ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରୀର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯ ତାରିଖରୁ ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରୀ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୭ ତାରିଖରେ ରାମ ନବମୀ ସହ ଏହା ଶେଷ ହେବ। ନବରାତ୍ରୀର ଅଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ନବମୀ ତିଥିରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ କନ୍ୟା ପୂଜନ କରାଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଭକ୍ତମାନେ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦିନ ଛୋଟ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ମାନି ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି।

ଅଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ନବମୀ ତିଥି

୨୦୨୬ ମସିହାରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ ତାରିଖ (ଗୁରୁବାର) ଦିନ ମହାଷ୍ଟମୀ ବା ଦୁର୍ଗା ଅଷ୍ଟମୀ ପାଳନ କରାଯିବ। ସେହିପରି ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୭ ତାରିଖ (ଶୁକ୍ରବାର) ଦିନ ମହାନବମୀ ବା ରାମ ନବମୀ ପାଳିତ ହେବ। ଏହି ଦୁଇ ଦିନ କନ୍ୟା ପୂଜନ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ୨ ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସର କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ନବଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ।

କେଉଁ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଶୁଭ?

ଅଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ନବମୀ ଦିନ ପୂଜାରେ ସାମିଲ ହେବା ସମୟରେ ସଠିକ୍ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭଫଳ ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

* ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଶୁଭ ରଙ୍ଗ: ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ମାଆ ମହାଗୌରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଗୋଲାପୀ (Pink) ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ମାନାଯାଏ। ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗ ଶାନ୍ତି, ଦୟା ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକତାର ପ୍ରତୀକ।

* ନବମୀ ତିଥିରେ ଶୁଭ ରଙ୍ଗ: ନବମୀ ଦିନ ମାଆ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଆପଣ ବାଇଗଣୀ (Purple), ଲାଲ୍ (Red) କିମ୍ବା ହଳଦିଆ (Yellow) ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିପାରିବେ। ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ ସୁଖ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣିଥାଏ।

ଆଉଟଫିଟ୍ ଆଇଡିଆ (Outfit Ideas)

ଯଦି ଆପଣ କନ୍ୟା ପୂଜନ ପାଇଁ କିଛି ଖାସ୍ ଟ୍ରାଡିସନାଲ୍ ଲୁକ୍ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ଚିକନକାରୀ କୁର୍ତ୍ତୀ, ସିଲ୍କ ଶାଢ଼ୀ କିମ୍ବା ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଅନାରକଲି ସୁଟ୍ ପିନ୍ଧିପାରିବେ। ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଲେହେଙ୍ଗା କିମ୍ବା ସାଲୱାର ସୁଟ୍ ମଧ୍ୟ ନବମୀ ପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଭକ୍ତିମୟ ଲୁକ୍ ଦେଇପାରିବ। ଏହା ସହିତ ହାଲୁକା ମେକଅପ୍ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଗହଣା ଆପଣଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଦେବ।

କନ୍ୟା ପୂଜନର ସଠିକ୍ ବିଧି

କନ୍ୟା ପୂଜନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ ଆସନରେ ବସାନ୍ତୁ। ସେମାନଙ୍କ ମଥାରେ କୁମକୁମ୍ ଓ ଅକ୍ଷତର ତିଳକ ଲଗାନ୍ତୁ। ଏହାପରେ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଯାଇଥିବା ପୁରୀ, କଳା ଚଣା ଏବଂ ହାଲୁଆ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା, ଲାଲ୍ ଚୁନରୀ ଏବଂ କିଛି ଉପହାର ଦେଇ ପାଦ ଛୁଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ନବରାତ୍ରୀର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଚୈତ୍ର ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦା ତିଥିରୁ ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରୀ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ନଅ ଦିନ ଧରି ମାତା ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ନବସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଆଉ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରୀ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯ ତାରିଖ (ଗୁରୁବାର) ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ନବରାତ୍ରୀର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ କଳସ ସ୍ଥାପନ ବା ଘଟସ୍ଥାପନ କରିବାର ବିଧି ରହିଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏଥର କଳସ ସ୍ଥାପନର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ପୂଜା ବିଧି ସମ୍ପର୍କରେ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ।

କଳସ ସ୍ଥାପନର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ (Kalash Sthapana Muhurat)

ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରୀ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯ ତାରିଖ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୭ ତାରିଖ (ଶୁକ୍ରବାର) ରାମ ନବମୀ ସହିତ ଶେଷ ହେବ। ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଘଟସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରହିଛି:

* ସକାଳର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ସକାଳ ୬:୫୨ ମିନିଟ୍‌ରୁ ୭:୪୩ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳସ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହାର ଅବଧି ୫୦ ମିନିଟ୍ ରହିଛି।

* ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ଯଦି କୌଣସି କାରଣବଶତଃ ଆପଣ ସକାଳେ କଳସ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ଦିନ ୧୨:୦୫ ମିନିଟ୍‌ରୁ ୧୨:୫୩ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଘଟସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ।

ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରୀ ପୂଜା ବିଧି (Puja Vidhi)

* ନବରାତ୍ରୀର ପ୍ରଥମ ଦିନ ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି ସ୍ନାନ ଆଦି ସାରି ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ।

* ଏହାପରେ ପୂଜା ଘରକୁ ଭଲଭାବେ ସଫା କରି ଗଙ୍ଗାଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରି ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ।

* ଏକ ଛୋଟ ପିଢ଼ା ଉପରେ ନାଲି ବସ୍ତ୍ର ବିଛାଇ ମାତା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ଫଟୋ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

* ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ମାଟି କିମ୍ବା ତମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଭରି ସେଥିରେ ଆମ୍ବ ଡାଳ ରଖି କଳସ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ। କଳସ ଉପରେ ନଡ଼ିଆ ରଖନ୍ତୁ। କଳସ ତଳେ ମାଟିରେ ଜଅ (Barley) ବୁଣନ୍ତୁ।

* ମାତାଙ୍କ ଆଗରେ ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ ଲଗାନ୍ତୁ ଏବଂ ପୁଷ୍ପ, ଫଳ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଷୋଡ଼ଶୋପଚାର ସାମଗ୍ରୀ (ଶୃଙ୍ଗାର ସାମଗ୍ରୀ) ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।

* ପୂଜା ସମୟରେ ମାତା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର, ଦୁର୍ଗା ଚାଳିଶା ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀ ପାଠ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଶେଷରେ ମାତାଙ୍କ ଆଳତୀ କରନ୍ତୁ।

ଏହି ନଅ ଦିନ ଧରି ଭକ୍ତମାନେ ଉପବାସ ରଖି ମାତାଙ୍କର ଆରାଧନା କଲେ ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ହେବା ସହ ଘରେ ସୁଖ ଓ ଶାନ୍ତିର ବାସ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।