ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଘୋଷଣା ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଏବଂ ଆରବ ସାଗରରେ ନିଜର ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ମୁତୟନ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ନିରାପତ୍ତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସୂତ୍ରରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।

ସୁରକ୍ଷାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା

ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗରେ ସୁରକ୍ଷା ବଜାୟ ରଖିବା ଭାରତ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ଫେରିନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୌସେନା ପକ୍ଷରୁ ସତର୍କତା କମ୍ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଅପରେସନ୍ ସଂକଳ୍ପ (Operation Sankalp) ଅଧୀନରେ ନୌସେନାର କର୍ମଚାରୀମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିରନ୍ତର ପାଟ୍ରୋଲିଂ ଜାରି ରଖିବେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପତାକାବାହୀ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବେ।

ଇରାନ-ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧବିରାମର ପ୍ରଭାବ

ନିକଟରେ ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପରେ ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ତିକ୍ତତା କିଛି ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ତେବେ ଅତୀତର ଘଟଣାବଳୀକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ନିଜର ଆମଦାନୀ-ରପ୍ତାନି ଏବଂ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆଞ୍ଚ ଆସିବାକୁ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଦେଇ ହେଉଥିବାରୁ, ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୌସେନାର ଦୃଢ଼ ଉପସ୍ଥିତି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଇରାନ ବିପକ୍ଷରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ଦିନକୁ ଦିନ ତୀବ୍ର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା (Indian Navy) ପକ୍ଷରୁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଏବଂ ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଢୁଛି ସଙ୍କଟ

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସାମରିକ ଅଶାନ୍ତି କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୪୫% କଞ୍ଚା ତୈଳ ଏବଂ ୯୦% ଏଲପିଜି (LPG) ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥରେ ଅବରୋଧ ଯୋଗୁଁ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ଦେଖାଦେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଫସି ରହିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର 'ଅପରେସନ୍ ସଙ୍କଳ୍ପ'

ଏହି ସଙ୍କଟମୟ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଅପରେସନ୍ ସଙ୍କଳ୍ପ ଅଧୀନରେ ଆରବ ସାଗର ଏବଂ ଓମାନ୍ ଉପସାଗରରେ ନିଜର ଅପରେସନାଲ୍ ମୁତୟନ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ୭ଟି ଅତିରିକ୍ତ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସପୋର୍ଟ ଭେସେଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯେକୌଣସି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରିବ।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ

ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ କଞ୍ଚା ତୈଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଦେଶକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ନିକଟରେ ଫସି ରହିଥିବା ୨୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ସହିତ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ପାଲଟିଛି।