ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଇରାନ (Iran) ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା (America) ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିଜର ସବୁଠାରୁ ଘାତକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ବି-୧ ଲାନ୍ସର ବମ୍ବର (B-1 Lancer Bomber) ବ୍ୟବହାର କରିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହି ଲଙ୍ଗ୍-ରେଞ୍ଜ୍ ବମ୍ବର ଜରିଆରେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ର ବିଭିନ୍ନ ଘାଟି ଉପରେ ଭୀଷଣ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୧୨ ଦିନ ପରେ ଏହି ବମ୍ବରକୁ ମିଶନରେ ପଠାଯାଇଛି, ଯାହା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ସୂଚାଉଛି।

ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଜୋରଦାର

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରିଟେନରେ ଥିବା ଏକ ଏୟାରବେସ୍‌ରୁ ଏହି ବି-୧ ବମ୍ବର ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିଲା। ତେବେ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ନିଜର ଅଫିସିଆଲ୍ ବିବୃତ୍ତିରେ ବି-୧ ମିଶନର ସିଧାସଳଖ ନାମ ନେଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସେମାନେ ଇରାନର ମିଲିଟାରୀ ଅପରେସନ୍ ସେଣ୍ଟର, ନୌସେନା କ୍ଷମତା, ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ ହ୍ୟାଙ୍ଗର, ଡ୍ରୋନ୍ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ସାଇଟ୍ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା ଇରାନର କ୍ଷମତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା।

'ବି-୧ ବମ୍ବର'ର କ୍ଷମତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ବି-୧ ଲାନ୍ସର (B-1 Lancer), ଯାହାକୁ ଆମେରିକୀୟ ସେନା 'ବୋନ୍' (BONE) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି, ତାହା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଭାରୀ ବୋମା ବହନକାରୀ ବିମାନ ଅଟେ। କମ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହା ଶବ୍ଦର ବେଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିପାରେ। ଏହି ବମ୍ବର ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଦୁଇ ଡଜନ ୨,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ଓଜନର ବୋମା କିମ୍ବା ଡଜନ ଡଜନ କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ପ୍ରାୟ ୭୫,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ପେଲୋଡ୍) ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରବେଶ ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରମାଣ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆହୁରି ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ନେଇ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହେବ ବୋଲି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥି ସହିତ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ସିଧାସଳଖ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ଆମେରିକା ତେହେରାନ ସମେତ ସମଗ୍ର ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ପୋଲ ଓ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।

ଉତ୍ତର ଇରାକରେ ଏକ ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନ୍ ବିସ୍ଫୋରଣରେ ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଇରାନର ଏକାଧିକ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ବା ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରିଛି।

ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନ ବିସ୍ଫୋରଣ ଓ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ

ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ ରବିବାର ଦିନ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଉତ୍ତର ଇରାକରେ ଏକ ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନରୁ ଖସିଥିବା ଅବିସ୍ଫୋରିତ ବୋମାକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା ସମୟରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଗତ ଜୁଲାଇ ୧୮ ତାରିଖରେ ଇରାନର ଏକ ‘ୱାନ-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍’ (ଆତ୍ମଘାତୀ ଡ୍ରୋନ୍) ଦ୍ୱାରା ଏହି ବୋମା ପକାଯାଇଥିଲା। ବିସ୍ଫୋରକକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଢଙ୍ଗରେ ନଷ୍ଟ କରିବା ବେଳେ ଜଣେ ସୈନିକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସାମାନ୍ୟ ଆହତ ହୋଇ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ମିଶାଇ ଗତ ୫ ମାସର ସଂଘର୍ଷରେ ମୋଟ ୧୭ ଜଣ ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଲାଣି। ସେପଟେ ଇରାନର ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଅନେକ ସୈନିକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଦାବି କରିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ଆମେରିକାର ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍

ଏହି ଘଟଣାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ନୂଆ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତୁରନ୍ତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ସହ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେରିକା ଆଜି ରାତିରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।" ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଭଳି ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ତଥା ରଣନୀତିକ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଇରାନର ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ସେଣ୍ଟକମ୍ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଆମେରିକୀୟ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଭୟଙ୍କର ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି। ଇରାନର ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ବନ୍ଦର ନଗରୀ ଚାବାହାର (Chabahar) ଏବଂ ତାବ୍ରିଜ (Tabriz) ରେ ଏକାଧିକ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଛି। ଏହାପରେ ନିକଟସ୍ଥ କୋନାରକ ସହରରେ ଇରାନୀ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମକୁ ସକ୍ରିୟ କରାଯାଇଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟାବହ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକା (US) ର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏବେ ଇରାନ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି। ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ପକ୍ଷରୁ 'ଆଖି ବଦଳରେ ଆଖି (Eye-for-an-eye)' ଅପରେସନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ୩ଟି ଦେଶରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନା ଘାଟି (ଏୟାରବେସ୍) ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।

୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆକ୍ରମଣ

ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଆକ୍ରମଣ ୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କରାଯାଇଛି:

* ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ପ୍ରିନ୍ସ ହାସନ ଏୟାରବେସ୍ (Prince Hassan Airbase) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଧନ ଡିପୋ ଏବଂ ଗୋଳାବାରୁଦ ଗୋଦାମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।

* ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ବାହାରିନର ଶେଖ୍ ଇସା ଏୟାରବେସ୍ (Sheikh Isa Airbase) କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନାର ଡ୍ରୋନ୍ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।

* ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: କୁଏତର ଅଲି ଅଲ-ସାଲେମ ଏୟାରବେସ୍ ଏବଂ ଅହମ୍ମଦ ଅଲ-ଜାବେର ଏୟାରବେସ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ପାଟ୍ରିଅଟ୍ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ରାଡାର ସିଷ୍ଟମ୍ କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନ ଦାବି କରିଛି।

ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣ ଓ ଉତ୍ତେଜନା

ଏହାପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକାଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ନକରିବା ପାଇଁ ଇରାନର ରାଡାର୍, ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ତତ୍କାଳୀନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରଠାରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହିଛି।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ଆମେରିକାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ସେନାର ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ଇରାନ ବରଦାସ୍ତ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଆଇଆରଜିସି କହିଛି ଯେ ଯଦି ଆମେରିକା ନିଜର ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ନକରେ, ତେବେ ଇରାନର ଏହି ଅପରେସନ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ବିମାନ ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇ ଇରାନ ଶନିବାର ଦିନ ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ବାହାରିନ୍‌ରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନ ଦାବି କରିଛି।

କାହିଁକି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତକାଲି ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଯାଉଥିବା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଇରାନ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିଲା ବୋଲି ଆମେରିକା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇରାନର ଦକ୍ଷିଣ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ରାଡାର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଘାଟି ଉପରେ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (Airstrikes) କରିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଶନିବାର ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ୍ (IRGC) ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।

ବାହାରିନ୍‌ର କଡ଼ା ନିନ୍ଦା

ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ବାହାରିନ୍ ସରକାର ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ବାହାରିନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାକୁ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି। ଏହା ସହିତ ସମ୍ପ୍ରତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିକୁ ଇରାନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରୟାସକୁ ବ୍ୟାହତ କରୁଛି ବୋଲି ବାହାରିନ୍ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବାହାରିନ୍‌ରେ ଆମେରିକା ନୌସେନାର ପଞ୍ଚମ ଫ୍ଲିଟ୍ (Fifth Fleet) ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ଇରାନ ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲା ବୋଲି ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ତଥା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଓ ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଜଟିଳ କରିଛି। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UN) ର ନିୟମାବଳୀକୁ ଆମେରିକା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି ବୋଲି ଇରାନ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିବା ସହ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ସପ୍ତାହନ୍ତରେ ଇରାନର ଗୋରୁକ୍ ଏବଂ କେଶମ୍ ଦ୍ୱୀପ ଠାରେ ଥିବା ରାଡାର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ଆତ୍ମରକ୍ଷାମୂଳକ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ତେହେରାନର ଆକ୍ରାମକ ବ୍ୟବହାରର ଜବାବରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ରବିବାର ଦିନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳରାଶି ଉପରେ ଉଡ଼ାଣ ଭରୁଥିବା ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଏମକ୍ୟୁ-୧ (MQ-1) ଡ୍ରୋନ୍ କୁ ଇରାନ ଗୁଳି କରି ଖସାଇ ଦେବା ପରେ ଏହି ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ର ସୂଚନା

ଏକ୍ସ (X) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ସୂଚନା ଦେଇଛି ଯେ, ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଜବାବରେ ଇରାନର ବାୟୁ-ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଏକ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ-କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ ଦୁଇଟି ୱାନ୍-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍ କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେଣ୍ଟକମ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ କୌଣସି ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକ ମୃତାହତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି। ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସମୟରେ ଇରାନର ଅଯୌକ୍ତିକ ଆକ୍ରମଣର ଜବାବ ଦେବା ସହିତ ଆମେରିକାର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ସେଣ୍ଟକମ୍ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ଇରାନର ପାଲଟା ଜବାବ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ୍ (IRGC) ସୋମବାର ଦିନ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଏହାର ଏରୋସ୍ପେସ୍ ଫୋର୍ସ ଏକ ବିମାନ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ଯାହା ଆମେରିକାର ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଛି। ଇରାନର ହରମୋଜଗାନ୍ ପ୍ରଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସିରିକ୍ ଦ୍ୱୀପ ରେ ଥିବା ଏକ ଟେଲିକମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ଟାୱାର ଉପରେ ଆମେରିକା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ପାଲଟା ଜବାବରେ ଇରାନ ଏହି ବିମାନ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି ବୋଲି ଇରାନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ତେବେ ଇରାନ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ବିମାନ ଘାଟିର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସୂଚନା ଦେଇନାହିଁ।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବଡ଼ ଝିଅ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ହୋଇଛି। ଇରାନର ସାମରିକ ବାହିନୀ 'ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ' (IRGC) ଠାରୁ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ବିପଜ୍ଜନକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଏହି ହତ୍ୟା ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା।

ନିକଟରେ ତୁର୍କୀରୁ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆତଙ୍କବାଦୀକୁ ଆମେରିକାକୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଆମେରିକୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଇରାନୀୟ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡର କାସିମ୍ ସୁଲେମାନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ରଚିଥିଲା।

ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଆତଙ୍କବାଦୀର ପରିଚୟ ଏବଂ ଯୋଜନା

ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ୩୨ ବର୍ଷୀୟ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଆତଙ୍କବାଦୀର ନାମ ମହମ୍ମଦ ବାକିର ସାଦ ଦାଉଦ ଅଲ-ସାଦି ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି। ସେ ଇରାକର ନାଗରିକ ଏବଂ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ କତାଏବ ହିଜବୁଲ୍ଲା ସହ ଜଡିତ ଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଦି ନ୍ୟୁୟର୍କ ପୋଷ୍ଟ'ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଲ-ସାଦି ପାଖରୁ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଫ୍ଲୋରିଡା ସ୍ଥିତ ବାସଭବନର ଏକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ ଜବତ କରାଯାଇଛି।

ସେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଆମେରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଇ ଲେଖିଥିଲା ଯେ, "ତୁମର ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାସାଦ କିମ୍ବା ସିକ୍ରେଟ୍ ସର୍ଭିସ୍ କେହି ବି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।"

ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ଥିଲା ଜିଦ୍

ପୂର୍ବତନ ଇରାକୀ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏଣ୍ଟିଫାଦ କାନବାର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସୁଲେମାନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଲ-ସାଦି ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହୁଥିଲା, "ସେମାନେ ଯେପରି ଆମ ଘର ଜାଳିଦେଲେ, ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଘର ସେହିଭଳି ଜାଳିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଇଭାଙ୍କାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଜରୁରୀ।"

ଗତ ମେ ୧୫ ତାରିଖରେ ଅଲ-ସାଦିକୁ ତୁର୍କୀରେ ଗିରଫ କରାଯିବା ପରେ ଆମେରିକାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ତା' ନାମରେ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ୧୮ଟି ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ଉଦ୍ୟମର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଇହୁଦୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ଅଧିକ ସତର୍କ ହୋଇପଡିଛି।

ଇରାନରେ ଏବେ ଘୋର ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି। ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଅରାଗଚିଙ୍କୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ବାଚସ୍ପତି ତାଙ୍କ ଉପରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଥିବା ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି।

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଓ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ

ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେସକିଆନ ଏବଂ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଘାଲିବାଫ ମିଳିତ ଭାବେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ଆବାସ ଅରାଗଚି ସରକାରଙ୍କ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଆଇଆରଜିସି କମାଣ୍ଡରଙ୍କ ସହ ଘନିଷ୍ଠତା ନେଇ ଅଭିଯୋଗ

ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଅରାଗଚି ଇସଲାମିକ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପ୍ସ (IRGC) କମାଣ୍ଡର ଅହମ୍ମଦ ୱାହିଦୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ବାଚସ୍ପତି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ସେ କେବଳ ଆଇଆରଜିସି କମାଣ୍ଡରଙ୍କ ଜଣେ ସହାୟକ ଭାବେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ବିଦେଶ ନୀତି ଏବଂ ପରମାଣୁ ଆଲୋଚନା ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଅନ୍ଧାରରେ ରଖିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିପାରେ।

ବିଫଳ ଆଲୋଚନା ଓ ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ

ଗତ ଏପ୍ରିଲ ୨୪ ତାରିଖରେ ଆବାସ ଅରାଗଚି ଏକାକୀ ଇସଲାମାବାଦ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତେହେରାନର ଏକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିଥିଲେ। ତେବେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇରାନ ଭିତରେ କଠୋରପନ୍ଥୀ ନେତା ସଇଦ ଜଲିଲିଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଚସ୍ପତି ଘାଲିବାଫଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଆଲୋଚନାକାରୀ ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ଘଟଣାକ୍ରମ ଇରାନ ସରକାର ଭିତରେ ଥିବା ତୀବ୍ର ମତଭେଦକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ଜାହାଜକୁ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ଜବତ କରାଯାଇଛି। ନାଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମରେ ହେରଫେର କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ କାବୁ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ ଉପକୂଳକୁ ନିଆଯାଉଛି ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଜବତ ହୋଇଥିବା ଜାହାଜ ଦୁଇଟି ହେଉଛି MSC-FRANCESCA ଏବଂ EPAMINONDAS। ମେରାଇନ୍ ଟ୍ରାଫିକ୍ ୱେବସାଇଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ ଲାଇବେରିଆ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ଏକ କଣ୍ଟେନର ଜାହାଜ ଇପାମିନୋଣ୍ଡାସ୍ (EPAMINONDAS) ଦୁବାଇର ଜେବେଲ ଅଲିରୁ ବାହାରି ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲା।

ଜବତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆଜି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ଅତି କମରେ ତିନୋଟି କଣ୍ଟେନର ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୟୁକେ ମେରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ ସେଣ୍ଟର (UKMTO) ର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓମାନର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଗ୍ରୀକ୍ କମ୍ପାନୀର ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଇପାମିନୋଣ୍ଡାସ୍ ଉପରେ ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ଗନବୋଟ୍ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍‌ର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି।

ସେହିପରି ୟୁଏଇ (UAE) ଭିତ୍ତିକ କମ୍ପାନୀର ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ପାନାମା ପତାକାଧାରୀ ଜାହାଜ ୟୁଫୋରିଆ (Euphoria) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଘଟଣାରେ ଜାହାଜର କୌଣସି କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆହତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି ବୋଲି UKMTO ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଏଥିସହ ପାନାମା ପତାକାଧାରୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାହାଜ MSC ଫ୍ରାନ୍ସେସ୍କା (MSC Francesca) କୁ ଇରାନ ଉପକୂଳରୁ ପ୍ରାୟ ୬ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ମେରିଟାଇମ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଫାର୍ମ ଭାନ୍‌ଗାର୍ଡର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଜାହାଜର ହଲ୍ ଏବଂ ଆକୋମୋଡେସନ୍ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

ଏହି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବୁଧବାର ଦିନ ଯୁଦ୍ଧବିରତିର ଅବଧିକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଶେଷ ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଇରାନ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ 'ଏକୀକୃତ ପ୍ରସ୍ତାବ' ପ୍ରଦାନ ନକରିଛି, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଜାରି ରହିବ।

ମେଜର ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜାଫରୀଙ୍କ ରଣନୀତି କାରଣରୁ ଇରାନ ଏବେ ଏକ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ସାମରିକ 'ହାଇଡ୍ରା'ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ଏହି ସ୍ଥାପତ୍ୟକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ 'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ' (Mosaic Defense) କାରଣରୁ ୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ଅଜେୟ ଲଢ଼େଇରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ଇରାନର ଅପରାଜୟ ରଣନୀତି

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକାର ଆକଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ୨୮ ଫେବୃଆରୀରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା 'ଅପରେସନ୍ ଏପିକ୍ ଫ୍ୟୁରୀ' (Operation Epic Fury) ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଇରାନର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଖତମ କରିବା। ପ୍ରଥମ ଦିନର ଆକ୍ରମଣରେ ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲ୍ଲୀ ଖାମେନେଇ, ଆଇଆରଜିସି ମୁଖ୍ୟ ମହମ୍ମଦ ପାକପୁର ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଜିଜ୍ ନାସିରଜାଦେହଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ନିହତ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ତଥାପି ଇରାନର ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କମିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ'ର ରୂପରେଖ

ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର ଦି ଷ୍ଟଡି ଅଫ୍ ୱାର୍ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ଏହି ଅପରାଜୟ କ୍ଷମତା ପଛରେ 'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ' ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଏହି ରଣନୀତିର ନିର୍ମାତା ହେଉଛନ୍ତି ମେଜର ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜାଫରୀ। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଆଇଆରଜିସିର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ସେଣ୍ଟରର ମୁଖ୍ୟ ଥିବାବେଳେ ସେ ଇରାକ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଗୁଁ ସାଦ୍ଦାମ ହୁସେନଙ୍କ ପତନ ଘଟିଥିଲା। ଏହାର ସମାଧାନ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଆଇଆରଜିସି ପାଇଁ ୩୧ଟି ସ୍ୱାଧୀନ କମାଣ୍ଡ ଗଠନ କରିଥିଲେ।

ଅଟୋପାଇଲଟ୍ ମୋଡରେ କିପରି କାମ କରେ ରଣନୀତି?

ପ୍ରତ୍ୟେକ କମାଣ୍ଡ ଏକ 'ମୋଜାଇକ୍' ଭଳି କାମ କରେ, ଯାହାର ନିଜସ୍ୱ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ମିସାଇଲ୍) ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମହଜୁଦ ଥାଏ। ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ସ୍ଥାନୀୟ କମାଣ୍ଡରମାନଙ୍କୁ ନିଜେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି। ଇରାନର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଏହି ରଣନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ଇରାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଫରଜିନ୍ ନାଦିମିଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ମୋଜାଇକ୍ ଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ମାତ୍ରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଉଠନ୍ତି।

'୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ' ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ

ଇରାନ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ '୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ' ନାମ ଦେଇଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ଆକ୍ରମଣର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ବାହାରିନ, କାତାର, ୟୁଏଇ, କୁଏତ ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖରେ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଅବ୍ବାସ ଅରାଘଚି 'ଏକ୍ସ' (X) ରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଆମେରିକାର ପରାଜୟକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ବିତାଇଛୁ। ଆମ ରାଜଧାନୀରେ ବୋମା ମାଡ଼ କରିବା ଆମର ଲଢ଼ିବାର କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ନାହିଁ। ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଆମକୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସମାପ୍ତି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରେ।"

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍ରାଏଲ-ଆମେରିକା ଆକ୍ରମଣରେ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ରେ ଇରାନର ପୂର୍ବତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଆଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ନିହତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ ଦେଶର ନୂଆ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏକ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ମୋଜତାବା କେବେବି ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ପସନ୍ଦ ନଥିଲେ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାପତ୍ରରେ ମୋଜତାବାଙ୍କ ନାମ ନଥିଲା।

ନ୍ୟୁୟର୍କ ପୋଷ୍ଟର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ଗୁପ୍ତଚର ବିଭାଗ ସହ ଜଡିତ ବିରୋଧୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ୟୁନିଅନ୍ ଫର୍ ଡେମୋକ୍ରାସିର ଗବେଷଣା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଖୋସରୋ ଇସ୍ଫାହାନି କହିଛନ୍ତି ଯେ, 'ଖାମେନେଇ ନିଜ ଇଚ୍ଛାପତ୍ରରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ମୋଜତାବାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରା ନଯାଉ।' ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ରେ ୫୬ ବର୍ଷୀୟ ମୋଜତାବାଙ୍କୁ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

ମୋଜତାବା ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମରିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସଂଗଠନ ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ୍ (IRGC) ସହ ନିବିଡ଼ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି। ଆଇଆରଜିସି ମୋଜତାବାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନୁଗତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ରଏଟର୍ସର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଇଆରଜିସି ମୋଜତାବାଙ୍କୁ ଏକ ଅଧିକ ନମନୀୟ ନେତା ଭାବେ ଦେଖୁଛି, ଯିଏ ସେମାନଙ୍କ କଠୋରପନ୍ଥୀ ନୀତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ। ତେବେ, ବରିଷ୍ଠ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କ ବିରୋଧ କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିବାରେ କିଛି ଘଣ୍ଟା ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା।

ଇରାନର ନୂଆ ନେତା ଭାବେ ମୋଜତାବାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଫକ୍ସ ନ୍ୟୁଜ୍‌କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଇରାନର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ 'ଖୁସି ନୁହଁନ୍ତି' ଏବଂ ମୋଜତାବା 'ଶାନ୍ତିରେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ' ବୋଲି ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆକ୍ସିଓସ୍‌କୁ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନରେ ମୋଜତାବାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ 'ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ'। ଯଦି ଖାମେନେଇଙ୍କ ପୁରୁଣା ନୀତି ବଜାୟ ରହେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।