ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଇରାନ (Iran) ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା (America) ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିଜର ସବୁଠାରୁ ଘାତକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ବି-୧ ଲାନ୍ସର ବମ୍ବର (B-1 Lancer Bomber) ବ୍ୟବହାର କରିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହି ଲଙ୍ଗ୍-ରେଞ୍ଜ୍ ବମ୍ବର ଜରିଆରେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ର ବିଭିନ୍ନ ଘାଟି ଉପରେ ଭୀଷଣ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୧୨ ଦିନ ପରେ ଏହି ବମ୍ବରକୁ ମିଶନରେ ପଠାଯାଇଛି, ଯାହା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ସୂଚାଉଛି।

ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଜୋରଦାର

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରିଟେନରେ ଥିବା ଏକ ଏୟାରବେସ୍‌ରୁ ଏହି ବି-୧ ବମ୍ବର ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିଲା। ତେବେ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ନିଜର ଅଫିସିଆଲ୍ ବିବୃତ୍ତିରେ ବି-୧ ମିଶନର ସିଧାସଳଖ ନାମ ନେଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସେମାନେ ଇରାନର ମିଲିଟାରୀ ଅପରେସନ୍ ସେଣ୍ଟର, ନୌସେନା କ୍ଷମତା, ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ ହ୍ୟାଙ୍ଗର, ଡ୍ରୋନ୍ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ସାଇଟ୍ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା ଇରାନର କ୍ଷମତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା।

'ବି-୧ ବମ୍ବର'ର କ୍ଷମତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ବି-୧ ଲାନ୍ସର (B-1 Lancer), ଯାହାକୁ ଆମେରିକୀୟ ସେନା 'ବୋନ୍' (BONE) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି, ତାହା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଭାରୀ ବୋମା ବହନକାରୀ ବିମାନ ଅଟେ। କମ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହା ଶବ୍ଦର ବେଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିପାରେ। ଏହି ବମ୍ବର ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଦୁଇ ଡଜନ ୨,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ଓଜନର ବୋମା କିମ୍ବା ଡଜନ ଡଜନ କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ପ୍ରାୟ ୭୫,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ପେଲୋଡ୍) ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରବେଶ ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରମାଣ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆହୁରି ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ନେଇ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହେବ ବୋଲି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥି ସହିତ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ସିଧାସଳଖ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ଆମେରିକା ତେହେରାନ ସମେତ ସମଗ୍ର ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ପୋଲ ଓ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦରରେ ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ତୈଳ ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ସୋମବାର ଦିନ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୦ ଡଲାର ପାର କରିଯାଇଛି। ତୈଳ ଦରର ଏହି ଆକସ୍ମିକ ବୃଦ୍ଧି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି

ସପ୍ତାହର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟବସାୟିକ ଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ସୋମବାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ (Brent Crude) ଦରରେ ୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଛାଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୦.୭୯ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚି ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ନଜର ଆସିଛି। ସେହିପରି ଆମେରିକୀୟ ୱେଷ୍ଟ ଟେକ୍ସାସ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ (WTI) କ୍ରୁଡ୍ ଦର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୮୫ ଡଲାର ଉପରେ ରହିଛି। ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ତୈଳ ବଜାରରେ ଏହିଭଳି ତେଜି ଜାରି ରହିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ଖେଳ ବିଗାଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ

ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବା କାରଣରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଉପୁଜିବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟର ବାତାବରଣ ଖେଳିଯାଇଛି।

ବିଶ୍ୱକୁ ଘାରିଲାଣି ମହଙ୍ଗା ଚିନ୍ତା

ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୦ ଡଲାର ପାର କରିବା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦର ସଙ୍କେତ। ଯଦି ଏହିପରି ଭାବରେ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେବେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ ଖାଉଟି ସାମଗ୍ରୀ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଜିନିଷର ଦାମ୍ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବ। ଭାରତ ଭଳି ଦେଶ, ଯିଏକି ନିଜର ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏହି ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଆମେରିକା ସେନା ଇରାନର ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ମଧ୍ୟ ଏହାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେଇଛି। ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବାହାରିନ, କୁଏତ ଏବଂ କତାରରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ବେସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରାଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ଘନଘନ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ

ୟୁଏସ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧବାର ରାତିରେ ଆମେରିକା ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ବିଭିନ୍ନ ସାମରିକ ଟାର୍ଗେଟ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍, କୋଷ୍ଟାଲ୍ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଗଚ୍ଛିତ ଥିବା ସ୍ଥାନ ସମେତ ସାମରିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଶେହର, ଇରାନଶହର ବିମାନବନ୍ଦର ଏବଂ ଚାବାହାର ବନ୍ଦରରେ ଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ବୋମାମାଡ଼ କରିଛି।

ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧ ଓ ପାଲଟା ଜବାବ

ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଚୁପ୍ ବସିନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସେନା ଉପରେ ଇରାନ ଏକାଧିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। କୁଏତର ଆରିଫଜାନ ଏବଂ ଅଲି ଅଲ ସାଲେମ ତଥା ବାହାରିନର ଜୁଫେର ଏବଂ ଶେଖ ଇସାରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବେସ୍‌ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବାହାରିନ ଏବଂ କୁଏତରେ ଏୟାର ରେଡ୍ ସାଇରନ୍ (ବିପଦ ସଙ୍କେତ) ବାଜିଥିଲା। ତେବେ କୁଏତ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ହିଁ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟ ବା ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଯଦି ଆମେରିକା ଆଗକୁ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯିବ ବୋଲି ଇରାନ ଖୋଲାଖୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ଚୁକ୍ତି ଶେଷ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହିତ ଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଇରାନ ପୁଣିଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପରିଣାମ ଅଧିକ ଭୟାବହ ହେବ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଇରାନର ସାଧାରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ସେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ନିଜ ଜିଦ୍‌ରେ ଅଟଳ ରହିଛି ଏବଂ କେବଳ ଇରାନୀୟ ସର୍ତ୍ତରେ ହିଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲାଯିବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଏହି ତିକ୍ତତା କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ତୀବ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଓମାନ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଆମେରିକା ସେନା ଦ୍ୱାରା ଆଉ ଏକ ଭାରତୀୟ କର୍ମଚାରୀ ଥିବା ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଗତ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ହେଉଛି ଏଭଳି ଚତୁର୍ଥ ଆକ୍ରମଣ, ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଜାହାଜ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ

ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଜାହାଜଟିର ନାମ ହେଉଛି ଲିଆକି ଫ୍ରିଡମ୍ (Liaki Freedom)। ଏହି ଜାହାଜରେ ଅନେକ ଭାରତୀୟ କର୍ମଚାରୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଫରୱାର୍ଡ ସିମ୍ୟାନ୍ସ ୟୁନିଅନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (FSUI) ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଜାହାଜର ଭେରି ହାଇ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି (VHF) ରେଡିଓ କାମ କରୁନାହିଁ। ଫଳରେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ କୌଣସି ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରୁନାହିଁ। ତେବେ ୟୁନିଅନ୍ ଜାହାଜର ଅବସ୍ଥିତି ଟ୍ରାକ୍ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି, ଯାହାର ସର୍ବଶେଷ ଠିକଣା ହେଉଛି ଅକ୍ଷାଂଶ 24°43.85N ଏବଂ ଦ୍ରାଘିମା 56°37.52E। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଜାହାଜର କେତେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି କିମ୍ବା କେହି ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିପାରି ନାହିଁ।

ବଢୁଛି କୂଟନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଇରାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆମେରିକା ନିଜର ନୌସେନା ଜରିଆରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛି। ତେବେ ଏହି ନୂତନ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଭାରତ କିମ୍ବା ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସରକାରୀ ବୟାନ ଜାରି କରାଯାଇ ନାହିଁ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ଏମଟି ମାରିଭେକ୍ସ (MT Marivex) ନାମକ ଜାହାଜ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ୍ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣାରେ ୩ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଆମେରିକା ନିକଟରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇଥିଲା। ବାରମ୍ବାର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ ଉଦ୍ବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଓମାନ ଉପକୂଳରେ ଆମେରିକା ସେନା ଦ୍ୱାରା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ୩ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଭାରତ ସରକାର ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କୁ ଡକାଇ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନର ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଭାରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଜନକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।

ଘଟଣାର ବିବରଣୀ ଏବଂ ମୃତାହତ

ପାଲାଉ ଦେଶର ପତାକା ଲାଗିଥିବା ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏମଟି ସେଟ୍ଟେବେଲୋ (MT Settebello) ଇରାନୀୟ ତୈଳ ପରିବହନ ଉପରେ ଥିବା ଆମେରିକାର କଟକଣାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହା ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଥିଲା। ଏହି ଜାହାଜରେ ମୋଟ ୨୪ ଜଣ ଭାରତୀୟ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨୧ ଜଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ୩ ଜଣ ନିଖୋଜ ଥିଲେ। ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ବନ୍ଦର, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଜଳପଥ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ବାନନ୍ଦ ସୋନୋୱାଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନିଖୋଜ ଥିବା ୩ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି।

କୂଟନୈତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ଭାରତର ପଦକ୍ଷେପ

ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) ଗଭୀର ଉଦବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ନିରୀହ ନାବିକମାନଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦକୁ ଭାରତ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କୁ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ତୁରନ୍ତ ଡକାଇ ଘଟଣାର କଡ଼ା ପ୍ରତିବାଦ କରାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସହାୟତା

ଓମାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସହ ମିଶି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି। କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ସୋନୋୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି କଷ୍ଟକର ସମୟରେ ମୋଦୀ ସରକାର ଶୋକସନ୍ତପ୍ତ ପରିବାର ସହ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ୨୧ ଜଣ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସହ ମୃତ ନାବିକମାନଙ୍କ ପାର୍ଥିବ ଶରୀରକୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଭାରତ ଆଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଭାରତ କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଆପାଚେ ହେଲିକପ୍ଟର (Apache Helicopter) କୁ ଖସାଇ ଦିଆଯିବା ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ପ୍ରଥମେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ସାଧାରଣ ବୋଲି କହିଥିବା ଟ୍ରମ୍ପ ଏବେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହ 'ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ' ର ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଥିଲା ନରମ

ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ନିକଟରେ ଇରାନର ଏକ ୱାନ-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ଆମେରିକାର ହେଲିକପ୍ଟରଟି ଖସିପଡ଼ିଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମେ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ କୌଣସି କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ସପକ୍ଷରେ ନଥିଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ହେଲିକପ୍ଟରରେ ଥିବା ଦୁଇଜଣ ପାଇଲଟ୍ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା "କୌଣସି ବଡ଼ କଥା ନୁହେଁ" (No Big Deal)। ସେତେବେଳେ ସେ ଇରାନ ସହିତ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲେ।

ମିଲିଟାରୀ ବ୍ରିଫିଂ ପରେ ବଦଳିଲା ନିଷ୍ପତ୍ତି

ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍‌ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ ବ୍ରିଫିଂ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମନୋଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବଦଳିଯାଇଥିଲା। ଏହି ବୈଠକରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀ ପିଟ୍ ହେଗସେଥ (Pete Hegseth) ଏବଂ ଜେନେରାଲ୍ କେନ୍ (General Keane) ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଇରାନ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଦଳାଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଇରାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରିବ।

ଆମେରିକାର ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସେଣ୍ଟକମ୍ (CENTCOM) ର ବୟାନ

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଆତ୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ ଇରାନ ଉପରେ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (Air Strike) କରିଥିଲା। ବନ୍ଦର ଅବ୍ବାସ, ଜାସ୍କ ଏବଂ କେଶମ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ରାଡାର୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଉପରେ ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା। ସେଣ୍ଟକମ୍ ଏହାକୁ ଏକ ଅଯୌକ୍ତିକ ଆକ୍ରମଣ ବିରୋଧରେ ଏକ "ସମାନୁପାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା" (Proportional Response) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲା।

ସେଣ୍ଟକମ୍ ସହ ଅସହମତ ଟ୍ରମ୍ପ

ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ, ଟ୍ରମ୍ପ ସେଣ୍ଟକମ୍ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ "ସମାନୁପାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା" ଶବ୍ଦ ସହ ସହମତ ନଥିଲେ। ସେ ନିଜର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ (Truth Social) ରେ ଟିଭି ସୋ 'The West Wing' ର ଏକ ଭିଡିଓ କ୍ଲିପ୍ ସେୟାର କରି ନିଜର ଅଧିକ ଆକ୍ରାମକ ମିଜାଜର ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଏବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ୮ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡାଦେଶକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ (Truth Social) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଅପିଲ କରିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ବୁଝାମଣା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ସଦ୍ଭାବନାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଇରାନର ନେତାମାନେ ଏହି ମହିଳାଙ୍କ କୌଣସି କ୍ଷତି ନକରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପରିଚୟ ଏବଂ ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କରେ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଏବେ ବି ଖଣ୍ଡିତ ଏବଂ ଅପ୍ରମାଣିତ ହୋଇ ରହିଛି।

ଆଇନଗତ ଅଧିକାର କର୍ମୀ ଇୟାଲ୍ ୟାକୋବିଙ୍କ ଏକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ଏବଂ ଲ'ଫେୟାର୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ (Lawfare Project) ର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ୮ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି:

୧. ବିଟା ହେମ୍ମତି: ଏନସିଆରଆଇ (NCRI) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜାନୁଆରୀରେ ଶାସନ ବିରୋଧୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଗିରଫ କରାଯାଇ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି।

୨. ଡାଏନା ତାହେରାବାଦୀ: ମାତ୍ର ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସ୍କା ଏହି ନାବାଳିକାଙ୍କୁ ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ସାମିଲ ଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା।

୩. ମହବୁବେହ ଶବାନୀ: ୩୩ ବର୍ଷୀୟା ଏହି ମହିଳାଙ୍କୁ ଆହତ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଫେବୃଆରୀରେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।

୪.ଏନସିହ୍ ନେଜାତି: ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କୁର୍ଦ୍ଦିସ୍ ମହିଳା ଅଧିକାର କର୍ମୀ ତଥା ଜଣେ ଶିଶୁର ମା' ଏନସିହ୍‌ଙ୍କୁ ୨୦୨୫ ଆରମ୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଯାଇଛି।

୫. ଗୋଲନାଜ ନାରାଘୀ: ଦି ହିଲ୍ ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଜଣେ ୩୭ ବର୍ଷୀୟା ଜରୁରୀକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ବିକ୍ଷୋଭ ବେଳେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।

୬. ଭେନସ୍ ହୋସେନ୍ ନେଜାଦ୍: ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ତାଙ୍କୁ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠାଇ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଟିଭିରେ ବଳପୂର୍ବକ ଦୋଷ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗଜଲ୍ ଘଲାନ୍ଦରୀ ଏବଂ ପନାହ୍ ମୋଭାହେଦିଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାର ସଂଗଠନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।

କେବଳ କିଛି ହାତଗଣତି ମାମଲାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏନସିଆରଆଇ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଟା ହେମ୍ମତିଙ୍କ ଉପରେ ବିସ୍ଫୋରକ ବ୍ୟବହାର କରିବା, କଂକ୍ରିଟ୍ ଖଣ୍ଡ ଫୋପାଡିବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଭଳି ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସରକାର ବିରୋଧୀ ବିକ୍ଷୋଭରେ ସାମିଲ ହେବା ଏବଂ ଆୟୋଜନ କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନେକଙ୍କୁ ଟେଲିଭିଜନରେ ଦୋଷ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଦାଲତ ରେକର୍ଡ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।

ଇରାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଆଠ ଜଣଙ୍କ ପରିଚୟ କିମ୍ବା ମାମଲାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ନିଶ୍ଚିତ କରିନାହାଁନ୍ତି। ଅଧିକାଂଶ ସୂଚନା ଆକ୍ଟିଭିଷ୍ଟ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ଓକିଲାତି ଗୋଷ୍ଠୀରୁ ଆସୁଛି। ଏହାଛଡ଼ା ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ (White House) ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାମଲାରେ କୌଣସି ବିସ୍ତୃତ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଇରାନରେ ହୋଇଥିବା ସରକାର ବିରୋଧୀ ବିକ୍ଷୋଭର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଅଂଶବିଶେଷ। ଆକ୍ଟିଭିଷ୍ଟ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସିର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିକ୍ଷୋଭ ସମୟରେ ୫୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ NCRI ର ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୨୬ ଆରମ୍ଭରେ ଶହ ଶହ ଲୋକଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଛି। ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଶାସନ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଏବଂ ତରବରିଆ ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡୁଛି, ଯଦିଓ ଇରାନ ସରକାର ଏହି ଦାବିକୁ ସର୍ବଦା ଖଣ୍ଡନ କରିଆସିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପଟେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି ଇରାନ। ଗତ ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ହୋଇଥିବା ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମୟରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ୮ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଯେଉଁ ଦାବି କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଇରାନ ସରକାର ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଇରାନ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗିରଫ ହୋଇଥିବା କିଛି ମହିଳାଙ୍କୁ ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ଭାବେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇସାରିଛି। ସେହିପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ମହିଳାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଛି, ଯାହା ପ୍ରମାଣିତ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ କାରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ବା ଫାଶୀ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ନ୍ୟାୟପାଳିକା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ କୌଣସି ସହମତି ନହେବାରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଲେବାନନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି, ଯାହା ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ସଙ୍କଟଜନକ କରିଦେଇଛି।

ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ଓ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ

ଇସଲାମାବାଦରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଯୁଦ୍ଧବିରାମକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନଦେବାରୁ ଏହି ଆଲୋଚନା ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ସୋମବାର ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଇରାନର ସମସ୍ତ ବନ୍ଦର ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅବରୋଧ କରିବ। ତେବେ ଇରାନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବନ୍ଦରକୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ପାଇଁ ଏହି କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଟକ୍କର

ଆମେରିକାର ଏହି ଅବରୋଧ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଇରାନ ଏକ ବେପରୁଆ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ବେଆଇନ ବୋଲି କହି ନିନ୍ଦା କରିଛି। ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ଦାବି କରିଛି ଯେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ବି ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି। ସେପଟେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି କୌଣସି ଇରାନୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ଆମେରିକାର ଅବରୋଧ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟକୁ ଆସେ, ତେବେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯିବ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ-ଲେବାନନ ସଂଘର୍ଷ ଜାରି

ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ଏହା ଲେବାନନରେ ଥିବା ହିଜବୁଲ୍ଲାହ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଲେବାନନର ରାଜଧାନୀ ବେରୁତ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶତାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ତେବେ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନରେ ଲେବାନନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ନେତାନ୍ୟାହୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।

ଆଗାମୀ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ବହୁମୁଖୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଏବେ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘ ସମେତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଥିବା ବେଳେ ଏହା ଏକ ବୃହତ୍ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ଭାରତ ଏବେ ଋଷିଆ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତକୁ ଋଷିଆର ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବାଧା

ଭାରତ ନିଜର ମୋଟ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୮ ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ପୂର୍ବରୁ ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାକ ଏବଂ ୟୁଏଇ ଭଳି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଯୋଗାଣକାରୀ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା କାରଣରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନାରୀ ଗୁଡ଼ିକ ଋଷିଆରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କ୍ରୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।

ଋଷିଆରୁ ରେକର୍ଡ ତୈଳ ଆମଦାନୀ

ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଋଷିଆରୁ ଭାରତର ତୈଳ ଆମଦାନୀ ପ୍ରତିଦିନ ୨.୦୬ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାକି ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଥିବା ୧.୦୬ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତୁଳନାରେ ୯୪ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ। ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ତୈଳ ଅଭାବକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ରଣନୀତିଗତ ଭାବେ ନିଜର ଆମଦାନୀ ଉତ୍ସକୁ ବଦଳାଇଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଭାରତର ମୋଟ ତୈଳ ଆମଦାନୀରେ ଋଷିଆର ଅଂଶବିଶେଷ ପୂର୍ବରୁ ୨୦.୪ ପ୍ରତିଶତ ଥିବାବେଳେ ଏବେ ତାହା ୪୬.୮ ପ୍ରତିଶତ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଦର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଆହ୍ୱାନ

ଯଦିଓ ଋଷିଆ ଭାରତକୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ତୈଳ ଯୋଗାଉଛି, ତଥାପି ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବାରୁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଋଷିଆ ତୈଳ ଉପରେ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୮ ରୁ ୧୦ ଡଲାର ର ରିହାତି ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ୬ ରୁ ୭ ଡଲାର ଅଧିକ ପ୍ରିମିୟମ୍ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସ୍ଥିତି ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱାଭାବିକ ନହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସାମଗ୍ରୀର ଯୋଗାଣ ତଥା ଦର ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଶନିବାର, ୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ର ମିଳିତ ବାହିନୀ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ନାଟାଞ୍ଜ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ର (Natanz nuclear facility) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି। ଇରାନର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ଥିତି

ଇରାନୀୟ ଖବରକାଗଜ ତସନିମ୍ (Tasnim) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ କୌଣସି ରେଡିଓଆକ୍ଟିଭ୍ ପଦାର୍ଥ (ବିକିରଣ) ଲିକ୍ ହୋଇନାହିଁ। ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କେନ୍ଦ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭୂତଳ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବିପଦ ନାହିଁ।

ଇରାନର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ପାଲଟା ଜବାବ

ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଇରାନ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏକ ଅପରାଧିକ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛି। ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ନିଜର ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣକୁ ଜୋରଦାର କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଥିବା ଆମେରିକା-ବ୍ରିଟେନର ମିଳିତ ସାମରିକ ଘାଟି ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆ (Diego Garcia) ଆଡ଼କୁ ଦୁଇଟି ବାଲାଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରିଛି। ଏହା ସହିତ ଇସ୍ରାଏଲର ବେନ୍ ଗୁରିୟନ୍ ବିମାନବନ୍ଦର (Ben Gurion Airport) ରେ ଥିବା ଇନ୍ଧନ ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିବାର ଦାବି କରିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଘନୀଭୂତ ହେଉଛି ସଙ୍କଟ

ଏହି ଘଟଣାପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇପଡିଛି। ଆମେରିକା ନିଜର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ଅତିରିକ୍ତ ୩ଟି ଯୁଦ୍ଧପୋତ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨,୫୦୦ ମାରିନ୍ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରେରଣ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଏହି ଲଢ଼େଇ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଦରରେ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଭାରତରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଦର ଲିଟର ପିଛା ୨ ରୁ ୨.୩୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ବିଷୟ ହେଉଛି, ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଦରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇନାହିଁ।

ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ଦର ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦, ୨୦୨୬ ରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଉଚ୍ଚ-ଅକ୍ଟେନ୍ ଯୁକ୍ତ ଇନ୍ଧନ ଯେପରିକି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ (IOCL) ର XP95 ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (HPCL) ର Power ପେଟ୍ରୋଲ୍ ର ଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଉନ୍ନତ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପରଫର୍ମାନ୍ସ ଏବଂ ଅଧିକ ମାଇଲେଜ୍ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପ୍ରିମିୟମ୍ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ତେଣୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସୀମିତ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ସଙ୍କଟ

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ତେଲ ପରିବହନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ୍ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୮୦ ଡଲାର୍ ପାର୍ କରିଯାଇଛି। ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଦେଶ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି।

ସ୍ଥିର ରହିଛି ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଦର

କେବଳ ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଦରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଲିଟର ପିଛା ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଦର ୯୪.୭୭ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଦର ୮୭.୬୭ ଟଙ୍କା ରହିଛି। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ନକରିବା ପାଇଁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପ୍ରିମିୟମ୍ ତେଲର ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇ ସେମାନଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଭରଣା କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତର ତାରକା ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି ପିଭି ସିନ୍ଧୁ (PV Sindhu) ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ସିନ୍ଧୁ ଦୁବାଇ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଫସି ରହିଥିଲେ। ସେ ସମ୍ମାନଜନକ ଅଲ ଇଂଲଣ୍ଡ ଓପନ (All England Open 2026) ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ବର୍ମିଂହାମ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହି ଅଘଟଣ ଘଟିଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଦୁବାଇରେ ଅଟକି ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।

ଦୁବାଇରେ ଭୟଙ୍କର ଅନୁଭୂତି

ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ନିଜର ଅନୁଭୂତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ସିନ୍ଧୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେଠାକାର ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କୋଚ୍ ଇରୱାନସ୍ୟା ଆଦି ପ୍ରତାମା (Irwansyah Adi Pratama) ଦୁବାଇ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଥିବା ସମୟରେ ନିକଟରେ ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ। ସିନ୍ଧୁ ଲେଖିଛନ୍ତି, "ଆମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ବିସ୍ଫୋରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଡରାଇବା ଭଳି ଥିଲା।" ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।

ଭାବବିହ୍ୱଳ ପୋଷ୍ଟ ଏବଂ କୃତଜ୍ଞତା

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସିନ୍ଧୁ 'ଏକ୍ସ' (ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ୱିଟର)ରେ ଏକ ଭାବବିହ୍ୱଳ ପୋଷ୍ଟ ସେୟାର କରିଛନ୍ତି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି, "ଘରକୁ ଫେରି ମୁଁ ବହୁତ ଖୁସି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଅନୁଭବ କରୁଛି। ବିଗତ କିଛି ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଥିଲା।" ଏହି କଠିନ ସମୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିବାରୁ ସେ ଦୁବାଇ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ, ବିମାନବନ୍ଦର କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସକୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଏହି ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ସିନ୍ଧୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅଲ ଇଂଲଣ୍ଡ ଓପନରୁ ବାଦ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।