SIPRI Report 2026 - The Sakala

ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍‌ରେ ଭାରତର ବଡ଼ ଲମ୍ଫ: ୯୨.୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ସହ ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ୍ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ପାଲଟିଲା ଭାରତ

Suryakanta — Tue, 28 Apr 2026 10:47:19 +0530

ଷ୍ଟକହୋମ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ପିସ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ (SIPRI) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍‌କୁ ୮.୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି କରି ଭାରତ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ୍ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଗତ ବର୍ଷ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ରେକର୍ଡ ୯୨.୧ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଛୁଇଁଥିବା ଏହି ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ୫ ସାମରିକ ଶକ୍ତି

ସିପ୍ରି (SIPRI) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଗତବର୍ଷ ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ୧୧ଶ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ ୨.୮୮୭ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ୫ଟି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟକାରୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଆମେରିକା, ଚୀନ୍, ଋଷିଆ, ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ଭାରତ ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ୫ଟି ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚର ୫୮ ପ୍ରତିଶତ ବା ୧.୬୮୬ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ

୨୦୨୫ ମେ' ମାସରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ଆଦିର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ, ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ବ୍ୟୟ ମଧ୍ୟ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୧.୯ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଚୀନ୍‌ରୁ ନୂଆ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଆମଦାନୀ।

ବିଶ୍ୱରେ ସାମରିକ ବୋଝ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଆକଳନ

ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜର ସାମରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। ମୋଟ୍ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ ବା ଜିଡିପି (GDP)ର ପ୍ରତିଶତ ହିସାବରେ ଦେଖିଲେ ବିଶ୍ୱର ସାମରିକ ବୋଝ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ୨.୪ ପ୍ରତିଶତ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୫ରେ ଏହା ୨.୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହା ପରଠାରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ୟୁରୋପ୍ ଏବଂ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ତଥା ସକ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚ ଏହିଭଳି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂରର ପ୍ରଭାବ: ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ୮.୬୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଲା, ସିପ୍ରି (SIPRI) ରିପୋର୍ଟ

Suryakanta — Mon, 27 Apr 2026 17:41:46 +0530

ଷ୍ଟକହୋମ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ପିସ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ବା ସିପ୍ରି (SIPRI) ପକ୍ଷରୁ ନୂତନ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ସାମରିକ ବ୍ୟୟ ରେକର୍ଡସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ୨୮.୮୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ($୨୮୮୭ ବିଲିୟନ୍) ଛୁଇଁଛି। ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସଂଘର୍ଷ କାରଣରୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ଭାରତ ଦୁନିଆର ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟକାରୀ ଦେଶ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ

ସିପ୍ରିର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ସାମରିକ ବ୍ୟୟ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ୮.୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୮.୬୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ($୯୨.୧ ବିଲିୟନ୍) ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ମେ' ୨୦୨୫ରେ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ହୋଇଥିବା ସଂଘର୍ଷ, ଯାହାକୁ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' (Operation Sindoor) କୁହାଯାଉଛି, ତାହା ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ବଢ଼ାଇବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପାଲଟିଛି। ଏହି ଅପରେସନ୍ ପରେ ଭାରତ ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଡ୍ରୋନ୍, କାଉଣ୍ଟର୍-ଡ୍ରୋନ୍, ଏୟାର୍ ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ରୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଥିଲା।

ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟରେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି

ଭାରତ ଭଳି ପଡ଼ୋଶୀ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ପ୍ରାୟ ୧.୧୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ($୧୧.୯ ବିଲିୟନ୍) ହୋଇଛି। ମେ' ମାସର ସଂଘର୍ଷ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନ୍ ଠାରୁ ବିମାନ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ନୂଆ ଅର୍ଡର ଦେଇଥିବାରୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେବେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଯାଇଛି।

ଆମେରିକା, ଚୀନ୍ ଏବଂ ଋଷିଆ ଶୀର୍ଷରେ

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାବଦରେ ସର୍ବାଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିବା ଶୀର୍ଷ ତିନୋଟି ଦେଶ ହେଲେ ଆମେରିକା, ଚୀନ୍ ଏବଂ ଋଷିଆ। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଏହି ତିନି ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ସାମରିକ ବ୍ୟୟର ୫୧ ପ୍ରତିଶତ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ପ୍ରାୟ ୮.୯୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ($୯୫୪ ବିଲିୟନ୍) ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ତାଲିକାର ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଯଦିଓ ଆମେରିକାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ସାମାନ୍ୟ କମିଛି, ତଥାପି ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ୟାସିଫିକ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହା ନିଜର ପରମାଣୁ ଓ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।