୨୧ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ୩ଟି ଯୁଦ୍ଧପୋତ (ଆଇଏନଏସ ଦୁନାଗିରି, ଆଇଏନଏସ ସଂଶୋଧକ ଏବଂ ଆଇଏନଏସ ଅଗ୍ରୟ) ସାମିଲ ହେବାର ଐତିହାସିକ 'ଟ୍ରିପଲ୍ କମିଶନିଂ' ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଏହି ବଡ଼ ସଫଳତା ପରେ ନୌସେନା ନିଜର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପୁଣି ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଆସନ୍ତା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ଆହୁରି ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ତଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଦୁଇ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ହେଉଛନ୍ତି ଷ୍ଟେଲ୍‌ଥ ଫ୍ରିଗେଟ୍ ଆଇଏନଏସ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ସବମେରାଇନ୍ ୱାରଫେୟାର ଭେସେଲ ଆଇଏନଏସ ମାଲୱନ।

ଆଇଏନଏସ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି: ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ୧୭ଏ ର ଅନ୍ତିମ ତଥା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଫ୍ରିଗେଟ୍

ଆଇଏନଏସ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ହେଉଛି 'ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ୧୭ଏ' ଅଧୀନରେ ନିର୍ମିତ ନୀଳଗିରି କ୍ଲାସର ସପ୍ତମ ତଥା ଅନ୍ତିମ ଜାହାଜ। ମୁମ୍ବାଇ ସ୍ଥିତ ମାଜଗାଓଁ ଡକ୍ ସିପବିଲ୍ଡର୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ଯୁଦ୍ଧପୋତରେ ପାଖାପାଖି ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଓଜନରେ ପ୍ରାୟ ୬୭୦୦ ଟନ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଷ୍ଟେଲ୍‌ଥ ଫ୍ରିଗେଟକୁ ବିଶାଖାପାଟଣା ଠାରେ ନୌସେନାରେ କମିଶନ କରାଯିବ। ବହୁମୁଖୀ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ଜାହାଜରେ ଆଣ୍ଟି-ଏୟାର, ଆଣ୍ଟି-ସର୍ଫେସ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ସବମେରାଇନ୍ କ୍ଷମତା ରହିଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବିନାଶକାରୀ ବ୍ରହ୍ମୋସ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଦୂରଗାମୀ ସର୍ଫେସ୍-ଟୁ-ଏୟାର ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମରେ ସଜ୍ଜିତ ଏହି ଜାହାଜଟି ଶତ୍ରୁର ରାଡାରରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଷ୍ଟେଲ୍‌ଥ ଫିଚର୍ସ ସହିତ ଆସୁଛି।

ଆଇଏନଏସ ମାଲୱନ: ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଶିକାରୀ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆଇଏନଏସ ମାଲୱନ ହେଉଛି ଆଣ୍ଟି-ସବମେରାଇନ୍ ୱାରଫେୟାର ସ୍ୟାଲୋ ୱାଟର କ୍ରାଫ୍ଟ (ASW-SWC) ପ୍ରୋଗ୍ରାମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଜାହାଜ। କୋଚିନ୍ ସିପୟାର୍ଡ ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ଜାହାଜଟିର ଲମ୍ବ ୮୦ ମିଟର ଏବଂ ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୧୧୦୦ ଟନ୍ ଅଟେ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଐତିହାସିକ ଉପକୂଳ ସହର ମାଲୱନ ନାମରେ ନାମିତ ଏହି ଜାହାଜଟିକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହାକୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଟର୍ପେଡୋ, ଆଣ୍ଟି-ସବମେରାଇନ୍ ରକେଟ୍, ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ସୋନାର ଏବଂ ଆଧୁନିକ ରାଡାରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଛି। ଆସନ୍ତା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଏହାକୁ କୋଚି ଠାରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯିବ।

ଏହି ଦୁଇ ସ୍ୱଦେଶୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତର ସାମିଲ ହେବା ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର 'ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ' ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଶର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷମତା ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।

ଷ୍ଟକହୋମ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ପିସ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ (SIPRI) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍‌କୁ ୮.୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି କରି ଭାରତ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ୍ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଗତ ବର୍ଷ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ରେକର୍ଡ ୯୨.୧ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଛୁଇଁଥିବା ଏହି ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ୫ ସାମରିକ ଶକ୍ତି

ସିପ୍ରି (SIPRI) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଗତବର୍ଷ ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ୧୧ଶ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ ୨.୮୮୭ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ୫ଟି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟକାରୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଆମେରିକା, ଚୀନ୍, ଋଷିଆ, ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ଭାରତ ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ୫ଟି ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚର ୫୮ ପ୍ରତିଶତ ବା ୧.୬୮୬ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ

୨୦୨୫ ମେ' ମାସରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ଆଦିର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ, ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ବ୍ୟୟ ମଧ୍ୟ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୧.୯ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଚୀନ୍‌ରୁ ନୂଆ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଆମଦାନୀ।

ବିଶ୍ୱରେ ସାମରିକ ବୋଝ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଆକଳନ

ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜର ସାମରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। ମୋଟ୍ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ ବା ଜିଡିପି (GDP)ର ପ୍ରତିଶତ ହିସାବରେ ଦେଖିଲେ ବିଶ୍ୱର ସାମରିକ ବୋଝ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ୨.୪ ପ୍ରତିଶତ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୫ରେ ଏହା ୨.୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହା ପରଠାରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ୟୁରୋପ୍ ଏବଂ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ତଥା ସକ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚ ଏହିଭଳି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।