ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହିତ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ମାମଲା ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ସାଧାରଣତଃ ଠକେଇର ଶିକାର ହେବା ପରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ନିଜ ଟଙ୍କା ଫେରି ପାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏଭଳି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏକ ନୂଆ ନିୟମ ଆଣିଛନ୍ତି। ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି ଗ୍ରାହକ ଅନଲାଇନ୍ କିମ୍ବା ୟୁପିଆଇ (UPI) ଠକେଇର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଆରବିଆଇ ତରଫରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।

କେତେ ମିଳିବ କ୍ଷତିପୂରଣ?

ଆରବିଆଇର ନୂଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଅନୁଯାୟୀ, ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇରେ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତି ସହିଥିବା ଗ୍ରାହକମାନେ ଏହି ସୁବିଧାର ଲାଭ ଉଠାଇପାରିବେ। ଏହି ନିୟମ ଅଧୀନରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ହରାଇଥିବା ମୋଟ ଟଙ୍କାର ୮୫ ପ୍ରତିଶତ କିମ୍ବା ସର୍ବାଧିକ ୨୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା (ଯେଉଁଟି କମ୍ ହୋଇଥିବ) କ୍ଷତିପୂରଣ ଆକାରରେ ମିଳିପାରିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ବ୍ୟାଙ୍କର କୌଣସି ତ୍ରୁଟି କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା ଅବହେଳା କାରଣରୁ ଠକେଇ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ମିଳିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରାଯିବ ନାହିଁ।

କେବେଠାରୁ ଲାଗୁ ହେବ ଏହି ନିୟମ?

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ନୂଆ ନିୟମ ୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୭ ଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ଏହା ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କ (Commercial Banks) ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ। ଏହା ଅଧୀନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଯେପରିକି- ୟୁପିଆଇ ଟ୍ରାନ୍ସଫର (UPI), ନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍, ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ଡେବିଟ୍-କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ଼ ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇଥିବା ପେମେଣ୍ଟ ସାମିଲ ରହିଛି।

କେଉଁ ସର୍ତ୍ତ ପାଳନ କରିବାକୁ ହେବ?

କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇବା ପାଇଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସର୍ତ୍ତ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଠକେଇ ହେବାର ଠିକ୍ ୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଏହାର ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ। ଗ୍ରାହକମାନେ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ସୂଚନା ଦେବା ସହିତ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ରିପୋର୍ଟିଂ ପୋର୍ଟାଲ୍ (National Cyber Crime Reporting Portal) କିମ୍ବା ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ନମ୍ବର ୧୯୩୦ ରେ କଲ୍ କରି ନିଜର ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜିକୃତ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ଅତିକ୍ରମ କଲେ କ୍ଷତିପୂରଣ ମିଳିବାରେ ସମସ୍ୟା ଉପୁଜିପାରେ।