ରାତିସାରା ଶୋଇବା ପରେ ଶରୀରରେ ଜଳୀୟ ଅଂଶ କମିଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ସକାଳୁ ଉଠି ଏକ ଗ୍ଲାସ୍ ପାଣି ପିଇବା ଏକ ସୁସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ ଅଟେ।

୨. ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ (Sunlight exposure): ଉଠିବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ୫-୧୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖରାରେ ରହିବା କିମ୍ବା ଝରକା ପାଖରେ ଠିଆ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ସର୍କାଡିଆନ୍ ରିଦିମ୍ (Circadian rhythms) ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଦିନସାରା ସତେଜ ଅନୁଭବ ହୁଏ।

୩. ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ (Physical activity): ସକାଳୁ ଷ୍ଟ୍ରେଚିଂ କରିବା, ଯୋଗ କରିବା କିମ୍ବା ଚାଲିବା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଭଲ ହୁଏ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଖୁସି ଦେଉଥିବା ନ୍ୟୁରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟର କ୍ଷରଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

୪. ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା (Meditation): ମାତ୍ର ୫ ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ଗଭୀର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ବା ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାନସିକ ଚାପ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ।

୫. କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ ବା ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଯୋଜନା: ସକାଳୁ ଦିନକର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ କାମର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ନିଜ ଜୀବନର ଭଲ ଜିନିଷ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ। ଏହା ମନୋଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ।

୬. ଚା' ବା କଫିର ଆନନ୍ଦ ନେବା: ସକାଳର ପାନୀୟକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା, ପକ୍ଷୀଙ୍କ ରାବ ଶୁଣିବା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ।

ମିଠା ଖାଇବାକୁ କିଏ ବା ଭଲ ନପାଏ! କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ମିଠା କିମ୍ବା ଚିନିଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଆମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ, ଏହା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି। ନିକଟରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ବାରମ୍ବାର ଉଠୁଛି ଯେ, କ’ଣ ଅଧିକ ଚିନି ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରେନ୍ କ୍ୟାନ୍ସର ବା ମସ୍ତିଷ୍କ କର୍କଟ ରୋଗ ହୋଇପାରେ? ଏହି ବିଷୟରେ ଜଣେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ନ୍ୟୁରୋସର୍ଜନ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟତା ଉପରୁ ପରଦା ଉଠାଇଛନ୍ତି। ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଚିନି କ୍ୟାନ୍ସର ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଶରୀରରେ ଇନସୁଲିନ୍ ସ୍ପାଇକ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦାହ ବା ଇନଫ୍ଲାମେସନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରି ଟ୍ୟୁମର ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।

ଚିନି ଏବଂ କ୍ୟାନ୍ସର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପ୍ରକୃତ ସମ୍ପର୍କ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଆମ ମସ୍ତିଷ୍କ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ବା ଶର୍କରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ତେବେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚିନିଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ସ୍ତର ହଠାତ୍ ବଢିଯାଏ। ଯଦିଓ ଚିନି ସିଧାସଳଖ ବ୍ରେନ୍ ଟ୍ୟୁମର ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କ୍ୟାନ୍ସର କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନେ ଶରୀରରେ ଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ଗ୍ଲୁକୋଜରୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି। ଏହାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାଷାରେ ୱାରବର୍ଗ ଇଫେକ୍ଟ (Warburg effect) ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଟ୍ୟୁମର କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଶର୍କରାକୁ ନିଜର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।

ଇନସୁଲିନ୍ ସ୍ପାଇକ୍ ଏବଂ ଟ୍ୟୁମର ବୃଦ୍ଧି

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ମିଠା ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉ, ଆମ ଶରୀରରେ ଇନସୁଲିନ୍ (Insulin) ର ମାତ୍ରା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଇନସୁଲିନ୍ ସ୍ତର ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ଇନସୁଲିନ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ଏବଂ ମେଟାବୋଲିକ୍ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦିଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଶରୀରରେ ପ୍ରଦାହ ବଢ଼ିଥାଏ। ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଶରୀରରେ ଅଧିକ ପ୍ରଦାହ କ୍ୟାନ୍ସର କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବିକଶିତ ହେବା ପାଇଁ ଏକ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ଯୋଗାଇଥାଏ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ମେଦବହୁଳତା ମଧ୍ୟ କ୍ୟାନ୍ସର ଆଶଙ୍କାକୁ ବହୁଗୁଣିତ କରିଥାଏ।

ନ୍ୟୁରୋସର୍ଜନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ

ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ଏବଂ କ୍ୟାନ୍ସର ଭଳି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ନ୍ୟୁରୋସର୍ଜନମାନେ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ସୁଧାର ଆଣିବାକୁ କଡ଼ା ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। କୋଲ୍ଡ ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସ, ପ୍ୟାକେଟ୍ ଜୁସ୍, କ୍ୟାଣ୍ଡି ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରୋସେସ୍ଡ୍ ଖାଦ୍ୟ ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଫାଇବରଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, ତାଜା ଫଳ ଏବଂ ସବୁଜ ପନିପରିବା ଖାଇବା ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ନିଜର ବ୍ଲଡ୍ ସୁଗାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା କେବଳ ଡାଇବେଟିସ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ବ୍ରେନ୍ ଟ୍ୟୁମର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ୟାନ୍ସର ଆଶଙ୍କାକୁ କମ୍ କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।