କୋଣାର୍କ: ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା (ASI) ପକ୍ଷରୁ ଉଦ୍ୟମ ଜୋରଦାର କରାଯାଇଛି। ମନ୍ଦିର ଗର୍ଭଗୃହରୁ ବାଲି କାଢ଼ିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ୧୦ ଜଣିଆ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦଳ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ପରିଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି।

ଏଏସଆଇ (ASI)ର ଅତିରିକ୍ତ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଏଡିଜି)ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଥିବା ଏହି ଟିମ୍ ପୁରୀ ସର୍କଲର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ମନ୍ଦିର ପରିସର ବୁଲି ଦେଖିଥିଲେ। ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ମନ୍ଦିରର ଭିତର ଅଂଶରେ ବାଲି ରହିଆସିଥିବା ବେଳେ, ଏହାକୁ କାଢ଼ିବା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ବାଲି କାଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ମାରକୀର ମୂଳ ଗଠନମୂଳକ ସ୍ଥିରତା ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଉପରେ ଏଏସଆଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି।

ଐତିହାସିକ ଗାଠନିକ ଶୈଳୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହିତ ସବୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ବାଲି କିପରି ବାହାର କରାଯାଇପାରିବ, ସେନେଇ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରୁଛନ୍ତି। ମନ୍ଦିରର ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଯେପରି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ନହୁଏ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏହି ସମୀକ୍ଷାର ପ୍ରାଥମିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଉପଯୁକ୍ତ କୌଶଳ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦଳର ଆକଳନ ବିଶେଷ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ହେଉଛି ଏକ ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ। ତେଣୁ ଏହାର ଗାଠନିକ ବିକାଶ ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଯତ୍ନଶୀଳ ଯୋଜନା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଦାରଖର ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସୁପାରିଶ ଆଧାରରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳର ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ ତଥା ବ୍ୟାପକ କରାଯିବ। କୋଣାର୍କର ଶହ ଶହ ବର୍ଷର ପୁରାତନ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସମୀକ୍ଷା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।

ହାଏତିର ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ ଲା ଫେରିଏରେ ଦୁର୍ଗରେ ଶନିବାର ଏକ ଭୟାବହ ଦଳାଚକଟା ଘଟି ଅତିକମରେ ୩୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଆଶଙ୍କା କରାଯାଇଛି।

କିପରି ଘଟିଲା ଅଘଟଣ

ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଲା ଫେରିଏରେ ଦୁର୍ଗରେ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ପାଇଁ ଶନିବାର ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିଥିଲା। ହାଏତିର ନର୍ଡ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ବେସାମରିକ ସୁରକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟ ଜିନ୍ ହେନେରି ପେଟିଟ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦୁର୍ଗର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ହଠାତ୍ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଗହଳି ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦଳାଚକଟା ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଥିଲା। ଏଥିସହିତ ସେହି ସମୟରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ଆହୁରି ସଙ୍ଗିନ କରିଦେଇଥିଲା।

ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲିକ୍ସ ଡିଡିଅର୍ ଫିଲ୍ସ-ଆଇମେ ଏହି ଅଘଟଣରେ ଗଭୀର ଶୋକ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଶୋକାକୁଳ ସମୟରେ ପୀଡିତ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ ନିଜର ସମବେଦନା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଉକ୍ତ ଉତ୍ସବରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯୁବକ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ବୟାନରେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ମୃତକଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ସଂଖ୍ୟା କେତେ ତାହା ସରକାରୀ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇନାହିଁ।

ଐତିହାସିକ ଲା ଫେରିଏରେ ଦୁର୍ଗ

ଏହି ଦୁର୍ଗ ହାଏତିର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ହାଏତି ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ପରେ ଏହି ବିଶାଳ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ହାଏତି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ହିଂସା ଏବଂ ଅଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହି ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନରେ ଘଟିଥିବା ଅଘଟଣ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଆହୁରି ମର୍ମାହତ କରିଛି।