ଇସ୍‌ଲାମାବାଦରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ଧରି ବନ୍ଦ ରହିଥିବା ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥରୁ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବିଛାଯାଇଥିବା ବାରୁଦ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ (ମାଇନ୍) ଗୁଡ଼ିକୁ ସଫା କରିବାକୁ ଆମେରିକା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମାଇନସ୍ୱିପର୍ (Minesweepers) ଏବଂ ପାଣି ଭିତରେ ଚାଲିପାରୁଥିବା ଡ୍ରୋନକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ମୁତୟନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି।

ମାଇନସ୍ୱିପର୍ କ'ଣ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାମ କରେ?

ମାଇନସ୍ୱିପର୍ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧରଣର ନୌସେନା ଜାହାଜ କିମ୍ବା ଉପକରଣ, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ କାମ ହେଉଛି ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ବାରୁଦ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ବା ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜି ବାହାର କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅଣ୍ଡରୱାଟର ଡ୍ରୋନ୍ (UUV) ରହିଛି, ଯେପରିକି ନାଇଫଫିସ୍ ଡ୍ରୋନ୍ (Knifefish UUV)। ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଡ୍ରୋନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତାରେ ପୋତାଯାଇଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ବର୍ଗୀକରଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ଅଟନ୍ତି। ମାଇନସ୍ୱିପର୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ସୋନାର (Sonar) ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି ମାଇନ୍‌ର ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ଠାବ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ବିନା କ୍ଷତିରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ବିବାଦ

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏହା ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଇରାନ ଏହି ମାର୍ଗରେ ବ୍ୟାପକ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାଇନ୍ ବିଛାଇ ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସମସ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ଅବସ୍ଥିତି ଇରାନ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି। ଫଳରେ ଏହି ମାର୍ଗଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ନୂଆ ସୁରକ୍ଷିତ ମାର୍ଗ

ସମୁଦ୍ର ପଥକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେରିକା ନୌସେନାର ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଡେଷ୍ଟ୍ରୋୟର ଜାହାଜ, USS ଫ୍ରାଙ୍କ ଇ. ପିଟରସନ ଏବଂ USS ମାଇକେଲ ମର୍ଫି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗତି କରିସାରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ନୌସେନା କେବଳ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମାଇନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇବ ନାହିଁ, ବରଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ବିନା ଭୟରେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ ସେଥିପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ମାଇନ୍-ମୁକ୍ତ ଟ୍ରାନ୍‌ଜିଟ୍ ଲେନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଣିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।