ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ବିଶେଷ କରି ଅଧିକ ମାସ (ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସ)ର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଏକାଦଶୀକୁ ପରମା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଏକାଦଶୀ ୩ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଆସିଥାଏ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଜୁନ୍ ୧୧ ତାରିଖରେ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯିବ । ଏହି ଦିନ ବିଧିବିଧାନର ସହିତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଜୀବନରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହେବା ସହ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।

ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତରେ ସାବଧାନତା

ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ପରମା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ତେବେ ଏହି ବ୍ରତ ଯେତିକି ଫଳଦାୟୀ, ଏହାର ନିୟମ ମଧ୍ୟ ସେତିକି କଠିନ ହୋଇଥାଏ । ଜାଣତରେ ହେଉ କିମ୍ବା ଅଜାଣତରେ ଯଦି ବ୍ରତଧାରୀ କିଛି ଭୁଲ୍ କରନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରତ ଖଣ୍ଡିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦିନ କେଉଁ ସବୁ କାମ କରିବା ଅନୁଚିତ୍ ।

ଏହି ସବୁ କାମ କରିବାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ

ଅନ୍ନ ଓ ଚାଉଳ ସେବନ ନିଷେଧ

ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭୁଲ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଭାତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନ ଚାଉଳ ଖାଇଲେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସରୀସୃପ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗହମ, ଡାଲି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସେବନ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍ । କେବଳ ଫଳାହାର ବା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଶୁଭଦାୟକ ଅଟେ ।

ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ

ପରମା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଦିନ ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଆଦି ତାମସିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ସେବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ । ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳିନଥାଏ ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।

ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳନ୍ତୁ ନାହିଁ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ମାତ୍ର ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳିବା ବାରଣ କରାଯାଇଛି । ପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ।

କ୍ରୋଧ ଓ ଅହଂକାରରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ

ବ୍ରତ କେବଳ ଉପବାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ମନର ଶୁଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ । ଏକାଦଶୀ ଦିନ କାହା ଉପରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଖରାପ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା କିମ୍ବା ଅପମାନ କରିବା ପାପ ସହ ସମାନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ମନକୁ ଶାନ୍ତ ରଖି ଦିନସାରା 'ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନିୟମର ପାଳନ

ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ । ଘରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ମିଶି ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରନ୍ତୁ ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଏକ ଅଟଳ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଯିଏ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, ଦିନେ ନା ଦିନେ ତାକୁ ଏହି ସଂସାର ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନେକ ସମୟରେ ପରିବାର ଲୋକେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜିନିଷ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ଏହି ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପୋଷାକ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ କି ନୁହେଁ, ସେ ନେଇ ବିଶେଷ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ କି?

ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ, କେବେହେଲେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିର ଆତ୍ମା ତାର ପୋଷାକ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଯଦି କୌଣସି ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ତେବେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆତ୍ମା ଶାନ୍ତି ପାଇନଥାଏ ଏବଂ ମୋହମାୟାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହେ। ତେଣୁ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପୋଷାକକୁ ଦାନ କରିଦେବା ସବୁଠାରୁ ଭଲ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।

ଅଳଙ୍କାର ବା ଗହଣା ବ୍ୟବହାରର ନିୟମ

ପୋଷାକ ଭଳି ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଗହଣାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ କିଛି ନିୟମ ରହିଛି। ଗହଣା ପ୍ରତି ମଣିଷର ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣ ରହିଥାଏ। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ସେହି ଗହଣାକୁ ସିଧାସଳଖ ପିନ୍ଧିବା ଅନୁଚିତ୍। ଯଦି ଆପଣ ସେହି ଅଳଙ୍କାରକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ତାକୁ ତରଳାଇ ଏକ ନୂତନ ରୂପ ବା ଡିଜାଇନ୍ ଦେଇ ପିନ୍ଧିପାରିବେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଗହଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଗଙ୍ଗାଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ପରେ ହିଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବିଧେୟ। ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ମୃତି ସ୍ୱରୂପ କିଛି ଅଳଙ୍କାରକୁ ପୂଜା ଘରେ ବା ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଇପାରିବ।

ଘଣ୍ଟା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ

କେବଳ ପୋଷାକ ବା ଗହଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ଘଣ୍ଟାକୁ ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି। କୁହାଯାଏ ଯେ ଘଣ୍ଟା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମୟ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କଲେ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ସର୍ବଦା ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଗରିବ ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୃତାତ୍ମାକୁ ପରଲୋକରେ ଶାନ୍ତି ମିଳିଥାଏ।