ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ୟୁରୋପ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ନରୱେର ରାଜଧାନୀ ଓସଲୋଠାରେ ଏକ ଅସାଧାରଣ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଗସ୍ତକୁ ନେଇ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ର, ମାନବାଧିକାର ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିବା ନରୱେ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) ର ସଚିବ (ପଶ୍ଚିମ) ସିବି ଜର୍ଜ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏବଂ ନରୱେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମିଳିତ ପ୍ରେସ ବିବୃତ୍ତି ପରେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନ ରଖାଯିବାରୁ ନରୱେର ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକା ହେଲେ ଲିଙ୍ଗ ଅସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ। ପରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ବ୍ରିଫିଂରେ ସେ ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଓ ମାନବାଧିକାରକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ଏବଂ "ଭାରତକୁ କାହିଁକି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯିବ" ବୋଲି ପଚାରିଥିଲେ। ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ସିବି ଜର୍ଜ ଭାରତର ୫,୦୦୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ସଭ୍ୟତା, ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ରଖିଥିଲେ। ସମ୍ପୃକ୍ତ ସାମ୍ବାଦିକା ଜଣକ ମଝିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରୁ ଜର୍ଜ ସିଧାସଳଖ କହିଥିଲେ, "ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ କିଭଳି ଉତ୍ତର ଦେବି ସେକଥା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ।"

କିଏ ଏହି ସିବି ଜର୍ଜ?

ସିବି ଜର୍ଜ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ୧୯୯୩-ବ୍ୟାଚ୍ର ବରିଷ୍ଠ ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ସେବା (IFS) ଅଧିକାରୀ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ସଚିବ (ପଶ୍ଚିମ) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୟୁରୋପ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଏବଂ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ଫୋରମଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କକୁ ତଦାରଖ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜାପାନ, ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଏବଂ କୁଏତ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିସାରିଛନ୍ତି।

କେରଳର କୋଟ୍ଟାୟମ ଜିଲ୍ଲାର ବାସିନ୍ଦା ସିବି ଜର୍ଜ, ତାଙ୍କର ସ୍ନାତକ ଏବଂ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ସେ କାଇରୋର ଆମେରିକାନ ୟୁନିଭରସିଟି, IIM ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ ସ୍କୁଲ ଅଫ ବିଜନେସରୁ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ସେବାରେ ତାଙ୍କର ଉତ୍କର୍ଷତା ପାଇଁ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନଜନକ ଏସ.କେ ସିଂହ ପୁରସ୍କାର (SK Singh Award) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ବିଦେଶ ମାଟିରେ ନିଜ ଦେଶର ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନିର୍ଭୀକ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ ସେ ଏବେ ବେଶ୍ ପ୍ରଶଂସା ସାଉଁଟୁଛନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତାଙ୍କର ୫-ଦେଶ ଗସ୍ତର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେ ବିଶାଳ ଭାରତୀୟ ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବା ସହ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୁଦୃଢ଼ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଗସ୍ତ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ

ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଦେଶରେ ଭାରତର ପ୍ରକୃତ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ବା ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ ଆମ୍ବାସାଡର୍। ସେ ଭାରତର ଦ୍ରୁତ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ନବସୃଜନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ବିଶେଷ କରି ୟୁରୋପରେ ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପରିଶ୍ରମକୁ ସେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।

ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସହଯୋଗ

ଭାରତ ଏବଂ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ଜଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ବୋଲି ସେ ଦୋହରାଇଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ୟୁରୋପୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ଭାଗୀଦାର ଅଟେ। ଉଭୟ ଦେଶ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।

୫-ଦେଶ ଗସ୍ତର ମହତ୍ତ୍ୱ

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଗସ୍ତ ତାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ୫-ଦେଶ ଗସ୍ତର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟେ। ଏହି ବିଦେଶ ଗସ୍ତର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଭାବକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ସହିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ରଣନୀତିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ନିଜର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରୁଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ରୁଷର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଗେଇ ଲାଭରୋଭ ୧୩ ମଇ ୨୦୨୬ ରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଗସ୍ତ କାଳରେ ସେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଗସ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଉଭୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ, ଊର୍ଜା ସହଯୋଗ, ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଆଗାମୀ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି।

ରୁଷରୁ ଭାରତକୁ ହେଉଥିବା ତୈଳ ଏବଂ ଊର୍ଜା ଯୋଗାଣକୁ ନେଇ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ଗେଇ ଲାଭରୋଭ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ନିଜର ଭାରତ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ 'ଅନୁଚିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା' ସତ୍ତ୍ୱେ ରୁଷର ଊର୍ଜା ଯୋଗାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ସ୍ୱାର୍ଥ କଦାପି ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନେ ବିଶ୍ୱର ଊର୍ଜା ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିବା ସହ ରୁଷ ଏହାର ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହିତ କରିଥିବା ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବ ବୋଲି ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଏବଂ ଲାଭରୋଭଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ। ବାହ୍ୟ ଚାପରୁ ମୁକ୍ତ ରହିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ପରିବହନ, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଚ୍ୟାନେଲ ନିର୍ମାଣ ଉପରେ ଉଭୟ ଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ବିଜ୍ଞାନ, ମହାକାଶ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ସଙ୍କଟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବ୍ରିକ୍ସ ବୈଠକ ଏବଂ ବହୁମୁଖୀ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ମଇ ୧୪ ଏବଂ ୧୫ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ବ୍ରିକ୍ସ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ବହୁମୁଖୀ (Multipolar) ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ। ରୁଷର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବନ୍ଧୁତା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ ବୋଲି ରୁଷ ପକ୍ଷରୁ ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଛି।