ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ରୁଷିଆରୁ ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଆସୁଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଉପରେ ଥିବା କଟକଣା କୋହଳ ଅବଧିକୁ ଆମେରିକା ଆଉ ୩୦ ଦିନ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ନୂତନ ଘୋଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ରିହାତିର ଅବଧି ଜୁନ ୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଳବତ୍ତର ରହିବ। ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଜେରୀ ସେକ୍ରେଟାରୀ (ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀ) ସ୍କଟ୍ ବେସେଣ୍ଟ୍ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଏକ୍ସ'ରେ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ରିହାତି କେବଳ ସେହି ତୈଳ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୁଦ୍ରରେ ଜାହାଜରେ ରହିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ସାଧାରଣ ଲାଇସେନ୍ସ ବିଶ୍ୱର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବଜାରକୁ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା ସହିତ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଖରେ ତୈଳ ପହଞ୍ଚିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ।" ଏହାଦ୍ୱାରା ଶସ୍ତା ତୈଳ ମହଜୁଦ କରିବାର ଚୀନର କ୍ଷମତାକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

ଭାରତ ଭଳି ବୃହତ୍ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶ ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ:

ଯୋଗାଣରେ ନାହିଁ ବାଧା: ରିହାତି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଫଳରେ ରୁଷିଆରୁ ବାହାରି ସାରିଥିବା ଏବଂ ବାଟରେ ଥିବା ତୈଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ବିନା କୌଣସି ଆଇନଗତ ସମସ୍ୟାରେ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ତୈଳ ଅଭାବର ଆଶଙ୍କା ଦୂର ହୋଇଛି।

ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ତୈଳ ମିଳିବ: ରୁଷିଆ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ପାଇଁ ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ପାଲଟିଛି। ନୂତନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନାରୀ ଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ଆଇନଗତ ବିପଦ ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରବାହକୁ ବଜାୟ ରଖିପାରିବେ।

ଅସ୍ଥିର ବାତାବରଣ: ବାରମ୍ବାର କେବଳ ୩୦ ଦିନ ପାଇଁ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମାଧାନ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚୁକ୍ତି କରିବା ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର ହେଉଛି।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା: ଅବଶ୍ୟ, ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ରୁଷିଆରୁ ତୈଳ କ୍ରୟ ଜାରି ରଖିବ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମେରିକାର ଏହି ରିହାତି ଭାରତକୁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ୱାଶିଂଟନ୍‌: ଇରାନ ସହିତ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ୧୦୦ ଡଲାର ଉପରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ ପ୍ରଶାସନ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ରୁଷରୁ ତେଲ କିଣିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି।ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥ଄ତିରେ ଅନେକ ରୁଷୀୟ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ ଫସି ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ଭାରତ ଉପରେ ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣିବା ପାଇଁ କଟକଣାକୁ କୋହଳ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା। ତଥାପି, ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ କୌଣସି ଦେଶର ତେଲ କିଣିବା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହେଁ। ଇରାନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ୨୦୦ ଡଲାର ପହଞ୍ଚିପାରେ।

ଆମେରିକୀୟ ଟ୍ରେଜେରୀ ବିଭାଗ ଗୁରୁବାର ଏକ ଲାଇସେନ୍ସ ଜାରି କରିଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ପୂର୍ବରୁ ଜାହାଜରେ ଲୋଡ୍ ହୋଇଥିବା ରୁଷୀୟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ ବିତରଣ ଏବଂ ବିକ୍ରି କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ଛାଡ କେବଳ ଏପ୍ରିଲ ୧୧  ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଧ। ଆମେରିକୀୟ ଟ୍ରେଜେରୀ ସଚିବ ସ୍କଟ୍ ବେସାଣ୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମୂଲ୍ୟକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଆମେରିକୀୟ ଅର୍ଥ ସଚିବ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ସ୍ଥିରତା ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏକ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ରୁଷକୁ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିବନାହିଁ। ବେସାଣ୍ଟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ରୁଷର ରାଜସ୍ୱର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ତୈଳ ନିଷ୍କାସନ ସମୟରେ ଆଦାୟ କରାଯାଉଥିବା ଟିକସରୁ ଆସିଥାଏ, ଯେତେବେଳେ କି ଏହି ଛାଡ଼ କେବଳ ପରିବହନରେ ଥିବା ତେଲ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। 

କାହିଁକି ମନ ବଦଳାଇଲା ଆମେରିକା
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପଥ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦% ତେଲ ଏହି ପଥ ଦେଇ ଗତି କରେ। ଭାରତ ଭଳି ଦେଶ ଏହି ପଥ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କର ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ଅଧା ତେଲ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଚା ୧୨୦ ଡଲାର ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଛି। ଇରାନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ ମୂଲ୍ୟ ୨୦୦ ଡଲାର ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ବଜାରରେ ରୁଷୀୟ ତୈଳର ଆଗମନ ଯୋଗାଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବ, ଯାହା ଫଳରେ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଯେତେବେଳେ ରୁଷ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ରୁଷ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ବିକ୍ରି କରି ଯୁଦ୍ଧକୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଉଛି। ଏହି ପାଣ୍ଠିକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପ ରୁଷଠାରୁ ତୈଳ କ୍ରୟ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।