ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନର ପୂର୍ବତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଇରାନରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି । ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ଖାମେନେଇଙ୍କର ଏକ ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହିତ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯିବ । ଶୁକ୍ରବାରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନେକ ବିଦେଶୀ ଅତିଥି ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ସାମିଲ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି । 

ବିଳମ୍ବର କାରଣ ଏବଂ ଶବ ସଂରକ୍ଷଣ
ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରାୟ ୪ ମାସ ପରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହା ଇସଲାମୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ । ଇରାନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଚାଲିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଏଥିରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା । ଇସଲାମରେ ରାସାୟନିକ ଲେପନ କରି ଶବ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିବାରୁ, ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜରେ ଶୀତଳୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡ. ମହମ୍ମଦ ଓମାର ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଧାର୍ମିକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ରେଫ୍ରିଜରେଟରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଥିଲା । 

ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସମେତ ବିଦେଶୀ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଯୋଗଦାନ
ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୋକ ସମାରୋହରେ ଭାରତ ତରଫରୁ ବିହାର ରାଜ୍ୟପାଳ ସୟଦ ଅତା ହସନୈନ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପବିତ୍ର ମାର୍ଗେରିଟା ଯୋଗଦେବେ । ସେହିପରି ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫଙ୍କ ସମେତ ଚୀନ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ଇରାନର ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି ।

ଅନ୍ତିମ ଯାତ୍ରା ଓ ସମାଧି ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ତେହେରାନର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ମୋସଲ୍ଲା ଠାରେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ପାର୍ଥିବ ଶରୀରକୁ ତିନି ଦିନ ପାଇଁ ସର୍ବସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ରଖାଯିବ । ଏହାପରେ ଇରାକର ପବିତ୍ର ସହର ନାଜାଫ ଏବଂ କରବାଲାକୁ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହ ନିଆଯିବ ଏବଂ ଶେଷରେ ଜୁଲାଇ ୯ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ମସହଦ ସ୍ଥିତ ଇମାମ ରେଜାଙ୍କ ଦର୍ଗା ନିକଟରେ ତାଙ୍କୁ କବର ଦିଆଯିବ । ଏହା ଦେଶର ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ହେବ ।

୮୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ଖାମେନେଇ କେବଳ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ନଥିଲେ, ବରଂ ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ସିୟା ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ଇରାନ ସରକାର ଏହି ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରକୁ ଏକ "ଗଣଭୋଟ" ବା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏକତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ରୁ ୨ କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଯାତାୟାତ, ରହିବା ଏବଂ ଖାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । 

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଥା ଇରାନର ନୂତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ ଆକ୍ରମଣରେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଯୋଗ ନଦେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେଶକିଆନ ଏବଂ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଗେର ଘାଲିବାଫ ସମସ୍ତ ଇରାନୀୟଙ୍କୁ ଏହି ସମାବେଶରେ ଏକଜୁଟ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାକି ଦୁନିଆ ସାମ୍ନାରେ ଇରାନର ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତିକୁ ଦର୍ଶାଇବ ।

ଇରାନରେ ଏବେ ଘୋର ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି। ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଅରାଗଚିଙ୍କୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ବାଚସ୍ପତି ତାଙ୍କ ଉପରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଥିବା ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି।

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଓ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ

ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେସକିଆନ ଏବଂ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଘାଲିବାଫ ମିଳିତ ଭାବେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ଆବାସ ଅରାଗଚି ସରକାରଙ୍କ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଆଇଆରଜିସି କମାଣ୍ଡରଙ୍କ ସହ ଘନିଷ୍ଠତା ନେଇ ଅଭିଯୋଗ

ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଅରାଗଚି ଇସଲାମିକ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପ୍ସ (IRGC) କମାଣ୍ଡର ଅହମ୍ମଦ ୱାହିଦୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ବାଚସ୍ପତି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ସେ କେବଳ ଆଇଆରଜିସି କମାଣ୍ଡରଙ୍କ ଜଣେ ସହାୟକ ଭାବେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ବିଦେଶ ନୀତି ଏବଂ ପରମାଣୁ ଆଲୋଚନା ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଅନ୍ଧାରରେ ରଖିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିପାରେ।

ବିଫଳ ଆଲୋଚନା ଓ ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ

ଗତ ଏପ୍ରିଲ ୨୪ ତାରିଖରେ ଆବାସ ଅରାଗଚି ଏକାକୀ ଇସଲାମାବାଦ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତେହେରାନର ଏକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିଥିଲେ। ତେବେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇରାନ ଭିତରେ କଠୋରପନ୍ଥୀ ନେତା ସଇଦ ଜଲିଲିଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଚସ୍ପତି ଘାଲିବାଫଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଆଲୋଚନାକାରୀ ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ଘଟଣାକ୍ରମ ଇରାନ ସରକାର ଭିତରେ ଥିବା ତୀବ୍ର ମତଭେଦକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି।