ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଏବେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଛି। ଗତ ସପ୍ତାହ ଶେଷରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ନିକଟରେ ଆମେରିକା ଏକ ଇରାନୀୟ ଜାହାଜକୁ ଜବତ କରିବା ପରେ ତେହେରାନ ଆଲୋଚନାରେ ଭାଗ ନନେବାକୁ ଧମକ ଦେଇଛି। ଏଥିସହ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତା କାଲି ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଥିବା ନେଇ ତେହେରାନ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ତଥା ଶୀର୍ଷ ବୁଝାମଣାକାରୀ ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଘାଲିବାଫ ନିଜ ଏକ୍ସ (X) ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଧମକ ଛାୟାରେ ଆଲୋଚନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହୁଁ ଏବଂ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ କାର୍ଡ ଦେଖାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛୁ।"

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆଲୋଚନାକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଥିବା ବେଳେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ପିବିଏସ (PBS) ନ୍ୟୁଜ୍ ସହିତ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ବିନା କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ଶେଷ ହୁଏ, ତେବେ "ବହୁ ବୋମାମାଡ଼ ଆରମ୍ଭ ହେବ।" ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଖୁବ୍ କମ୍।

ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏକ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ ପାକିସ୍ତାନର ଇସଲାମାବାଦ ଯିବେ। ଏହି ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୂତ ଷ୍ଟିଭ୍ ୱିଟକଫ୍ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଜ୍ୱାଇଁ ଜେରେଡ୍ କୁସନର ନେବେ। ତେବେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସର୍ବସାଧାରଣ ବିବୃତ୍ତି ଏବଂ ଆମେରିକାର କଟକଣା ହିଁ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରଗତିକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଇରାନୀୟ ଅଧିକାରୀ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଲୋଚନାର ରୂପରେଖ ଉପରେ ପ୍ରାୟତଃ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିସବୁ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଉତ୍ତେଜନା ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି। ପ୍ରାପ୍ତ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣା ଆଧାରରେ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ନିଜର ବିବାଦୀୟ ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଖୋଲିବ

ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଫଳରେ ଇରାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଲିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ସହ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପରମାଣୁ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ ଉପରେ ରୋକ୍

ଆମେରିକା ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇ ରହିଆସିଛି। ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସରକାର ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ବଦଳରେ ଆମେରିକା ତରଫରୁ ଲଗାଯାଇଥିବା କିଛି କଠୋର ଅର୍ଥନୈତିକ କଟକଣା କୋହଳ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଆଣିଦେଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବୁଝାମଣା ଫଳରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିବ। ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୂଟନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।