ଆମେରିକା (US) ଏବଂ ଇରାନ (Iran) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ପୁଣି ଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖୋଲିଯାଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଲାଗି ରହିଥିବା ତିକ୍ତତାର ଅନ୍ତ ଘଟିବା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେବେ ଏହି ବୁଝାମଣା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହାର ୫ଟି ବଡ଼ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି।

ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଶସ୍ତା

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ମାର୍ଗ ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଫାଇଦା ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳିବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ବହୁମାତ୍ରାରେ କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଏଲପିଜି (LPG) ସିଲିଣ୍ଡର ଦରରେ ହ୍ରାସ

ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦର ଆମଦାନୀ ସହଜ ଏବଂ ଶସ୍ତା ହେବା ଫଳରେ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ ବା ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର (LPG Cylinder) ଦରରେ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ଘଟିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଖାଉଟି ଏବଂ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ।

ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବା ଦରଦାମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ

ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ଦର କମିଲେ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଫଳରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ତଥା ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଶସ୍ତା ହେବ। ଏହା ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) କୁ ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି

ଭାରତ ତାର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ତୈଳ ଦର କମିଲେ ଭାରତର ଆମଦାନୀ ବିଲ୍ ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ମଜବୁତ ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା (Indian Rupee) ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।

ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି

ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ (Trade Deficit) କମିବ। କମ୍ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକାଶ କରିବ ଏବଂ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି (IMF) ର ପୂର୍ବତନ ଡେପୁଟି ମ୍ୟାନେଜିଂ ଡାଇରେକ୍ଟର ତଥା ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ 'ଟ୍ରିପଲ୍ ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ' ବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବଂ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ବିବାଦ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ସଙ୍କଟ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ବିବାଦ ଏବଂ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ବୈଶ୍ୱିକ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଗୀତା ଗୋପୀନାଥଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ଜୁନ୍ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୪୦ ଡଲାର ଛୁଇଁପାରେ। ଭାରତ ନିଜର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଦେଶ ପାଇଁ କେବଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ବରଂ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ପରି ଗମ୍ଭୀର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଭାରତ ପାଇଁ ୩ଟି ବଡ଼ ଚେତାବନୀ

ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ମୁଖ୍ୟତଃ ୩ଟି ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି:

୧. ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦରରେ ପ୍ରବଳ ବୃଦ୍ଧି: ନିକଟରେ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରରେ ଦୁଇଥର (ପ୍ରଥମେ ୩ ଟଙ୍କା ଓ ପରେ ୯୦ ପଇସା) ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେବେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଦର ଲିଟର ପିଛା ୭ ରୁ ୯ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।\n\n

୨. ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଏବଂ କମ୍ ଅଭିବୃଦ୍ଧି: ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଦେଶରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଦରଦାମ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବା ସହ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

୩. ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ: ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୧ ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଖସି ୯୭ ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଲାଣି। ଟଙ୍କାର ଏହି ଐତିହାସିକ ଅବମୂଲ୍ୟାୟନ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ବୋଲି ସେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି

ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ କମ୍ ବିକଳ୍ପ

ବୈଶ୍ୱିକ ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନୁହେଁ। ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ନିଜର ରାଜକୋଷୀୟ ନିଅଣ୍ଟ ବା ଫିସ୍କାଲ୍ ଡେଫିସିଟ୍ (Fiscal Deficit) ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ତେବେ ଆଶ୍ୱାସନାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜବୁତ ଥିବାରୁ ଦେଶରେ କୌଣସି ଗମ୍ଭୀର ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥାର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ ବୋଲି ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶରେ ବଢ଼ିଲା ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦର । ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବାବେଳେ ଡିଜେଲ ଲିଟର ପିଛା ୩ ଟଙ୍କା ୧୧ ପଇସା ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । ତେଲ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପରେ  ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ୧୦୪.୧୯  ଟଙ୍କା, ସ୍ପିଡ଼ ପେଟ୍ରୋଲ ୧୧୩.୬୪କୁ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । ଡିଜେଲ ଦାମ୍ ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୯୫.୭୪ ପଇସା ରହିଛି । ଦିଲ୍ଲୀରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ହୋଇଛି ୯୭.୭୭ ଟଙ୍କା। ସେହିପରି ଦିଲ୍ଲୀରେ ଡିଜେଲ ଲିଟର ପିଛା ହୋଇଛି ୯୦.୬୭ ଟଙ୍କା। 

ଅନ୍ୟପଟେ ସିଏନଜି ଦର ବି ବଢ଼ିଛି ୨ ଟଙ୍କା। ସିଏନଜି ଦର କିଲୋ ପ୍ରତି ୨ ଟଙ୍କା ବଢ଼ିବା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ନୂଆ ଦର ୭୯.୦୯ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ପ୍ରଭାବ ଭାରତୀୟ ଅଏଲ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥ ବିଭାଗ ଉପରେ ପଡିଥିବାରୁ ସରକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। କିଛି ଦିନ ଧରି ଦେଶରେ ତୈଳ ଅଭାବ କାରଣରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଲାଗି କଳ୍ପନା ଜଳ୍ପନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଆସୁଥିଲା। ଏପରିକି ୪ ରାଜ୍ୟ ଓ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ନିର୍ବାଚନ ପରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଥିଲା।