ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବଡ଼ ଝଟକା ଲାଗିବାକୁ ଯାଉଛି। କାରଣ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ମହଙ୍ଗା ହେବାକୁ ଯାଉଛି ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ। ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ଏକାଥରକେ ବଡ଼ ଧରଣର ବୃଦ୍ଧି ଖାଉଟିଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଦୋହଲାଇ ଦେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏଥିରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ୧୮ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ ୩୫ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା ହୋଇପାରେ । ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଓ ତାମିଲନାଡୁରେ ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହେବା ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ଏଭଳି ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ।  

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ବିପଣନକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପଡିବାରେ ଲାଗିଛି।  ବିଶ୍ବ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଲିଟର ପେଟ୍ରୋଲରେ ପ୍ରାୟ ୧୮ ଏବଂ ଡିଜେଲରେ ୩୫ ଟଙ୍କା କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି। ଗତ ମାସରେ ତିନି କମ୍ପାନୀ ତେଲ ବିକ୍ରିରେ ପ୍ରାୟ ୨୪୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା କ୍ଷତି ସହିଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କରେ  ୧୦ ଟଙ୍କା ଛାଡ଼ ପରେ ଏହି କ୍ଷତି ୧୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ହୋଇଛି। ଅପରପକ୍ଷେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ବ୍ୟାରେଲ ପ୍ରତି ୧୦ ଡଲାର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିେଲ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟରରେ ପ୍ରାୟ ୬ ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ପଡ଼ୁଛି । ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରନ୍ତି । ମ୍ୟାକ୍ୱାରି ଗ୍ରୁପର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପ୍ରିଲ ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ବୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ । ଏହାକୁ କେହି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ । 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅବରୋଧକୁ ଚୀନ୍ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି କହିଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନର ବନ୍ଦରରେ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ଡଙ୍ଗାକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବାକୁ ଧମକ ଦେବା ପରେ ଚୀନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଗୁଓ ଜିଆକୁନ୍ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକାର ଏହି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଅବରୋଧ କେବଳ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ସହ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତର ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏଭଳି ଆଚରଣକୁ ସେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱହୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ସାଂସଦ ଇବ୍ରାହିମ୍ ରେଜାଇ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତେହେରାନର ପ୍ରମୁଖ ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ ନକରାଯାଏ ତେବେ ଆମେରିକା ସହ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତିର ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବା ଇରାନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦାବି ଅଟେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନର ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ନମିଳେ ତେବେ ଦେଶ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଫେରିବ।

ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଏକ୍ସ' ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ ନହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ଜାରି ରହିବ। ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।

ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ଇରାନର ନୂତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତବା ଖାମେନେଇ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ସେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ଶାସନ ଭାର ତୁଲାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ନିକଟତର ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଦେଖା ନଦେବା କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଅନେକ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ଲାଗି ରହିଥିଲା।

ଆକ୍ରମଣରେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ମୋଜତବା

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ତେହେରାନରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ପୂର୍ବତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ତଥା ମୋଜତବାଙ୍କ ପିତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ସମେତ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅନେକ ସଦସ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ମୋଜତବା ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକୃତ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଯାକ ଗୋଡ଼ ଗଭୀର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା ଅନୁମାନ କରିଥିଲା ଯେ ସେ ବୋଧହୁଏ ଏକ ଗୋଡ଼ ହରାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ରହିଛି।

ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନ

୫୬ ବର୍ଷୀୟ ମୋଜତବା ଶାରୀରିକ ଭାବେ ସୁସ୍ଥ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜାଗ ରହିଛି। ସେ ଅଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବୈଠକ କରୁଛନ୍ତି। ଇରାନ ପାଇଁ ଏହି ସଙ୍କଟମୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯୁଦ୍ଧ ନୀତି ଏବଂ ଆମେରିକା ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଆମେରିକା ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନା ପଛରେ ମୋଜତବାଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। କୌଣସି ବି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ତାଙ୍କ ବିନା ଅନୁମୋଦନରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଇରାନୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଲାଗି ରହିଛି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ

ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯିବା ପରଠାରୁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଫଟୋ, ଭିଡିଓ କିମ୍ବା ଅଡିଓ ରେକର୍ଡିଂ ପ୍ରକାଶ ପାଇନାହିଁ। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ କିଛି ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ବୋଧହୁଏ କୋମାରେ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଦେଶ ଚଳାଇବା ସ୍ଥିତିରେ ନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଇରାନ ସରକାର ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ଇରାନର ଉପ-ପରରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସଇଦ ଖତିବଜାଦେହ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତବା ଖାମେନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ସବୁକିଛି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରେ କିମ୍ବା ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଦେଖାଦେଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ (Iran) ସୀମା ଭିତରେ ଖସିପଡିଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନାର F-15E ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଇଗଲ୍ (F-15E Strike Eagle) ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ଜଣେ କ୍ରୁ ମେମ୍ବରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ଆମେରିକୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା ସିଆଇଏ (CIA) ଏକ ଚତୁର ରଣନୀତି ଆପଣାଇଥିଲା। ଇରାନୀ ସେନାକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା ପାଇଁ ସିଆଇଏ ଏକ 'ଚକମା' ବା ଦିଗହରା (Deception) ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇପାରିଥିଲା।

ଘଟଣାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା

ଏପ୍ରିଲ୍ ୩ (April 3) ତାରିଖରେ ଇରାନର ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ରେ ଆମେରିକାର F-15E ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିମାନରେ ଥିବା ଦୁଇଜଣ ଅଧିକାରୀ ପାରାଚ୍ୟୁଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ତଳକୁ ଡେଇଁପଡିଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ହିଁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧିକାରୀ, ଯିଏକି ଜଣେ କର୍ଣ୍ଣେଲ (Colonel) ଏବଂ ୱେପନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅଫିସର ଥିଲେ, ସେ ଇରାନର ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫସି ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବଡ଼ ଧରଣର ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯିବା ସହ ହଜାର ହଜାର ସୈନ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ।

CIA ର ଚକମା ଦେବାର ରଣନୀତି

ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ CIA ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସେନା ଏକ ମିଳିତ ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଇରାନ ସେନାକୁ ଦିଗହରା କରିବା ପାଇଁ CIA ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁଜବ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା ଯେ, ଆମେରିକା ସେନା ଉକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଇତିମଧ୍ୟରେ ଖୋଜି ବାହାର କରିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥଳପଥ ଦେଇ ଦେଶ ବାହାରକୁ ନିଆଯାଉଛି। ଏହି ମିଥ୍ୟା ସୂଚନା ଯୋଗୁଁ ଇରାନୀ ସେନା ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ CIA ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି ପାହାଡ଼ର ଏକ ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚିଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।

୪୦ ମାଇଲ୍ ଦୂରରୁ କ୍ୟାମେରା ନଜର ଓ ସଫଳ ଉଦ୍ଧାର

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏହି ଅଭିଯାନ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ଗୁଇନ୍ଦା ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରାୟ ୪୦ ମାଇଲ୍ (40 Miles) ଦୂରରୁ ଏକ କ୍ୟାମେରା ଜରିଆରେ ଗୋଟିଏ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ନଜର ରଖିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ୪୫ ମିନିଟ୍ ଧରି ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଛିଡ଼ା ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ତାହା ନିଖୋଜ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ତୁରନ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରେସନରେ ଆମେରିକୀୟ ଡେଲ୍ଟା ଫୋର୍ସ (Delta Force) ଏବଂ ନେଭି ସିଲ୍ ଟିମ୍-୬ (Navy SEAL Team 6) ସାମିଲ ଥିଲେ। ଏକାଧିକ ଡ୍ରୋନ୍, ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ସହାୟତାରେ ଉକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା। ଆମେରିକାର ସେନା ପାଇଁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ ବଡ଼ ତଥା ସାହସିକ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ଥିଲା ବୋଲି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି。

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଇରାନ ଉପରେ ସ୍ଥଳପଥରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ପେଣ୍ଟାଗନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଅପରେସନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ, ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ମେରାଇନ୍ସ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।

ଇୱୋ ଜିମା ସହ ତୁଳନା ଏବଂ ବିବାଦ

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ସିନେଟର ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହାମ୍ (Lindsey Graham) ଏକ ବିବାଦୀୟ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଆମେରିକୀୟ ମେରାଇନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ କେନ୍ଦ୍ର ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ (Kharg Island) କୁ ଦଖଲ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅପରେସନକୁ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷ ଇୱୋ ଜିମା (Iwo Jima) ଯୁଦ୍ଧ ସହ ତୁଳନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଇୱୋ ଜିମା କରିଥିଲୁ, ଆମେ ଏହା ମଧ୍ୟ କରିପାରିବୁ"। ତେବେ ତାଙ୍କର ଏହି ବୟାନକୁ ଅନେକ ରାଜନେତା ଏବଂ ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ତୀବ୍ର ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି।

ଆଲୋଚକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଏକ ମହାବିପତ୍ତି

ଅନେକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସାଂସଦମାନେ ଏହି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଅପରେସନକୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବା ମହାବିପତ୍ତି (Disaster) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ଅଧିକାରୀ ଜୋ କେଣ୍ଟ (Joe Kent) ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଇରାନକୁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିପାରିବେ। ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କେବଳ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇଯିବ ବୋଲି ସମାଲୋଚକମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ

ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନରୁ "ତୈଳ ନେବା" ପାଇଁ ନିଜର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକି କେବଳ ସ୍ଥଳପଥ ଆକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୫୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଅତିରିକ୍ତ ୨,୫୦୦ ମେରାଇନ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେନା ୟୁନିଟ୍ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଆମେରିକା ସରକାର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅପରେସନ ଏବଂ ଚଢ଼ାଉ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛନ୍ତି ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ଲାଗି ରହିଛି। ଏହାରି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଆସୁଥିବା ଦୁଇଟି ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଗ୍ୟାସ (ଏଲପିଜି) ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏକ ନୂଆ ତଥା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ରାସ୍ତା ଦେଇ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଅନଲାଇନ୍ ସିପ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଡାଟାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଏହି ଦୁଇ ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର ପାଇନ ଗ୍ୟାସ (Pine Gas) ଏବଂ ଜଗ୍ ବସନ୍ତ (Jag Vasant) ନିରାପଦ ଭାବରେ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିବା ପାଇଁ ଏହି ଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ବିପଦ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ନୂଆ ରାସ୍ତା ଏବଂ ପରିଚୟ

ଟ୍ରାକିଂ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆରବ ସାଗରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର ନକରି ଏହି ଦୁଇ ଜାହାଜ କେଶମ୍-ଲାରାକ୍ (Qeshm–Larak) ଚ୍ୟାନେଲ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି। ଆକ୍ରମଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ଏବଂ ନିଜର ସ୍ପଷ୍ଟ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର ନିଜର ଅନବୋର୍ଡ ମେସେଜିଂରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ 'IND SHIP AND CREW' ପରି ସାଧାରଣ ପରିଚୟ ବଦଳରେ ସେମାନେ ନିଜକୁ 'PINE GAS INDIAN SHIP' ଏବଂ 'JGVASNTINDSHIPINDCRW' ଭାବରେ ପ୍ରସାରିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏଥିରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ଯେ, ଇରାନୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ବ ଅନୁମୋଦନ ପାଇବା ପରେ ସେମାନେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିଚୟ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି।

ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜାହାଜର ସ୍ଥିତି

ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୮ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଫସି ରହିଥିଲେ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର କ୍ରମାଗତ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଫଳରେ ଗତ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଶିବାଲିକ୍ (Shivalik) ଏବଂ ନନ୍ଦାଦେବୀ (Nanda Devi) ନାମକ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଏଲପିଜି ଟ୍ୟାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଗୁଜରାଟର ମୁନ୍ଦ୍ରା ଏବଂ କାଣ୍ଡଲା ପୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଦୁଇ ନୂତନ ଟ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନିଜର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର। ଦେଶର ମୋଟ ଏଲପିଜି ଚାହିଦାର ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାରୁ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିନାହିଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଊର୍ଜା ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବାଣିଜ୍ୟ ବନ୍ଦ ରହିବା ଫଳରେ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଇନ୍ଧନର ଘୋର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି।

ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି

ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ମୂଲ୍ୟ ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି। ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଠପ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଏସିଆର ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୧୪ ଡଲାର ପାର୍ କରିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଢେର୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଏସିଆର ଅନେକ ଦେଶ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି।

ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ

ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଇନ୍ଧନ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାନ୍ତି। ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଫଳରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବେ ଦେଶରେ 'ଜାତୀୟ ଊର୍ଜା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି' ଘୋଷଣା କରିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ମାତ୍ର ୪୫ ଦିନ ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି। ସେହିପରି ଭିଏତନାମ ନିଜର ଊର୍ଜା ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଋଷ ସହିତ ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି। ଭିଏତନାମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିକଟରେ ଋଷ ଗସ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ଜାପାନ ପରି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରିବା ସହ ନିଜର ସଂରକ୍ଷିତ ତୈଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।

ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଋଷର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଊର୍ଜା ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବରୁ ବର୍ତ୍ତି ପାରିନାହିଁ। ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ବୁଶେହର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର (Bushehr nuclear power plant) ପରିସରରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଋଷର ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ଊର୍ଜା ନିଗମ ରୋସାଟମ୍ (Rosatom) ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ଆଣବିକ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି। ଏହିଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ଆଣବିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପରିବେଶ ପାଇଁ ମାରାତ୍ମକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଠାରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ଏବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ୱରେ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣରେ ବ୍ୟାପକ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ

ଗତ ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନର ସାମରିକ ଏବଂ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଅଲି ଖାମେନେଇ (Ali Khamenei) ଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଏହାର ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଉପରେ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିଲା। ଏହା ସହିତ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବ୍ୟାବସାୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକିବା ସହ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଏହି ପଥରେ ଯାତାୟାତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଦୈନିକ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ (LNG) ପରିବହନ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ସଙ୍କଟ କାରଣରୁ ବ୍ରେଣ୍ଟ୍ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ (Brent crude oil) ର ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୧୧୨ ରୁ ୧୨୬ ଡଲାର ପାର୍ କରିଛି। କତାରରୁ ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପକୁ ଯାଉଥିବା LNG ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଆମେରିକାର ଚେତାବନୀ ଓ ନୂତନ ମେଣ୍ଟ

ସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ରୁ ଆମେରିକା ସେନା ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଏକ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ତୁରନ୍ତ ଏହି ଜଳପଥକୁ ମୁକ୍ତ ନକରାଯାଏ, ତେବେ ଇରାନର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଆଯିବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ଧମକ ଦେଇଛି ଯେ ଯଦି ତାହାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯିବ। ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ବ୍ରିଟେନ୍, ଫ୍ରାନ୍ସ, କାନାଡ଼ା, ଇଟାଲୀ ସମେତ ସାତୋଟି ଆମେରିକୀୟ ମିତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱର ଡିଜିଟାଲ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ଲୋହିତ ସାଗର ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡର ସି ଫାଇବର-ଅପ୍ଟିକ କେବୁଲଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ଯୁଦ୍ଧର ଟାର୍ଗେଟରେ ରହିଛି। ସମୁଦ୍ର ତଳେ ବିଛା ଯାଇଥିବା ଏହି ପତଳା କେବୁଲଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଡାଟା, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଟ୍ରାନ୍ସଫର, ଇମେଲ୍‌‌ ଓ ଏଆଇ ସେବା ପରିଚାଳନା କରେ। 

ଲୋହିତ ସାଗର ଓ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ପ୍ରମୁଖ କେବୁଲ ଯାଇଛି। ଏଥି ମଧ୍ୟରେ ଏଏଇ-୧, ଫାଲକନ, ଟାଟା- ଟିଜିଏନ୍‌‌ ଗଲ୍‌‌ ପରି କେବୁଲ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଭାରତର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କନେକ୍ଟିଭିଟି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଗୁଗଲ, ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ଓ ଆମାଜାନ ପରି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ବିଶାଳ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା କେବୁଲ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଇରାନର ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାଇନ୍‌‌ ବିଛା ଯାଇଥିବାରୁ ମରାମତି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇପାରୁନାହାନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି କାରଣରୁ କେବୁଲ କଟିଯାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଠିକ୍‌‌ କରିବା ପାଇଁ ସପ୍ତାହ କିମ୍ବା ମାସମାସ ସମୟ ଲାଗିପାରେ। ଯଦିଓ ଇରାନର ଅନେକ ନୌଜାହାଜ ବୁଡ଼ି ଯାଇଛି, ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ଅଣ୍ଡରୱାଟର ଟିମ୍‌‌ ଏବଂ ଶ୍ୟାଡୋ ଫ୍ଲିଟ୍‌‌ କେବୁଲ କାଟିବାରେ ସକ୍ଷମ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ଯଦି ଏହି ଚୋକ ପଏଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ କେବୁଲ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଗତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧିମା ହୋଇଯିବ ଓ ଆର୍ଥିକ କାରବାର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । 

ୱାଶିଂଟନ୍‌: ଇରାନ ସହିତ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ୧୦୦ ଡଲାର ଉପରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ ପ୍ରଶାସନ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ରୁଷରୁ ତେଲ କିଣିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି।ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥ଄ତିରେ ଅନେକ ରୁଷୀୟ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ ଫସି ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ଭାରତ ଉପରେ ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣିବା ପାଇଁ କଟକଣାକୁ କୋହଳ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା। ତଥାପି, ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ କୌଣସି ଦେଶର ତେଲ କିଣିବା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହେଁ। ଇରାନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ୨୦୦ ଡଲାର ପହଞ୍ଚିପାରେ।

ଆମେରିକୀୟ ଟ୍ରେଜେରୀ ବିଭାଗ ଗୁରୁବାର ଏକ ଲାଇସେନ୍ସ ଜାରି କରିଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ପୂର୍ବରୁ ଜାହାଜରେ ଲୋଡ୍ ହୋଇଥିବା ରୁଷୀୟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ ବିତରଣ ଏବଂ ବିକ୍ରି କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ଛାଡ କେବଳ ଏପ୍ରିଲ ୧୧  ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଧ। ଆମେରିକୀୟ ଟ୍ରେଜେରୀ ସଚିବ ସ୍କଟ୍ ବେସାଣ୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମୂଲ୍ୟକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଆମେରିକୀୟ ଅର୍ଥ ସଚିବ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ସ୍ଥିରତା ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏକ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ରୁଷକୁ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିବନାହିଁ। ବେସାଣ୍ଟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ରୁଷର ରାଜସ୍ୱର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ତୈଳ ନିଷ୍କାସନ ସମୟରେ ଆଦାୟ କରାଯାଉଥିବା ଟିକସରୁ ଆସିଥାଏ, ଯେତେବେଳେ କି ଏହି ଛାଡ଼ କେବଳ ପରିବହନରେ ଥିବା ତେଲ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। 

କାହିଁକି ମନ ବଦଳାଇଲା ଆମେରିକା
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପଥ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦% ତେଲ ଏହି ପଥ ଦେଇ ଗତି କରେ। ଭାରତ ଭଳି ଦେଶ ଏହି ପଥ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କର ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ଅଧା ତେଲ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଚା ୧୨୦ ଡଲାର ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଛି। ଇରାନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ ମୂଲ୍ୟ ୨୦୦ ଡଲାର ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ବଜାରରେ ରୁଷୀୟ ତୈଳର ଆଗମନ ଯୋଗାଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବ, ଯାହା ଫଳରେ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଯେତେବେଳେ ରୁଷ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ରୁଷ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ବିକ୍ରି କରି ଯୁଦ୍ଧକୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଉଛି। ଏହି ପାଣ୍ଠିକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପ ରୁଷଠାରୁ ତୈଳ କ୍ରୟ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।