ଆପଣ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ୫ କିଲୋମିଟର ଦୌଡ଼ି ପାରନ୍ତି, ଘରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୁସ୍ଥକର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ପାରନ୍ତି ଏବଂ ତେଲିଆ ଖାଦ୍ୟଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯଦି ଆପଣ ନିଜର ଶୋଇବା ସମୟ ସହ ସାଲିସ୍ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ପ୍ରତି ରାତିରେ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟ ବା ହାର୍ଟର ଅଦୃଶ୍ୟ କ୍ଷତି କରିପାରେ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରୁଟିନରେ ନିଦ୍ରାକୁ ଅଣଦେଖା କରିଥାନ୍ତି।

ରକ୍ତଚାପ କମିବାରେ ବାଧା

ଡାକ୍ତର ଜୈନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏକ ସୁସ୍ଥ ହୃଦୟକୁ ରାତିରେ ବିଶ୍ରାମ ମିଳିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଭଲ ନିଦ୍ରା ସମୟରେ ଆମ ଶରୀରର ରକ୍ତଚାପ ପ୍ରାୟ ୧୦ରୁ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ, ଯାହା ରକ୍ତନଳୀଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇଥାଏ। ତେବେ ଖରାପ ନିଦ୍ରା କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର ନିଦ ଭାଙ୍ଗିବା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହା ଫଳରେ ଶରୀର ସର୍ବଦା ଏକ ସତର୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ, ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହେ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପ ଆବଶ୍ୟକ ମୁତାବକ ହ୍ରାସ ପାଏନାହିଁ।

କ୍ରମାଗତ ଉଦ୍‌ବେଗ ଏବଂ ଚାପ

କ୍ରମାଗତ ଭାବେ କମ୍ ଶୋଇବା ଦ୍ୱାରା ହୃଦଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଥାଏ। ଶରୀରରେ ଥିବା କର୍ଟିସୋଲ୍ (Cortisol) ଏବଂ ଆଡ୍ରେନାଲିନ୍ (Adrenaline) ଭଳି ହରମୋନର ମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ ରହେ। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଏହି ସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହିଲେ, କାର୍ଡିଓଭାସ୍କୁଲାର୍ ସିଷ୍ଟମ ସର୍ବଦା ଏକ ଆଲର୍ମ ମୋଡରେ କାମ କରେ, ଯାହା ଆଗରୁ କ୍ଳାନ୍ତ ଥିବା ହୃଦୟ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ପକାଇଥାଏ।

ରକ୍ତନଳୀଗୁଡ଼ିକର ଧୀର କ୍ଷତି

ଡା. ଜୈନ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ, କ୍ରନିକ୍ ବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିଦ୍ରାହୀନତା ସମଗ୍ର ଶରୀରରେ ମୃଦୁ ପ୍ରଦାହ ବା ଇନଫ୍ଲାମେସନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ମାସ ଓ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ପ୍ରଦାହ ରକ୍ତନଳୀର ଭିତର ସ୍ତରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ ଏବଂ ଧମନୀରେ ଫ୍ୟାଟି ପ୍ଲେକ୍ (Fatty Plaque) ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରେ, ଯାହା ଧମନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରିଦିଏ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ରକ୍ତନଳୀର ଭିତର ସ୍ତର ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବାର କ୍ଷମତାକୁ ଖରାପ ନିଦ୍ରା ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ।

ତେଣୁ ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମ ସହ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ହେଉଛି ଏକ ସୁସ୍ଥ ହୃଦୟର ପ୍ରମୁଖ ଆବଶ୍ୟକତା। ସୁସ୍ଥ ରହିବାକୁ ହେଲେ ନିଜର ଶୋଇବା ସମୟ ଏବଂ ଶୈଳୀ ପ୍ରତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ହାର୍ଟ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ (Heart Foundation) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ (Heart Attack) କାରଣରୁ ହେଉଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ୮୦ ମିନିଟ୍‌ରେ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ଯୋଗୁଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାଣ ହରାଉଛନ୍ତି କିମ୍ବା ହାରାହାରି ଦିନକୁ ୧୯ ଜଣଙ୍କର ଜୀବନ ଏହି ରୋଗରେ ଯାଉଛି। ତେବେ ଏହି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗରୁ ନିଜକୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ? ବୋର୍ଡ-ସାର୍ଟିଫାଏଡ୍ ହୃଦରୋଗ ଶଲ୍ୟଚିକିତ୍ସକ ଡାକ୍ତର ଜେରେମୀ ଲଣ୍ଡନ (Dr Jeremy London) ଜୁଲାଇ ୧୬ ତାରିଖରେ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍‌ରେ ଏକ ସଚେତନତା ଭିଡିଓ ସେୟାର କରିଛନ୍ତି। "୬୦ ସେକେଣ୍ଡ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ କିପରି ରୋକିବେ," ଶୀର୍ଷକ ଥିବା ଏହି ଭିଡିଓରେ ସେ ୫ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି।

ହୃଦରୋଗରୁ ବର୍ତ୍ତିବାର ୫ଟି ପ୍ରମୁଖ ଉପାୟ

ଡାକ୍ତର ଲଣ୍ଡନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଡିଓଭାସ୍କୁଲାର୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସମାଧାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ନିମ୍ନଲିଖିତ ୫ଟି ଦିଗ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି:

୧. ଧୂମପାନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବୃତ୍ତ (Smoking): ଡାକ୍ତର ଲଣ୍ଡନଙ୍କ ମତରେ ଧୂମପାନ ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସିଗାରେଟ୍, ଭେପିଂ (vaping) କିମ୍ବା ମାରିଜୁଆନା (marijuana) ଭଳି କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଧୂମପାନ ଅଭ୍ୟାସ ହୃଦୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦଜନକ ବୋଲି ସେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି।

୨. ନିୟମିତ ରକ୍ତଚାପ ଯାଞ୍ଚ (Regular Blood Pressure Check): ଆପଣଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଅଛି କି ନାହିଁ ତାହା ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ। ଘରେ ନିୟମିତ ରକ୍ତଚାପ ମାପିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହା ରକ୍ତବାହୀ ନଳୀର ଭିତର ଆସ୍ତରଣକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ।

୩. କୋଲେଷ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସ୍ତରର ଟ୍ରାକିଂ (Tracking Cholesterol Markers): ହୃଦୟକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ଶରୀରରେ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ମାର୍କର ବା ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଓ ଟ୍ରାକିଂ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

୪. ସ୍ଥିର ରକ୍ତ ଶର୍କରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (Stable Blood Glucose Levels): ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ସ୍ତର (Blood Glucose) ସ୍ଥିର ରହିଲେ ହୃଦ୍‌ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ଯଥେଷ୍ଟ କମିଯାଏ ବୋଲି ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

୫. ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ (Social Connections): କେବଳ ଶାରୀରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁଦୃଢ଼ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ହେଉଛି ହୃଦ୍‌ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା। ପରିବାର ଏବଂ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ଉତ୍ତମ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିବା ହୃଦୟକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍‌ (Bad Cholesterol) ଯୋଗୁଁ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଆଶଙ୍କାରେ ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଖୁସି ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଏକ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍‌ରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଏନ୍‌ଲିସିଟାଇଡ୍ (Enlicitide) ନାମକ ଏକ ନୂଆ ଖାଇବା ବଟିକା (Oral Pill) ଶରୀରରୁ ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ବା ଏଲ୍‌ଡିଏଲ୍ (LDL) ସ୍ତରକୁ ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଆଜତକ୍‌ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଏବଂ ଷ୍ଟାଟିନ୍ (Statins) ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଗେମ୍-ଚେଞ୍ଜର ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

ପୂର୍ବରୁ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ନେବାକୁ ପଡୁଥିଲା କିମ୍ବା ଷ୍ଟାଟିନ୍ ଜାତୀୟ ଔଷଧ ଖାଇବାକୁ ପଡୁଥିଲା, ଯାହାର ଅନେକ ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରହିଥିଲା। ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନୂତନ ବଟିକା ସାହାଯ୍ୟରେ ବିନା କୌଣସି କଷ୍ଟଦାୟକ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନରେ ହୃଦ୍‌ରୋଗର ବିପଦକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ।

ଏନ୍‌ଲିସିଟାଇଡ୍ (Enlicitide) କିପରି କାମ କରେ?

ଏନ୍‌ଲିସିଟାଇଡ୍ ହେଉଛି ଏକ PCSK9 ଇନ୍‌ହିବିଟର (Inhibitor)। ସାଧାରଣତଃ ଆମ ଶରୀରରେ ଥିବା PCSK9 ନାମକ ଏକ ପ୍ରୋଟିନ୍ ରକ୍ତରୁ ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ବାହାର କରିବାରେ ଯକୃତ (Liver) ର କ୍ଷମତାକୁ ବାଧା ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ। ଏହି ନୂଆ ବଟିକା ସିଧାସଳଖ ସେହି ପ୍ରୋଟିନ୍ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ, ଫଳରେ ଯକୃତ ଅତି ସହଜରେ ରକ୍ତରୁ ଏଲ୍‌ଡିଏଲ୍ (LDL) କୁ ସଫା କରିପାରେ। ମର୍କ (Merck) କମ୍ପାନୀ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା 'କୋରାଲ୍‌ରିଫ୍ ଲିପିଡ୍ସ' (CORALreef Lipids) ଫେଜ୍-୩ ଟ୍ରାଏଲ୍‌ରେ ପ୍ରାୟ ୨,୯୦୦ ରୋଗୀଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ମାତ୍ର ୨୪ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଔଷଧ ରୋଗୀଙ୍କ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତରକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ହ୍ରାସ କରିଥିଲା।

ହୃଦ୍‌ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବଟିକା ସେହି ରୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବରଦାନ ସଦୃଶ, ଯେଉଁମାନେ ଷ୍ଟାଟିନ୍ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ମାଂସପେଶୀରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ଲିଭର ସମସ୍ୟା ଭଳି ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ। ଡାକ୍ତର ଆନ୍ ମେରୀ ନାଭାର୍ଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅଧାରୁ ଅଧିକ ରୋଗୀ ଔଷଧର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା କାରଣରୁ ମଝିରୁ ଚିକିତ୍ସା ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏନ୍‌ଲିସିଟାଇଡ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏକ ପ୍ଲେସେବୋ (Placebo) ଭଳି ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ବଟିକା ବଜାରରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଲେ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଭଳି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗକୁ ରୋକିବାରେ ଏହା ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ ବୋଲି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।