ଇରାନ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। କେବଳ ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏବେ ସମୁଦ୍ର ପଥ ଦେଇ ଇରାନକୁ ଘେରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ନିଜର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ନୂଆ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲର ନୌସେନା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ଏବଂ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରରୁ ଇରାନ ଉପରକୁ ଘନ ଘନ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ କରୁଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କେବଳ ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମକୁ ଚକମା ଦେଇନାହିଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚକିତ କରିଦେଇଛି।

ଭୂମଧ୍ୟସାଗରରୁ ଆକ୍ରମଣର ରଣନୀତି

ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିଲେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ସ୍ଥଳସୀମା ନାହିଁ। ଉଭୟ ଦେଶ ପରସ୍ପରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ ରୁ ୧,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଇରାନ ନିଜର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ (ଇରାକ ଏବଂ ସିରିଆ ନିକଟରେ) ବ୍ୟାପକ ରାଡାର ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ମିସାଇଲ ସିଷ୍ଟମ ମୁତୟନ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲ ନିଜର ଚତୁର ରଣନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିବା ଭୂମଧ୍ୟସାଗରର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳରାଶିରୁ ମିସାଇଲ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛି। ଫଳରେ ଇରାନର ରାଡାରଗୁଡ଼ିକ ଆଲର୍ଟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଯାଉଛି। ଏହା ଇସ୍ରାଏଲର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ 'ସେକେଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍' କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ ନୌସେନାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର

ଇସ୍ରାଏଲର ନୌସେନା ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ବେଶ୍ ଉନ୍ନତ। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ତାର ଜର୍ମାନୀ ନିର୍ମିତ ଡଲଫିନ୍-କ୍ଲାସ୍ ସବମେରାଇନ୍ (Dolphin-class submarine) ଏବଂ ସାର୍ ୬-କ୍ଲାସ୍ କରଭେଟ୍ସ (Sa'ar 6-class Corvettes) ର ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଏହି ସବମେରାଇନଗୁଡ଼ିକରେ ଏଆଇପି (AIP) ସିଷ୍ଟମ ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ସପ୍ତାହ ସପ୍ତାହ ଧରି ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଲୁଚି ରହିପାରିବେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକରେ ସି-ଡୋମ୍ (C-Dome) ଅର୍ଥାତ୍ ଆଇରନ୍ ଡୋମର ନୌସେନା ଭର୍ସନ ଏବଂ ବରାକ୍-୮ ମିସାଇଲ ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ ଲାଗିଛି, ଯାହା ଶତ୍ରୁର କୌଣସି ବି ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣକୁ ଆକାଶରେ ହିଁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବାକୁ ସକ୍ଷମ।

ଇରାନର 'ମଶା ବାହିନୀ' ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ନୌସେନା ସିଧାସଳଖ ପାରମ୍ପରିକ ଯୁଦ୍ଧ ପରିବର୍ତ୍ତେ 'ସ୍ୱାର୍ମ ଟ୍ୟାକ୍ଟିକ୍ସ' ବା ମଶା ବାହିନୀ ରଣନୀତି ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ। ଇରାନ ପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଛୋଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଯାଉଥିବା ଡଙ୍ଗା ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ମିସାଇଲ ଏବଂ ସୁସାଇଡ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ଖଞ୍ଜାଯାଇଛି। ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୌଗୋଳିକ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz), ଯେଉଁଠାରୁ ବିଶ୍ୱର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବ୍ୟାପାର ହୋଇଥାଏ। ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲର ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଆକ୍ରମଣ ଇରାନର ଏହି ଭୌଗୋଳିକ ଫାଇଦାକୁ କମଜୋର କରିଦେଇଛି, କାରଣ ଏହି ସାଗର ଇରାନର ପହଞ୍ଚଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ।

ସମୁଦ୍ରରେ ବଢ଼ିବ ସଂଘର୍ଷ

ଏବେ ସମୁଦ୍ରରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନ ଏବେ ନିଜର ପ୍ରକ୍ସି ନେଟୱାର୍କ (ଯେପରିକି ୟେମେନର ହୁତୀ ବିଦ୍ରୋହୀ) ବ୍ୟବହାର କରି ଲାଲ ସାଗରରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ଏହାଛଡ଼ା, ଇରାନ ନିଜର ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ ଏବଂ ସୁସାଇଡ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରରେ ମୁତୟନ ଥିବା ଇସ୍ରାଏଲର ନୌସେନା ବେସ୍‌କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛିା