ଲେବାନନ୍ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ହେଜବୁଲ୍ଲା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ଥମିବାର ନାମ ନେଉନାହିଁ। ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଲେବାନନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବୋମା ମାଡ଼ରେ ପ୍ରାୟ ୫୧ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଅବ୍ୟାହତ ରହିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଉଦବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଟାର୍ଗେଟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର

ଲେବାନନ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ୫୧ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୨ ଜଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ବିଣ୍ଟ ଜବେଲ ଜିଲ୍ଲାର କାଲାୱିଆ ଏବଂ ଟିବନିନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପାରାମେଡିକ୍ସଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଧରଣର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରିଥିଲା। ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ବିଫଳ ହେଉଛି କି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି?

ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ତୃତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ହିଂସା ଥମିବାର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଲେବାନନରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରୟାସର ସଫଳତା ଉପରେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ୧୪ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତାକାଲି ଅର୍ଥାତ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ-ବାଗେର ଗାଲିବାଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଧମକ ଦେଇ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛନ୍ତି।

ଇରାନ ତରଫରୁ ଏକ ୧୦-ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକା ସହିତ ଅଣ-ଆକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତି, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା, କ୍ଷତିପୂରଣ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦି ସାମିଲ ଅଛି। ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କଲା ପରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଖୋଲା ଅଛି।

ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆମେରିକା 'କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପାଇଁ ନିଜର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ୧୫ଟି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି: ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ନକରିବା, ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା, ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ସି ଗୋଷ୍ଠୀ (ଯେପରିକି ହିଜବୁଲ୍ଲା) କୁ ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ କରିବା। ଇରାନ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ। ଏଥିରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆଗକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ପ୍ରମୁଖ ତିନୋଟି ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ - ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥିତି, ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ର ସ୍ଥିତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହିଜବୁଲା ମୁଖିଆ ନଇମ କାସିମଙ୍କ ପୁତୁରା ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ନିହତ । ନଇମ କାସିମଙ୍କ ପୁତୁରା ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଇସ୍ରାଏଲର ଦାବି । ଇରାନ ସହିତ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲେବାନନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି। ଗୁରୁବାର ରାତିରେ ବେରୁଟ୍ ଠାରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ହିଜବୁଲ୍ଲା ସେକ୍ରେଟାରୀ ଜେନେରାଲ୍ ନଇମ୍ କାସିମ୍ ଙ୍କ ପୁତୁରା ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ (IDF) ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ହିଜବୁଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଜଣେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିଲେ। ସେ ନଇମ୍ କାସିମ୍ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ।

ବୁଧବାର ଦିନ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ପୂର୍ବ ସୂଚନା ନଦେଇ ବେରୁଟର ବ୍ୟବସାୟିକ ଏବଂ ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘନଘନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଲେବାନନ ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଅତିକମ୍‌ରେ ୧୮୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ମାତ୍ର ୧୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ବେରୁଟ୍, ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ବେକା ଉପତ୍ୟକାରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ହିଜବୁଲ୍ଲା ଠିକଣା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଦିନ ଥିଲା।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ହିଜବୁଲ୍ଲା ଗୋଷ୍ଠୀ କାରଣରୁ ଲେବାନନକୁ ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ହିଜବୁଲ୍ଲା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବେରୁଟ୍ ସହରରେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ କଳା ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହିଜବୁଲ୍ଲା ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ଜବାବୀ ଆକ୍ରମଣର ଖବର ମିଳିନାହିଁ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ନିଜ କବ୍‌ଜାକୁ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଲେବାନନର ସଶସ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ହେଜବୁଲ୍ଲା (Hezbollah) ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଏବେ ଲେବାନନ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ଲେବାନନରେ ବଢୁଛି ଧ୍ୱଂସଲୀଳା

ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ହେଜବୁଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରିସାରିଥିବା ବେଳେ, ଜବାବରେ ହେଜବୁଲ୍ଲା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଉପରକୁ ୩୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ରକେଟ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। କେବଳ ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଲେବାନନରେ ୮୦ଟି ବଡ଼ ଧରଣର ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ନିଜର ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଇରାନର ସହଯୋଗୀ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ ଲେବାନନ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ସହୁଛି।

ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶିକାର ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଲେବାନନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୧୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିସାରିଛି। ସେହିପରି ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ (୧ ନିୟୁତ) ଅଧିକ ଲୋକ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ରାଜଧାନୀ ବେରୁଟ୍ (Beirut) ସମେତ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନର ଅନେକ ସହର ଏବେ ଧ୍ୱଂସସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ମାନବୀୟ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲର ସ୍ଥଳପଥ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରଣନୀତି

ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ସହିତ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ଏବେ ଲେବାନନ ସୀମାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ଥଳପଥରେ ଆକ୍ରମଣ (Ground operations) ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନର ଲିଟାନି ନଦୀ (Litani River) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ 'ବଫର ଜୋନ୍' ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ହେଜବୁଲ୍ଲାର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଆହୁରି କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛି। ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଏହି ତିକ୍ତତା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଶାନ୍ତି ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି।