ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ରୁଷିଆରୁ ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଆସୁଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଉପରେ ଥିବା କଟକଣା କୋହଳ ଅବଧିକୁ ଆମେରିକା ଆଉ ୩୦ ଦିନ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ନୂତନ ଘୋଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ରିହାତିର ଅବଧି ଜୁନ ୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଳବତ୍ତର ରହିବ। ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଜେରୀ ସେକ୍ରେଟାରୀ (ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀ) ସ୍କଟ୍ ବେସେଣ୍ଟ୍ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଏକ୍ସ'ରେ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ରିହାତି କେବଳ ସେହି ତୈଳ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୁଦ୍ରରେ ଜାହାଜରେ ରହିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ସାଧାରଣ ଲାଇସେନ୍ସ ବିଶ୍ୱର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବଜାରକୁ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା ସହିତ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଖରେ ତୈଳ ପହଞ୍ଚିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ।" ଏହାଦ୍ୱାରା ଶସ୍ତା ତୈଳ ମହଜୁଦ କରିବାର ଚୀନର କ୍ଷମତାକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

ଭାରତ ଭଳି ବୃହତ୍ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶ ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ:

ଯୋଗାଣରେ ନାହିଁ ବାଧା: ରିହାତି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଫଳରେ ରୁଷିଆରୁ ବାହାରି ସାରିଥିବା ଏବଂ ବାଟରେ ଥିବା ତୈଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ବିନା କୌଣସି ଆଇନଗତ ସମସ୍ୟାରେ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ତୈଳ ଅଭାବର ଆଶଙ୍କା ଦୂର ହୋଇଛି।

ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ତୈଳ ମିଳିବ: ରୁଷିଆ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ପାଇଁ ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ପାଲଟିଛି। ନୂତନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନାରୀ ଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ଆଇନଗତ ବିପଦ ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରବାହକୁ ବଜାୟ ରଖିପାରିବେ।

ଅସ୍ଥିର ବାତାବରଣ: ବାରମ୍ବାର କେବଳ ୩୦ ଦିନ ପାଇଁ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମାଧାନ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚୁକ୍ତି କରିବା ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର ହେଉଛି।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା: ଅବଶ୍ୟ, ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ରୁଷିଆରୁ ତୈଳ କ୍ରୟ ଜାରି ରଖିବ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମେରିକାର ଏହି ରିହାତି ଭାରତକୁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ରଣନୀତିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ସାଉଦି ଆରବକୁ ୮,୦୦୦ ସୈନ୍ୟ, ଏକ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଏବଂ ଏକ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପଠାଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଇସଲାମାବାଦ ମୁଖ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ ରିୟାଦ୍ ସହିତ ସାମରିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ସାମରିକ ମୁତୟନର ବିବରଣୀ

ସରକାରୀ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ, ଗତବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଆଧାରରେ ଏହି ସାମରିକ ସହାୟତା ପଠାଯାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସାଉଦି ଆରବକୁ ପ୍ରାୟ ୧୬ଟି ଜେଏଫ୍-୧୭ (JF-17) ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ପଠାଇଛି, ଯାହାକି ଚୀନ୍ ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି। ଏଥିସହ ଦୁଇଟି ଡ୍ରୋନ୍ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଏବଂ ଚୀନ୍ ନିର୍ମିତ ଏଚ୍‌କ୍ୟୁ-୯ (HQ-9) ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ସମସ୍ତ ସାମରିକ ଉପକରଣ ସାଉଦି ଆରବର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା କର୍ମଚାରୀମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଅଧିକ ସୈନ୍ୟ ପଠାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ପାକିସ୍ତାନର ଦ୍ୱୈତ ନୀତି

ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷରେ ପାକିସ୍ତାନ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ସାଉଦି ଆରବକୁ ସାମରିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶଲ ଅସୀମ ମୁନୀର ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସହ ଏକାଧିକ ଥର ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ଇସଲାମାବାଦ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ପାକିସ୍ତାନର ବିପୁଳ ସାମରିକ ମୁତୟନ ଏହାର ଦ୍ୱୈତ ନୀତିକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି।

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା

ଏହି ସାମରିକ ମୁତୟନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ଯଦି କୌଣସି ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ମିଳିତ ଭାବେ ପ୍ରତିହତ କରିବା। ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ବାୟୁସେନା କର୍ମଚାରୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ବୋଲି ସୁରକ୍ଷା ବିଭାଗ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନ ସହ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରିଟେନ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ନାଗରିକ ଏବଂ ନିଜର ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ବ୍ରିଟେନର ରାଜକୀୟ ବାୟୁସେନା ବା ରୟାଲ୍ ଏୟାର୍ ଫୋର୍ସ (RAF) ଏକ ନୂତନ ତଥା ଶସ୍ତା ଆଣ୍ଟି-ଡ୍ରୋନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ମୁତୟନ କରିଛି। ଏହି ସିଷ୍ଟମର ନାମ ହେଉଛି ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ପ୍ରିସିସନ୍ କିଲ୍ ୱେପନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (APKWS)। ଏହା ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ଡ୍ରୋନଗୁଡ଼ିକୁ ବହୁତ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଖସାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ଅଟେ।

APKWS କ'ଣ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାମ କରେ?

APKWS ହେଉଛି ଏକ ଲେଜର୍-ଗାଇଡେଡ୍ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ, ଯାହାକି ସାଧାରଣ ୭୦ ମିମି (70mm) ଅନଗାଇଡେଡ୍ ରକେଟ୍‌କୁ ଏକ ସଠିକ୍ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗାଇଡେଡ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିଥାଏ। ବ୍ରିଟେନ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍‌କୁ ଇତିମଧ୍ୟରେ RAF ୯ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଟାଇଫୁନ୍ (Typhoon) ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନରେ ଫିଟ୍ କରାଯାଇ ଅପରେସନାଲ୍ ମିଶନରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ BAE ସିଷ୍ଟମ୍ସ ସହାୟତାରେ ଏହାକୁ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।

ଯୁଦ୍ଧ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଆସିବ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ଏକ ବ୍ୟୟବହୁଳ ବ୍ୟାପାର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବିଶେଷକରି ଇରାନର ସାହେଦ୍ (Shahed) ଭଳି ଡ୍ରୋନଗୁଡ଼ିକ ତିଆରି କରିବାକୁ ମାତ୍ର ୨୦,୦୦୦ ରୁ ୫୦,୦୦୦ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଖସାଇବା ପାଇଁ ପାଟ୍ରିଅଟ୍ କିମ୍ବା ଆମରାମ୍ (AMRAAM) ଭଳି ଆଧୁନିକ ମିସାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହାର ଗୋଟିଏ ସଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଡଲାର। ଏହା ଯୋଗୁଁ ଯୁଦ୍ଧର ଅର୍ଥନୀତି ବେଶ୍ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିଲା।

ମାତ୍ର ଏହି ନୂତନ APKWS ରକେଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ ପାଖାପାଖି ମାତ୍ର ୨୦,୦୦୦ ରୁ ୩୦,୦୦୦ ଡଲାର ଅଟେ। ତେଣୁ ଶସ୍ତା ଡ୍ରୋନ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଆଉ ମୂଲ୍ୟବାନ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଏହି ରକେଟଗୁଡ଼ିକ ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ, ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ରକେଟ୍ ବହନ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇପାରିବେ।

ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ତଥା ଟଙ୍କା ଏହାର ସର୍ବକାଳୀନ ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ଖସିଯାଇ ଡଲାର ପିଛା ୯୬.୧୪ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହି ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଓ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ

ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ (Brent crude) ର ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୯ ଡଲାର ପାର୍ କରିଯାଇଛି। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ, ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ତଥା ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି। ପୂର୍ବରୁ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୫.୯୫ ଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଖସିଯାଇ ୯୬.୧୩୫୦ ରେ କାରବାର କରୁଛି।

ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଓ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଭୟ

ଆମେରିକାରେ ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ (bond yields) ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଡଲାର ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକମାନେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ ନିଜର ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୬ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଲାଣି। ଆର୍ଥିକ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଲାଗିରହେ ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୪୦ ରୁ ୧୫୦ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୭.୫ ରୁ ୯୮.୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖସିଯାଇପାରେ ବୋଲି କୋଟାକ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ (Kotak Securities) ର ଗବେଷଣା ମୁଖ୍ୟ ଅନିନ୍ଦ୍ୟ ବାନାର୍ଜୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଆରବିଆଇ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଆବଶ୍ୟକତା

ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାର ଏହି କ୍ରମାଗତ ଅବନତିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ତଥା ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (RBI) ର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି ବୋଲି ଅର୍ଥନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଚାର୍ଟାର୍ଡ ବ୍ୟାଙ୍କ (Standard Chartered Bank) ର ଇଣ୍ଡିଆ ଇକୋନୋମିକ୍ସ ମୁଖ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ସହାୟ ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହ ଟଙ୍କାର ସ୍ଥିତିରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇ କୁ କଠୋର ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଆପଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏବଂ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ (Xi Jinping) ମଧ୍ୟରେ ବେଜିଂରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଗୁରୁବାର ଦିନ ବେଜିଂର ଗ୍ରେଟ୍ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଦି ପିପୁଲ୍ (Great Hall of the People) ଠାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ସ୍ୱାଗତ କରାଯିବା ସହ ଉଭୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ବୈଠକର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ

ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଣିଜ୍ୟ (Trade), ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI), ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ (Iran War) ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଆଶାବ୍ୟକ୍ତ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ 'ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼' ହେବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଚୀନ୍-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି ବୋଲି ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ୍ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ତାଇୱାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଆମଦାନୀ-ରପ୍ତାନି ନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହେବ।

ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ

ଆମେରିକାର ଏହି ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହିତ ସେକ୍ରେଟାରୀ ଅଫ୍ ଷ୍ଟେଟ୍ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ (Marco Rubio) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଅଧିକାରୀମାନେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିଳ୍ପପତି ତଥା ଟେସଲାର ସିଇଓ ଏଲନ୍ ମସ୍କ (Elon Musk) ଏବଂ ଆପଲ୍ ସିଇଓ ଟିମ୍ କୁକ୍ (Tim Cook) ମଧ୍ୟ ଏହି ଗସ୍ତରେ ସାମିଲ ଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହି ଶିଳ୍ପପତିମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବୈଠକର ବ୍ୟବସାୟିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।

ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଭାବ

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଳି ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କର ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ (୨୦୧୭ ମସିହା ପରେ ଏହା ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ)। ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଇରାନ ସହିତ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ଉପୁଜିଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଗୋଟିଏ ମଞ୍ଚରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ସର୍ବବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ବୋଲି ରାଜନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆକଳନ କରୁଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବଡ଼ ଝଟକା ଲାଗିବାକୁ ଯାଉଛି। କାରଣ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ମହଙ୍ଗା ହେବାକୁ ଯାଉଛି ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ। ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ଏକାଥରକେ ବଡ଼ ଧରଣର ବୃଦ୍ଧି ଖାଉଟିଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଦୋହଲାଇ ଦେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏଥିରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ୧୮ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ ୩୫ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା ହୋଇପାରେ । ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଓ ତାମିଲନାଡୁରେ ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହେବା ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ଏଭଳି ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ।  

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ବିପଣନକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପଡିବାରେ ଲାଗିଛି।  ବିଶ୍ବ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଲିଟର ପେଟ୍ରୋଲରେ ପ୍ରାୟ ୧୮ ଏବଂ ଡିଜେଲରେ ୩୫ ଟଙ୍କା କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି। ଗତ ମାସରେ ତିନି କମ୍ପାନୀ ତେଲ ବିକ୍ରିରେ ପ୍ରାୟ ୨୪୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା କ୍ଷତି ସହିଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କରେ  ୧୦ ଟଙ୍କା ଛାଡ଼ ପରେ ଏହି କ୍ଷତି ୧୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ହୋଇଛି। ଅପରପକ୍ଷେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ବ୍ୟାରେଲ ପ୍ରତି ୧୦ ଡଲାର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିେଲ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟରରେ ପ୍ରାୟ ୬ ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ପଡ଼ୁଛି । ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରନ୍ତି । ମ୍ୟାକ୍ୱାରି ଗ୍ରୁପର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପ୍ରିଲ ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ବୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ । ଏହାକୁ କେହି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ । 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅବରୋଧକୁ ଚୀନ୍ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି କହିଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନର ବନ୍ଦରରେ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ଡଙ୍ଗାକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବାକୁ ଧମକ ଦେବା ପରେ ଚୀନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଗୁଓ ଜିଆକୁନ୍ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକାର ଏହି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଅବରୋଧ କେବଳ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ସହ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତର ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏଭଳି ଆଚରଣକୁ ସେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ସାଂସଦ ଇବ୍ରାହିମ୍ ରେଜାଇ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତେହେରାନର ପ୍ରମୁଖ ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ ନକରାଯାଏ ତେବେ ଆମେରିକା ସହ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତିର ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବା ଇରାନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦାବି ଅଟେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନର ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ନମିଳେ ତେବେ ଦେଶ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଫେରିବ।

ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଏକ୍ସ' ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ ନହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ଜାରି ରହିବ। ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।

ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ଇରାନର ନୂତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତବା ଖାମେନେଇ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ସେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ଶାସନ ଭାର ତୁଲାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ନିକଟତର ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଦେଖା ନଦେବା କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଅନେକ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ଲାଗି ରହିଥିଲା।

ଆକ୍ରମଣରେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ମୋଜତବା

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ତେହେରାନରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ପୂର୍ବତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ତଥା ମୋଜତବାଙ୍କ ପିତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ସମେତ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅନେକ ସଦସ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ମୋଜତବା ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକୃତ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଯାକ ଗୋଡ଼ ଗଭୀର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା ଅନୁମାନ କରିଥିଲା ଯେ ସେ ବୋଧହୁଏ ଏକ ଗୋଡ଼ ହରାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ରହିଛି।

ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନ

୫୬ ବର୍ଷୀୟ ମୋଜତବା ଶାରୀରିକ ଭାବେ ସୁସ୍ଥ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜାଗ ରହିଛି। ସେ ଅଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବୈଠକ କରୁଛନ୍ତି। ଇରାନ ପାଇଁ ଏହି ସଙ୍କଟମୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯୁଦ୍ଧ ନୀତି ଏବଂ ଆମେରିକା ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଆମେରିକା ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନା ପଛରେ ମୋଜତବାଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। କୌଣସି ବି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ତାଙ୍କ ବିନା ଅନୁମୋଦନରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଇରାନୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଲାଗି ରହିଛି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ

ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯିବା ପରଠାରୁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଫଟୋ, ଭିଡିଓ କିମ୍ବା ଅଡିଓ ରେକର୍ଡିଂ ପ୍ରକାଶ ପାଇନାହିଁ। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ କିଛି ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ବୋଧହୁଏ କୋମାରେ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଦେଶ ଚଳାଇବା ସ୍ଥିତିରେ ନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଇରାନ ସରକାର ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ଇରାନର ଉପ-ପରରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସଇଦ ଖତିବଜାଦେହ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତବା ଖାମେନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ସବୁକିଛି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରେ କିମ୍ବା ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଦେଖାଦେଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ (Iran) ସୀମା ଭିତରେ ଖସିପଡିଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନାର F-15E ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଇଗଲ୍ (F-15E Strike Eagle) ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ଜଣେ କ୍ରୁ ମେମ୍ବରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ଆମେରିକୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା ସିଆଇଏ (CIA) ଏକ ଚତୁର ରଣନୀତି ଆପଣାଇଥିଲା। ଇରାନୀ ସେନାକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା ପାଇଁ ସିଆଇଏ ଏକ 'ଚକମା' ବା ଦିଗହରା (Deception) ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇପାରିଥିଲା।

ଘଟଣାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା

ଏପ୍ରିଲ୍ ୩ (April 3) ତାରିଖରେ ଇରାନର ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ରେ ଆମେରିକାର F-15E ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିମାନରେ ଥିବା ଦୁଇଜଣ ଅଧିକାରୀ ପାରାଚ୍ୟୁଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ତଳକୁ ଡେଇଁପଡିଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ହିଁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧିକାରୀ, ଯିଏକି ଜଣେ କର୍ଣ୍ଣେଲ (Colonel) ଏବଂ ୱେପନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅଫିସର ଥିଲେ, ସେ ଇରାନର ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫସି ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବଡ଼ ଧରଣର ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯିବା ସହ ହଜାର ହଜାର ସୈନ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ।

CIA ର ଚକମା ଦେବାର ରଣନୀତି

ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ CIA ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସେନା ଏକ ମିଳିତ ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଇରାନ ସେନାକୁ ଦିଗହରା କରିବା ପାଇଁ CIA ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁଜବ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା ଯେ, ଆମେରିକା ସେନା ଉକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଇତିମଧ୍ୟରେ ଖୋଜି ବାହାର କରିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥଳପଥ ଦେଇ ଦେଶ ବାହାରକୁ ନିଆଯାଉଛି। ଏହି ମିଥ୍ୟା ସୂଚନା ଯୋଗୁଁ ଇରାନୀ ସେନା ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ CIA ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି ପାହାଡ଼ର ଏକ ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚିଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।

୪୦ ମାଇଲ୍ ଦୂରରୁ କ୍ୟାମେରା ନଜର ଓ ସଫଳ ଉଦ୍ଧାର

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏହି ଅଭିଯାନ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ଗୁଇନ୍ଦା ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରାୟ ୪୦ ମାଇଲ୍ (40 Miles) ଦୂରରୁ ଏକ କ୍ୟାମେରା ଜରିଆରେ ଗୋଟିଏ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ନଜର ରଖିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ୪୫ ମିନିଟ୍ ଧରି ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଛିଡ଼ା ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ତାହା ନିଖୋଜ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ତୁରନ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରେସନରେ ଆମେରିକୀୟ ଡେଲ୍ଟା ଫୋର୍ସ (Delta Force) ଏବଂ ନେଭି ସିଲ୍ ଟିମ୍-୬ (Navy SEAL Team 6) ସାମିଲ ଥିଲେ। ଏକାଧିକ ଡ୍ରୋନ୍, ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ସହାୟତାରେ ଉକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା। ଆମେରିକାର ସେନା ପାଇଁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ ବଡ଼ ତଥା ସାହସିକ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ଥିଲା ବୋଲି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି。

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଇରାନ ଉପରେ ସ୍ଥଳପଥରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ପେଣ୍ଟାଗନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଅପରେସନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ, ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ମେରାଇନ୍ସ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।

ଇୱୋ ଜିମା ସହ ତୁଳନା ଏବଂ ବିବାଦ

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ସିନେଟର ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହାମ୍ (Lindsey Graham) ଏକ ବିବାଦୀୟ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଆମେରିକୀୟ ମେରାଇନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ କେନ୍ଦ୍ର ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ (Kharg Island) କୁ ଦଖଲ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅପରେସନକୁ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷ ଇୱୋ ଜିମା (Iwo Jima) ଯୁଦ୍ଧ ସହ ତୁଳନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଇୱୋ ଜିମା କରିଥିଲୁ, ଆମେ ଏହା ମଧ୍ୟ କରିପାରିବୁ"। ତେବେ ତାଙ୍କର ଏହି ବୟାନକୁ ଅନେକ ରାଜନେତା ଏବଂ ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ତୀବ୍ର ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି।

ଆଲୋଚକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଏକ ମହାବିପତ୍ତି

ଅନେକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସାଂସଦମାନେ ଏହି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଅପରେସନକୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବା ମହାବିପତ୍ତି (Disaster) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ଅଧିକାରୀ ଜୋ କେଣ୍ଟ (Joe Kent) ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଇରାନକୁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିପାରିବେ। ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କେବଳ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇଯିବ ବୋଲି ସମାଲୋଚକମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ

ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନରୁ "ତୈଳ ନେବା" ପାଇଁ ନିଜର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକି କେବଳ ସ୍ଥଳପଥ ଆକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୫୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଅତିରିକ୍ତ ୨,୫୦୦ ମେରାଇନ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେନା ୟୁନିଟ୍ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଆମେରିକା ସରକାର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅପରେସନ ଏବଂ ଚଢ଼ାଉ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛନ୍ତି ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ଲାଗି ରହିଛି। ଏହାରି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଆସୁଥିବା ଦୁଇଟି ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଗ୍ୟାସ (ଏଲପିଜି) ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏକ ନୂଆ ତଥା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ରାସ୍ତା ଦେଇ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଅନଲାଇନ୍ ସିପ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଡାଟାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଏହି ଦୁଇ ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର ପାଇନ ଗ୍ୟାସ (Pine Gas) ଏବଂ ଜଗ୍ ବସନ୍ତ (Jag Vasant) ନିରାପଦ ଭାବରେ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିବା ପାଇଁ ଏହି ଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ବିପଦ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ନୂଆ ରାସ୍ତା ଏବଂ ପରିଚୟ

ଟ୍ରାକିଂ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆରବ ସାଗରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର ନକରି ଏହି ଦୁଇ ଜାହାଜ କେଶମ୍-ଲାରାକ୍ (Qeshm–Larak) ଚ୍ୟାନେଲ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି। ଆକ୍ରମଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ଏବଂ ନିଜର ସ୍ପଷ୍ଟ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର ନିଜର ଅନବୋର୍ଡ ମେସେଜିଂରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ 'IND SHIP AND CREW' ପରି ସାଧାରଣ ପରିଚୟ ବଦଳରେ ସେମାନେ ନିଜକୁ 'PINE GAS INDIAN SHIP' ଏବଂ 'JGVASNTINDSHIPINDCRW' ଭାବରେ ପ୍ରସାରିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏଥିରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ଯେ, ଇରାନୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ବ ଅନୁମୋଦନ ପାଇବା ପରେ ସେମାନେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିଚୟ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି।

ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜାହାଜର ସ୍ଥିତି

ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୮ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଫସି ରହିଥିଲେ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର କ୍ରମାଗତ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଫଳରେ ଗତ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଶିବାଲିକ୍ (Shivalik) ଏବଂ ନନ୍ଦାଦେବୀ (Nanda Devi) ନାମକ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଏଲପିଜି ଟ୍ୟାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଗୁଜରାଟର ମୁନ୍ଦ୍ରା ଏବଂ କାଣ୍ଡଲା ପୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଦୁଇ ନୂତନ ଟ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନିଜର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର। ଦେଶର ମୋଟ ଏଲପିଜି ଚାହିଦାର ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାରୁ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିନାହିଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଊର୍ଜା ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବାଣିଜ୍ୟ ବନ୍ଦ ରହିବା ଫଳରେ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଇନ୍ଧନର ଘୋର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି।

ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି

ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ମୂଲ୍ୟ ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି। ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଠପ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଏସିଆର ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୧୪ ଡଲାର ପାର୍ କରିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଢେର୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଏସିଆର ଅନେକ ଦେଶ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି।

ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ

ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଇନ୍ଧନ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାନ୍ତି। ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଫଳରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବେ ଦେଶରେ 'ଜାତୀୟ ଊର୍ଜା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି' ଘୋଷଣା କରିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ମାତ୍ର ୪୫ ଦିନ ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି। ସେହିପରି ଭିଏତନାମ ନିଜର ଊର୍ଜା ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଋଷ ସହିତ ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି। ଭିଏତନାମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିକଟରେ ଋଷ ଗସ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ଜାପାନ ପରି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରିବା ସହ ନିଜର ସଂରକ୍ଷିତ ତୈଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।

ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଋଷର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଊର୍ଜା ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବରୁ ବର୍ତ୍ତି ପାରିନାହିଁ। ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ବୁଶେହର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର (Bushehr nuclear power plant) ପରିସରରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଋଷର ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ଊର୍ଜା ନିଗମ ରୋସାଟମ୍ (Rosatom) ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ଆଣବିକ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି। ଏହିଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ଆଣବିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପରିବେଶ ପାଇଁ ମାରାତ୍ମକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।